గరుడపురాణమ్

మాసే చైకాదశే పూర్ణే పురం రౌద్రం స గచ్ఛతి । గచ్ఛన్నేవ విలపతే యథా పృష్ఠే ప్రపీడితః ॥ ౨,౫.

పదకొండవ నెల పూర్తయిన తర్వాత, అతను భయంకరమైన పట్టణానికి వెళ్తాడు. వెళ్తూ, వెనుక నుంచి బాధపడే మనిషిలా ఏడుస్తూ పోతాడు.

క్వాహం సతూలీశయనే పరివర్తన్ క్షణే క్షణే । భటహస్తభ్రష్టయష్టికృష్టపృష్ఠః క్వ వా పునః ॥ ౨,౫.

'ఒకప్పుడు మృదువైన మంచంపై పడుకుని తరచూ తిప్పుకుంటూ ఉండే నేను ఎక్కడ? ఇప్పుడు యమదూత చేతిలోని దండం నేలపై పడిపోగా, దానితో నా వెన్ను లాగబడుతూ ఉన్న నేను ఎక్కడ?' అని బాధపడతాడు.

క్షితౌ దత్తఞ్చ పిణ్డాది భుక్త్వా తత్ర తతో వ్రజేత్ । పయోవర్షణమిత్యేతన్నామకం పురమణ్డజ ॥ ౨,౫.

భూమిపై ఇచ్చిన పిండం తిని అక్కడి నుంచి పయోవర్షణం అనే ఊరికి వెళ్తాడు.

వ్రజన్నేవం విలపతే కుఠారైర్మూర్ధ్ని తాడితః । క్వ భృత్యకోమలకరైర్గన్ధతైలావసేచనమ్ ॥ ౨,౫.

అక్కడికి వెళ్తూ, తలపై గొడ్డళ్లతో కొట్టించుకుంటూ, 'నా సేవకుల మృదువైన చేతులతో సుగంధ తైలంతో నూనె పట్టించేవారు ఎక్కడ?' అని ఏడుస్తాడు.

క్వ కీనాశానుగైః క్రోధాత్కుఠారైః శిరసి వ్యథా । ఊనాబ్దికఞ్చ యచ్ఛ్రాద్ధం తత్ర భుఙ్క్తే సుదుః ఖితః ॥ ౨,౫.

'యమదూతల కోపంతో వారి అనుచరులు గొడ్డళ్లతో నా తలపై కలిగించే నొప్పి ఎక్కడ?' ఏడాది పూర్తికాకముందు చేసిన శ్రాద్ధాన్ని అక్కడ తీవ్రమైన బాధతో అనుభవిస్తాడు.

సంపూర్ణే తు తతో వర్షే శీతాఢ్యం నగరం వ్రజేత్ । గచ్ఛన్నేవం ఛురికయా చ్ఛిన్నజిహ్వస్తు రోదితి ॥ ౨,౫.

వర్షం పూర్తయిన తర్వాత, అతను చలిగలిగే నగరానికి వెళ్తాడు. వెళ్తూ, కత్తితో నాలుక కోసేయబడినవాడై, కన్నీళ్లు కారుస్తూ పోతాడు.

ప్రియాలాపైః క్వ చ ససమధురత్వస్య వర్ణనమ్ । ఉక్తమాత్రేఽసిపత్రాదిజిహ్వాచ్ఛేదః క్వ చైవ హి ॥ ౨,౫.

'ఇంత మధురంగా ప్రేమగా మాట్లాడే మాటలు ఎక్కడ? ఒక్క మాట చెప్పగానే కత్తిపొదలో నాలుక కోసేయడం ఎక్కడ?' అని బాధపడతాడు.

వార్షికం పిణ్డదానాది భుక్త్వా తత్ర ప్రసర్పతి । బహుభీతికరం తత్తత్పిణ్డజం దేవమాస్థితః ॥ ౨,౫.

అక్కడ సంవత్సర శ్రాద్ధం తిని, ఎన్నో భయాల మధ్య, తన కోసం చేసిన పిండాన్ని స్వీకరించే దేవుని దగ్గరకు భయంతో సాగిపోతాడు.

ప్రకాశయతి పాప్పానమాత్మానఞ్చ వినిన్దతి । యోషిదప్యేవమేతస్మిన్మార్గే వై పరిదేవతి ॥ ౨,౫.

తాను చేసిన పాపపానాన్ని బయటపెట్టి, తనను తాను నిందించుకుంటాడు. ఆ మార్గంలో స్త్రీ కూడా ఇలాగే ఏడుస్తూ వెళ్తుంది.

తతో యామ్యం నాతిదూరే నగరం స హి గచ్ఛతి । చత్వారింశద్యోజనాని చతుర్యుక్తానివిస్తృతమ్ ॥ ౨,౫.

అక్కడినుంచి ఎక్కువ దూరం కాకుండా ఉన్న యమపురానికి వెళ్తాడు. ఆ నగరం నాలుగు దిక్కులా నలభై యోజనల పొడవున విస్తరించి ఉంటుంది.

త్రయోదశ ప్రతీహారాః శ్రవణా నామ తత్ర వై । శ్రవణాకర్మతస్తుష్యన్త్యన్యథా క్రోధమాప్నుయుః ॥ ౨,౫.

అక్కడ పదమూడు ద్వారపాలకులు ఉంటారు. వారిని శ్రవణులు అంటారు. వారు తమ విధులను వినిపిస్తే సంతోషిస్తారు, లేకపోతే కోపపడతారు.

తతస్తత్రాశు రక్తాక్షం భిన్నాఞ్జనచయోపమమ్ । మృత్యుకాలాన్తకాదీనాం మధ్యే పశ్యతి వై యమమ్ ॥ ౨,౫.

అక్కడ త్వరగా, మృత్యు, కాలాంతకుడు మొదలైన వారి మధ్యలో, రక్తవర్ణ కళ్లతో, పగిలిన మినుములాంటి రూపంలో యముని చూస్తాడు.

దంష్ట్రాకరాలవదనం భృకుటీదారుణాకృతిమ్ । విరూపైర్భోషణైర్వక్త్రైర్వృతం వ్యాధిశతైః ప్రభుమ్ ॥ ౨,౫.

పెద్ద దవడలు, భయంకరమైన ముఖం, కోపంతో ముడుచుకున్న కనుబొమ్మలు, విచిత్రమైన అలంకారాలు, అనేక రోగాల వలయంతో ఉన్న ప్రభువును చూస్తాడు.

దణ్డాసక్తమహాబాహుం పాశహస్తం సుభైరవమ్ । తన్నిర్దిష్టాం తతో జన్తుర్గతిం యాతి శుభాశుభామ్ ॥ ౨,౫.

దండం, పాశం పట్టుకున్న మహాబాహువును, చాలా భయంకరుడైన వాడిని చూస్తాడు. ఆ తర్వాత యముడు నిర్ణయించిన మంచి లేదా చెడు గమ్యానికి ఆ జీవుడు వెళ్తాడు.

పాపీ పాపాం గతిం యాతి యథా తే కథితం పురా । ఛత్రోపానహదాతారో యే చ వేశ్మప్రదాయకాః ॥ ౨,౫.

పాపి పాపమైన స్థితికి వెళ్తాడు, ఇది మునుపే చెప్పినదే. గొడుగు, పాదరక్షలు, ఇల్లు ఇచ్చేవారు వేరే ఫలితాన్ని పొందుతారు.

యే తు పుణ్యకృతస్తత్ర తే పశ్యన్తి యమం తదా । సౌమ్యాకృతిం కుణ్డలినం మౌలిమన్తం ధృతశ్రియమ్ ॥ ౨,౫.

పుణ్యమైన వారు అక్కడ యముని చూడగలుగుతారు. అప్పుడు ఆయన మృదువైన రూపంతో, చెవిపోగులు ధరించి, కిరీటం పెట్టుకుని, ప్రకాశవంతంగా కనిపిస్తారు.

ఏకాదశే ద్వాదశే హి షణ్మాసే ఆబ్దికే తథా । విప్రాన్ బహూన్ భోజయేత్తత్ర యన్మహతీ క్షుధా ॥ ౨,౫.

పదకొండో లేదా పన్నెండో రోజున, లేదా ఆరు నెలల తర్వాత, లేదా సంవత్సరాంతంలో, అక్కడ చాలా బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టాలి. ఎందుకంటే వారికి పెద్ద ఆకలి ఉంటుంది.

జీవన్ పుత్రకలత్రాదిప్రదిష్టమితరైః ఖగ । యో న సాధయతి స్వార్థమేవం పశ్చాద్ధిఖిద్యతే ॥ ౨,౫.

ఓ పక్షిరాజా! జీవించేటప్పుడు తన కుమారులు, భార్యలు, ఇతరులు చెప్పిన విధంగా కాకుండా, కేవలం తన ప్రయోజనమే చూసుకున్నవాడు, చివరికి తాను చేసిన దానికి బాధపడతాడు.

ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం సంయమిన్యాం యథాగతి । ప్రోక్తమావర్షకృత్యం తే కిమన్యచ్ఛ్రోతుమిచ్ఛసి ॥ ౨,౫.

సంయమనీ లో జరిగే ప్రయాణం గురించి నీకు అన్నీ వివరంగా చెప్పాను. ఏ ఏ సంవత్సర కర్మలు చేయాలో చెప్పాను. ఇంకా నువ్వేమి వినాలనుకుంటున్నావో చెప్పు.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౬ గరుడ ఉవాచ । అపి సాధనయుక్తస్య తీర్థదానరతస్య చ । అకృతే తు వృషోత్సర్గే పరలోకగతిర్న హి ॥ ౨,౬.

గరుడుడు ఇలా అడిగాడు: సాధనలో నిమగ్నుడైనా, తీర్థయాత్రలు, దానం చేసినవాడైనా, వృషోత్సర్గం చేయకపోతే పరలోక ప్రయాణం జరగదు.

తస్మాత్కృష్ణ వృషోత్సర్గః కర్తవ్య ఇతి మే శ్రుతమ్ । కిం ఫలం వృషయజ్ఞస్య పురా కేన కృతో హరే ॥ ౨,౬.

అందుకే కృష్ణా! వృషోత్సర్గం తప్పనిసరిగా చేయాలని నేను విన్నాను. వృషయజ్ఞం వల్ల కలిగే ఫలం ఏమిటి? మొదట దాన్ని ఎవరు చేశారు, హరివు?

అనడ్వాన్ కీదృశః ప్రోక్తః కస్మిన్ కాలే విశేషతః । కో విధిస్తస్య నిర్దిష్టః సర్వం మే కృపయా వద ॥ ౨,౬.

ఎలాంటి వృషభాన్ని ఎప్పుడు వదలాలో, దానికి ఏ విధానం పాటించాలో దయచేసి నాకు పూర్తిగా వివరించు.

శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । ఇతిహాసం మహాపుణ్యం ప్రవక్ష్యామి ఖగేశ్వర । బ్రహ్మపుత్రేణ యత్ప్రోక్తం రాజానం వీరవాహనమ్ ॥ ౨,౬.

శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: ఓ పక్షిరాజా! బ్రహ్మ కుమారుడు రాజు వీరవాహనునికి చెప్పిన మహాపుణ్యకరమైన పురాణ కథను నేను నీకు వివరంగా చెబుతాను.

విరాధనగరే రాజా వీరవాహననామకః । ధర్మాత్మా సత్యసన్ధశ్చ వదాన్యో విప్రతుష్టికృత్ ॥ ౨,౬.

విరాధ అనే నగరంలో వీరవాహనుడు అనే రాజు ఉండేవాడు. ఆయన ధర్మాత్ముడు, సత్యవంతుడు, ఉదారుడు, బ్రాహ్మణులను సంతోషపరిచేవాడు.

స కదాచిద్వనం వీరో మహాత్మాఖేటకం గతః । కిఞ్చిత్ప్రష్టుమనాస్తార్క్ష్య వసిష్ఠస్యాశ్రమం యయౌ ॥ ౨,౬.

ఒకసారి ఆ వీరుడైన రాజు వేట కోసం అటవికి వెళ్లాడు. అక్కడ వసిష్ఠుని ఆశ్రమానికి వెళ్లి, కొన్ని విషయాలు అడగాలని అనుకున్నాడు.

నమస్కృత్య మునిం తత్ర కృతాసనపరిగ్రహః । పశ్రయావనతో రాజా పప్రచ్ఛ ఋషిసంసది ॥ ౨,౬.

ఆ రాజు అక్కడ మునిని నమస్కరించి, ఆసనంలో కూర్చొని, వినయంగా ఆశ్రయం తీసుకుని, ఋషుల సమక్షంలో తన సందేహాన్ని అడిగాడు.

రాజోవాచ । మునే మయా కృతో ధర్మో యథాశక్తి ప్రయత్నతః । యమస్య శాసనం శ్రుత్వా బిభేమి నితరాం హృది ॥ ౨,౬.

రాజు ఇలా అడిగాడు: మునీశ్వరా! నేను నా శక్తికి తగినంత ధర్మాన్ని ఆచరించాను. అయినా యముని నియమాలు విని నా హృదయంలో చాలా భయంగా ఉంది.

యమఞ్చ యమదూతాంశ్చ నిరయాన్ ఘోరదర్శనాన్ । న పశ్యామి మహాభాగ తథా వద దయానిధే ॥ ౨,౬.

ఓ మహాభాగా! నేను యముని, ఆయన దూతలను, భయంకరమైన నరకాలను చూడడం లేదు. కాబట్టి దయామయుడా! నాకు వివరంగా చెప్పు.

వసిష్ఠ ఉవాచ । ధర్మా బహువిధా రాజన్ వర్ణ్యన్తే శాస్త్రకోవిదైః । సూక్ష్మత్వాన్న విజానన్తి కర్మమార్గవిమోహితాః ॥ ౨,౬.

వసిష్ఠుడు ఇలా అన్నాడు: రాజా! ధర్మాలు అనేక విధాలుగా శాస్త్రజ్ఞులు వివరించారు. కానీ అవి చాలా సూక్ష్మంగా ఉండటంతో, కర్మ మార్గంలో మునిగిపోయినవారు వాటిని గ్రహించలేరు.