గరుడపురాణమ్

అథ వా రక్తవర్ణస్తు సర్వేషామేవ శస్యతే । పితా పితామహశ్చైవ తథైవ ప్రపితామహః ॥ ౨,౬.

లేదంటే, ఎరుపు రంగు వృషభం అందరికీ శ్రేష్ఠంగా చెప్పబడింది; తండ్రి, తాత, పరతాత అందరికీ.

ఆశాసతే సుతం జాతం వృషోత్సర్గం కరిష్యతి । ధర్మస్త్వం వృషరూపేణ జగదానన్దదాయకః ॥ ౨,౬.

కొడుకు పుట్టి వృషభాన్ని విడిచిపెడతాడని వారు ఆశిస్తారు; నీవే వృషభరూపంలో ధర్మమూర్తివి, జగత్తుకు ఆనందాన్ని ఇచ్చేవాడివి.

అష్టమూర్తేరధిష్ఠానమతః శాన్తిం ప్రయచ్ఛ మే । గఙ్గాయమునయోః పేయమన్తర్వేది తృణం చర ॥ ౨,౬.

అష్టమూర్తుల నివాసమైన వృషభా! నాకు శాంతిని ప్రసాదించు; గంగా, యమున నదుల నీరు తాగు, యజ్ఞవేదికలోని గడ్డి మేక తిను.

ధర్మరాజస్య పురతో వాచ్యం మే సుకృతం వృష । దక్షిణాంసే త్రిశూలాఙ్కం వామోరౌ చక్రచిహ్నితమ్ ॥ ౨,౬.

ధర్మరాజు ముందు నా సత్కర్మాలను నువ్వు చెప్పాలి, వృషభా! నీ కుడి భుజంపై త్రిశూలం, ఎడమ తొడపై చక్రం గుర్తుగా ఉన్నాయి.

ఇతి సంప్రార్థ్య వృషభం గన్ధపుష్పాక్షతాదిభిః । వృషం తత్సతరీయుక్తం పూజయిత్వా సముత్సృజేత్ ॥ ౨,౬.

ఈ విధంగా వృషభాన్ని గంధం, పువ్వులు, అక్షతలు మొదలైనవి సమర్పించి, ఆ వృషభాన్ని ఆవుతో కలిపి పూజించి, వదిలిపెట్టాలి.

తస్మాద్రాజన్ విధానేన వృషోత్సర్గం సమాచర । బహుసాధనయుక్తస్య నాన్యథా సద్గతిస్తవ ॥ ౨,౬.

అందువల్ల రాజా! నియమానుసారం వృషభాన్ని విడిచిపెట్టు; అనేక సాధనాలు ఉన్నవారికి శ్రేయస్సు పొందేందుకు వేరే మార్గం లేదు.

ఆసీత్త్రేతాయుగే పూర్వం విదేహనగరే నృప । బ్రాహ్మణో ధర్మవత్సేతి స్వకర్మనిరతః సుధీః ॥ ౨,౬.

త్రేతాయుగంలో, విడేహ నగరంలో, ధర్మవత్ అనే జ్ఞానవంతుడైన బ్రాహ్మణుడు తన కర్మలో నిమగ్నంగా ఉండేవాడు.

విష్ణుభక్తోఽతితేజస్వీ యథాలాభేన తుష్టికృత్ । పితృపర్వణి సంప్రాప్తే కుశార్యో కాననం యయౌ ॥ ౨,౬.

విష్ణుభక్తుడైన, అపార తేజస్సుతో, దక్కినదానితో సంతృప్తిగా ఉండే వాడు, పితృపర్వదినం వచ్చినప్పుడు, కుశ గడ్డి కోసం అడవికి వెళ్లాడు.

అటన్నితస్తతస్తత్ర చిన్వన్ కుశపలాశకమ్ । సహసోపేత్య పురుషాశ్చాత్వారశ్చారుదర్శనాః ॥ ౨,౬.

అక్కడికక్కడ తిరుగుతూ, కుశ, పలాశ గడ్డి ఏరుకుంటూ ఉండగా, అకస్మాత్తుగా భయంకరమైన రూపం కలిగిన నలుగురు వ్యక్తులు వచ్చారు.

విభ్రాన్తమనసం గృహ్య ప్రత్యగ్జగ్ముర్విహాయసా । బహువృక్షసమాకీర్ణం గిరిదుర్గభయానకమ్ ॥ ౨,౬.

ఆ బ్రాహ్మణుని మనస్సు కలవరపడి ఉండగా, వారు పట్టుకుని, ఆకాశమార్గంగా పడమర వైపు తీసుకెళ్లారు; అక్కడ పలు చెట్లు, కొండలు, భయంకరమైన అడవి ఉంది.

వనాద్వనాన్తరం నిన్యుర్నదీనదసమాకులమ్ । స తత్ర నగరం రాజన్ దదర్శ బహువిస్తరమ్ ॥ ౨,౬.

వారు అడవి నుంచి మరో అడవికి, నదులు, వాగులు నిండిన ప్రాంతాలుగా తీసుకెళ్లారు; అక్కడ రాజా! విస్తారమైన నగరాన్ని అతడు చూశాడు.

గోపురద్వారరచితం సౌధప్రాసాదమణ్డితమ్ । చత్వరాపణపణ్యాదినరనారీసమాకులమ్ ॥ ౨,౬.

గోపురాలతో అలంకరించబడిన ద్వారాలు, రాజభవనాలు, ప్రాసాదాలు మెరిసిపోతూ, వీధిచౌరస్తాలు, మార్కెట్లు, వ్యాపారులు, పురుషులు, మహిళలు తోడుగా సందడిగా కనిపించాయి.

తూర్యద్వన్ద్వాభినిర్ఘోషవీణాపటహనాదితమ్ । కాంశ్చిత్క్షుధార్దితాన్దీనాన్మలినాన్విగతౌజసః ॥ ౨,౬.

వీధుల్లో వాద్యాల శబ్దాలు, వీణలు, మృదంగాల ధ్వనులు మారుమోగుతుండగా, అక్కడ కొంతమంది ఆకలితో బాధపడుతూ, దుఃఖంతో, మురికిగా, శక్తిలేని స్థితిలో కనిపించారు.

తతోఽతితుష్టాన్మలినాన్వస్త్రఖణ్డసమావృతాన్ । అగ్రతో హృష్టపుష్టాంశ్చ స్వర్ణవస్త్రోపశోభితాన్ ॥ ౨,౬.

అక్కడ కొందరు చాలా సంతృప్తిగా, అయినా చిరిగిన బట్టలు ధరించి ఉండగా, ముందుగా మరికొందరు ఆనందంగా, ఆరోగ్యంగా, బంగారు ఆభరణాలు, మంచి వస్తువులతో అలంకరించబడి కనిపించారు.

తతోఽపి సురసంకాశాన్స దృష్ట్వా విస్మితోఽభవత్ । కిం స్వప్న ఉత మాయా వై మదీయో మానసో భ్రమః ॥ ౨,౬.

అదికూడా దాటి, దేవతలవలె ప్రకాశించే వారిని చూసి అతడు ఆశ్చర్యపోయాడు: 'ఇది కలలో జరుగుతోందా? లేక మాయా? నా మనస్సు మాయలో పడిందా?' అని అనుకున్నాడు.

సన్దిహానం ద్విజం నిన్యుః పురుషా రాజసన్నిధిమ్ । సతద్దదర్శ విప్రస్తు స్వర్ణప్రాసాదమన్దిరే ॥ ౨,౬.

అతడు సందేహంలో ఉన్నప్పుడు, కొంతమంది పురుషులు ఆ బ్రాహ్మణుణ్ణి రాజు ఎదుటకు తీసుకెళ్లారు. అక్కడ ఆ బ్రాహ్మణుడు బంగారు అలంకరణలతో ఉన్న రాజమహల్‌ను చూశాడు.

సింహాసనంమహాదివ్యం ఛత్రచామరవీజితమ్ । తత్రోప విష్టం రాజానం కిరీటకనకోజ్జ్వలమ్ ॥ ౨,౬.

అక్కడ గొప్ప, దివ్యమైన సింహాసనం, పైగా గొడుగులు, చామరాలతో వణికించబడుతూ, దానిపై బంగారు కిరీటంతో మెరిసిపోతున్న రాజు కూర్చున్నాడు.

మహత్యా చ శ్రియా యుక్తం స్తూయమానం సువన్దిభిః । రాజాపి దృష్ట్వా తం విప్రం ప్రత్యుత్థాయ కృతాఞ్జలిః ॥ ౨,౬.

అతడు అపారమైన వైభవంతో, మంచి గాయకులు స్తుతిస్తూ ఉండగా, ఆ రాజు బ్రాహ్మణుణ్ణి చూసి లేచి, చేతులు జోడించి నమస్కరించాడు.

పూజయామాస విధివన్మధుపర్కాస నాదిభిః । సన్తుష్టమనసం దేవమస్తౌషీత్పరయా ముదా ॥ ౨,౬.

ఆ రాజు విధిగా మధుపర్కాది ఆహారాలతో అతనిని పూజించి, హృదయం సంతృప్తిగా, పరమానందంతో దేవుణ్ణి స్తుతించాడు.

అద్య మే సఫలం జన్మ పావితఞ్చ కులం ప్రభో । విష్ణుభక్తస్య ధర్మస్య యత్తే దృగ్గోచరం గతః ॥ ౨,౬.

'ప్రభూ! ఈరోజు నా జన్మ ఫలించిందని, నా వంశం పవిత్రమైందని భావిస్తున్నాను. ఎందుకంటే విష్ణుభక్తుడైన ధర్మాత్ముడు మీ దర్శనానికి వచ్చాడు.'

నత్వా స్తుత్వా బహువిధమువాచానువసన్నృపః । యతః సమాగతో దేవః పునస్తత్రైవ నీయతామ్ ॥ ౨,౬.

నమస్కరించి, అనేక రకాలుగా స్తుతించి, ఆ రాజు కూర్చొని ఇలా అన్నాడు: 'ఈ దేవుడు వచ్చినందున, ఆయనను మళ్లీ అక్కడికి తీసుకెళ్లండి.'

ఇతి శ్రుత్వా వచో రాజ్ఞః పప్రచ్ఛ ద్విజపుఙ్గవః । బ్రాహ్మణ ఉవాచ । కోఽయం దేశ కుతో లోకా ఉత్తమా మధ్యమాధమాః ॥ ౨,౬.

రాజు మాటలు విని, ఆ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడు అడిగాడు: 'ఇది ఏ ప్రదేశం? ఈ లోకాలు ఎక్కడి నుండి వచ్చాయి? ఉత్తమ, మధ్యమ, అధమమైనవిగా ఎలా ఉన్నాయి?'

కేన పుణ్యేన తు భవాన్పారమేష్ట్యవిభూషితః । కిమర్థమహమానీతః పునస్తత్రైవ నీయతే ॥ ౨,౬.

'ఏ పుణ్యఫలంతో మీరు బ్రహ్మసంపదను పొందారు? నన్ను ఇక్కడికి ఎందుకు తీసుకొచ్చారు? మళ్లీ అక్కడికి ఎందుకు పంపిస్తున్నారు?'

అపూర్వమివ పశ్యామి సర్వం స్వప్నగతో యథా । రాజోవాచ । స్వధర్మనిరతో యస్తు హరిభక్తిరతః సదా ॥ ౨,౬.

'ఇది అంతా నాకు కొత్తగా, కలలో ఉన్నట్టుగా అనిపిస్తోంది.' రాజు ఇలా అన్నాడు: 'తన కర్తవ్యాన్ని నిబద్ధతతో చేయడంలో, హరిభక్తిలో ఎప్పుడూ లీనమై ఉండే వాడు—'

విరక్త ఇన్ద్రియార్థేభ్యః స మే పూజ్యో న సంశయః । తీర్థయాత్రాపరో నిత్యం వృషోత్సర్గవిశేషవిత్ ॥ ౨,౬.

'ఇంద్రియ సుఖాల పట్ల ఆసక్తి లేకుండా ఉండేవాడు, అతడిని నేను సందేహం లేకుండా పూజిస్తాను. ఎప్పుడూ తీర్థయాత్రలు చేసే వాడు, వృషోత్సర్గ విశేషాలను తెలిసినవాడు.'

సత్యదానపరో యస్తు స నమస్యో దివౌకసామ్ । దర్శనార్థమిహానీతః పూజార్హశ్చ పరన్తప ॥ ౨,౬.

'సత్యం, దానం చేయడంలో నిష్ఠ కలిగినవాడు దేవతలకూ నమస్కారయోగ్యుడు. ఇతడు దర్శనార్థంగా ఇక్కడికి తీసుకువచ్చారు, పూజించదగినవాడు, శత్రువులను జయించినవాడా!'

అనుగృహాణ మాం దేవ క్షమస్వ మమ సాహసమ్ । ఇత్యుక్త్వా దర్శయామాస మన్త్రిణాం సంజ్ఞయా భ్రువః ॥ ౨,౬.

'దేవా! నన్ను అనుగ్రహించండి, నా తప్పును క్షమించండి.' అని చెప్పి, తన మంత్రులకు కనుసైగ చేశాడు.

వదిష్యతి సమగ్రం తే స్వయం వక్తుం న సామ్ప్రతమ్ । సామన్తః సర్వవేదజ్ఞో జ్ఞాత్వా హార్దం నృపస్య చ ॥ ౨,౬.

'అతడు నీకు అన్నీ వివరంగా చెబుతాడు; ఇప్పుడు నేను చెప్పే సమయం కాదు.' అన్ని వేదాలు తెలిసిన, రాజు మనసును గ్రహించిన ప్రధానమంత్రి—

విపశ్చిదువాచ । పూర్వజన్మని వైశ్యోఽయం విశ్వమ్భర ఇతి శ్రుతః । విరాధనగరే విప్ర ద్విజదేవవిభూషితే ॥ ౨,౬.

విద్వాన్ ఇలా అన్నాడు: 'మునుపటి జన్మలో ఇతడు విశ్వంభర అనే వైశ్యుడు, విరాధనపట్టణంలో బ్రాహ్మణులు, దేవతలు ప్రసిద్ధిగా ఉన్న చోట నివసించేవాడు.'