గరుడపురాణమ్

శతాఞ్జలి యదా పక్షిన్నాద్యే త్రింశత్తదాహని । చత్వారింశద్ద్వితీయేఽహ్ని త్రింశదహ్ని తృతీయకే ॥ ౨,౫.

పక్షిరాజా! మొదటి రోజున వంద ముద్దల నీళ్లు సమర్పించాలి. ముప్పైవ రోజున ముప్పై ముద్దలు, రెండవ రోజున నలభై, మూడవ రోజున ముప్పై ముద్దలు సమర్పించాలి.

ఏవం జలస్యాఞ్జలయో విభాజ్యాః పక్షయోర్ద్వయోః । సర్వేషు పితృకార్యేషు పుత్రో ముఖ్యోఽధికారవాన్ ॥ ౨,౫.

ఇలా రెండు వైపులా నీటి ముద్దలు పంచాలి. పితృకార్యాల్లో కుమారుడే ప్రధానంగా హక్కుతో కర్మలు చేయవచ్చు.

పిణ్డప్రసేకస్తూష్ణీఞ్చ పుష్పధూపాదికం తథా । దశమేఽహని సమ్ప్రాప్తే స్నానం గ్రామాద్బహిశ్చరేత్ ॥ ౨,౫.

పిండప్రదానం, మౌనంగా ఉండడం, పుష్పాలు, ధూపం వంటి కార్యాలు చేయాలి. పదవ రోజు వచ్చినప్పుడు ఊరి బయట స్నానం చేయాలి.

తత్ర త్యాజ్యాని వాసాంసి కేశశ్మశ్రునఖాని చ । విప్రః శుధ్యత్యపః స్పృష్ట్వా క్షత్త్రియో వాహనం తథా ॥ ౨,౫.

అక్కడ వస్త్రాలు, జుట్టు, మీసం, గోర్లు వదిలేయాలి. బ్రాహ్మణుడు నీళ్లు తాకి పవిత్రుడవుతాడు; క్షత్రియుడు తన వాహనాన్ని తాకి శుద్ధి పొందుతాడు.

వైశ్యః ప్రతోదం రశ్మీన్వా శూద్రో యష్టిం కృతక్రియః । మృతాదల్పవయోభిశ్చ సపిణ్డైః పరివాపనమ్ ॥ ౨,౫.

వైశ్యుడు తన కొరడా లేదా పగ్గాలు తాకాలి. శూద్రుడు యష్టిని తాకి కర్మలు పూర్తి చేయాలి. చిన్న వయసులో మరణించినవారికి బంధువులతో సపిండీకరణం చేయాలి.

కార్యన్తు షోడశీ షడ్భిః పిణ్డైర్దశభిరైవ చ । ప్రథమా మలినా హ్యేతైరాదశాహం మృతేర్భవేత్ ॥ ౨,౫.

షోడశి కర్మను ఆరు లేదా పది పిండాలతో చేయాలి. మరణించిన తర్వాత మొదటి పది రోజులు అపవిత్రంగా ఈ విధంగా ఆచరించాలి.

దినాని దశ యాన్పిణ్డాన్కుర్వన్త్యత్ర సుతాదయః । ప్రత్యహం తే విభజ్యన్తే చతుర్భాగైః ఖగోత్తమ ॥ ౨,౫.

పది రోజుల పాటు కుమారుడు మొదలైనవారు పిండాలు సమర్పిస్తారు. ప్రతి రోజూ ఆ పిండాలను నాలుగు భాగాలుగా పంచాలి.

భాగద్వయేన దేహః స్యాత్తృతీయేన యమానుగాః । తృప్యన్తి హి చతుర్థేన స్వయమప్యుపజీవతి ॥ ౨,౫.

రెండు భాగాలతో శరీరం ఏర్పడుతుంది. మూడవ భాగంతో యముని అనుచరులు తృప్తి చెందుతారు. నాలుగవ భాగంతో వారు తృప్తి చెందుతారు, మరణించినవాడు కూడా జీవించగలడు.

అహోరాత్రైస్తు నవభిర్దేహో నిష్పత్తిమాప్నుయాత్ । శిరస్త్వాద్యేన పిణ్డేన ప్రేతస్య క్రియతే తథా ॥ ౨,౫.

తొమ్మిది రాత్రి పగళ్ళలో శరీరం పూర్తిగా ఏర్పడుతుంది. మొదటి పిండంతో ప్రేతాత్మకు తల ఏర్పడుతుంది.

ద్వితీయేన తు కర్ణాక్షినాసికం తు సమాసతః । గలాంసభుజవక్షశ్చ తృతీయేన తథా క్రమాత్ ॥ ౨,౫.

రెండవ పిండంతో చెవులు, కళ్ళు, ముక్కు ఏర్పడతాయి. మూడవ పిండంతో గొంతు, భుజాలు, చేతులు, ఛాతీ క్రమంగా ఏర్పడతాయి.

చతుర్థేన చ పిణ్డేన నాభిలిఙ్గగుదం తథా । జానుజఙ్ఘం తథా పాదౌ పఞ్చమేన తు సర్వదా ॥ ౨,౫.

నాలుగవ పిండంతో నాభి, లింగం, గుదం ఏర్పడతాయి. ఐదవ పిండంతో మోకాళ్లు, కాళ్లు, పాదాలు ఏర్పడతాయి.

సర్వమర్మాణి షష్ఠేన సప్తమేన తు నాడయః । దన్తలోమాన్యష్టమేన వీర్యన్తు నవమేన చ ॥ ౨,౫.

ఆరు పిండాలతో అన్ని మర్మస్థానాలు ఏర్పడతాయి. ఏడవ పిండంతో నాడులు, ఎనిమిదవ పిండంతో పళ్ళు, జుట్టు, తొమ్మిదవ పిండంతో వీర్యం ఏర్పడుతుంది.

దశమేన తు పూర్ణత్వం తృప్తతా క్షుద్విపర్యయః । మధ్యమాం షోడశీం వచ్మి వైనతేయ శృణుష్వ మే ॥ ౨,౫.

పదవ పిండంతో సంపూర్ణత, తృప్తి, ఆకలి పోవడం కలుగుతుంది. వినతా కుమారుడా! ఇప్పుడు మధ్య షోడశి గురించి చెబుతాను, విను.

విష్ణవాదివిష్ణుపర్యన్తాన్యేకాదశ తథా ఖగ । శ్రాద్ధాని పఞ్చ దేవానామిత్యేషాం మధ్యషోడశీ ॥ ౨,౫.౩౮ నిమిత్తం దుర్మతిం కృత్వా యది నారాయణో బలిః । ఏకాదశాహే కర్తవ్యో వృషోత్సర్గోఽపి తత్ర వై ॥ ౨,౫.

విష్ణువు మొదలుకుని విష్ణువు వరకు పదకొండు శ్రాద్ధాలు, ఐదు దేవతలకు — ఇవే మధ్య షోడశి. దురుద్దేశ్యంతో నారాయణుడు లేదా బలిని విడిచిపెట్టినా, పదకొండవ రోజున శ్రాద్ధం చేయాలి. అక్కడ వృషభాన్ని విడిచిపెట్టడం కూడా చేయాలి.

ఏకాదశాహే ప్రేతస్య యస్యోత్సృజ్యేత నో వృషః । ప్రేతత్వం సుస్థిరం తస్య దత్తైః శ్రాద్ధశతైరపి ॥ ౨,౫.

పదకొండవ రోజున వృషభాన్ని విడిచిపెట్టకపోతే, వంద శ్రాద్ధాలు చేసినా ప్రేతత్వం దృఢంగా ఉంటుంది.

అకృత్వా యద్వృషోత్సర్గం కృతం వై పిణ్డపాతనమ్ । నిష్ఫలం సకలం విద్యాత్ప్రమీతాయ న తద్భవేత్ ॥ ౨,౫.

వృషభాన్ని విడిచిపెట్టకుండా కేవలం పిండప్రదానం మాత్రమే చేస్తే, ఆ కార్యాలు ఫలించవు, మరణించినవారికి ప్రయోజనం ఉండదు.

వృషోత్సర్గాదృతే నాన్యత్కిఞ్చిదస్తి మహీతలే । పుత్రః పత్న్యథ దౌహిత్రః పితా వా దుహితాథ వా ॥ ౨,౫.

వృషభాన్ని విడిచిపెట్టడాన్ని మినహాయించి భూమిపై మరేదీ లేదు — కుమారుడు, భార్య, మనవడు, తండ్రి, కూతురు అయినా సరే.

మృతాదనన్తరం తస్య ధ్రువం కార్యో వృషోత్సవః । చతుర్వత్సతరీయుక్తో యస్యోత్సృజ్యేత వా వృషః ॥ ౨,౫.

ఒకరు మరణించిన వెంటనే, అతనికోసం తప్పనిసరిగా వృషోత్సవం చేయాలి. ఆ ఉత్సవానికి నాలుగు సంవత్సరాల వయస్సున్న ఎద్దును లేదా విడిచిపెట్టిన ఎద్దును ఉపయోగించాలి.

అలఙ్కృతో విధానేన ప్రేతత్వం తస్య నో భవేత్ । ఏకాదశేఽహ్ని సమ్ప్రాప్తే వృషాలాభో భవేద్యది ॥ ౨,౫.

ఆ ఎద్దును విధిగా అలంకరించి ఉత్సవం చేస్తే, అతనికి ప్రేతత్వం కలగదు. అయితే, పదకొండవ రోజున ఎద్దును తెచ్చినట్లయితే, అది ప్రేతత్వంగా భావించబడుతుంది.

దర్భైః పిష్టైస్తు సమ్పాద్య తం వృషం మోచయేద్వుధః । వృషోత్సర్జనవేలాయాం వృషాభావ (లాభ) కథఞ్చన ॥ ౨,౫.

వృషభం సమర్పించాల్సిన సమయంలో అది అందుబాటులో లేకపోతే, దర్భ గడ్డి లేదా పిండితో వృషభాన్ని తయారు చేసి విడిపించాలి. ఏ విధంగా అయినా వృషభ సమర్పణ తప్పనిసరి.

మృత్తికాభిస్తు దర్భైర్వా వృషం కృత్వా విమోచయేత్ । యదిష్టం జీవతస్తస్య దద్యాదేకాదశేఽహని ॥ ౨,౫.

మట్టితో లేదా దర్భతో వృషభాన్ని తయారు చేసి విడిపించాలి. కావాలనుకుంటే, ఆ వ్యక్తి బ్రతికే ఉన్నప్పుడు, పదకొండవ రోజున కూడా ఈ దానం చేయవచ్చు.

మృతముద్దిశ్య దాతవ్యం శయ్యాధేన్వాదికం తథా । విప్రాన్బహూన్ భోజయీత ప్రేతస్య క్షుద్విశాన్తయే ॥ ౨,౫.

చనిపోయినవారిని గౌరవిస్తూ మంచం, ఆవు వంటి దానాలు ఇవ్వాలి. అలాగే, మరణించినవారి ఆకలిని తీర్చేందుకు అనేక బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టాలి.

తృతీయాం షోడశీం వచ్మి వైనతేయ శృణుష్వ తామ్ । ద్వాదశ ప్రతిమాస్యాని ఆద్యం షాణ్మాసికం తథా ॥ ౨,౫.

వినతా కుమారుడా! మూడవదీ, పదహారవదీ కర్మలను నేను చెప్పబోతున్నాను, విను. పన్నెండు స్మారక దానాలు ఉంటాయి, మొదటిది ఆరు నెలల తర్వాత జరుగుతుంది.

సపిణ్డీకరణం చైవ తృతీయా షోడశీ మతా । ద్వాదశాహే త్రిపక్షే చ షణ్మాసే మాసికేఽబ్దికే ॥ ౨,౫.

మూడవది, పదహారవది అనే రెండు కార్యాలు సపిండీకరణంగా భావిస్తారు. ఇవి పన్నెండవ రోజున, మూడు పక్షాల తర్వాత, ఆరు నెలలకు, ప్రతి నెలా, సంవత్సరానికి ఒక్కసారి చేయాలి.

తృతీయాం షోడశీమేనాం వదన్తి మతభేదతః । యస్యైతాని న దత్తాని ప్రేతశ్రాద్ధాని షోడశ ॥ ౨,౫.

ఈ మూడవది, పదహారవది కార్యాల గురించి వేర్వేరు అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. ఈ పదహారు ప్రేతశ్రాద్ధాలు చేయకపోతే,

పిశాచత్వం స్థిరం తస్య దత్తైః శ్రాద్ధశతైరపి । ఏకాదశే ద్వాదశే వా దినే ఆద్యం ప్రకీర్తితమ్ ॥ ౨,౫.

వెయ్యి శ్రాద్ధాలు చేసినా, అతడు పిశాచ స్థితిలోనే మిగిలిపోతాడు. మొదటి శ్రాద్ధం పదకొండో లేదా పన్నెండో రోజున చేయాలని చెప్పబడింది.

మాసాదౌ ప్రతిమాసఞ్చ శుద్ధం మృతతిథౌ ఖగ । ఏకేనాహ్నా త్రిభిర్వాపి హీనేషు వినతాసుత ॥ ౨,౫.

మృతుని తిథికి నెల మొదట్లో, ప్రతి నెలా పవిత్రంగా శ్రాద్ధం చేయాలి, ఓ ఖగ! ఏదైనా మిస్ అయితే, ఒకటి లేదా మూడు రోజుల్లో కూడా చేయవచ్చు, వినతా కుమారుడా.

మాసషణ్మాసవర్షేషు త్రిపక్షేషు భవన్తి హి । శ్రాద్ధాన్యథస్యాత్సాపిణ్డ్యం పూర్ణే వర్షే తదర్ధకే ॥ ౨,౫.

నెలలో, ఆరు నెలలు, సంవత్సరం, మరియు మూడు పక్షాల్లో, శ్రాద్ధాలు నిర్వహించాలి; సపిండీకరణం సంవత్సరం పూర్తయ్యాక లేదా అర్ధ సంవత్సరం వద్ద చేయాలి.

త్రిపక్షేఽభ్యుదయే వాపి ద్వాదశాహేఽథ వా నృణామ్ । ఆనన్త్యాత్కులధర్మాణాం పుంసాఞ్చైవాయుషః క్షయాత్ ॥ ౨,౫.

మూడు పక్షాల సందర్భంలో, లేదా పన్నెండవ రోజున, లేదా పురుషుల కోసం, కుటుంబ బాధ్యతల అనంతత్వం మరియు మానవ జీవితపు సంక్షిప్తత కారణంగా,