యమోఽహం నియమో రుద్ర ! వ్రతాని వివిధాని చ 2.
ఓ రుద్రా! నియమం, ఆచరణ, వివిధ వ్రతాలు అన్నీ నేనే.
పురా మాం గరుడః పక్షీ తపసారాధయద్భువి 2.
పూర్వం గరుడుడు అనే పక్షి భూమిపై తపస్సుతో నన్ను ఆరాధించాడు.
మమ మాతా చ వినతా నాగైర్దాసీకృతా హరే 2.
నా తల్లి వినతను, ఓ హరివు, పాములు దాసిగా చేసుకున్నాయి.
దాస్యాద్విమోక్షయిష్యామి యథాహం వాహనస్తవ 2.
నేను ఆమెను దాస్య స్థితి నుంచి విముక్తి కలిగిస్తాను, ఎలా నేను నీ వాహనమయ్యానో అలా.
పురాణసంహితాకర్త్తా యథాఽహం స్యాం తథా కురుం విష్ణురువాచ 2.
నేను పురాణ సంగ్రహాలను రచించినట్లే, నువ్వూ అలాగే చేయాలి అని విష్ణువు చెప్పాడు.
నాగదాస్యాన్మాతరం త్వం వినతాం మోక్షయిష్యసి 2.
నువ్వు పాముల దాస్య బంధనంనుంచి నీ తల్లి వినతను విముక్తి చేస్తావు.
మహాబలో వాహనస్త్వం భవిష్యసి విషార్దనః 2.
నీవు మహాబలుడు, వాహనుడు, విషాన్ని నాశనం చేసే వాడవుగా అవుతావు.
యదుక్తం మత్స్వరూపం చ తవ చావిర్భవిష్యతి 2.
నా ఏ రూపాన్ని వివరించారో, అది నీకు ప్రత్యక్షమవుతుంది.
యథాహం దేవదేవానాం శ్రీః ఖ్యాతో వినతాసుత 2.
వినతా కుమారా! నేను దేవతలకు శ్రీరూపంగా ప్రసిద్ధుడినట్లే—
యథాహం కీర్త్తనీయోఽథ తథా త్వం గరుడాత్మనా 2.
నేను ఎలా కీర్తించదగినవాడినో, అలాగే నువ్వు గరుడ స్వరూపంతో కీర్తించదగినవాడవు.
ఇత్యుక్తో గరుడో రుద్ర ! కశ్యపాయాహ పృచ్ఛతే 2.
ఇలా అడిగినప్పుడు, గరుత్మంతుడు కశ్యపుని ప్రశ్నకు సమాధానం చెప్పాడు, ఓ రుద్రా!
స్వయం చాన్యమనా భూత్వా విద్యయాన్యాన్య జీవయత్ గరుడోక్తం గారుడం హి శ్రృణు రుద్ర ! మదాత్మకమ్ ।। 2.
తన మనస్సు మరొకదానిపై నిలిపి, విద్యతో మరొకరిని ప్రాణం పోసాడు. గరుత్మంతుడు తన స్వరూపమైన గారుడ విద్యను చెప్పినదాన్ని విను, ఓ రుద్రా!
ఇతి రుద్రాబ్జజౌ విష్ణోః శుశ్రావ బ్రహ్మణో మునిః 3.
ఇలా బ్రహ్మ నుండి, పద్మంలో జన్మించిన రుద్రుడు, విష్ణువు గురించి ఆ ముని విన్నాడు.
మునీనాం శ్రృణ్వతాం మధ్యే సర్గాద్యం దేవపూజనమ్ 3.
మునులు అందరూ వినుతూ ఉండగా, సృష్టి ప్రారంభంలో దేవతల ఆరాధన ఎలా జరిగిందో వివరించబడింది.
వర్ణాశ్రమాదిధర్మాశ్చ దానరాజ్యాదిధర్మకాః 3.
వర్ణాశ్రమ ధర్మాలు, దానం, రాజ్యం వంటి విధులు కూడా వివరించబడ్డాయి.
అంగాని ప్రలయో ధర్మకామార్థజ్ఞానముత్తమమ్ 3.
ఆంగాలు, లయ, ధర్మం, కామం, అర్థం అనే విషయాల్లో ఉన్న ఉత్తమమైన జ్ఞానం వివరించబడింది.
పురాణే గారుడే సర్వం గరుడో భగవానథ 3.
ఈ సర్వ విషయాలను గారుడ పురాణంలో, భగవంతుడైన గరుత్మంతుడు వివరించాడు.
భుత్వా హరేర్వాహనం చ సర్గాదీనాం చ కారణమ్ 3.
హరివాహనుడై, సృష్టి మొదలైన వాటికి కారణమైన గరుత్మంతుడు,
చక్రే క్షుధా హృతం యస్య బ్రహ్మాణ్డముదరే హరేః 3.
హరిదేవుని పొట్టలోని బ్రహ్మాండాన్ని ఆకలి తో పట్టుకున్న వాడు ఈ కార్యాలను చేశాడు.
కశ్యపో గారుడాద్వృక్షం దగ్ధం చాజీవయద్యతః 3.
గరుత్మంతుడి విద్యా శక్తితో, కశ్యపుడు గారుడుని వల్ల కాలిన వృక్షాన్ని మళ్లీ ప్రాణం పోశాడు.
తచ్ఛ్రీమద్రారుడం పుణ్యం సర్వదం పఠతస్తవ 3.
ఆ పవిత్రమైన, పుణ్యమైన గారుడ విద్యను నీవు చదివితే, అన్ని ఫలితాలు లభిస్తాయి.
సర్గశ్చ ప్రతిసర్గశ్చ వంశో మన్వన్తరాణి చ 4.
సృష్టి, ప్రళయము, వంశాలు, మన్వంతరాలు వివరించబడ్డాయి.
శ్రృణు రుద్ర ప్రవక్ష్యామి సర్గాదీన్పాపనాశనాన్ 4.
విను రుద్రా! పాపాలను నశింపజేసే సృష్టి మొదలైన విషయాలను నేను వివరించబోతున్నాను.
నరనారాయణో దేవో వాసుదేవో నిరంజనః 4.
దేవుడైన నరనారాయణుడు, వాసుదేవుడు, నిష్కల్మషుడైన వాడు గురించి చెప్పబడింది.
తదేతత్సర్వమేవైతవ్ద్యక్తావ్యక్తస్వరూపవత్ । తథా పురుషరూపేణ కాలరూపేణ చ స్థితమ్ ।। 4.
ఇవి అన్నీ వ్యక్తమైన రూపంలోను, అవ్యక్తమైన స్వరూపంలోను, పురుషరూపంలోను, కాలరూపంలోను ఉన్నాయి.
వ్యక్తం విష్ణుస్తథాఽవ్యక్తం పురుషః కాల ఏవ చ 4.
వ్యక్తమైనది విష్ణువు, అవ్యక్తమైనది పురుషుడు, అలాగే కాలమూ ఆయనే.
అనాదినిధనో ధాతా త్వనన్తః పురుషోత్తమః 4.
ఆ సృష్టికర్తకు ఆదీ లేదు, అంతమూ లేదు, ఆయన అనంతుడు, పరమపురుషుడు.
తస్మాహుద్ధిర్మనస్తస్మాత్తతః ఖం పవనస్తతః 4.
ఆయన నుండి బుద్ధి, బుద్ధి నుండి మనస్సు, మనస్సు నుండి ఆకాశం, ఆకాశం నుండి గాలి ఉద్భవించాయి.
అణ్డో హిరణ్మయో రుద్ర । తస్యాన్తః స్వయమేవ హి 4.
పసిడితో మెరిసే గుడ్డు రూపంలో రుద్రుడు ఉన్నాడు; ఆ గుడ్డులో ఆయన తానే నివసిస్తున్నాడు.
బ్రహ్మా చతుర్ముఖో భూత్వా రజోమాత్రాధికః సదా 4.
బ్రహ్మదేవుడు నాలుగు ముఖాలతో ఉండి, ఎప్పుడూ రాజోగుణానికి అధికుడిగా ఉంటాడు.