గరుడపురాణమ్

జానాసి శమ్బలమలం బలమధ్వగానాం నోఽశమ్బలః ప్రయతతే పరలోకగత్యై । గన్తవ్యమస్తి తవ నిశ్చితమేవ తేన మార్గేణ యేన న భవేత్క్రయవిక్రయోఽపి ॥ ౨,౫.

ప్రయాణికులకు దండం అవసరమని నీకు తెలుసు. కానీ దండం లేకుండా పరలోక ప్రయాణానికి ప్రయత్నించడు. నువ్వు తప్పనిసరిగా ఆ మార్గంలోనే వెళ్లాల్సి ఉంటుంది. అక్కడ కొనుగోలు, అమ్మకం ఏదీ ఉండదు.

ఊనషాణ్మాసికే క్రౌఞ్చే భుక్త్వా పిణ్డన్తు సోదకమ్ । ఘటీమాత్రన్తు విశ్రమ్య విచిత్రనగరం వ్రజేత్ ॥ ౨,౫.

ఆరు నెలలు పూర్తయ్యాక నీ కోసం ఇచ్చిన పిండాన్ని నీళ్ళతో తిని, కొంతసేపు విశ్రాంతి తీసుకుని, ఆ ఆశ్చర్య నగరానికి చేరుకుంటాడు.

వ్రజన్నేవం విలపతే శూలాగ్రేణ విదారితః ॥ ౨,౫.

అలా వెళ్లుతూ, కడుపునొప్పితో, శూలం ముల్లుతో చీలిపోయి, బాధతో విలపిస్తాడు.

కుత్ర యామి న హి గామి జీవితం హా మృతస్య మరణం పునర్న వై । ఇత్థమేవ విలపన్ ప్రయాత్యసౌ యాతనార్హధృతవిగ్రహః పతి ॥ ౨,౫.

ఎక్కడికి పోవాలి? నేను పోగలనూ కాదు. ప్రాణం పోయింది—అయ్యో! చనిపోయినవాడికి మరలా మరణం లేదు. ఇలా విలపిస్తూ, బాధలకు తగిన శరీరంతో ముందుకు సాగుతాడు.

విచిత్రనగరే తత్ర విచిత్రో నామ పారిథివః । తత్ర షణ్మాసపిణ్డేన తృప్తః సన్ వ్రజతే పురః ॥ ౨,౫.

ఆ ఆశ్చర్య నగరంలో, 'విచిత్ర' అనే రాజు ఉంటాడు. అక్కడ ఆరు నెలల పిండంతో తృప్తి చెందినవాడు ముందుకు సాగుతాడు.

వ్రజన్నేవం విలపతే ప్రాసాగ్రేణ ప్రపీడితః ॥ ౨,౫.

అలా ముందుకు వెళ్తూ, ప్రాసా మూలంతో బాధపడి, ఇదే విధంగా విలపిస్తాడు.

మాతా భ్రాతా పితా పుత్రః కోఽపి మే వర్తతే న వా । యో మాముద్ధరతే పాపం పతన్తం దుః ఖసాగరే ॥ ౨,౫.

తల్లి, అన్న, నాన్న, కుమారుడు—ఇవ్వాళ్లలో ఎవ్వరూ నాతో లేరు, లేదా ఎవరో ఒకరు ఉండొచ్చు. నేను పాపంతో బాధపడుతూ, దుఃఖ సముద్రంలో పడిపోతుంటే, నన్నెవరు పైకి లేపుతారు?

వ్రజతస్తత్ర మార్గే తు తత్ర వైతరణీ శుభా । శతయోజనవిస్తీర్ణా పూయశోణితసంకులా ॥ ౨,౫.

ఆ మార్గంలో ప్రయాణిస్తూ, అక్కడ 'వైతరణి' అనే పవిత్ర నది కనిపిస్తుంది. అది వంద యోజనాల వెడల్పుగా, పుయము, రక్తంతో నిండివుంటుంది.

ఆయాతి తత్ర దృశ్యన్తే నావికా ధీవరాదయః । తే వదన్తి ప్రదత్తా గౌర్యది వైతరణీ త్వయా । నావమేనాం సమారోహ సుకేనోత్తర వై నదీమ్ ॥ ౨,౫.

అక్కడ పడవాళ్లు, మత్స్యకారులు కనిపిస్తారు. వారు ఇలా అంటారు: 'నువ్వు వైతరణి కోసం ఆవును దానం చేస్తే, ఈ పడవ ఎక్కి సుఖంగా నదిని దాటి పోవచ్చు.'

తత్ర యేన ప్రదత్తా గౌః స సుఖేనైవ తాం తరేత్ । అదాయీ తత్ర ఘృష్యేత కరగ్రాహన్తు నావికైః ॥ ౨,౫.

ఎవడు ఆవును దానం చేశాడో వాడు సులభంగా దాటి పోతాడు. కానీ ఎవడు దానం చేయకపోతే, పడవాళ్లు అతన్ని చేతితో పట్టుకుని లాగుతారు.

ఉఖైః కాకైర్బకోలూకైస్తీక్ష్ణతుణ్డైర్వితుద్యతే । మనుజానాం హితం దానమన్తే వైతరణీ ఖగ ॥ ౨,౫.

కాకులు, నెమళ్లు, గుడ్లగూబలు — ఇవి పదునైన ముక్కులతో అతన్ని చింపుతుంటాయి. చివరలో మనుషులు చేసిన దానం వైతరణి దాటడంలో ఎంతో ఉపయోగపడుతుంది, ఓ పక్షీ!

దత్తా పాపం దహేత్సర్వం మమ లోకన్తు సా నయేత్ । మప్తమే మాసి సమ్ప్రాప్తే పురం బహ్వాపదం మృతః ॥ ౨,౫.

దానం చేసినవాడు పాపాలన్నీ కాలిపోతాయి, పరలోకానికి చేరతాడు. నెల పూర్తయినప్పుడు, చనిపోయినవాడు అనేక కష్టాల నగరానికి చేరుతాడు.

వ్రజేత్తు సోదకం భుక్త్వా పిణ్డం వై సప్తమాసికమ్ । వ్రజన్నేవం విలపతే పరిఘాహతిపీడితః ॥ ౨,౫.

ఏడవ నెలలో నీళ్ళతో ఇచ్చిన పిండాన్ని తిని, ముందుకు సాగుతాడు. అప్పుడు ఇనుప దండలతో కొట్టించుకుంటూ, బాధతో విలపిస్తాడు.

న దత్తం న హుతం తప్తం న స్నాతం న కృతం హితమ్ । యాదృశం చరితం కర్మ మూఢాత్మన్ భుఙ్క్ష్వ తాదృశమ్ ॥ ౨,౫.

దానం చేయలేదు, హోమం చేయలేదు, తపస్సు చేయలేదు, స్నానం చేయలేదు, మంచిపని చేయలేదు. ఏ విధంగా నువ్వు చేసిన కర్మ ఉందో, ఓ మూర్ఖాత్మా! దాని ఫలితాన్ని అనుభవించాల్సిందే.

మాస్యష్టమే దుః ఖదే తు పరే భుక్త్వాథ సోదకమ్ । పిణ్డం ప్రయాత్సయౌ తార్క్ష్య నానాక్రన్దపురం తతః ॥ ౨,౫.

ఎనిమిదవ నెలలో బాధలు అనుభవించి, నీళ్ళతో ఇచ్చిన పిండాన్ని తిని, ఓ తార్క్ష్యా! 'నానాక్రందపురం' అనే నగరానికి చేరుతాడు.

ప్రయాణే చ ప్రవదతే ముసలాఘాతపీడితః । క్వ జాయాచటులైశ్చాటుపటుభిర్వచనైర్మమ ॥ ౨,౫.

ప్రయాణంలో, ముసలాలతో కొట్టించుకుంటూ, ఇలా అంటాడు: 'నా భార్య తియ్యని మాటలు, చతురతతో మాట్లాడిన మాటలు ఎక్కడ?'

భోజనం భల్లభల్లీభిర్ముసలైశ్చ క్వ మారణమ్ । నవమే మాసి దత్తం వై నానాక్రన్దపురే తతః ॥ ౨,౫.

'భోజనం ఎక్కడ? బల్లలతో, ముసలాలతో చావు ఎక్కడ?' తొమ్మిదవ నెలలో పిండం సమర్పించి, ఆ తరువాత నానాక్రందపురానికి చేరుతాడు.

పిణ్డమశ్రాతి కరుణం నానాక్రన్దాన్ కరోత్యపి । దశమే మాసి దత్తం వై సుతప్తభవనం తతః ॥ ౨,౫.

ఆత్మకు తిండి కావాలని దయతో ఎన్నో విధాలుగా ఏడుస్తూ, పదవ నెలలో ఇచ్చిన పిండం అతనికి బాగా వేడి గదిలా మారుతుంది.

సరన్నేవం విలపతే హలాహతిహతః పథి । క్వ సూనుపేశలకరైః పాదసంవాహనం మమ ॥ ౨,౫.

మరణాయుధంతో దెబ్బతిని, ఆ మార్గంలో వెళ్తూ, 'నా కుమారుడు తన మృదువైన చేతులతో నా కాళ్లను మర్దించేది ఎక్కడ?' అని బాధపడుతూ ఏడుస్తాడు.

క్వ దూతవజ్రప్రతిమకైర్మత్పదకర్షణమ్ । దశమే మాసి పిణ్డాది తత్ర భుక్త్వా ప్రసర్పతి ॥ ౨,౫.

'యమదూతలు వజ్రంలాంటి చేతులతో నా కాళ్లను లాగేవారు ఎక్కడ?' పదవ నెలలో ఇచ్చిన పిండం తిని అక్కడి నుంచి ముందుకు సాగిపోతాడు.

మాసే చైకాదశే పూర్ణే పురం రౌద్రం స గచ్ఛతి । గచ్ఛన్నేవ విలపతే యథా పృష్ఠే ప్రపీడితః ॥ ౨,౫.

పదకొండవ నెల పూర్తయిన తర్వాత, అతను భయంకరమైన పట్టణానికి వెళ్తాడు. వెళ్తూ, వెనుక నుంచి బాధపడే మనిషిలా ఏడుస్తూ పోతాడు.

క్వాహం సతూలీశయనే పరివర్తన్ క్షణే క్షణే । భటహస్తభ్రష్టయష్టికృష్టపృష్ఠః క్వ వా పునః ॥ ౨,౫.

'ఒకప్పుడు మృదువైన మంచంపై పడుకుని తరచూ తిప్పుకుంటూ ఉండే నేను ఎక్కడ? ఇప్పుడు యమదూత చేతిలోని దండం నేలపై పడిపోగా, దానితో నా వెన్ను లాగబడుతూ ఉన్న నేను ఎక్కడ?' అని బాధపడతాడు.

క్షితౌ దత్తఞ్చ పిణ్డాది భుక్త్వా తత్ర తతో వ్రజేత్ । పయోవర్షణమిత్యేతన్నామకం పురమణ్డజ ॥ ౨,౫.

భూమిపై ఇచ్చిన పిండం తిని అక్కడి నుంచి పయోవర్షణం అనే ఊరికి వెళ్తాడు.

వ్రజన్నేవం విలపతే కుఠారైర్మూర్ధ్ని తాడితః । క్వ భృత్యకోమలకరైర్గన్ధతైలావసేచనమ్ ॥ ౨,౫.

అక్కడికి వెళ్తూ, తలపై గొడ్డళ్లతో కొట్టించుకుంటూ, 'నా సేవకుల మృదువైన చేతులతో సుగంధ తైలంతో నూనె పట్టించేవారు ఎక్కడ?' అని ఏడుస్తాడు.

క్వ కీనాశానుగైః క్రోధాత్కుఠారైః శిరసి వ్యథా । ఊనాబ్దికఞ్చ యచ్ఛ్రాద్ధం తత్ర భుఙ్క్తే సుదుః ఖితః ॥ ౨,౫.

'యమదూతల కోపంతో వారి అనుచరులు గొడ్డళ్లతో నా తలపై కలిగించే నొప్పి ఎక్కడ?' ఏడాది పూర్తికాకముందు చేసిన శ్రాద్ధాన్ని అక్కడ తీవ్రమైన బాధతో అనుభవిస్తాడు.

సంపూర్ణే తు తతో వర్షే శీతాఢ్యం నగరం వ్రజేత్ । గచ్ఛన్నేవం ఛురికయా చ్ఛిన్నజిహ్వస్తు రోదితి ॥ ౨,౫.

వర్షం పూర్తయిన తర్వాత, అతను చలిగలిగే నగరానికి వెళ్తాడు. వెళ్తూ, కత్తితో నాలుక కోసేయబడినవాడై, కన్నీళ్లు కారుస్తూ పోతాడు.

ప్రియాలాపైః క్వ చ ససమధురత్వస్య వర్ణనమ్ । ఉక్తమాత్రేఽసిపత్రాదిజిహ్వాచ్ఛేదః క్వ చైవ హి ॥ ౨,౫.

'ఇంత మధురంగా ప్రేమగా మాట్లాడే మాటలు ఎక్కడ? ఒక్క మాట చెప్పగానే కత్తిపొదలో నాలుక కోసేయడం ఎక్కడ?' అని బాధపడతాడు.

వార్షికం పిణ్డదానాది భుక్త్వా తత్ర ప్రసర్పతి । బహుభీతికరం తత్తత్పిణ్డజం దేవమాస్థితః ॥ ౨,౫.

అక్కడ సంవత్సర శ్రాద్ధం తిని, ఎన్నో భయాల మధ్య, తన కోసం చేసిన పిండాన్ని స్వీకరించే దేవుని దగ్గరకు భయంతో సాగిపోతాడు.

ప్రకాశయతి పాప్పానమాత్మానఞ్చ వినిన్దతి । యోషిదప్యేవమేతస్మిన్మార్గే వై పరిదేవతి ॥ ౨,౫.

తాను చేసిన పాపపానాన్ని బయటపెట్టి, తనను తాను నిందించుకుంటాడు. ఆ మార్గంలో స్త్రీ కూడా ఇలాగే ఏడుస్తూ వెళ్తుంది.