ద్రవీభూతైః శిరోగాత్రైః స్నాయుమాంసత్వగాస్థిభిః । తతో యామ్యైర్నరైరాశు దర్వ్యాఘట్టనఘట్టితాః ॥ ౨,౩.
తలలు, శరీర భాగాలు, నరాలు, మాంసం, చర్మం, ఎముకలు అన్నీ కరిగిపోయినవారిని, యముని సేవకులు పెద్ద చెంచాలతో వేగంగా కొడుతూ, మళ్లీ మళ్లీ కలిపి కలిపి బాధిస్తారు.
కృతావర్తే మహాతైలే క్వాథ్యన్తే పాపకర్మిణః । ఏష తే విస్తరేణోక్తస్తప్తకుమ్భో మయా ఖగ ॥ ౨,౩.
పాపాలు చేసినవారు పెద్ద నూనె పాత్రలో వేసి, తిరిగి తిరిగి మరిగించబడతారు. ఓ పక్షిరాజా! ఇదే తాపంతో ఉన్న పాత్ర అని నేను నీకు వివరంగా చెప్పాను.
ఆదిమో రౌరవః ప్రోక్తో మహారౌరవకోఽపరః । అతిశీతస్తృతీయస్తు చతుర్థో హి నికృన్తనః ॥ ౨,౩.
మొదటిది రౌరవం, రెండవది మహారౌరవం, మూడవది అతిశీతం, నాలుగవది నికృంతనం అని పిలుస్తారు.
అప్రతిష్ఠః పఞ్చమః స్యాదసిపత్రవనోఽపరః । సప్తమస్తప్తకుమ్భస్తు సప్తైతే నరకా మతాః ॥ ౨,౩.
ఐదవది అప్రమాణం, ఆరవది అసిపత్రవనం, ఏడవది తప్తకుంభం. ఇవే ఏడు నరకాలు అని భావిస్తారు.
శ్రూయన్తేన్యాన్యపి తథా నరకాణి నరాధమాః । కర్మణాం తారతమ్యేన తేషుతేషు పతన్తి హి ॥ ౨,౩.
ఇంకా ఇతర నరకాలు కూడా ఉన్నాయి, ఓ నీచుడా! చేసిన పనుల తేడా ప్రకారం వారు వేర్వేరు నరకాల్లో పడతారు.
తథా హి నరకో రోధః శూకరస్తాల ఏవ చ । తప్తకుమ్భో మహాజ్వాలః శబలోఽథ విమోహనః ॥ ౨,౩.
అలాగే రోధ, శూకర, తాల, తప్తకుంభం, మహాజ్వాల, శబల, విమోహన నరకాలు కూడా ఉన్నాయి.
క్రిమిశ్చ క్రిమభక్షశ్చ లాలాభక్షో విషఞ్జనః । అధః శిరాః పూయవహో రుధిరాన్ధశ్చ విడ్రభుజః ॥ ౨,౩.
క్రిమి, క్రిమిభక్ష, లాలాభక్ష, విషంజన, అదఃశిర, పూయవహ, రుధిరాంధ, విడ్రభుజ అనే నరకాలు కూడా ఉన్నాయి.
తథా వైతరణీ సూ (మూ) మసిపత్రవనం తథా । అగ్నిజ్వాలో మహాఘోరః సన్దంశో వాప్యభోజనః ॥ ౨,౩.
అలాగే వైతరణి, సూమూ (లేదా మూమసిపత్రవనం), అగ్నిజ్వాల, మహాఘోర, సండంశ, వాప్యభోజన అనే నరకాలు కూడా ఉన్నాయి.
తమశ్చ కాలసూత్రం చ లోహశ్చాప్యభిదస్తథా । అప్రతిష్ఠోఽప్యవీచిశ్చ నరకా ఏవమాదయః ॥ ౨,౩.
తమః, కాలసూత్రం, లోహ, అభిద, అప్రమాణం, అవీచి అనే ప్రధాన నరకాలు కూడా ఉన్నాయి.
తామసా నరకాః సర్వే యమస్య విషయే స్థితాః । యేషు దుష్కృతకర్మాణః పతన్తి హి పృథక్పృథక్ ॥ ౨,౩.
ఈ నరకాలు అన్నీ చీకటితో నిండినవి, యముని పరిమితిలో ఉన్నాయి. పాపకారులు తమ తమ కర్మల ప్రకారం వాటిలో పడతారు.
భూమేరధస్తాత్తే సర్వే రౌరవాద్యాః ప్రకీర్తితాః । రోఘో గోఘ్నో భ్రూణహా చ అగ్నిదాతా నరః పతేత్ ॥ ౨,౩.
ఈ రౌరవాది నరకాలు భూమికి అడుగున ఉంటాయని చెబుతారు. పశువును చంపేవాడు, వ్యాధి వ్యాపించేవాడు, గర్భాన్ని హరిస్తాడు, అగ్ని దానం తప్పుగా చేసేవాడు నరకంలో పడతాడు.
సూకరే బ్రహ్మహా మజ్జేత్సురాపః స్వర్ణతస్కరః । తాలే పతేత్క్షత్త్రహన్తా హత్వా వైశ్యం చ దుర్గతిః ॥ ౨,౩.
బ్రాహ్మణ హంతకుడు శూకర నరకంలో మునిగిపోతాడు. మద్యం తాగేవాడు, బంగారం దొంగిలించేవాడు, క్షత్రియ హంతకుడు తాల నరకంలో పడతారు. వైశ్యుడిని చంపినవాడు దుర్గతిని పొందుతాడు.
బ్రహ్మహత్యాం చ యః కుర్యాద్యశ్చ స్యాద్గురుతల్పగః । స్వసృగామీ తప్తకుమ్భీ తథా రాజభటోఽనృతీ ॥ ౨,౩.
బ్రాహ్మణ హత్య చేసినవాడు, గురుపత్నిని అపహరించినవాడు, తన సోదరిని చేరినవాడు, రాజభటుడు అబద్ధం చెప్పినవాడు తప్తకుంభ నరకంలో పడతారు.
తప్తలోహైశ్చ విక్రేతా తథా బన్ధనరక్షితా । మాధ్వీ విక్రయకర్తాం చ యస్తు భక్తం పరిత్యజేత్ ॥ ౨,౩.
వేడి ఇనుమును అమ్మేవాడు, జైలు కాపలాదారు, తేనె అమ్మేవాడు, భక్తుడిని వదిలేసేవాడు — వీరందరూ నరకంలో పడతారు.
మహాజ్వాలీ దుహితరం స్నుషాం గచ్ఛతి యస్తు వై । వేదో విక్రీయతే యైశ్చ వేదం దూషయతే తు యః ॥ ౨,౩.
తన కుమార్తెను లేదా కోడలిని చేరినవాడు, వేదాన్ని అమ్మేవాడు, వేదాన్ని అపవిత్రం చేసేవాడు మహాజ్వాల నరకంలో పడతాడు.
గురుం చైవావమన్యన్తే వాక్శరైస్తాడయన్తి చ । అగమ్యాగామీ చ నరో నరకం శబలం వ్రజేత్ ॥ ౨,౩.
గురువును అవమానించే వారు, మాటలతో గాయపరిచే వారు, నిషిద్ధ మహిళలను చేరేవారు శబల నరకంలో పడతారు.
విమోహే పతతే శూరే మర్యాదాం యో భినత్తి వై । దురిష్టం కురుతే యస్తు కృమిభక్షం ప్రపద్యతే ॥ ౨,౩.
విమోహన నరకంలో పడేవాడు సరిహద్దులు దాటి దుర్మార్గంగా ప్రవర్తించే వీరుడు, చెడు పనులు చేసేవాడు, నిషిద్ధమైనది తినేవాడు క్రిమిభక్ష నరకంలోకి వెళ్తాడు.
దేవబ్రాహ్మణవిద్వేష్టా లాలాభక్షే పతత్యపి । కుణ్డకర్తా కులాలశ్చ న్యాసహర్తా చికిత్సకః ॥ ౨,౩.
దేవతలను లేదా బ్రాహ్మణులను ద్వేషించే వాడు లాలాభక్ష నరకంలో పడతాడు. కుండలు త్రవ్వేవాడు, మట్టి పాత్రలు చేసే వాడు, అప్పు దోచుకునేవాడు, వైద్యుడు కూడా...
ఆరామేష్వగ్నిదాతా చ ఏతే యాన్తి విషఞ్జనే । అసత్ప్రతిగ్రహీ యస్తు తథైవాయాజ్యయాజకః ॥ ౨,౩.
తోటల్లో అగ్ని ఇచ్చేవారు, విషాన్ని ఇచ్చేవారు, అనుచితమైన దానం స్వీకరించేవారు, నిషిద్ధమైన పదార్థాలతో యజ్ఞం చేసే వారు — వీరందరూ విషంతో కూడిన లోకానికి వెళ్ళిపోతారు.
న క్షత్త్రైర్జోవతే యస్తు నరో గచ్ఛేదధోముఖమ్ । క్షీరం సురాం చ మాసం లాక్షాం గన్ధం రసం తిలాన్ ॥ ౨,౩.
యుద్ధవీరులతో వ్యాపారం చేసే మనిషి, పాలను, మద్యం, మాంసం, లాక్, సుగంధ ద్రవ్యాలు, రసాలు, నువ్వులు అమ్మేవారు — వీరందరూ తలకిందులుగా నరకానికి వెళ్ళిపోతారు.
ఏవమాదీని విక్రీణన్ ఘోరే పూయవహే పతేత్ । యః కుక్కుటాన్నిబధ్నాతి మార్జారాన్ సూకరాంశ్చ తాన్ । పక్షిణశ్చ మృగాంశ్ఛా గాన్సోఽప్యేవం నరకం వ్రజేత్ ॥ ౨,౩.
ఇలాంటి భయంకరమైన, పుయంతో కూడిన వస్తువులు అమ్మేవారు ఘోరమైన నరకంలో పడతారు. కోళ్లు, పిల్లులు, పందులు, పక్షులు, జంతువులను కట్టేసేవారు లేదా ఆవులను అమ్మేవారు కూడా నరకానికి వెళ్ళిపోతారు.
ఆజావికో మాహిషికస్తథా చక్రీ ధ్వజీ చ యః । రఙ్గోపజీవికో విప్రః శాకునిర్గ్రామయాజకః ॥ ౨,౩.
గొర్రెల కాపరి, ఎద్దుల కాపరి, రథసారథి, జెండా పట్టేవాడు, రంగస్థల జీవి, జూదం ఆడే బ్రాహ్మణుడు, గ్రామంలో యజ్ఞం చేసే వాడు —
అగారదాహీ గరదః కుణ్డాశీ సోమవిక్రయీ । సురాపో మాంసభక్షీ చ తథా చ పశుఘాతకః ॥ ౨,౩.
ఇల్లు కాల్చేవాడు, విషం కలిపేవాడు, పాత గోతిలో భోజనం చేసేవాడు, సోమరసం అమ్మేవాడు, మద్యం తాగేవాడు, మాంసం తినేవాడు, జంతువులను చంపేవాడు —
రుధిరాన్ధే పతన్త్యేతే పతన్త్యేతే ఏవమాహుర్మనీషిణః । ఉపవిష్టన్త్వేకపఙ్క్త్యాం విషం సమ్భోజయన్తి యే ॥ ౨,౩.
వీరు రక్తంతో నిండిన నరకాల్లో పడతారు — ఇదే జ్ఞానులు చెబుతారు. ఒకే వరుసలో కూర్చొని ఇతరులకు విషం తినిపించేవారు కూడా అక్కడికే వెళ్ళిపోతారు.
పతన్తి నిరయే ఘోరే విడ్భుజే నాత్ర సంశయః । మధుగ్రాహో వైతరణీమాక్రోశీ మూత్రసంజ్ఞకే ॥ ౨,౩.
వీరు ఘోరమైన మలభక్షక నరకంలో పడతారు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. తేనె దొంగిలించేవాడు, ఇతరులను దూషించేవాడు, మూత్రాన్ని తాగేవాడు వైతరణి నదిని దాటి వెళ్తారు.
అసిపత్రవనేఽసౌచీ క్రోధనశ్చ ఏతేదపి । అగ్నిజ్వాలాం మృగవ్యాధో భోజ్యతే యత్ర వాయసైః ॥ ౨,౩.
అసిపత్రవన నరకంలో అపవిత్రులు, కోపగాళ్లు కూడా వెళ్తారు; అక్కడ వేటగాడు అగ్నిలో కాకులతో తినిపోతాడు.
ఇజ్యాయాం వ్రతలోపాచ్చ సన్దంశే నరకే పతేత్ । స్కన్దన్తే యది వా స్వప్నే యతినో బ్రహ్మచారిణః ॥ ౨,౩.
యజ్ఞాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయడం లేదా వ్రతాన్ని ఉల్లంఘించడం వల్ల కర్రల నరకంలో పడతారు. యతులు లేదా బ్రహ్మచారులు కలలోనైనా తప్పు చేస్తే వారు కూడా అక్కడికే వెళ్ళిపోతారు.
పుత్రైరధ్యాపితా యే చ పుత్రైరాజ్ఞాపితాశ్చ యే । తే సర్వే నరకం యాన్తి నిరయం చాప్యభోజనమ్ ॥ ౨,౩.
తమ కుమారుల చేత చదువుకోబడేవారు, కుమారుల ఆజ్ఞను పాటించేవారు — వీరందరూ నరకానికి, ఆకలితో బాధపడే లోకానికి వెళ్ళిపోతారు.
వర్ణాశ్రమవిరుద్ధాని క్రోధహర్షసమన్వితాః । కర్మాణి యే తు కుర్వన్తి సర్వే నిరయవాసినః ॥ ౨,౩.
తమ వర్ణాశ్రమ ధర్మానికి విరుద్ధంగా కోపంతో లేదా ఆనందంతో పనులు చేసే వారు అందరూ నరకంలో నివసిస్తారు.
ఉపరిష్టాత్స్థితో ఘోర ఉష్ణాత్మా రౌరవో మహాన్ । సుదారుణః సుశీతాత్మా తస్యా ధస్తామసః స్మృతః ॥ ౨,౩.
పైన ఘోరమైన, వేడిగా ఉండే మహా రౌరవ నరకం ఉంది; దాని కింద అత్యంత భయంకరమైన, చలితో నిండిన అంధకార నరకం ఉంది.