గరుడపురాణమ్

చతుర్థేన చ పిణ్డేన నాభిలిఙ్గగుదం తథా । జానుజఙ్ఘం తథా పాదౌ పఞ్చమేన తు సర్వదా ॥ ౨,౫.

నాలుగవ పిండంతో నాభి, లింగం, గుదం ఏర్పడతాయి. ఐదవ పిండంతో మోకాళ్లు, కాళ్లు, పాదాలు ఏర్పడతాయి.

సర్వమర్మాణి షష్ఠేన సప్తమేన తు నాడయః । దన్తలోమాన్యష్టమేన వీర్యన్తు నవమేన చ ॥ ౨,౫.

ఆరు పిండాలతో అన్ని మర్మస్థానాలు ఏర్పడతాయి. ఏడవ పిండంతో నాడులు, ఎనిమిదవ పిండంతో పళ్ళు, జుట్టు, తొమ్మిదవ పిండంతో వీర్యం ఏర్పడుతుంది.

దశమేన తు పూర్ణత్వం తృప్తతా క్షుద్విపర్యయః । మధ్యమాం షోడశీం వచ్మి వైనతేయ శృణుష్వ మే ॥ ౨,౫.

పదవ పిండంతో సంపూర్ణత, తృప్తి, ఆకలి పోవడం కలుగుతుంది. వినతా కుమారుడా! ఇప్పుడు మధ్య షోడశి గురించి చెబుతాను, విను.

విష్ణవాదివిష్ణుపర్యన్తాన్యేకాదశ తథా ఖగ । శ్రాద్ధాని పఞ్చ దేవానామిత్యేషాం మధ్యషోడశీ ॥ ౨,౫.౩౮ నిమిత్తం దుర్మతిం కృత్వా యది నారాయణో బలిః । ఏకాదశాహే కర్తవ్యో వృషోత్సర్గోఽపి తత్ర వై ॥ ౨,౫.

విష్ణువు మొదలుకుని విష్ణువు వరకు పదకొండు శ్రాద్ధాలు, ఐదు దేవతలకు — ఇవే మధ్య షోడశి. దురుద్దేశ్యంతో నారాయణుడు లేదా బలిని విడిచిపెట్టినా, పదకొండవ రోజున శ్రాద్ధం చేయాలి. అక్కడ వృషభాన్ని విడిచిపెట్టడం కూడా చేయాలి.

ఏకాదశాహే ప్రేతస్య యస్యోత్సృజ్యేత నో వృషః । ప్రేతత్వం సుస్థిరం తస్య దత్తైః శ్రాద్ధశతైరపి ॥ ౨,౫.

పదకొండవ రోజున వృషభాన్ని విడిచిపెట్టకపోతే, వంద శ్రాద్ధాలు చేసినా ప్రేతత్వం దృఢంగా ఉంటుంది.

అకృత్వా యద్వృషోత్సర్గం కృతం వై పిణ్డపాతనమ్ । నిష్ఫలం సకలం విద్యాత్ప్రమీతాయ న తద్భవేత్ ॥ ౨,౫.

వృషభాన్ని విడిచిపెట్టకుండా కేవలం పిండప్రదానం మాత్రమే చేస్తే, ఆ కార్యాలు ఫలించవు, మరణించినవారికి ప్రయోజనం ఉండదు.

వృషోత్సర్గాదృతే నాన్యత్కిఞ్చిదస్తి మహీతలే । పుత్రః పత్న్యథ దౌహిత్రః పితా వా దుహితాథ వా ॥ ౨,౫.

వృషభాన్ని విడిచిపెట్టడాన్ని మినహాయించి భూమిపై మరేదీ లేదు — కుమారుడు, భార్య, మనవడు, తండ్రి, కూతురు అయినా సరే.

మృతాదనన్తరం తస్య ధ్రువం కార్యో వృషోత్సవః । చతుర్వత్సతరీయుక్తో యస్యోత్సృజ్యేత వా వృషః ॥ ౨,౫.

ఒకరు మరణించిన వెంటనే, అతనికోసం తప్పనిసరిగా వృషోత్సవం చేయాలి. ఆ ఉత్సవానికి నాలుగు సంవత్సరాల వయస్సున్న ఎద్దును లేదా విడిచిపెట్టిన ఎద్దును ఉపయోగించాలి.

అలఙ్కృతో విధానేన ప్రేతత్వం తస్య నో భవేత్ । ఏకాదశేఽహ్ని సమ్ప్రాప్తే వృషాలాభో భవేద్యది ॥ ౨,౫.

ఆ ఎద్దును విధిగా అలంకరించి ఉత్సవం చేస్తే, అతనికి ప్రేతత్వం కలగదు. అయితే, పదకొండవ రోజున ఎద్దును తెచ్చినట్లయితే, అది ప్రేతత్వంగా భావించబడుతుంది.

దర్భైః పిష్టైస్తు సమ్పాద్య తం వృషం మోచయేద్వుధః । వృషోత్సర్జనవేలాయాం వృషాభావ (లాభ) కథఞ్చన ॥ ౨,౫.

వృషభం సమర్పించాల్సిన సమయంలో అది అందుబాటులో లేకపోతే, దర్భ గడ్డి లేదా పిండితో వృషభాన్ని తయారు చేసి విడిపించాలి. ఏ విధంగా అయినా వృషభ సమర్పణ తప్పనిసరి.

మృత్తికాభిస్తు దర్భైర్వా వృషం కృత్వా విమోచయేత్ । యదిష్టం జీవతస్తస్య దద్యాదేకాదశేఽహని ॥ ౨,౫.

మట్టితో లేదా దర్భతో వృషభాన్ని తయారు చేసి విడిపించాలి. కావాలనుకుంటే, ఆ వ్యక్తి బ్రతికే ఉన్నప్పుడు, పదకొండవ రోజున కూడా ఈ దానం చేయవచ్చు.

మృతముద్దిశ్య దాతవ్యం శయ్యాధేన్వాదికం తథా । విప్రాన్బహూన్ భోజయీత ప్రేతస్య క్షుద్విశాన్తయే ॥ ౨,౫.

చనిపోయినవారిని గౌరవిస్తూ మంచం, ఆవు వంటి దానాలు ఇవ్వాలి. అలాగే, మరణించినవారి ఆకలిని తీర్చేందుకు అనేక బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టాలి.

తృతీయాం షోడశీం వచ్మి వైనతేయ శృణుష్వ తామ్ । ద్వాదశ ప్రతిమాస్యాని ఆద్యం షాణ్మాసికం తథా ॥ ౨,౫.

వినతా కుమారుడా! మూడవదీ, పదహారవదీ కర్మలను నేను చెప్పబోతున్నాను, విను. పన్నెండు స్మారక దానాలు ఉంటాయి, మొదటిది ఆరు నెలల తర్వాత జరుగుతుంది.

సపిణ్డీకరణం చైవ తృతీయా షోడశీ మతా । ద్వాదశాహే త్రిపక్షే చ షణ్మాసే మాసికేఽబ్దికే ॥ ౨,౫.

మూడవది, పదహారవది అనే రెండు కార్యాలు సపిండీకరణంగా భావిస్తారు. ఇవి పన్నెండవ రోజున, మూడు పక్షాల తర్వాత, ఆరు నెలలకు, ప్రతి నెలా, సంవత్సరానికి ఒక్కసారి చేయాలి.

తృతీయాం షోడశీమేనాం వదన్తి మతభేదతః । యస్యైతాని న దత్తాని ప్రేతశ్రాద్ధాని షోడశ ॥ ౨,౫.

ఈ మూడవది, పదహారవది కార్యాల గురించి వేర్వేరు అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. ఈ పదహారు ప్రేతశ్రాద్ధాలు చేయకపోతే,

పిశాచత్వం స్థిరం తస్య దత్తైః శ్రాద్ధశతైరపి । ఏకాదశే ద్వాదశే వా దినే ఆద్యం ప్రకీర్తితమ్ ॥ ౨,౫.

వెయ్యి శ్రాద్ధాలు చేసినా, అతడు పిశాచ స్థితిలోనే మిగిలిపోతాడు. మొదటి శ్రాద్ధం పదకొండో లేదా పన్నెండో రోజున చేయాలని చెప్పబడింది.

మాసాదౌ ప్రతిమాసఞ్చ శుద్ధం మృతతిథౌ ఖగ । ఏకేనాహ్నా త్రిభిర్వాపి హీనేషు వినతాసుత ॥ ౨,౫.

మృతుని తిథికి నెల మొదట్లో, ప్రతి నెలా పవిత్రంగా శ్రాద్ధం చేయాలి, ఓ ఖగ! ఏదైనా మిస్ అయితే, ఒకటి లేదా మూడు రోజుల్లో కూడా చేయవచ్చు, వినతా కుమారుడా.

మాసషణ్మాసవర్షేషు త్రిపక్షేషు భవన్తి హి । శ్రాద్ధాన్యథస్యాత్సాపిణ్డ్యం పూర్ణే వర్షే తదర్ధకే ॥ ౨,౫.

నెలలో, ఆరు నెలలు, సంవత్సరం, మరియు మూడు పక్షాల్లో, శ్రాద్ధాలు నిర్వహించాలి; సపిండీకరణం సంవత్సరం పూర్తయ్యాక లేదా అర్ధ సంవత్సరం వద్ద చేయాలి.

త్రిపక్షేఽభ్యుదయే వాపి ద్వాదశాహేఽథ వా నృణామ్ । ఆనన్త్యాత్కులధర్మాణాం పుంసాఞ్చైవాయుషః క్షయాత్ ॥ ౨,౫.

మూడు పక్షాల సందర్భంలో, లేదా పన్నెండవ రోజున, లేదా పురుషుల కోసం, కుటుంబ బాధ్యతల అనంతత్వం మరియు మానవ జీవితపు సంక్షిప్తత కారణంగా,

అస్థిరత్వాచ్ఛరీరస్య ద్వాదశాహే ప్రశస్యతే । సపిణ్డీకరణేష్వేవం విధిం పక్షీన్ద్ర మే శృణు ॥ ౨,౫.

శరీరపు అస్థిరత కారణంగా, పన్నెండవ రోజు సిఫారసు చేయబడింది; ఇప్పుడు సపిండీకరణం ప్రక్రియను వినండి, ఓ పక్షుల రాజా.

ఏకోద్దిష్టవిధానేన కార్యం తదపి కాశ్యప । తిలగన్ధోదకైర్యుక్తం కుర్యాత్పాత్రచతుష్టయమ్ ॥ ౨,౫.

అది కూడా ఒకే ఆహారానికి సంబంధించిన శ్రాద్ధం ప్రకారం నిర్వహించాలి, ఓ కాశ్యప; నువ్వు నువ్వు నల్ల నువ్వులు, సువాసన, మరియు నీటితో నాలుగు పాత్రలు సిద్ధం చేయాలి.

పాత్రం ప్రేతస్య తత్రైకం పిత్ర్యం పాత్రత్రయం తథా । సేచయేత్పితృపాత్రేషు ప్రేతపాత్రం ఖగ త్రిషు ॥ ౨,౫.

ఇక్కడ ఒక పాత్రను మరణించినవారికోసం, మూడింటిని పితృదేవతల కోసమే ఉంచాలి. ఆ మరణించినవారి పాత్రలో ఉన్నదాన్ని, పితృదేవతల మూడు పాత్రల్లో పోయాలి, ఓ పక్షిరాజా.

చతురో నిర్వపేత్పిణ్డాన్పూర్వన్తేషు సమాపయేత్ । తతః ప్రభృతి వై ప్రేతః పితృసామాన్యమశ్నుతే ॥ ౨,౫.

నాలుగు పిండాలను సమర్పించి, ముందుగా చెప్పిన విధంగా కర్మను పూర్తిచేయాలి. అప్పటి నుంచి ఆ మరణించినవాడు పితృదేవతలతో సమాన స్థితిని పొందుతాడు.

తతః పితృత్వమాపన్నే తస్మిన్ప్రేతే ఖగేశ్వర । శ్రాద్ధధర్మైరశేషైస్తు తత్పూర్వానర్చయేత్పితౄన్ ॥ ౨,౫.

అప్పటినుంచి ఆ మరణించినవాడు పితృదేవత స్థితిని పొందిన తర్వాత, ఓ పక్షిరాజా, అన్ని శ్రాద్ధ కర్మలతో తన పూర్వీకులను పూజించాలి.

ఏకచిత్యారోహణే చ ఏకాహ్ని మరణే తథా । సాపిణ్డ్యన్తు స్త్రియా నాస్తి మృతే భర్తుః స్త్రియో భవేత్ ॥ ౨,౫.

ఒకే చితిలో దహనం జరిగినప్పుడు, లేదా ఒకే రోజున మరణం సంభవించినప్పుడు, సపిండీకరణం స్త్రీకి చేయరు. అయితే భర్త మరణించినప్పుడు ఆ స్త్రీకి సపిండీకరణం జరుగుతుంది.

పాకైక్యమథ కాలైక్యం కర్త్రైక్యఞ్చ భవేత్ఖగ । శ్రాద్ధాదౌ సహ దాహే చ పతిపత్న్యోర్న సంశయః ॥ ౨,౫.

వంటలో ఏకత్వం, సమయాన్ని పాటించడంలో ఏకత్వం, కార్యంలో ఏకత్వం — ఇవన్నీ శ్రాద్ధంలోనూ, భార్యాభర్తలు ఇద్దరూ కలిసి దహనమైనప్పుడు కూడా తప్పనిసరిగా ఉండాలి, ఓ పక్షిరాజా! ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

భర్తుర్మృతతిథేరన్యతిథౌ చితిమథారుహేత్ । తాంమృతాహని తు సమ్ప్రాప్తే పృథక్పిణ్డేన యోజయేత్ ॥ ౨,౫.

భర్త మరణించినప్పుడు అతను అతిథిగా ఉన్నా, భార్య అతని చితిపై ఎక్కాలి. ఆమె మరణదినం వచ్చినప్పుడు, ఆమెకు వేరుగా పిండం సమర్పించి భర్తతో కలిపి చేయాలి.

ప్రత్యబ్దఞ్చ యుగపత్తు సమాపయేత్ ॥ ౨,౫.

ప్రతి ఏడాది, ఈ కర్మలు ఒకేసారి, కలిపి పూర్తిచేయాలి.

యస్య సంవత్సరాదర్వాక్సపిణ్డీకరణం భవేత్ । మాసికఞ్చోదకుమ్భఞ్చ దేయం తస్యాపి వత్సరమ్ ॥ ౨,౫.

ఎవరైనా ఏడాది పూర్తయ్యేలోపు సపిండీకరణం జరిగితే, మిగిలిన కాలానికి ప్రతి నెలా పిండప్రదానం, నీళ్లకుండి సమర్పణ కూడా ఆ వ్యక్తికి ఏడాది పాటు చేయాలి.