నానాపుష్పవనాకీర్ణం నానాపుణ్యజనావృతమ్ । తత్రాహం న్యవసం భూప దేవార్చనరతః సదా ॥ ౨,౯.
అక్కడ ఎన్నో రకాల పువ్వుల తోటలతో అలంకరించబడి, వివిధ పుణ్యులు నివసించే చోటు. రాజా! నేను అక్కడ దేవతల పూజలో ఎప్పుడూ నిమగ్నంగా ఉండేవాడిని.
వైశ్యజాతిః సుదేవోఽహం నామ్నా విదితమస్తు తే । హవ్యేన తర్పితా దేవాః కవ్యేన పితరో మయా ॥ ౨,౯.
నన్ను 'సుదేవుడు' అనే పేరుతో, వైశ్యుల వంశానికి చెందినవాడిగా తెలుసుకో. నేను హవిస్సులతో దేవతలను, పిండప్రదానంతో పితృదేవతలను తృప్తిపర్చాను.
వివిధైర్దానయోగైశ్చ విప్రాః సన్తర్పితా మయా । ఆహారశ్చ విహారశ్చ మయా వై సునివేశితః ॥ ౨,౯.
వివిధ రకాల దానాలతో బ్రాహ్మణులను సంతృప్తిపర్చాను. నా ఆహారం, వినోదం అన్నీ సరిగ్గా ఏర్పాటు చేసుకున్నాను.
దీనానాథవిశిష్టేభ్యో మయా దత్తమనేకధా । తత్సర్వం నిష్ఫలం జాతం మమ దైవాదుపాగతమ్ ॥ ౨,౯.
బాధపడే వారికి, అనాధలకు, గౌరవనీయులకు ఎన్నో సార్లు దానం చేశాను. అయినా, అదంతా నా అదృష్టం వల్ల ఫలించలేదు.
న మేఽస్తి సన్తతిస్తాత న సుహృన్న చ బాన్ధవాః । న చ మిత్రం హితస్తాదృగ్యః కుర్యాదౌర్ధ్వదైహికమ్ ॥ ౨,౯.
నాకు సంతానం లేదు, స్నేహితులు లేరు, బంధువులు లేరు. నాకు అంత్యక్రియలు చేసే నిజమైన మిత్రుడు కూడా లేడు.
ప్రేతత్వం సుస్థిరం తేన మమ జాతం నృపోత్తమ । ఏకాదశం త్రిపక్షఞ్చ షాణ్మాసికమథాబ్దికమ్ ॥ ౨,౯.
అందువల్ల, రాజా! నా ప్రేతత్వం స్థిరంగా మారిపోయింది. ఏకాదశి, పక్షం, అరవై నెల, సంవత్సరం వంటి శ్రాద్ధాలు—
ప్రతిమాస్యాని చాన్యా ని హ్యేవం శ్రాద్ధాని షోడశ । యస్యైతాని న దీయన్తే ప్రేతశ్రాద్ధాని భూపతే ॥ ౨,౯.
మరియు ప్రతి నెల జరిగే ఇతర శ్రాద్ధాలు కలిపి పదహారు శ్రాద్ధాలు. రాజా! ఇవి ఎవరికైనా చేయకపోతే—
ప్రేతత్వం సుస్థిరం తస్యః దత్తైః శ్రాద్ధశతైరపి । ఏవం జ్ఞాత్వా మహారాజ ప్రేతత్వాదుద్ధరస్వ మామ్ ॥ ౨,౯.
అతని ప్రేతత్వం వందల శ్రాద్ధాలు చేసినా కూడా పోదు. మహారాజా! ఈ విషయం తెలుసుకొని, నన్ను ప్రేతత్వం నుండి విమోచించు.
వర్ణానాఞ్చైవ సర్వేషాం రాజా బన్ధురిహోచ్యతే । తన్మాం తారయ రాజేన్ద్ర మణిరత్నం దదామి తే ॥ ౨,౯.
అన్ని వర్ణాల్లో రాజు బంధువుగా పరిగణించబడతాడు. అందుకే, రాజేంద్ర! నన్ను రక్షించు. నేను నీకు ఒక మణిరత్నాన్ని ఇస్తాను.
యథా మమ శుభావాప్తిర్భవేన్నృపవరోత్తమ । తథా కార్యం మహీపాల దయాం కృత్వా మయి ప్రభో ॥ ౨,౯.
రాజులలో శ్రేష్ఠుడవు! నాకు శుభం కలిగేలా నీవు చేయాలి. భూమిపాలకా! నాపై దయ చూపించు.
సపిణ్డైర్వా సగోత్రైర్వా నిష్టురైర్న కృతో హిమే । వృషోత్సర్గస్తతో దుష్టం ప్రేతత్వం ప్రాప్తవానహమ్ ॥ ౨,౯.
నా వంశస్థులు గానీ, బంధువులు గానీ, నాకు వృషోత్సర్గం చేయలేదు. అందుకే, నేను ఈ దుష్టమైన ప్రేతత్వాన్ని పొందాను.
క్షుత్తృషావిష్టదేహశ్చ భక్ష్యం పానం న చాప్నుయామ్ । అతో వికృతిరేషా వై కృశాత్వాదిరమాంసకా ॥ ౨,౯.
బాధించే ఆకలి, దాహంతో నేను ఆహారం, పానీయాన్ని పొందలేను. అందువల్లే ఈ క్షీణత, మాంసహీనత ఏర్పడింది.
క్షుత్తృడ్జన్యం మహాదుః ఖమనుభవామి పునః పునః । అకల్యాణం హి ప్రేతత్వం వృషోత్సర్గం వినా కృతమ్ ॥ ౨,౯.
ఆకలి, దాహం వల్ల మళ్లీ మళ్లీ తీవ్రమైన బాధ అనుభవిస్తున్నాను. వృషోత్సర్గం లేకుండా ప్రేతత్వం అనర్థకరమైనదే.
తస్మాద్రాజన్దయాసిన్ధో ప్రార్థయామి తవాగ్రతః । రాజోవాచ । వర్తతే మత్కులే ప్రేత ఇతి జ్ఞేయం కథం నరైః ॥ ౨,౯.
కాబట్టి, రాజా! దయాసాగరా! నీ ముందు నేను వేడుకుంటున్నాను— రాజు పలికాడు: నా వంశంలో ప్రేతం ఉందని ప్రజలు ఎలా తెలుసుకుంటారు?
తన్మమాచక్ష్వ హి ప్రేత ప్రేతత్వాన్ముచ్యతే కథమ్ । ప్రేత ఉవాచ । లిఙ్గేన పీడయా ప్రేతోఽనుమాతవ్యో నరైః సదా ॥ ౨,౯.
అది నాకు చెప్పు, ప్రేతా! ప్రేతత్వం నుండి ఎలా విముక్తి కలుగుతుందో చెప్పు. ప్రేతుడు పలికాడు: ప్రేతం ఉన్నదని ప్రజలు ఎప్పుడూ బాధల లక్షణాల ద్వారా గ్రహించాలి.
వక్ష్యామి పీడాస్తా రాజన్యా వై ప్రేతకృతా భువి । ఋతుః స్యాదఫలః స్త్రీణాం యదా వంశో న వర్ధతే ॥ ౨,౯.
రాజా! భూమిపై ప్రేతం కలిగించే బాధలు చెప్పుతాను. స్త్రీలకు ఋతుస్రావం ఫలించకపోవడం, వంశం పెరగకపోవడం—
మ్రియన్తే చాల్పవయసః సా పీడా ప్రేతసమ్భవా । అకస్మాద్వృత్తిహరణమప్రతిష్ఠా జనేషు వై ॥ ౨,౯.
చిన్న వయసులోనే మరణించడం, ఇవన్నీ ప్రేతం వల్ల కలిగే బాధలు. ఆకస్మికంగా జీవనం పోవడం, ప్రజల్లో స్థిరత లేకపోవడం—
అకస్మాద్గృహదాహః స్యాత్సా పీడా ప్రేతసమ్భవా । స్వగేహే కలహో నిత్యం స్యాచ్చ మిథ్యాభిశంసనమ్ ॥ ౨,౯.
అనుకోకుండా ఇంటికి అగ్ని ప్రమాదం కలగడం, అది కూడా ప్రేతం వల్లే. ఇంట్లో ఎప్పుడూ కలహాలు, అబద్ధ ఆరోపణలు జరగడం.
రాజయక్ష్మాదిసమ్భూతిః సా పీడా ప్రేతసమ్భవా । అపి స్వయం ధనం ముక్తం ప్రయత్నాదనవే పథి ॥ ౨,౯.
రాజయక్ష్మ వంటి వ్యాధుల వల్ల కలిగే బాధ కూడా ప్రేతాత్మ వల్లే వస్తుంది. ఎంత కష్టపడి సంపాదించిన ధనం అయినా, అది సరిగ్గా ఉపయోగపడదు.
నైవ లభ్యేత నశ్యేతః సా పీడా ప్రేతసంమవా । సువృష్టౌ కృషినాశః స్యాద్వాణిజ్యాద్వృత్తినాశనమ్ ॥ ౨,౯.
ఆ బాధ ప్రేతాత్మ వల్ల కలుగుతుంది, అది తీరదు, పోదు కూడా. మంచి వాన పడినా పంట నాశనం అవుతుంది, వ్యాపారులకు జీవిక పోతుంది.
కలత్రం ప్రతికూలం స్యాత్సా పీడా ప్రేతసమ్భవా । ఏవన్తు పీడయా రాజన్ప్రేతజ్ఞానం భవేన్నృణామ్ ॥ ౨,౯.
భార్య కూడా విరోధిగా మారవచ్చు, ఆ బాధ కూడా ప్రేతాత్మ వల్లే. ఇలాంటి బాధల వల్లే, రాజా, ప్రేతాత్మ ఉందని ప్రజలు తెలుసుకుంటారు.
వృషోత్సర్గో యది భవేత్ప్రేతత్వాన్ముచ్యతే తదా । తస్మాన్నృప త్వమప్యేవం వృషోత్సర్గం కురు ప్రభో ॥ ౨,౯.
వృషభాన్ని విడిపిస్తే ప్రేతయోని నుంచి విముక్తి కలుగుతుంది. అందుకే, రాజా, నీవు కూడా వృషభాన్ని విడిపించే కర్మను చేయాలి.
మాముద్దిశ్య నృపేఽప్యత్రాధికారోఽత్యనుకమ్పయా । రాజపుత్రో హతః కశ్చిన్మయైవాప్తస్తతో మయా ॥ ౨,౯.
రాజు అయినా నా కోసం ఈ కర్మ చేయడానికి హక్కు ఉంది, ఎందుకంటే ఇది గొప్ప దయతో కూడినది. ఒక రాజకుమారుడు హతమై నా వద్దకు వచ్చాడు, అందుకే నేను వచ్చాను.
కురుష్వ త్వం గృహీత్వా మే తద్ధనేన వృషోత్సవమ్ । కార్తిక్యాం పౌర్ణమాస్యాం వాఽశ్వయుఙ్మధ్యేఽథవా నృప ॥ ౨,౯.
నా ధనాన్ని తీసుకుని, కార్తీక పౌర్ణమి లేదా ఆశ్వయుజ మాస మధ్యలో వృషభోత్సవాన్ని నిర్వహించు, ఓ రాజా.
రేవతీయుక్తదివసే కృషీష్ఠా మే వృషోత్సవమ్ । పుణ్యాన్విప్రాన్సమాహూయ వహ్నిం స్థాప్య విధానతః ॥ ౨,౯.
రేవతి నక్షత్రం ఉన్న రోజున నా కోసం వృషభోత్సవాన్ని నిర్వహించు. మంచి బ్రాహ్మణులను పిలిపించి, విధిగా అగ్ని ప్రతిష్ఠించు.
మన్త్రైర్హోమస్తథా కార్యః షడ్భిర్నృప విధానతః । బహూన్విప్రాన్ భోజయేథాస్తద్రత్నాప్తధనేన వై । ఏవం కృతే మహీపాల మమ ముక్తిర్భవిష్యతి ॥ ౨,౯.
ఆరు మంత్రాలతో యజ్ఞం చేయాలి, రాజా. ఆ మణితో వచ్చిన ధనంతో చాలా మంది బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టు. ఇలా చేస్తే, నా విముక్తి కలుగుతుంది, ఓ భూపాలక.
శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । తథేతి ప్రతిజగ్రాహ మణిం రాజా తతః ఖగ ॥ ౨,౯.
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: 'అలా జరుగనీ' అని. ఆ తరువాత రాజు ఆ మణిని స్వీకరించాడు, ఓ పక్షిరాజా.
క్రియాధికారస్తస్యైవ యో ధనగ్రాహకో భవేత్ । కుర్వతోస్తు తయోర్వార్తామేవం ప్రేతమహీక్షితోః ॥ ౨,౯.
ధనం స్వీకరించినవాడికే ఆ కర్మ చేయడానికి హక్కు ఉంటుంది. అలా ప్రేతాత్మతో భూపతి మధ్య విషయం జరిగింది.
ఝణత్కారస్తు ఘణ్టానాం భేరీణాం భాఙ్కృతిస్తథా । జాతస్తదా రాజసేనా చతురఙ్గా సమాపతత్ ॥ ౨,౯.
ఆ సమయంలో గంటలు మోగాయి, బేరీలు, శంఖాలు ఊదబడ్డాయి. వెంటనే రాజసేన నాలుగు విభాగాలతో అక్కడ చేరింది.
తస్యామాగతమాత్రాయాం ప్రేతశ్చాదృశ్యతాం గతః । తస్మాద్వనాద్వినిఃసృత్య రాజాపి పురమాగమత్ ॥ ౨,౯.
ఆ సేన వచ్చిన వెంటనే ప్రేతాత్మ కనబడకుండా పోయింది. ఆ అడవిలో నుంచి రాజు కూడా నగరానికి వచ్చాడు.