గరుడపురాణమ్

వివేకప్రవణం శుద్ధం యథా స్యాత్కృపయా వద । ఋషిరువాచ । మనస్తు ప్రబలం నిత్యం సవికారం స్వభావతః ॥ ౨,౬.

అది ఎలా వివేకం వైపు మొగ్గు చూపించి, పవిత్రంగా మారుతుంది? దయచేసి చెప్పు. ఋషి ఇలా అన్నాడు: మనస్సు సహజంగా బలంగా, ఎప్పుడూ మారుతూ ఉంటుంది.

వశం నయన్తి కరిణం ప్రమత్తమపి హస్తిపాః । తథాపి సాధుసఙ్గత్యా సాధనైరప్యతన్ద్రితః ॥ ౨,౬.

ఎంత మత్తులో ఉన్న ఏనుగును అయినా, దాని పాలకులు అదుపులోకి తేవగలరు. అలాగే, సత్సంగతితో, శ్రద్ధతో సాధన చేస్తే మనస్సును కూడా నియంత్రించవచ్చు.

తీవ్రేణ భక్తియోగేన విచారేణ వశం నయేత్ । ఇతిహాసం ప్రవక్ష్యామి తవ ప్రత్యయకారకమ్ ॥ ౨,౬.

తీవ్రమైన భక్తి, యోగం, విచారణతో మనస్సును అదుపులోకి తేవాలి. నీకు నమ్మకం కలిగించే ఒక కథను నేను చెప్పబోతున్నాను.

నారదోఽకథయన్మహ్యం స్వవృత్తగతజన్మనః । నారద ఉవాచ । కస్యచిద్ద్విజముఖ్యస్య దాసీపుత్త్రః పురా మునే ॥ ౨,౬.

నారదుడు తన జీవితం గురించి నాకు వివరంగా చెప్పాడు. నారదుడు ఇలా అన్నాడు: ఓ మునివరా! ఒకప్పుడు నేను ఒక బ్రాహ్మణుని దాసిపుత్రుడిని.

శిక్షితో బాలభావేఽపి పాఠితో నితరామహమ్ । తత్రాపి సఙ్గతిర్జాతా మహతాం పుణ్యకర్మణామ్ ॥ ౨,౬.

పిల్లవయసులోనే నాకు బోధన, పాఠాలు బాగా నేర్పారు. అక్కడ నాకు పుణ్యకర్మలు చేసే మహాత్ముల సాంగత్యం కూడా కలిగింది.

ప్రావృట్కాలే మమ గృహే స్థితానాం భాగ్యయోగతః । శుశ్రూషణానువృత్త్యా చ ప్రశ్రయేణ దమేన చ ॥ ౨,౬.

వర్షాకాలంలో నా ఇంట్లో ఉన్నవారు, అదృష్టవశాత్తు, సేవ, వినయంతో, వినయపూర్వకంగా, నియమంతో నన్ను సంతృప్తిపరిచారు.

సన్తోషం పరమం ప్రాప్య కృపయా త్విదమబ్రువన్ । మనీషా నిర్మలా యేన జాతా మమ శుభార్థినీ ॥ ౨,౬.

అంత గొప్ప సంతోషాన్ని పొందిన వారు, దయతో ఇలా అన్నారు. దాంతో నాకు శుభాన్ని కోరే నిర్మలమైన సంకల్పం కలిగింది.

యయా విష్ణుమయం సర్వమ్త్మన్యేవ దదృశివాన్ । మునయ ఊచుః । శృణు వత్స ప్రవక్ష్యా మో హితాయ తవ బాలక ॥ ౨,౬.

దాని వల్లనే నేను నా అంతరంలో సర్వం విష్ణుమయమై కనిపించింది. మునులు ఇలా అన్నారు: 'బాలా! నీకు మేలు కలగాలని మేము చెప్పబోతున్నాను, విను.'

యేన వై ధ్రియమాణేన ఇహాముత్ర సుఖం భవేత్ । దేవతిర్యఙ్మనుష్యాశ్చ సంసారే వివిధా జనాః ॥ ౨,౬.

దాన్ని పాటిస్తే ఇహలోకంలోనూ పరలోకంలోనూ సుఖం లభిస్తుంది. దేవతలు, పశువులు, మనుష్యులు ఇలా అనేక జంతువులు సంసారంలో ఉంటారు.

నిబద్ధాః కర్మపశైస్తే భుఞ్జన్ భోగాన్ పృథగ్విధాన్ । దేవత్వం యాతి సత్త్వేన రజసా చ మనుష్యతామ్ ॥ ౨,౬.

కర్మబంధంతో బంధించబడి, వారు వేర్వేరు రకాల అనుభూతులను అనుభవిస్తారు. సత్త్వగుణంతో దేవతల స్థితి, రజోగుణంతో మానవ జన్మ లభిస్తుంది.

తిర్యక్త్వం తమసా జన్తుర్వాసనానుగతోఽబుధః । మాతుర్లబ్ధ్వా పునర్జన్మ మ్రియతే చ పునః పునః ॥ ౨,౬.

తమోగుణంతో, వాసనలకు లోబడి, జ్ఞానం లేని జీవి పశువుగా జన్మిస్తాడు. తల్లి ద్వారా జన్మించి, మళ్లీ మళ్లీ మరణిస్తుంటాడు.

ఏవం గత్వా హ్యసంఖ్యాతా యోనీస్తాః కర్మభూరపి । మానుష్యం దుర్లభం లబ్ధ్వా కదాచిద్దైవయోగతః ॥ ౨,౬.

ఇలా అనేక యోనులను, అనేక జన్మలను అనుభవించిన తరువాత, దైవానుగ్రహంతో అరుదుగా మానవ జన్మ లభిస్తుంది.

అనుగ్రహేణ మహతాం హరిం జ్ఞాత్వా విముచ్యతే । రోగగ్రాహం మోహజాలమపారం భవసాగరమ్ ॥ ౨,౬.

మహనీయుల అనుగ్రహంతో హరిని తెలుసుకుంటే, బాధ అనే వ్యాధి, మోహమయమైన జాలం, అంతులేని సంసారసాగరం నుండి విముక్తి కలుగుతుంది.

న పశ్యామి తితీర్షోరన్యద్రామస్మరణం వినా । నవనీయం యథా దధ్నో జ్యోతిః కాష్ఠాదపి క్వచిత్ ॥ ౨,౬.

సంసారాన్ని దాటి పోవాలనుకునే వారికి రాముని స్మరణ తప్ప మరొక మార్గం కనిపించదు. ఎలా అంటే, పెరుగు నుండి నెయ్యి, దుంప నుండి అగ్ని లభించునట్లు.

మన్థనైః సాధనైరేవం పరం జ్ఞాత్వా సుఖీ భవేత్ । ఆత్మా నిత్యోఽవ్యయః సత్యః సర్వగః సర్వభృన్మహాన్ ॥ ౨,౬.

ఇలాంటి సాధనలతో మనస్సును మథించి పరమార్థాన్ని తెలుసుకుంటే సుఖంగా ఉంటాడు. ఆత్మ శాశ్వతమైనది, నశించనిది, సత్యమైనది, అన్నిటిలోను వ్యాపించి, అన్నిటినీ పోషించేది.

అప్రమేయః స్వయఞ్జ్యోతిరగ్రాహ్యో మనసాపి యః । సచ్చిదానన్దరూపోఽసౌ సర్వప్రాణిహృది స్థితః ॥ ౨,౬.

ఆయన కొలవలేనివాడు, తనలోనే వెలిగే వెలుగు, మనసుతో కూడా అందుకోలేనివాడు. సచ్చిదానంద స్వరూపుడై, అన్ని ప్రాణుల హృదయంలో స్థితుడై ఉంటాడు.

వినశ్యత్స్వపి భావేషు న వినశ్యతి కర్హిచిత్ । ఆకాశః సర్వభూతేషు స్థితస్తేజోజలే తథా ॥ ౨,౬.

అన్ని స్థితులు నశించినా, ఆయన ఎప్పుడూ నశించడు. ఆకాశంలా, ఆయన అన్ని భూతాలలో, అగ్నిలో, నీటిలో కూడా ఉన్నాడు.

ఆత్మా సర్వత్ర నిర్లేపః పార్థివేషు యథానిలః । భక్తానుకమ్పీ భగవాన్ సాధూనాం రక్షణాయ చ ॥ ౨,౬.

ఆత్మ ఎక్కడైనా కలుషరహితంగా ఉంటుంది, భూమిపై గాలి లాగా. భగవంతుడు భక్తులకు కరుణ చూపి, సద్భక్తులను రక్షిస్తాడు.

ఆవిర్భవతి లోకేషుగుణీవాజ్ఞైః ప్రతీయతే । ఏవంవివేకత్వయా యో బుద్ధ్యా సంశీలయేద్ధృది ॥ ౨,౬.

ఆయన లోకాలలో కనిపిస్తాడు, తన లక్షణాలతో, ఆజ్ఞలతో గుర్తించబడతాడు. ఇలాంటి వివేకంతో మనస్సులో ఆయనను ధ్యానించాలి.

భక్తియోగేన సన్తుష్ట ఆత్మానం దర్శయేదజః । తతః కృతార్థో భవతి సదా సర్వత్ర నిః స్పృహః ॥ ౨,౬.

భక్తియోగంతో సంతృప్తుడై, జన్మలేని వాడు ఆత్మను దర్శింపజేస్తాడు. అప్పుడు వాడు సర్వత్రా తృప్తిగా, ఎప్పుడూ ఆసక్తి లేకుండా ఉంటాడు.

అతోఽహఙ్కారముత్సృజ్య సానుబన్ధే కలేవరే । చరేదసంగో లోకేషు స్వప్నప్రాయేషు నిర్మమః ॥ ౨,౬.

అందువల్ల, అహంకారాన్ని వదిలి, శరీరం ఉన్నప్పటికీ, ఈ లోకాల్లో అనాసక్తిగా, కలవరం లేకుండా, కలలోలాగానే జీవించాలి.

క్వ స్వప్నే నియతం ధైర్యమిన్ద్రజాలే క్వ సత్యతా । క్వ నిత్యతా శరన్మేఘే క్వ వా సత్యం కలేవరే ॥ ౨,౬.

కలలో స్థిరమైన ధైర్యం ఎక్కడుంది? మాయలో నిజం ఎక్కడుంది? వానమేఘంలో శాశ్వతత్వం ఎక్కడుంది? శరీరంలో సత్యం ఎక్కడుంది?

అవిద్యాకర్మజనితం దృశ్యమానం చరా చరమ్ । జ్ఞాత్వాచారవశీ యోగీ తతః సిద్ధిమవాప్స్యసి ॥ ౨,౬.

అజ్ఞానం, కర్మ వల్ల ఏర్పడిన, కదిలే, కదలని ఈ జగత్తును తెలుసుకుని, ఆచారాన్ని నియంత్రించగల యోగి, అనంతరం సిద్ధిని పొందుతాడు.

ఇత్యుక్త్వా తే గతాః సర్వే సాధవో దీనవత్సలాః । సోఽహం తదుక్తమార్గేణ తథైవాచరమన్వహమ్ ॥ ౨,౬.

అలా చెప్పిన తర్వాత, ఆ దయతో ఉన్న సద్గుణులు అందరూ వెళ్లిపోయారు. నేను వాళ్లు చెప్పిన మార్గాన్ని ప్రతి రోజు నమ్మకంగా అనుసరించాను.

తతోఽచిరేణాత్మనీదం దృష్టవానహమద్భుతమ్ । జ్యోతిర్మయం సదానన్దం శరచ్ఛీతాంశునిర్మలమ్ ॥ ౨,౬.

ఆ తర్వాత, ఎక్కువ కాలం కాకుండానే, నా లోపల ఒక అద్భుతమైన దృశ్యం కనిపించింది — అది ఎప్పుడూ ఆనందంగా, శరదృతువులోని చందమామ వెలుగు లా నిర్మలంగా మెరిసింది.

నిషిచ్య సుఖసన్దోహైర్మాం కృత్వాధికసస్పృహమ్ । అన్తర్హితం మహతేజో యథా సౌదామినీ దివి ॥ ౨,౬.

ఆ ప్రకాశం నన్ను ఆనంద తరంగాలతో నింపింది, ఇంకా కావాలని ఆశ కలిగించింది. ఆ గొప్ప వెలుగు ఆకాశంలో మెరుపు మాయమయ్యేలా అంతలోనే కనబడకుండా పోయింది.

భక్త్యా తదేవ మనసి భావయన్నహమద్భుతమ్ । కాలే కలేవరం త్యక్త్వా గతవాన్ హరిమవ్యయమ్ ॥ ౨,౬.

ఆ అద్భుతాన్ని నా మనసులో భక్తితో ధ్యానిస్తూ, కాలక్రమంలో శరీరాన్ని వదిలి, నేను అవినాశి హరిని చేరుకున్నాను.

తస్యేచ్ఛయా పునర్బ్రహ్మన్ బ్రహ్మణో మేఽభవజ్జనిః । అనుగ్రహాద్భగవతస్త్రిషు లోకేషు నిః స్పృహః ॥ ౨,౬.

ఆయన సంకల్పంతో, బ్రహ్మా ద్వారా నాకు మళ్లీ జననం కలిగింది. భగవంతుని అనుగ్రహంతో మూడు లోకాలలో నాకు ఎలాంటి ఆశ కూడా లేకుండా పోయింది.

ఆపీడయన్ముహుర్వోణాం గాయమానశ్చరామ్యహమ్ । ఇత్యుక్త్వా మే స్వానుభవం యయౌ యాదృచ్ఛికో మునిః ॥ ౨,౬.

పలుకులు కలిపి పాడుతూ, మళ్లీ మళ్లీ పెదవులు కలిపి సంచరిస్తున్నాను. ఇలా నా అనుభవాన్ని చెప్పి, ఆ ముని వచ్చినట్టు వెళ్లిపోయాడు.