గరుడపురాణమ్

చత్వారిం శత్తథా సప్త ప్రత్యహం యాతి తత్ర సః । అష్టాచత్వారింశతా చ త్రైంశతా దివసైరితి ॥ ౨,౫.

అతడు ప్రతిరోజూ నలభై ఏడు యోజనాలు ప్రయాణిస్తాడు. అలా నలభై ఎనిమిది, ముప్పై రోజులలో ఆ దారిని పూర్తిచేస్తాడు.

వైవస్వతపురం యాతి కృష్యమాణో యమానుగైః । ఏవం క్రమేణ యాతబ్యే మార్గే పాపరతైస్తు యత్ ॥ ౨,౫.

యమదూతలు అతడిని వైవస్వతుని నగరానికి లాగుకుంటూ తీసుకెళ్తారు. పాపంలో మునిగినవారు ఈ మార్గాన్ని ఇలా ఒక్కొక్కడిగా పోవాల్సి ఉంటుంది.

జాయతే సప్రపఞ్చం తచ్ఛృణు త్వమరుణానుజ । త్రయోదశదినే దత్తః పాశైర్బద్ధ్వాతిదారుణైః ॥ ౨,౫.

అరుణుని తమ్ముడా, అతడు ప్రపంచంతో కలసి ఎలా పుడుతాడో విను. పదమూడు రోజున, అత్యంత క్రూరమైన కట్టులతో బంధించి అతడిని అప్పగిస్తారు.

యమస్యాఙ్కుశహస్తో వై భృకుటీకుటిలాననః । దణ్డప్రహారసమ్భ్రాన్తః కృష్యతే దక్షిణాం దిశమ్ ॥ ౨,౫.

యముడు అంకుశం చేత పట్టుకుని, కోపంతో ముఖం వంకరగా, దండప్రహారాలతో కలవరపడి, అతడిని దక్షిణ దిశగా లాగుకుంటూ పోతాడు.

కుశకణ్టకవల్మీకశఙ్కుపాషాణకర్కశే । తథా ప్రదీప్తజ్వలనే క్వచిచ్ఛ్వభ్రశతోత్కటే ॥ ౨,౫.

కూచులు, ముల్లు, పుట్టలు, ముళ్లు, రాళ్లు, గట్టిపొడి భూమి, అలాగే మండుతున్న అగ్నిలో, ఎక్కడెక్కడో భయంకరమైన పురుగుల గుంపుల మధ్య అతడు పోవాల్సి వస్తుంది.

ప్రదీప్తాదిత్యతప్తే చ దహ్యమానః సదంశకే । కృష్యతే యమదూతైశ్చ శివావన్నాదభీషణైః ॥ ౨,౫.

మండుతున్న ఎండల్లో కాలిపోతూ, దోమలు కుట్టుతూ, భయంకరమైన అరుపులతో శివుడిలా ఉన్న యమదూతలు అతడిని లాగుకుంటారు.

ప్రయాతిః దారుణే మార్గే పాపకర్మా యమాలయే । కలేవరే దహ్యమానే మహాన్తం క్షయమృచ్ఛతి ॥ ౨,౫.

ఆ భయంకరమైన మార్గంలో, పాపకర్మ చేసినవాడు యముని ఇంటికి చేరతాడు. అతని శరీరం కాలిపోతూ, అతడు గొప్ప నాశనం అనుభవిస్తాడు.

భక్ష్యమాణే తథైవాఙ్గే భిద్యమానే చ దారుణమ్ । ఛిద్యమానే చిరతరం జన్తుర్దుః ఖమవాప్నుతే ॥ ౨,౫.

అతని అవయవాలు తినబడుతూ, దారుణంగా విరిగిపోతూ, కోసిపడుతూ, చాలా కాలం బాధ అనుభవిస్తాడు.

స్వేన కర్మవి పాకేన దేహాన్తరగతోఽపి సన్ । పురాణి షోడశాముష్మన్మార్గే తాని చ మే శృణు ॥ ౨,౫.

తన పాపఫలితంతో, మరొక దేహంలో ఉన్నా, ఆ మార్గంలో పాతపాటిగా పదహారు పురాలు ఉంటాయి. అవి నా వలన విను.

యామ్యం సౌరిపురం నగేద్వభవనం గన్ధర్వశైలాగమౌ క్రౌఞ్చం క్రూరపురం విచిత్రభవనం బహ్వాపదం దుః ఖదమ్ । నానాక్రన్దపురం సుతప్తభవనం రౌద్రం పయోవర్షణం శీతాఢ్యం బహుభీతిషోడశపురాణ్యేతాన్యదృష్టని తే ॥ ౨,౫.

యామ్యము, సౌరి, నాగేంద్రుని ఇల్లు, గంధర్వశైలం, క్రౌంచము, క్రూరపురం, విచిత్రభవనం, అనేక అపాయాల స్థలం, దుఃఖపురం, నానాక్రందపురం, సుతప్తభవనం, రౌద్రం, పయోవర్షణం, శీతభూమి, భయాలపూరితమైన పదహారు పురాలు — ఇవన్నీ నీవు చూడని పురాణ పురాలు.

తత్ర యామ్య పురం గచ్ఛన్పుత్రపుత్రేతి చ బ్రువన్ । హాహేతి క్రన్దతే నిత్యం స్వకృతం దుష్కృతం స్మరన్ ॥ ౨,౫.

అక్కడ యమపురానికి వెళ్తూ, 'బిడ్డా, బిడ్డా' అని పిలుస్తూ, 'హాయో' అని ఎప్పుడూ ఏడుస్తూ, తన చేసిన పాపాలను గుర్తుచేసుకుంటూ బాధపడతాడు.

అష్టాదశోదినే తార్క్ష్య తత్పుర ప్రాప్నుయాదసౌ । పుష్పభద్రా నదీ యత్ర న్యగ్రోధః ప్రియదర్శనః ॥ ౨,౫.

పదహారవ తేదీన, తార్క్ష్యా, అతడు పుష్పభద్రా అనే నది ప్రవహించే, అందమైన మర్రిచెట్టు ఉన్న ఆ పట్టణానికి చేరుకుంటాడు.

విశ్రామేచ్ఛాం కరోత్యత్ర కారయన్తి న తే భటాః । క్షితౌ దత్తం సుతైస్తస్య స్నేహాద్వా కృపయా తథా ॥ ౨,౫.

అక్కడ అతడికి విశ్రాంతి కావాలనిపించినా, అక్కడి రక్షకులు అనుమతించరు. భూమిపై అతని కుమారులు ప్రేమతో లేదా దయతో ఇచ్చినదే అతడికి అందుతుంది.

మాసికం పిణ్డమశ్నాతి తతః సౌరిపురం వ్రజేత్ । వ్రజన్నేవం ప్రలపతే ముద్గరాహతిపీడితః ॥ ౨,౫.

అక్కడ అతడు మాసిక పిండం తింటాడు. ఆ తరువాత సౌరిపురానికి వెళ్లడానికి బయలుదేరుతాడు. వెళ్తున్నప్పుడు, ముద్గరాలతో కొట్టించబడుతూ ఇలా విలపిస్తాడు:

జలాశయో నైవ కృతో మయా తదా మనుష్యతృప్త్యై పశుపక్షితృప్తయ । గోతృప్తిహేతోర్న చ గోచరః కృతః శరీర హే నిస్తర యత్త్వయా కృతమ్ ॥ ౨,౫.

మనుషులకు తృప్తికోసం నేను నీటిగుంటలు చేయలేదు. పశుపక్షులకు తృప్తికోసం కూడా ఏమీ చేయలేదు. ఆవులకు మేతకోసం నేలను సిద్ధం చేయలేదు. ఓ శరీరమా, నువ్వు చేసినట్లు ఇప్పుడు దాటి వెళ్లు.

తత్ర నామ్నా తు రాజాసౌ జఙ్గమః కామరూపధృక్ । భయాత్తద్దర్శనాజ్జాతాద్భుఙ్క్తే పిణ్డం స శఙ్కితః ॥ ౨,౫.

అక్కడ, కేవలం పేరు మాత్రమే రాజు, కావలసిన రూపాలు ధరించి సంచరిస్తూ కనిపిస్తాడు. అతడిని చూసి భయంతో, ప్రయాణికుడు పిండాన్ని అనుమానంతో తింటాడు.

త్రిపక్షే జలసంయుక్తం క్షితౌ దత్తం తతో వ్రజేత్ । వ్రజన్నేవం ప్రలపతే ఖడ్గాఘాతప్రపీడితః ॥ ౨,౫.

మూడు పక్షాల తర్వాత భూమిపై ఇచ్చిన నీరు, పిండం అందుకుని, అతడు ముందుకు సాగుతాడు. వెళ్తున్నప్పుడు, ఖడ్గాలతో బాధించబడుతూ ఇలా విలపిస్తాడు:

న నిత్యదానం న గవాహ్నికం కృతం పుస్తం చ దత్తం న హి వేదశాస్త్రయోః । పురాణదృష్టో న హి సేవితోఽధ్వా శరీర హే నిస్తర యత్త్వయా కృతమ్ ॥ ౨,౫.

నేను నిత్యదానం చేయలేదు, ఆవులకు సేవ చేయలేదు, వేదశాస్త్రాలు నేర్చుకోలేదు, పుస్తకాలు దానం చేయలేదు. పురాణాల్లో చెప్పిన మార్గాన్ని అనుసరించలేదు. ఓ శరీరమా, నువ్వు చేసినట్లు ఇప్పుడు దాటి వెళ్లు.

నగేన్ద్రనగరం గత్వా భుక్త్వా చాన్నం తథావిధమ్ । మాసి ద్వితీయే యద్దత్తం బాన్ధవైస్తు తతో వ్రజేత్ ॥ ౨,౫.

నగేంద్రనగరానికి చేరుకుని, అటువంటి అన్నం తిని, రెండవ నెలలో బంధువులు ఇచ్చినదానితో ముందుకు సాగుతాడు.

వ్రజన్నేవం ప్రలపతే కృపాణత్సరుతాడితః । పరాధానమభూత్సర్వంమమ మూర్ఖశిరోమణేః ॥ ౨,౫.

వెళ్తున్నప్పుడు, పదునైన కత్తులతో కొట్టించబడుతూ ఇలా విలపిస్తాడు: 'ఓ మూర్ఖులలో శిరోమణి అయిన నాకిప్పుడు అన్నీ ఇతరులపై ఆధారపడ్డాయి.'

మహతా పుణ్యయోగేన మానుష్యం లబ్ధవానహమ్ । తృతీయే మాసి సమ్ప్రాప్తే గన్ధర్వనగరే శుభమ్ ॥ ౨,౫.

పెద్ద పుణ్యఫలంతో నేను మానవ జన్మ పొందాను. మూడవ నెల వచ్చినప్పుడు, గంధర్వనగరాన్ని చేరుకుంటాను.

తృతీయమాసికం పిణ్డం తత్ర భుక్త్వా బ్రజత్యసౌ । వ్రజన్నేవం విలపతే తదగ్రేణాహతః పథి ॥ ౨,౫.

అక్కడ మూడవ మాసిక పిండం తిని, అతడు ముందుకు సాగుతాడు. మార్గమధ్యంలో ఎదురుగా కొట్టించబడుతూ ఇలా విలపిస్తాడు:

మయా న దత్తం న హుతం హుతాశనే తపో న తప్తం హిమశైలగహ్వరే । న సేవితం గాఙ్గమహో మహాజలం శరీర హే నిస్తర యత్త్వయా కృతమ్ ॥ ౨,౫.

నేను దానం చేయలేదు, అగ్నికి హోమం చేయలేదు, మంచు కొండల గుహల్లో తపస్సు చేయలేదు. గంగానదిని లేదా పెద్ద జలాశయాలను సేవించలేదు. ఓ శరీరమా, నువ్వు చేసినట్లు ఇప్పుడు దాటి వెళ్లు.

తుర్యే శైలాగమం మాసి ప్రాప్నుయాత్తత్ర వర్షణమ్ । తస్యోపరి భవేత్పక్షిన్పాషాణానాం నిరన్తరమ్ ॥ ౨,౫.

నాలుగవ నెలలో, అతడు కొండ ప్రాంతానికి చేరుకుంటాడు. అక్కడ పక్షులు, రాళ్ళ వర్షం ఎప్పుడూ పై నుండి పడుతూనే ఉంటుంది.

చతుర్థమాసికం శ్రాద్ధం భుక్త్వా తత్ర ప్రసర్పతి । స పతన్నేవ విలపన్పాషాణాద్యతిపీడితః ॥ ౨,౫.

అక్కడ నాలుగవ మాసిక శ్రాద్ధం తిని, అతడు ముందుకు సాగుతాడు. రాళ్లతో బాగా బాధపడుతూ పడిపోతూ ఇలా విలపిస్తాడు.

న జ్ఞానమార్గో న చ యోగమార్గో న కర్మమార్గో న చ భక్తిమార్గః । న సాధుసఙ్గాత్కిమపి శ్రుతం మయా శరీర హే నిస్తర యత్త్వయా కృతమ్ ॥ ౨,౫.

జ్ఞానమార్గం, యోగమార్గం, కర్మమార్గం, భక్తిమార్గం ఏదీ అనుసరించలేదు. సద్గురువుల సాంగత్యంలో ఏమీ వినలేదు. ఓ శరీరమా, నువ్వు చేసినట్లు ఇప్పుడు దాటి వెళ్లు.

తతః క్రూరపుర మాసి పఞ్చమే యాతి కాశ్యప । భువి దత్తం పిణ్డజలం భుక్త్వా క్రూరపురం వ్రజేత్ ॥ ౨,౫.

అంతటితో, ఐదవ నెలలో, కాశ్యపా, అతడు క్రూరపురానికి వెళ్తాడు. భూమిపై ఇచ్చిన పిండం, నీరు తిని, క్రూరపురానికి చేరుకుంటాడు.

వ్రజన్నేవం విలపతే పట్టిశైః పాతితః పథి । హా మాతర్హాపితర్భ్రాతః సుతా హా హా మమ స్త్రియః ॥ ౨,౫.

వెళ్తున్నప్పుడు, పటిషాలతో పడగొట్టబడుతూ ఇలా విలపిస్తాడు: 'హాయ్ తల్లి! హాయ్ తండ్రి! అన్నా! కుమారుడా! హాయ్, హాయ్ నా భార్యలారా!'

యుష్మాభిర్నోపదిష్టోఽహమవస్థాం ప్రాప్త ఈదృశీమ్ । ఏవం లాలప్యమానం తే యమదూతా వదన్తిహి ॥ ౨,౫.

మీరు నన్ను ఉపదేశించలేదు. అందుకే నేను ఇలాంటి స్థితికి వచ్చాను. ఇలా విలపిస్తూ ఉండగా, యమదూతలు అతనితో ఇలా అంటారు: