భూమేరధస్తాత్తే సర్వే రౌరవాద్యాః ప్రకీర్తితాః । రోఘో గోఘ్నో భ్రూణహా చ అగ్నిదాతా నరః పతేత్ ॥ ౨,౩.
ఈ రౌరవాది నరకాలు భూమికి అడుగున ఉంటాయని చెబుతారు. పశువును చంపేవాడు, వ్యాధి వ్యాపించేవాడు, గర్భాన్ని హరిస్తాడు, అగ్ని దానం తప్పుగా చేసేవాడు నరకంలో పడతాడు.
సూకరే బ్రహ్మహా మజ్జేత్సురాపః స్వర్ణతస్కరః । తాలే పతేత్క్షత్త్రహన్తా హత్వా వైశ్యం చ దుర్గతిః ॥ ౨,౩.
బ్రాహ్మణ హంతకుడు శూకర నరకంలో మునిగిపోతాడు. మద్యం తాగేవాడు, బంగారం దొంగిలించేవాడు, క్షత్రియ హంతకుడు తాల నరకంలో పడతారు. వైశ్యుడిని చంపినవాడు దుర్గతిని పొందుతాడు.
బ్రహ్మహత్యాం చ యః కుర్యాద్యశ్చ స్యాద్గురుతల్పగః । స్వసృగామీ తప్తకుమ్భీ తథా రాజభటోఽనృతీ ॥ ౨,౩.
బ్రాహ్మణ హత్య చేసినవాడు, గురుపత్నిని అపహరించినవాడు, తన సోదరిని చేరినవాడు, రాజభటుడు అబద్ధం చెప్పినవాడు తప్తకుంభ నరకంలో పడతారు.
తప్తలోహైశ్చ విక్రేతా తథా బన్ధనరక్షితా । మాధ్వీ విక్రయకర్తాం చ యస్తు భక్తం పరిత్యజేత్ ॥ ౨,౩.
వేడి ఇనుమును అమ్మేవాడు, జైలు కాపలాదారు, తేనె అమ్మేవాడు, భక్తుడిని వదిలేసేవాడు — వీరందరూ నరకంలో పడతారు.
మహాజ్వాలీ దుహితరం స్నుషాం గచ్ఛతి యస్తు వై । వేదో విక్రీయతే యైశ్చ వేదం దూషయతే తు యః ॥ ౨,౩.
తన కుమార్తెను లేదా కోడలిని చేరినవాడు, వేదాన్ని అమ్మేవాడు, వేదాన్ని అపవిత్రం చేసేవాడు మహాజ్వాల నరకంలో పడతాడు.
గురుం చైవావమన్యన్తే వాక్శరైస్తాడయన్తి చ । అగమ్యాగామీ చ నరో నరకం శబలం వ్రజేత్ ॥ ౨,౩.
గురువును అవమానించే వారు, మాటలతో గాయపరిచే వారు, నిషిద్ధ మహిళలను చేరేవారు శబల నరకంలో పడతారు.
విమోహే పతతే శూరే మర్యాదాం యో భినత్తి వై । దురిష్టం కురుతే యస్తు కృమిభక్షం ప్రపద్యతే ॥ ౨,౩.
విమోహన నరకంలో పడేవాడు సరిహద్దులు దాటి దుర్మార్గంగా ప్రవర్తించే వీరుడు, చెడు పనులు చేసేవాడు, నిషిద్ధమైనది తినేవాడు క్రిమిభక్ష నరకంలోకి వెళ్తాడు.
దేవబ్రాహ్మణవిద్వేష్టా లాలాభక్షే పతత్యపి । కుణ్డకర్తా కులాలశ్చ న్యాసహర్తా చికిత్సకః ॥ ౨,౩.
దేవతలను లేదా బ్రాహ్మణులను ద్వేషించే వాడు లాలాభక్ష నరకంలో పడతాడు. కుండలు త్రవ్వేవాడు, మట్టి పాత్రలు చేసే వాడు, అప్పు దోచుకునేవాడు, వైద్యుడు కూడా...
ఆరామేష్వగ్నిదాతా చ ఏతే యాన్తి విషఞ్జనే । అసత్ప్రతిగ్రహీ యస్తు తథైవాయాజ్యయాజకః ॥ ౨,౩.
తోటల్లో అగ్ని ఇచ్చేవారు, విషాన్ని ఇచ్చేవారు, అనుచితమైన దానం స్వీకరించేవారు, నిషిద్ధమైన పదార్థాలతో యజ్ఞం చేసే వారు — వీరందరూ విషంతో కూడిన లోకానికి వెళ్ళిపోతారు.
న క్షత్త్రైర్జోవతే యస్తు నరో గచ్ఛేదధోముఖమ్ । క్షీరం సురాం చ మాసం లాక్షాం గన్ధం రసం తిలాన్ ॥ ౨,౩.
యుద్ధవీరులతో వ్యాపారం చేసే మనిషి, పాలను, మద్యం, మాంసం, లాక్, సుగంధ ద్రవ్యాలు, రసాలు, నువ్వులు అమ్మేవారు — వీరందరూ తలకిందులుగా నరకానికి వెళ్ళిపోతారు.
ఏవమాదీని విక్రీణన్ ఘోరే పూయవహే పతేత్ । యః కుక్కుటాన్నిబధ్నాతి మార్జారాన్ సూకరాంశ్చ తాన్ । పక్షిణశ్చ మృగాంశ్ఛా గాన్సోఽప్యేవం నరకం వ్రజేత్ ॥ ౨,౩.
ఇలాంటి భయంకరమైన, పుయంతో కూడిన వస్తువులు అమ్మేవారు ఘోరమైన నరకంలో పడతారు. కోళ్లు, పిల్లులు, పందులు, పక్షులు, జంతువులను కట్టేసేవారు లేదా ఆవులను అమ్మేవారు కూడా నరకానికి వెళ్ళిపోతారు.
ఆజావికో మాహిషికస్తథా చక్రీ ధ్వజీ చ యః । రఙ్గోపజీవికో విప్రః శాకునిర్గ్రామయాజకః ॥ ౨,౩.
గొర్రెల కాపరి, ఎద్దుల కాపరి, రథసారథి, జెండా పట్టేవాడు, రంగస్థల జీవి, జూదం ఆడే బ్రాహ్మణుడు, గ్రామంలో యజ్ఞం చేసే వాడు —
అగారదాహీ గరదః కుణ్డాశీ సోమవిక్రయీ । సురాపో మాంసభక్షీ చ తథా చ పశుఘాతకః ॥ ౨,౩.
ఇల్లు కాల్చేవాడు, విషం కలిపేవాడు, పాత గోతిలో భోజనం చేసేవాడు, సోమరసం అమ్మేవాడు, మద్యం తాగేవాడు, మాంసం తినేవాడు, జంతువులను చంపేవాడు —
రుధిరాన్ధే పతన్త్యేతే పతన్త్యేతే ఏవమాహుర్మనీషిణః । ఉపవిష్టన్త్వేకపఙ్క్త్యాం విషం సమ్భోజయన్తి యే ॥ ౨,౩.
వీరు రక్తంతో నిండిన నరకాల్లో పడతారు — ఇదే జ్ఞానులు చెబుతారు. ఒకే వరుసలో కూర్చొని ఇతరులకు విషం తినిపించేవారు కూడా అక్కడికే వెళ్ళిపోతారు.
పతన్తి నిరయే ఘోరే విడ్భుజే నాత్ర సంశయః । మధుగ్రాహో వైతరణీమాక్రోశీ మూత్రసంజ్ఞకే ॥ ౨,౩.
వీరు ఘోరమైన మలభక్షక నరకంలో పడతారు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. తేనె దొంగిలించేవాడు, ఇతరులను దూషించేవాడు, మూత్రాన్ని తాగేవాడు వైతరణి నదిని దాటి వెళ్తారు.
అసిపత్రవనేఽసౌచీ క్రోధనశ్చ ఏతేదపి । అగ్నిజ్వాలాం మృగవ్యాధో భోజ్యతే యత్ర వాయసైః ॥ ౨,౩.
అసిపత్రవన నరకంలో అపవిత్రులు, కోపగాళ్లు కూడా వెళ్తారు; అక్కడ వేటగాడు అగ్నిలో కాకులతో తినిపోతాడు.
ఇజ్యాయాం వ్రతలోపాచ్చ సన్దంశే నరకే పతేత్ । స్కన్దన్తే యది వా స్వప్నే యతినో బ్రహ్మచారిణః ॥ ౨,౩.
యజ్ఞాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయడం లేదా వ్రతాన్ని ఉల్లంఘించడం వల్ల కర్రల నరకంలో పడతారు. యతులు లేదా బ్రహ్మచారులు కలలోనైనా తప్పు చేస్తే వారు కూడా అక్కడికే వెళ్ళిపోతారు.
పుత్రైరధ్యాపితా యే చ పుత్రైరాజ్ఞాపితాశ్చ యే । తే సర్వే నరకం యాన్తి నిరయం చాప్యభోజనమ్ ॥ ౨,౩.
తమ కుమారుల చేత చదువుకోబడేవారు, కుమారుల ఆజ్ఞను పాటించేవారు — వీరందరూ నరకానికి, ఆకలితో బాధపడే లోకానికి వెళ్ళిపోతారు.
వర్ణాశ్రమవిరుద్ధాని క్రోధహర్షసమన్వితాః । కర్మాణి యే తు కుర్వన్తి సర్వే నిరయవాసినః ॥ ౨,౩.
తమ వర్ణాశ్రమ ధర్మానికి విరుద్ధంగా కోపంతో లేదా ఆనందంతో పనులు చేసే వారు అందరూ నరకంలో నివసిస్తారు.
ఉపరిష్టాత్స్థితో ఘోర ఉష్ణాత్మా రౌరవో మహాన్ । సుదారుణః సుశీతాత్మా తస్యా ధస్తామసః స్మృతః ॥ ౨,౩.
పైన ఘోరమైన, వేడిగా ఉండే మహా రౌరవ నరకం ఉంది; దాని కింద అత్యంత భయంకరమైన, చలితో నిండిన అంధకార నరకం ఉంది.
ఏవమాదిక్రమేణైవ సర్వేఽధోఽధః పరిస్థితాః । దుః ఖోత్కర్షశ్చ సర్వేషు కర్మస్వపి నిమిత్తతః ॥ ౨,౩.
ఇలా క్రమంగా అన్ని నరకాలు క్రింద క్రిందగా ఉన్నాయి; వాటిలోని బాధలు చేసిన పాపానికి తగినదే.
సుఖోత్కర్షశ్చ సర్వత్ర ధర్మస్యేహనిమితతః । పశ్యన్తినరకాన్దేవా హ్యధోవక్త్రాన్సుదారుణాన్ ॥ ౨,౩.
అలాగే, అన్ని చోట్ల ధర్మం వల్ల కలిగే సుఖం కూడా తగినంత ఉంటుంది; దేవతలు నరకవాసులను తలకిందులుగా, దురవస్థలో చూస్తారు.
నారకాశ్చాపి తే దేవాన్సర్వాన్పశ్యన్తి ఊర్ధ్వగాన్ । ఏతాన్యాన్యాని శతశో నరకాణి వియద్గతే ॥ ౨,౩.
నరకవాసులు కూడా పైకి వెళ్లిన దేవతలను చూస్తారు. ఇలా వందలాది నరకాలు ఆకాశంలో ఉన్నాయి.
దినేదినే తు నరకే పచ్యతే దహ్యతేన్యతః । శీర్యతే భిద్యతేఽన్యత్ర చూర్యతే క్లిద్యతేన్యతః ॥ ౨,౩.
ప్రతి రోజు నరకంలో ఉడికించబడతారు, కాలిపోతారు, బాధపడతారు; మరికొన్ని చోట్ల చీలిపోతారు, విరిగిపోతారు, నలిగిపోతారు, తడిపివేయబడతారు.
క్వథ్యతే దీప్యతేఽన్యత్ర తథా వాతహతోఽన్యతః । ఏకం దినం వర్షశతప్రమాణం నరకే భవేత్ ॥ ౨,౩.
ఇంకొన్ని చోట్ల ఉడికించబడతారు, కాల్చబడతారు, గాలితో కొట్టబడతారు; నరకంలో ఒక రోజు వంద సంవత్సరాలకు సమానం.
తతః సర్వేషు నిస్తీర్ణః పాపీ తిర్యక్త్వమశ్నతే । కృమికీటపతఙ్గేషు స్థావరైకశఫేషు చ ॥ ౨,౩.
అన్ని నరకాలను దాటి, పాపి జీవి పురుగులు, క్రిములు, చిమ్మలు, స్థావరాలు లేదా ఒక్క పాదం ఉన్న జంతువులుగా జన్మిస్తాడు.
గత్వా వనగజాఢ్యేషు గోష్వషు తథైవ చ । ఖరోఽశ్వోఽశ్వతరో గౌరః శరభశ్చమరీ తథా ॥ ౨,౩.
అడవిలో అడవి జంతువుల మధ్యకి, అలాగే ఆవుల దగ్గరకి, గాడిద, గుర్రం, ముళ్లు గాడిద, గవురు, శరభం, చమరి లాంటివాటిలోకి వెళ్ళడం జరుగుతుంది.
ఏతే చైకశఫాః షట్చ శృణు పఞ్చనఖానతః । అన్యాసు బహుపాపాసు దుః ఖదాసు చ యో నిషు ॥ ౨,౩.
ఇవి ఆరు ఒక్క నఖాల జంతువులు. ఇప్పుడు అయిదు నఖాల జంతువుల గురించి విను. ఇతర పాపపూరితమైన, కఠినంగా జీర్ణమయ్యే జంతువులలో కూడా జననం జరుగుతుంది.
మానుష్యం ప్రాప్యతే కుబ్జో కుత్సితో వామనోఽపి వా । చణ్డాలపుక్కసాద్యాసు నరయోనిషు జాయతే ॥ ౨,౩.
మనిషిగా జన్మించినా, కొంతమంది కుబ్జులు, వికలాంగులు, లేదా చిన్నకాయులు అవుతారు. అలాగే చండాలుడు, పుక్కసుడు లాంటి తక్కువ కులాల్లో కూడా మానవ జన్మ లభిస్తుంది.
ముహుర్గర్భే వసన్త్యేవ మ్రియన్తే చ ముహుర్ముహుః । అవశిష్టేన పాపేన పుణ్యేన చ సమన్వితః ॥ ౨,౩.
వారు పునఃపునః గర్భంలో ఉంటూ, మళ్లీ మళ్లీ మరణిస్తారు. మిగిలిన పాపంతో, కొంత పుణ్యంతో కూడుకుని అలా సంచరిస్తారు.