గరుడపురాణమ్

నిమజ్జ్య యత్ర కాకోలా రాజహంసత్వమాయయుః । అసురో యత్ర దేవత్వమవాప స్నానమాత్రతః ॥ ౨,౬.

అక్కడ స్నానం చేసిన కాగులు రాజహంసలుగా మారాయి. ఒక అసురుడు కూడా అక్కడ స్నానం చేసిన వెంటనే దేవుడిగా మారాడు.

విశ్వరూపం వన్దితీర్థం రత్నేశః కుహకాచలః । నరనారాయణం దృష్ట్వా ముచ్యతే పాపకోటిభిః ॥ ౨,౬.

విశ్వరూపం, వందితీర్థం, రత్నేశుడు, కుహకాచలం— ఇవన్నీ పవిత్ర ప్రదేశాలు. నరనారాయణుని దర్శించితే కోట్ల పాపాలు పోతాయి.

సరస్వతీదృషద్వత్యౌ నర్మదా శర్మదా నృణామ్ । నీలకణ్ఠం మహాకాలం పుణ్యం చామరకణ్టకమ్ ॥ ౨,౬.

సరస్వతి, దృషద్వతి, నర్మదా— ఇవి మనుషులకు ఆనందాన్ని ఇస్తాయి. నీలకంఠుడు, మహాకాళుడు, పవిత్రమైన అమరకంటకము కూడా ఉన్నాయి.

చన్ద్రభాగా వేత్రవతీ వీరభద్రం గణేశ్వరమ్ । గోకర్ణం బిల్వతీర్థఞ్చ కర్మకుణ్డం సతారకమ్ ॥ ౨,౬.

చంద్రభాగ, వేత్రవతి, వీరభద్రుడు, గణేశ్వరుడు, గోకర్ణం, బిల్వతీర్థం, కర్మకుండం, సతారకం— ఇవన్నీ పవిత్రమైన ప్రదేశాలు.

స్నానమాత్రేణ యత్రాశు ముచ్యతే కర్మబన్ధనాత్ । అన్యాన్యపి చ తీర్థాని కృతాని కృపయా తవ ॥ ౨,౬.

అక్కడ కేవలం స్నానం చేసిన వెంటనే కర్మబంధం నుంచి త్వరగా విముక్తి కలుగుతుంది. ఇంకా నీ దయ వల్ల ఏర్పడిన ఇతర తీర్థాలు కూడా ఉన్నాయి.

ఉత్పద్యతే శుభా బుద్ధిః సాధూనాం యదనుగ్రహః । ఏకతః సర్వతీర్థాని కరుణాః సాధవోఽన్యతః ॥ ౨,౬.

నీ అనుగ్రహంతో సద్భావన కలిగి, మంచి మనసు కలిగినవారు పుణ్యాన్ని పొందుతారు. ఒకవైపు అన్ని తీర్థాలు, మరొకవైపు దయగల సద్గుణులు ఉంటారు.

అనుగ్రహాయ భూతానాం చరన్తి చరితవ్రతాః । త్వం గురుః సర్వర్ణానాం విద్యయా వయసాధికః ॥ ౨,౬.

ప్రాణుల క్షేమార్థం వ్రతాచరణలు పాటించిన వారు సంచరిస్తారు. నీవు అన్ని వర్ణాలకు గురువు, విద్యలోను వయస్సులోను మించినవాడవు.

అతః పృచ్ఛామ్యహం కిఞ్చిదాధిభూతం చిరన్తనమ్ । కిం కుర్యాం కం ను పృచ్ఛేఽహం మనో మేఽతిచలం మునే ॥ ౨,౬.

కాబట్టి, మునివరా! నేను ప్రాచీనమైన భౌతిక విషయాల గురించి అడుగుతున్నాను. నేను ఏమి చేయాలి? ఎవరిని అడగాలి? నా మనస్సు చాలా చంచలంగా ఉంది.

నిఃస్పృహం బ్రహ్మవిషయే విషయేష్వతిలాలసమ్ । మనాగపి న సహతే విరహం తిమిరం బ్రువత్ ॥ ౨,౬.

బ్రహ్మ విషయాల్లో ఆసక్తి లేకపోయినా, ఇంద్రియ విషయాల్లో మాత్రం అత్యంత మక్కువ చూపుతుంది. కాస్త కూడా వేరుపడలేక, చీకటిలో మునిగిపోతుంది.

మోహితం వివిధైర్భావైః కర్మణాం క్షేత్రముత్తమమ్ । శాన్తిం యథా సమాయాతి సమ్పన్నమివ భూసుర ॥ ౨,౬.

వివిధ భావాలతో మాయలో పడిపోయిన మనస్సు, కర్మలకు ప్రధాన క్షేత్రం. ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా! అది ఎలా శాంతిని పొందుతుంది?

వివేకప్రవణం శుద్ధం యథా స్యాత్కృపయా వద । ఋషిరువాచ । మనస్తు ప్రబలం నిత్యం సవికారం స్వభావతః ॥ ౨,౬.

అది ఎలా వివేకం వైపు మొగ్గు చూపించి, పవిత్రంగా మారుతుంది? దయచేసి చెప్పు. ఋషి ఇలా అన్నాడు: మనస్సు సహజంగా బలంగా, ఎప్పుడూ మారుతూ ఉంటుంది.

వశం నయన్తి కరిణం ప్రమత్తమపి హస్తిపాః । తథాపి సాధుసఙ్గత్యా సాధనైరప్యతన్ద్రితః ॥ ౨,౬.

ఎంత మత్తులో ఉన్న ఏనుగును అయినా, దాని పాలకులు అదుపులోకి తేవగలరు. అలాగే, సత్సంగతితో, శ్రద్ధతో సాధన చేస్తే మనస్సును కూడా నియంత్రించవచ్చు.

తీవ్రేణ భక్తియోగేన విచారేణ వశం నయేత్ । ఇతిహాసం ప్రవక్ష్యామి తవ ప్రత్యయకారకమ్ ॥ ౨,౬.

తీవ్రమైన భక్తి, యోగం, విచారణతో మనస్సును అదుపులోకి తేవాలి. నీకు నమ్మకం కలిగించే ఒక కథను నేను చెప్పబోతున్నాను.

నారదోఽకథయన్మహ్యం స్వవృత్తగతజన్మనః । నారద ఉవాచ । కస్యచిద్ద్విజముఖ్యస్య దాసీపుత్త్రః పురా మునే ॥ ౨,౬.

నారదుడు తన జీవితం గురించి నాకు వివరంగా చెప్పాడు. నారదుడు ఇలా అన్నాడు: ఓ మునివరా! ఒకప్పుడు నేను ఒక బ్రాహ్మణుని దాసిపుత్రుడిని.

శిక్షితో బాలభావేఽపి పాఠితో నితరామహమ్ । తత్రాపి సఙ్గతిర్జాతా మహతాం పుణ్యకర్మణామ్ ॥ ౨,౬.

పిల్లవయసులోనే నాకు బోధన, పాఠాలు బాగా నేర్పారు. అక్కడ నాకు పుణ్యకర్మలు చేసే మహాత్ముల సాంగత్యం కూడా కలిగింది.

ప్రావృట్కాలే మమ గృహే స్థితానాం భాగ్యయోగతః । శుశ్రూషణానువృత్త్యా చ ప్రశ్రయేణ దమేన చ ॥ ౨,౬.

వర్షాకాలంలో నా ఇంట్లో ఉన్నవారు, అదృష్టవశాత్తు, సేవ, వినయంతో, వినయపూర్వకంగా, నియమంతో నన్ను సంతృప్తిపరిచారు.

సన్తోషం పరమం ప్రాప్య కృపయా త్విదమబ్రువన్ । మనీషా నిర్మలా యేన జాతా మమ శుభార్థినీ ॥ ౨,౬.

అంత గొప్ప సంతోషాన్ని పొందిన వారు, దయతో ఇలా అన్నారు. దాంతో నాకు శుభాన్ని కోరే నిర్మలమైన సంకల్పం కలిగింది.

యయా విష్ణుమయం సర్వమ్త్మన్యేవ దదృశివాన్ । మునయ ఊచుః । శృణు వత్స ప్రవక్ష్యా మో హితాయ తవ బాలక ॥ ౨,౬.

దాని వల్లనే నేను నా అంతరంలో సర్వం విష్ణుమయమై కనిపించింది. మునులు ఇలా అన్నారు: 'బాలా! నీకు మేలు కలగాలని మేము చెప్పబోతున్నాను, విను.'

యేన వై ధ్రియమాణేన ఇహాముత్ర సుఖం భవేత్ । దేవతిర్యఙ్మనుష్యాశ్చ సంసారే వివిధా జనాః ॥ ౨,౬.

దాన్ని పాటిస్తే ఇహలోకంలోనూ పరలోకంలోనూ సుఖం లభిస్తుంది. దేవతలు, పశువులు, మనుష్యులు ఇలా అనేక జంతువులు సంసారంలో ఉంటారు.

నిబద్ధాః కర్మపశైస్తే భుఞ్జన్ భోగాన్ పృథగ్విధాన్ । దేవత్వం యాతి సత్త్వేన రజసా చ మనుష్యతామ్ ॥ ౨,౬.

కర్మబంధంతో బంధించబడి, వారు వేర్వేరు రకాల అనుభూతులను అనుభవిస్తారు. సత్త్వగుణంతో దేవతల స్థితి, రజోగుణంతో మానవ జన్మ లభిస్తుంది.

తిర్యక్త్వం తమసా జన్తుర్వాసనానుగతోఽబుధః । మాతుర్లబ్ధ్వా పునర్జన్మ మ్రియతే చ పునః పునః ॥ ౨,౬.

తమోగుణంతో, వాసనలకు లోబడి, జ్ఞానం లేని జీవి పశువుగా జన్మిస్తాడు. తల్లి ద్వారా జన్మించి, మళ్లీ మళ్లీ మరణిస్తుంటాడు.

ఏవం గత్వా హ్యసంఖ్యాతా యోనీస్తాః కర్మభూరపి । మానుష్యం దుర్లభం లబ్ధ్వా కదాచిద్దైవయోగతః ॥ ౨,౬.

ఇలా అనేక యోనులను, అనేక జన్మలను అనుభవించిన తరువాత, దైవానుగ్రహంతో అరుదుగా మానవ జన్మ లభిస్తుంది.

అనుగ్రహేణ మహతాం హరిం జ్ఞాత్వా విముచ్యతే । రోగగ్రాహం మోహజాలమపారం భవసాగరమ్ ॥ ౨,౬.

మహనీయుల అనుగ్రహంతో హరిని తెలుసుకుంటే, బాధ అనే వ్యాధి, మోహమయమైన జాలం, అంతులేని సంసారసాగరం నుండి విముక్తి కలుగుతుంది.

న పశ్యామి తితీర్షోరన్యద్రామస్మరణం వినా । నవనీయం యథా దధ్నో జ్యోతిః కాష్ఠాదపి క్వచిత్ ॥ ౨,౬.

సంసారాన్ని దాటి పోవాలనుకునే వారికి రాముని స్మరణ తప్ప మరొక మార్గం కనిపించదు. ఎలా అంటే, పెరుగు నుండి నెయ్యి, దుంప నుండి అగ్ని లభించునట్లు.

మన్థనైః సాధనైరేవం పరం జ్ఞాత్వా సుఖీ భవేత్ । ఆత్మా నిత్యోఽవ్యయః సత్యః సర్వగః సర్వభృన్మహాన్ ॥ ౨,౬.

ఇలాంటి సాధనలతో మనస్సును మథించి పరమార్థాన్ని తెలుసుకుంటే సుఖంగా ఉంటాడు. ఆత్మ శాశ్వతమైనది, నశించనిది, సత్యమైనది, అన్నిటిలోను వ్యాపించి, అన్నిటినీ పోషించేది.

అప్రమేయః స్వయఞ్జ్యోతిరగ్రాహ్యో మనసాపి యః । సచ్చిదానన్దరూపోఽసౌ సర్వప్రాణిహృది స్థితః ॥ ౨,౬.

ఆయన కొలవలేనివాడు, తనలోనే వెలిగే వెలుగు, మనసుతో కూడా అందుకోలేనివాడు. సచ్చిదానంద స్వరూపుడై, అన్ని ప్రాణుల హృదయంలో స్థితుడై ఉంటాడు.

వినశ్యత్స్వపి భావేషు న వినశ్యతి కర్హిచిత్ । ఆకాశః సర్వభూతేషు స్థితస్తేజోజలే తథా ॥ ౨,౬.

అన్ని స్థితులు నశించినా, ఆయన ఎప్పుడూ నశించడు. ఆకాశంలా, ఆయన అన్ని భూతాలలో, అగ్నిలో, నీటిలో కూడా ఉన్నాడు.

ఆత్మా సర్వత్ర నిర్లేపః పార్థివేషు యథానిలః । భక్తానుకమ్పీ భగవాన్ సాధూనాం రక్షణాయ చ ॥ ౨,౬.

ఆత్మ ఎక్కడైనా కలుషరహితంగా ఉంటుంది, భూమిపై గాలి లాగా. భగవంతుడు భక్తులకు కరుణ చూపి, సద్భక్తులను రక్షిస్తాడు.

ఆవిర్భవతి లోకేషుగుణీవాజ్ఞైః ప్రతీయతే । ఏవంవివేకత్వయా యో బుద్ధ్యా సంశీలయేద్ధృది ॥ ౨,౬.

ఆయన లోకాలలో కనిపిస్తాడు, తన లక్షణాలతో, ఆజ్ఞలతో గుర్తించబడతాడు. ఇలాంటి వివేకంతో మనస్సులో ఆయనను ధ్యానించాలి.