గరుడపురాణమ్

ఏతస్మాత్పాతకాత్ప్రేతో లేఖకో నామతోఽస్మ్యహమ్ । ఆసీన్నరకభోగాన్తే నః ప్రేతత్వమిదం ద్విజ ॥ ౨,౭.

ఈ పాపం వల్లనే నేను మృతులలో 'లేఖకుడు' అని పిలవబడుతున్నాను. నరకంలో అనుభవం పూర్తయ్యాక నాకు ఈ ప్రేతత్వం కలిగింది, ద్విజుడా.

బ్రాహ్మణ ఉవాచ । సంజ్ఞాస్తాదృశ్య ఆఖ్యాతా యథైతా భవతా దశాః । వదన్త్వాచారమాత్రం మే ప్రేతా ఆహారమప్యుత ॥ ౨,౭.

బ్రాహ్మణుడు అన్నాడు: మీరు చెప్పిన పేర్లు, స్థితులు అన్నీ మీ ప్రవర్తనను మాత్రమే తెలియజేస్తున్నాయి. ప్రేతలారా, మీ ఆహారం కూడా చెప్పండి.

ప్రేతా ఊచుః । వేదమార్గానుసరణం లజ్జా ధర్మో దమః క్షమా । ధృతిర్జ్ఞానం నైవ యత్ర వయం తత్ర వసామహే ॥ ౨,౭.

ప్రేతలు చెప్పారు: వేదమార్గాన్ని అనుసరించని చోట, లజ్జ, ధర్మం, మనస్సు నియంత్రణ, సహనం, స్థైర్యం, జ్ఞానం లేని చోటే మేము నివసిస్తాము.

తస్య పీడాం వపం కుర్మో నైవ శ్రాద్ధం న తర్పణమ్ । యస్య గేహే తదఙ్గాత్తు మాంసఞ్చ రుధిరం క్రమాత్ ॥ ౨,౭.

అలాంటి వారి శరీరానికి మేము బాధ కలిగిస్తాము. వారి ఇంట్లో శ్రాద్ధం, తర్పణం జరగదు. అక్కడి అవయవాల నుండి మాంసం, రక్తం క్రమంగా పోతుంటాయి.

జక్షామశ్చ పిబామశ్చ ఉక్త ఆచార ఏష నః । శృణు చాహారమస్మాకం సర్వలోకవిగర్హితమ్ ॥ ౨,౭.

మేము ఇలా తింటూ, తాగుతూ ఉంటాము. ఇదే మా ప్రవర్తన. మా ఆహారం గురించి విను, అది అన్ని లోకాలవారు అసహ్యించుకునేది.

దృష్టస్త్వయా చ కిఞ్చిద్వై బ్రూమోజ్ఞాతం త్వయానఘ । వమనం విడూ దూషికా చ శ్లేష్మా మూత్రాశ్రుణీ తథా ॥ ౨,౭.

నీవు కొంత చూశావు, మేము నీకు తెలిసినదే చెబుతున్నాము, పాపరహితుడా: వాంతి, మలము, మలినాలు, శ్లేష్మం, మూత్రం, కన్నీరు ఇవన్నీ.

ఏతద్భక్ష్యఞ్చ పానఞ్చ మా పృచ్ఛాతః పరం ద్విజ । లజ్జా నో జాయతే స్వామిన్నాహారం వదతాం స్వకమ్ ॥ ౨,౭.

ఇదే మా తిండి, పానీయం. ఇకపై అడగవద్దు, ద్విజుడా. మా ఆహారం గురించి చెప్పేటప్పుడు మాకు సిగ్గు కలుగుతుంది, ప్రభూ.

అజ్ఞానాస్తామసా మన్దా కాన్దిశీకా వయం విభో । అకస్మాజ్జన్మనాం విప్ర స్మృతిః ప్రాప్తా తు పౌర్వికీ ॥ ౨,౭.

మేము అజ్ఞానులు, మాంద్యమైనవారు, తామస స్వభావం కలవారు, ప్రభూ. యాదృచ్ఛికంగా, బ్రాహ్మణుడా, మాకు పూర్వజన్మల జ్ఞాపకం వచ్చింది.

వినీతత్వావినీతత్వే జానీమో నైవ నః ప్రభో । శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । ఏవం వదత్సు ప్రేతేషు తథా శ్రుతవతి ద్విజే ॥ ౨,౭.

వినయమూ, అవినయమూ ఏంటో మాకు తెలియదు, ప్రభూ. శ్రీకృష్ణుడు అన్నాడు: ప్రేతలు ఇలా మాట్లాడుతుండగా, ద్విజుడు వినిపించాడు.

అదర్శయమహం రూపం తదా తార్క్ష్యేదమేవ వై । స తు దృష్ట్వా ద్విజశ్రేష్ఠో హృద్గతం పురుషం పురః ॥ ౨,౭.

ఆ సమయంలో నేను తార్క్ష్యుడికి నా రూపాన్ని చూపించాను. ఆ రూపాన్ని చూసిన ఆ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడు తన హృదయంలో ఉన్న పురుషుణ్ని తన ముందే చూశాడు.

స్తోత్రైస్తుష్టావ పక్షీశ దణ్డవత్ప్రణనామ మామ్ । తేఽపి తేపుస్తతః ప్రేతా ఆశ్చర్యోత్ఫుల్లచక్షుషః ॥ ౨,౭.

పక్షీరాజు స్తోత్రాలతో నన్ను స్తుతించి, భక్తితో నమస్కరించాడు. ప్రేతలు కూడా ఆశ్చర్యంతో కన్నులు పెద్దవిగా చేసుకున్నారు.

ప్రణయేన స్ఖలద్వాచః ఖగ నోచుః కిమప్యుత । రజసా గోరచిత్తానాం తమసా మూఢచేతసామ్ । కృపయా యః సముద్ధారం కురుషే వై నమోఽస్త తే ॥ ౨,౭.

ప్రేమతో, తడబడిన మాటలతో పక్షులు ఏమీ చెప్పలేదు. రజోగుణం వల్ల మూర్ఖత కలిగినవారిని, తమోగుణం వల్ల మబ్బయ్యిన మనసున్నవారిని, నీ కరుణతో రక్షిస్తున్నవాడవు. నీకు నమస్కారం.

ఏవం ద్విజాతౌ బ్రువతి ప్రభూ తప్రభైశ్చ ముఖ్యాంబరచారియుక్తైః । తదా మదిచ్ఛాప్రభవైర్విమానైః షడ్భిః సమన్తాద్రురుచే గిరిః సః ॥ ౨,౭.

ద్విజుడు ఇలా మాట్లాడుతుండగా, నా సంకల్పంతో కలిగిన ఆరు విమానాలతో, మహాశక్తుల ప్రధాన సేవకులతో ఆ పర్వతం చుట్టూ ప్రకాశించింది.

ఇత్థం విమానేన మదీయలోకం గతో ద్విజరసోఽప్యథ పఞ్చమిస్తైః । ప్రేతా యయుః స్వర్గమగణ్యపుణ్యం సత్సఙ్గసంసర్గవశాత్సుపర్ణమ్ ॥ ౨,౭.

అలా ఆ ద్విజుడు ఐదుగురితో కలిసి ఆకాశవాహనంలో నా లోకానికి వెళ్లాడు. ప్రేతలు మంచి వారి సాంగత్యంతో అపారమైన పుణ్యాన్ని పొంది స్వర్గానికి చేరుకున్నారు, సుపర్ణా.

ప్రేతాః సంగవశేన నాకమవన్సన్తప్తకో బ్రాహ్మణో విష్వక్సన ఇతి ప్రసిద్ధవిభవో నామ్నా గణే మేఽభవత్ । ఏతత్తే సకలం మయా నిగాదితం యశ్చైతదుత్కీర్తయేద్యశ్చేదం శృణుయాన్న సోఽపి పురుషః ప్రేతత్వమాప్నోతి హి ॥ ౨,౭.

సాంగత్య ఫలితంగా ప్రేతలు స్వర్గానికి చేరుకున్నారు. విశ్వక్సేనుడు అనే బ్రాహ్మణుడు, ప్రసిద్ధ ధనవంతుడు, నా గణంలో చేరాడు. ఇవన్నీ నేను నీకు వివరించాను. ఇది ఎవరు చదివినా, వినినా, వారు ప్రేతత్వాన్ని పొందరు.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౮ గరుడ ఉవాచ । స్వామిన్కస్యాధికారోఽత్ర సర్వ ఏవౌర్ధ్వదేహికే । క్రియాః కతివిధాః ప్రోక్తా వదైతత్సర్వమేవ మే ॥ ౨,౮.

గరుడుడు అన్నాడు: ప్రభూ, ఇక్కడ departed-related విషయాల్లో ఎవరికీ అధికారం ఉంది? ఎన్ని విధాల కర్మలు చెప్పబడ్డాయి? ఇవన్నీ నాకు చెప్పండి.

శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । పుత్రః పౌత్రః ప్రపౌత్రో వా తద్భ్రాతా భ్రాతృసన్తతిః । సపిణ్డసన్తతిర్వాపి క్రియార్హాః ఖగ జ్ఞాతయః ॥ ౨,౮.

శ్రీకృష్ణుడు అన్నాడు: కుమారుడు, మనవడు, ప్రపౌత్రుడు, అన్నయ్య, అన్నయ్య సంతానం, లేదా ఒకే వంశానికి చెందినవారు, పక్షీ, వీరే కర్మలు చేయడానికి అర్హులు.

తేషామభావే సర్వేషాం సమానోదకసన్తతిః । కులద్వయేఽపి చోచ్ఛిన్నే స్త్రీభిః కార్యాః క్రియాః ఖగ ॥ ౨,౮.

వారి లేనప్పుడు అందరికీ ఒకే విధంగా నీళ్ళతో తర్పణం చేయాలి. రెండు వంశాలు కూడా లేకపోయినా, ఆ కర్మలను స్త్రీలు చేయాలి, ఓ పక్షిరాజా.

ఇచ్ఛయోచ్ఛిన్నబన్ధశ్చ కారయేదవనీపతిః । పూర్వాః క్రియా మధ్యమాశ్చ తథా చైవోత్తరాః క్రియాః ॥ ౨,౮.

ఇచ్చచేత బంధం తెగిపోయినప్పుడు, రాజు పూర్వపు, మధ్యపు, తరువాతి క్రియలను చేయించాలి.

ప్రతిసంవత్సరం పక్షిన్నేకోద్దిష్టవిధానతః । శ్రాద్ధం తత్ర ప్రకర్తవ్యం ఫలం తస్య శృణుష్వ మే ॥ ౨,౮.

ప్రతి సంవత్సరం నిర్ణీత విధానం ప్రకారం అక్కడ శ్రాద్ధం చేయాలి. దాని ఫలితాన్ని విను.

బ్రహ్మేన్ద్రరుద్రనాసత్యసూర్యాగ్నివసుమారుతాన్ । విశ్వేదేవాన్పితృ గణాన్వయాంసి మనుజాన్పశూన్ ॥ ౨,౮.

బ్రహ్మ, ఇంద్రుడు, రుద్రుడు, నాసత్యులు, సూర్యుడు, అగ్ని, వసువులు, మారుతులు, విశ్వదేవతలు, పితృగణాలు, వంశాలు, మనుషులు, జంతువులు—

సరీసృపాన్మాతృగణాన్యచ్చాన్యద్భూతసంజ్ఞితమ్ । శ్రాద్ధం శ్రద్ధాన్వితః కుర్వన్ప్రీణయత్యఖిలం జగత్ ॥ ౨,౮.

పాములు, మాతృగణాలు, ఇంకా భూతమనే పేరుతో ఉన్న ఇతర జంతువులందరినీ శ్రద్ధతో శ్రాద్ధం చేయడం ద్వారా సంతృప్తిపరచవచ్చు. అలా చేస్తే మొత్తం జగత్తే సంతృప్తి చెందుతుంది.

తే తృప్తాస్తర్పయన్త్యేనం పుత్రదారధనైస్తథా । అధికారః క్రియాభేదః సమాసాత్తే నిరూపితః ॥ ౨,౮.

వారు సంతృప్తి చెందినప్పుడు, వారు అతనికి కుమారులు, భార్యలు, ధనం వంటి ఫలితాలను ఇస్తారు. అర్హత, క్రియల్లో భేదం, మొత్తం సంగ్రహం ఇలా వివరించబడింది.

గరుడ ఉవాచ । ఉక్తేష్వేకోఽపి చేన్న స్యాదధికారీ సురోత్తమ । కర్తవ్యం కిం తదా విష్ణో పురుషేణ విజానతా ॥ ౨,౮.

గరుడుడు అడిగాడు: వీరిలో ఒక్కరూ అర్హులు లేకపోతే, ఓ విష్ణుమూర్తీ, అప్పుడు తెలివైన మనిషి ఏమి చేయాలి?

శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । అధికారో యదా నాస్తి యది నాస్తి చ నిశ్చయః । జీవితే సతి జీవాయ దద్యాచ్ఛ్రాద్ధంస్వయం నరః ॥ ౨,౮.

శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: అర్హత లేకపోయినా, స్పష్టత లేకపోయినా, బ్రతికున్నంత కాలం మనిషి తానే శ్రాద్ధం చేయాలి.

కృతోపవాసః సుస్నాతః కృష్ణాసఙ్గః సమాహితః । కర్తారమథ భోక్తారం విష్ణుం సర్వేశ్వరం యజేత్ ॥ ౨,౮.

ఉపవాసం చేసి, స్నానం చేసి, నల్ల దుస్తులు ధరించి, మనసు ఏకాగ్రతతో, ఆ కర్తగా, భోక్తగా ఉన్న సర్వేశ్వరుడైన విష్ణువును పూజించాలి.

సదక్షిణాశ్చ సతిలాస్తిస్త్రశ్చ జలధేనవః । నివేదయేత్పితృభ్యశ్చ స్వధేతి సుసమాహితః ॥ ౨,౮.

సరైన దక్షిణ, నువ్వులు, మూడు జలధేనువులతో, పితృదేవతలకు 'స్వధా' అని చెప్పుతూ, పూర్తిగా మనసు పెట్టి అర్పించాలి.

అగ్నయే కవ్యవాహనాయ స్వధా నమ ఇతి స్మరన్ । సోమాయత్వా పితృమతే స్వధా నమ ఇతి స్మరన్ ॥ ౨,౮.

'అగ్నికి, కవ్యవాహనుడికి స్వధా నమః' అని, 'సోమునికి, పితృమతుడికి స్వధా నమః' అని జపిస్తూ అర్పించాలి.

దక్షిణేన తు దద్యాచ్చ తృతీయాం దక్షిణాయుతామ్ । యమాయాఙ్గిరసే చాథ స్వధా నమ ఇతి స్మరన్ ॥ ౨,౮.

మూడవదానిని దక్షిణ దిశగా దక్షిణతో కలిపి, యమునికి, అంగిరసునికి 'స్వధా నమః' అని చెప్పుతూ అర్పించాలి.