ఏవమాదీని విక్రీణన్ ఘోరే పూయవహే పతేత్ । యః కుక్కుటాన్నిబధ్నాతి మార్జారాన్ సూకరాంశ్చ తాన్ । పక్షిణశ్చ మృగాంశ్ఛా గాన్సోఽప్యేవం నరకం వ్రజేత్ ॥ ౨,౩.
ఇలాంటి భయంకరమైన, పుయంతో కూడిన వస్తువులు అమ్మేవారు ఘోరమైన నరకంలో పడతారు. కోళ్లు, పిల్లులు, పందులు, పక్షులు, జంతువులను కట్టేసేవారు లేదా ఆవులను అమ్మేవారు కూడా నరకానికి వెళ్ళిపోతారు.
ఆజావికో మాహిషికస్తథా చక్రీ ధ్వజీ చ యః । రఙ్గోపజీవికో విప్రః శాకునిర్గ్రామయాజకః ॥ ౨,౩.
గొర్రెల కాపరి, ఎద్దుల కాపరి, రథసారథి, జెండా పట్టేవాడు, రంగస్థల జీవి, జూదం ఆడే బ్రాహ్మణుడు, గ్రామంలో యజ్ఞం చేసే వాడు —
అగారదాహీ గరదః కుణ్డాశీ సోమవిక్రయీ । సురాపో మాంసభక్షీ చ తథా చ పశుఘాతకః ॥ ౨,౩.
ఇల్లు కాల్చేవాడు, విషం కలిపేవాడు, పాత గోతిలో భోజనం చేసేవాడు, సోమరసం అమ్మేవాడు, మద్యం తాగేవాడు, మాంసం తినేవాడు, జంతువులను చంపేవాడు —
రుధిరాన్ధే పతన్త్యేతే పతన్త్యేతే ఏవమాహుర్మనీషిణః । ఉపవిష్టన్త్వేకపఙ్క్త్యాం విషం సమ్భోజయన్తి యే ॥ ౨,౩.
వీరు రక్తంతో నిండిన నరకాల్లో పడతారు — ఇదే జ్ఞానులు చెబుతారు. ఒకే వరుసలో కూర్చొని ఇతరులకు విషం తినిపించేవారు కూడా అక్కడికే వెళ్ళిపోతారు.
పతన్తి నిరయే ఘోరే విడ్భుజే నాత్ర సంశయః । మధుగ్రాహో వైతరణీమాక్రోశీ మూత్రసంజ్ఞకే ॥ ౨,౩.
వీరు ఘోరమైన మలభక్షక నరకంలో పడతారు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. తేనె దొంగిలించేవాడు, ఇతరులను దూషించేవాడు, మూత్రాన్ని తాగేవాడు వైతరణి నదిని దాటి వెళ్తారు.
అసిపత్రవనేఽసౌచీ క్రోధనశ్చ ఏతేదపి । అగ్నిజ్వాలాం మృగవ్యాధో భోజ్యతే యత్ర వాయసైః ॥ ౨,౩.
అసిపత్రవన నరకంలో అపవిత్రులు, కోపగాళ్లు కూడా వెళ్తారు; అక్కడ వేటగాడు అగ్నిలో కాకులతో తినిపోతాడు.
ఇజ్యాయాం వ్రతలోపాచ్చ సన్దంశే నరకే పతేత్ । స్కన్దన్తే యది వా స్వప్నే యతినో బ్రహ్మచారిణః ॥ ౨,౩.
యజ్ఞాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయడం లేదా వ్రతాన్ని ఉల్లంఘించడం వల్ల కర్రల నరకంలో పడతారు. యతులు లేదా బ్రహ్మచారులు కలలోనైనా తప్పు చేస్తే వారు కూడా అక్కడికే వెళ్ళిపోతారు.
పుత్రైరధ్యాపితా యే చ పుత్రైరాజ్ఞాపితాశ్చ యే । తే సర్వే నరకం యాన్తి నిరయం చాప్యభోజనమ్ ॥ ౨,౩.
తమ కుమారుల చేత చదువుకోబడేవారు, కుమారుల ఆజ్ఞను పాటించేవారు — వీరందరూ నరకానికి, ఆకలితో బాధపడే లోకానికి వెళ్ళిపోతారు.
వర్ణాశ్రమవిరుద్ధాని క్రోధహర్షసమన్వితాః । కర్మాణి యే తు కుర్వన్తి సర్వే నిరయవాసినః ॥ ౨,౩.
తమ వర్ణాశ్రమ ధర్మానికి విరుద్ధంగా కోపంతో లేదా ఆనందంతో పనులు చేసే వారు అందరూ నరకంలో నివసిస్తారు.
ఉపరిష్టాత్స్థితో ఘోర ఉష్ణాత్మా రౌరవో మహాన్ । సుదారుణః సుశీతాత్మా తస్యా ధస్తామసః స్మృతః ॥ ౨,౩.
పైన ఘోరమైన, వేడిగా ఉండే మహా రౌరవ నరకం ఉంది; దాని కింద అత్యంత భయంకరమైన, చలితో నిండిన అంధకార నరకం ఉంది.
ఏవమాదిక్రమేణైవ సర్వేఽధోఽధః పరిస్థితాః । దుః ఖోత్కర్షశ్చ సర్వేషు కర్మస్వపి నిమిత్తతః ॥ ౨,౩.
ఇలా క్రమంగా అన్ని నరకాలు క్రింద క్రిందగా ఉన్నాయి; వాటిలోని బాధలు చేసిన పాపానికి తగినదే.
సుఖోత్కర్షశ్చ సర్వత్ర ధర్మస్యేహనిమితతః । పశ్యన్తినరకాన్దేవా హ్యధోవక్త్రాన్సుదారుణాన్ ॥ ౨,౩.
అలాగే, అన్ని చోట్ల ధర్మం వల్ల కలిగే సుఖం కూడా తగినంత ఉంటుంది; దేవతలు నరకవాసులను తలకిందులుగా, దురవస్థలో చూస్తారు.
నారకాశ్చాపి తే దేవాన్సర్వాన్పశ్యన్తి ఊర్ధ్వగాన్ । ఏతాన్యాన్యాని శతశో నరకాణి వియద్గతే ॥ ౨,౩.
నరకవాసులు కూడా పైకి వెళ్లిన దేవతలను చూస్తారు. ఇలా వందలాది నరకాలు ఆకాశంలో ఉన్నాయి.
దినేదినే తు నరకే పచ్యతే దహ్యతేన్యతః । శీర్యతే భిద్యతేఽన్యత్ర చూర్యతే క్లిద్యతేన్యతః ॥ ౨,౩.
ప్రతి రోజు నరకంలో ఉడికించబడతారు, కాలిపోతారు, బాధపడతారు; మరికొన్ని చోట్ల చీలిపోతారు, విరిగిపోతారు, నలిగిపోతారు, తడిపివేయబడతారు.
క్వథ్యతే దీప్యతేఽన్యత్ర తథా వాతహతోఽన్యతః । ఏకం దినం వర్షశతప్రమాణం నరకే భవేత్ ॥ ౨,౩.
ఇంకొన్ని చోట్ల ఉడికించబడతారు, కాల్చబడతారు, గాలితో కొట్టబడతారు; నరకంలో ఒక రోజు వంద సంవత్సరాలకు సమానం.
తతః సర్వేషు నిస్తీర్ణః పాపీ తిర్యక్త్వమశ్నతే । కృమికీటపతఙ్గేషు స్థావరైకశఫేషు చ ॥ ౨,౩.
అన్ని నరకాలను దాటి, పాపి జీవి పురుగులు, క్రిములు, చిమ్మలు, స్థావరాలు లేదా ఒక్క పాదం ఉన్న జంతువులుగా జన్మిస్తాడు.
గత్వా వనగజాఢ్యేషు గోష్వషు తథైవ చ । ఖరోఽశ్వోఽశ్వతరో గౌరః శరభశ్చమరీ తథా ॥ ౨,౩.
అడవిలో అడవి జంతువుల మధ్యకి, అలాగే ఆవుల దగ్గరకి, గాడిద, గుర్రం, ముళ్లు గాడిద, గవురు, శరభం, చమరి లాంటివాటిలోకి వెళ్ళడం జరుగుతుంది.
ఏతే చైకశఫాః షట్చ శృణు పఞ్చనఖానతః । అన్యాసు బహుపాపాసు దుః ఖదాసు చ యో నిషు ॥ ౨,౩.
ఇవి ఆరు ఒక్క నఖాల జంతువులు. ఇప్పుడు అయిదు నఖాల జంతువుల గురించి విను. ఇతర పాపపూరితమైన, కఠినంగా జీర్ణమయ్యే జంతువులలో కూడా జననం జరుగుతుంది.
మానుష్యం ప్రాప్యతే కుబ్జో కుత్సితో వామనోఽపి వా । చణ్డాలపుక్కసాద్యాసు నరయోనిషు జాయతే ॥ ౨,౩.
మనిషిగా జన్మించినా, కొంతమంది కుబ్జులు, వికలాంగులు, లేదా చిన్నకాయులు అవుతారు. అలాగే చండాలుడు, పుక్కసుడు లాంటి తక్కువ కులాల్లో కూడా మానవ జన్మ లభిస్తుంది.
ముహుర్గర్భే వసన్త్యేవ మ్రియన్తే చ ముహుర్ముహుః । అవశిష్టేన పాపేన పుణ్యేన చ సమన్వితః ॥ ౨,౩.
వారు పునఃపునః గర్భంలో ఉంటూ, మళ్లీ మళ్లీ మరణిస్తారు. మిగిలిన పాపంతో, కొంత పుణ్యంతో కూడుకుని అలా సంచరిస్తారు.
తతశ్చారోహిణీం యోనిం శూద్రవైశ్యనృపాదికమ్ । విప్రదేవేన్ద్రతాం చాపి కదాచిదధిరోహతి ॥ ౨,౩.
అనంతరం, శూద్రుడు, వైశ్యుడు, రాజు లాంటి జన్మలు పొందుతారు. కొన్నిసార్లు బ్రాహ్మణుడు లేదా దేవేంద్రుడి స్థాయికి కూడా చేరుకుంటారు.
ఏవం తు పాపకర్మాణో నిరయేషు పతన్త్యధః । యథా పుణ్యకృతో యాన్తి తన్మే నిగదతః శృణు ॥ ౨,౩.
ఇలా పాపకార్యాలు చేసినవారు నరకాల్లో పడిపోతారు. పుణ్యములు చేసినవారు ఎలా వెళ్ళుతారో ఇప్పుడు నా మాట విని తెలుసుకో.
తే యమేన వినిర్దిష్టాం యోనిం పుణ్యగతిం నరాః । ప్రగీతగన్ధర్వగణా నృత్యోత్సవసమాకులాః ॥ ౨,౩.
వారు యముడు నిర్ణయించిన పుణ్యమార్గ జన్మను పొందుతారు. అక్కడ గంధర్వుల గానం, నృత్యోత్సవాలతో ఆనందంగా ఉంటారు.
హారనూపురమాధుర్యైః శోభితాన్యమలాని తు । ప్రయాన్త్యాశు విమానాని దివ్యగన్ధస్రగుజ్జ్వలాః ॥ ౨,౩.
హారాలు, నూపురాలు, మణులు ధరించి, పవిత్రంగా మెరిసే అలంకారాలతో, వారు దివ్య పరిమళాలు, పుష్పమాలలతో కూడిన విమానాలలో వేగంగా ఎక్కుతారు.
తస్మాచ్చ ప్రచ్యుతా రాజ్ఞామన్యేషాం చ మహాత్మనామ్ । జాయన్తే నీరుజాం గేహే స ద్వృత్తిపీరపాలకాః ॥ ౨,౩.
అక్కడి నుండి రాజులు, ఇతర మహాత్ముల స్థానం నుండి కిందికి పడినవారు, ఆరోగ్యవంతుల ఇంట్లో జన్మించి, జీవనోపాధిని కాపాడేవారుగా అవుతారు.
భోగాన్సమ్ప్రాప్నువన్త్యుగ్రాంస్తతో యాన్త్యూర్ధ్వమన్యథా । అవరోహిణీం సమ్ప్రాప్య పూర్వవద్యన్తి మానవాః ॥ ౨,౩.
వారు గొప్ప భోగాలు అనుభవించి, తరువాత మరో విధంగా పైకి వెళ్ళుతారు. తిరిగి అవరోహిణి జన్మను పొందినప్పుడు మునుపటిలాగే మానవ లోకంలోకి వస్తారు.
జాతస్య మృత్యులోకే వై ప్రాణినో మరణం ధ్రువమ్ । పాపిష్ఠానామదోమార్గాజ్జీవో నిష్క్రమతే ధ్రువమ్ ॥ ౨,౩.
ఈ మానవ లోకంలో జన్మించిన ప్రతి ప్రాణికి మరణం తప్పనిసరి. అత్యంత పాపుల మార్గం నుండి ఆత్మ తప్పక బయలుదేరుతుంది.
పృథివ్యాం లీయతే పృథ్వీ ఆపశ్చైవ తథాప్సు చ । తేజస్తేజసి లీయతే సమీరే చ సమీరణః ॥ ౨,౩.
భూమి భూమిలో కలిసిపోతుంది, నీరు నీటిలో కలుస్తుంది, అగ్ని అగ్నిలో, గాలి గాలిలో కలిసిపోతుంది.
ఆకాశే చ తథాకాశం సర్వవ్యాపి నిశాకరే । తత్ర కామస్తథా క్రోధః కాయే పఞ్చేన్ద్రియాణి చ ॥ ౨,౩.
ఆకాశం కూడా ఆకాశంలో కలిసిపోతుంది, అది అన్నిటినీ వ్యాపిస్తుంది. అక్కడ మనస్సులో కామం, క్రోధం, శరీరంలోని ఐదు ఇంద్రియాలు ఉంటాయి.
ఏతే తార్క్ష్య సమాఖ్యాతా దేహే తిష్ఠన్తి తస్కరాః । కామః క్రోధో హ్యహఙ్కారో మనస్తత్రైవ నాయకః ॥ ౨,౩.
ఓ తార్క్ష్యా! ఇవన్నీ శరీరంలో నివసించే దొంగలుగా చెప్పబడ్డాయి. కామం, క్రోధం, అహంకారం, వీటన్నింటికి నాయకుడు మనస్సే.