మహావక్త్రా మహాదంష్ట్రా వ్యాఘ్రా ఇవ మహాబలాః । తతశ్చ వనమాలోక్య శిశిరచ్ఛాయమగ్రతః ॥ ౨,౩.
వాటి నోట్లు పెద్దవిగా, పళ్లూ పెద్దగా, పులిలా బలంగా ఉంటాయి; వారు ముందున్న అటవిని చూస్తూ, అది చల్లని నీడ ఇస్తున్నట్టు అనిపిస్తుంది.
ప్రయాన్తి ప్రాణినస్తత్ర క్షుత్తాపపరిపీడితాః । మాతర్భ్రాతస్తాత ఇతి క్రన్దమానాః సుదుః ఖితాః ॥ ౨,౩.
ఆ ప్రాణులు ఆకలి దప్పితో బాధపడుతూ అక్కడికి వెళ్తారు; 'తల్లి! అన్నా! నాన్న!' అని ఏడుస్తూ తీవ్రమైన బాధలో ఉంటారు.
దహ్యమానాఙ్ఘ్రియుగలా ధరణిస్థేన వహ్నినా । తేషాం గతానాం తత్రాపి అతి శీతిః సమీరణః ॥ ౨,౩.
వారి కాళ్లు నేలపై ఉన్న అగ్నితో కాలిపోతుంటాయి; వారు అక్కడికి చేరుకున్నప్పుడు, తీవ్రమైన చల్లని గాలి వీచుతుంది.
ప్రవాతి తేన పాత్యన్తే తేషాం ఖడ్గాస్తథోపరి । ఛిన్నాః పతన్తి తే భూమౌ జ్వలత్పావకసంచయే ॥ ౨,౩.
ఆ గాలి వీచినప్పుడు, పై నుండి ఖడ్గాలు వారిమీద పడతాయి; అవి కోసేసి, వారిని మండుతున్న అగ్నికుప్పల మధ్య నేలపై పడేస్తాయి.
లేలిహ్యమానే చాన్యత్ర తప్తాశేషమహీతలే । సారమేయాశ్చ తే శీఘ్రం శాతయన్తి శరీరతః ॥ ౨,౩.
ఇంకొక్కడ, నేల అంతా అగ్నితో మండుతుంటే, వేగంగా పరుగెత్తే శునకాలు వారి శరీరాలను త్వరగా చీల్చేస్తాయి.
తేషాం ఖణ్డాన్యనేకాని రుదతామతిభీషణే । అసిపత్రవనం తాత మయైతత్పరికీర్తితమ్ ॥ ౨,౩.
వారి శరీర భాగాలు అనేకంగా, భయంకరంగా, ఏడుస్తూ చెల్లాచెదురవుతుంటాయి; ప్రియమైనవాడా, ఇదే అసిపత్రవనాన్ని నేను వివరించాను.
అతః పరం భీమతరం తప్తకుంభం నిబోధ మే । సమన్తతస్తప్తకుమ్భా వహ్నిజ్వాలాసమన్వితాః ॥ ౨,౩.
ఇప్పుడూ మరింత భయంకరమైన తాపిన కుండలు అనే నరకం గురించి విను; చుట్టూ అగ్నితో మండుతున్న పెద్ద పెద్ద కుండలు ఉంటాయి.
జ్వలదగ్నిచయాస్తప్తతైలాయశ్చూర్ణపూరితాః । ఏషు దుష్కృతకర్మాణో యామ్యైః క్షిప్తా హ్యధోముఖాః ॥ ౨,౩.
అవి మండుతున్న అగ్ని, మరిగిన నూనె, లోహపు తుక్కులతో నిండివుంటాయి; పాపాలు చేసినవారిని యముని సేవకులు తలకిందుగా వాటిలో పడేస్తారు.
క్వాథ్యన్తే విస్ఫుటద్గాత్రా గలన్మజ్జాజలాన్వితాః । స్ఫుటత్కపాలేనత్రాస్థిచ్ఛిద్యమానా విభీషణైః ॥ ౨,౩.
అక్కడ వారి శరీరాలు పగిలిపోతాయి, మజ్జ, రసాలు కరిగిపోతాయి; వారి తలలు, ఎముకలు భయంకరమైన దెబ్బలతో విరిగిపోతాయి.
గృధ్రైరుత్పాట్య ముచ్యన్తే పునస్తేష్వేవ వేగితైః । పునశ్చిమచిమాయన్తే తైలనైక్యం వ్రజన్తి చ ॥ ౨,౩.
గద్దలు వారిని పీకి బయటకు వదిలేస్తాయి, కానీ మళ్లీ వేగంగా ఆ కుండల్లోకి పడేస్తారు; వారు మళ్లీ మళ్లీ మరిగిపోతూ నూనెలో కలిసిపోతారు.
ద్రవీభూతైః శిరోగాత్రైః స్నాయుమాంసత్వగాస్థిభిః । తతో యామ్యైర్నరైరాశు దర్వ్యాఘట్టనఘట్టితాః ॥ ౨,౩.
తలలు, శరీర భాగాలు, నరాలు, మాంసం, చర్మం, ఎముకలు అన్నీ కరిగిపోయినవారిని, యముని సేవకులు పెద్ద చెంచాలతో వేగంగా కొడుతూ, మళ్లీ మళ్లీ కలిపి కలిపి బాధిస్తారు.
కృతావర్తే మహాతైలే క్వాథ్యన్తే పాపకర్మిణః । ఏష తే విస్తరేణోక్తస్తప్తకుమ్భో మయా ఖగ ॥ ౨,౩.
పాపాలు చేసినవారు పెద్ద నూనె పాత్రలో వేసి, తిరిగి తిరిగి మరిగించబడతారు. ఓ పక్షిరాజా! ఇదే తాపంతో ఉన్న పాత్ర అని నేను నీకు వివరంగా చెప్పాను.
ఆదిమో రౌరవః ప్రోక్తో మహారౌరవకోఽపరః । అతిశీతస్తృతీయస్తు చతుర్థో హి నికృన్తనః ॥ ౨,౩.
మొదటిది రౌరవం, రెండవది మహారౌరవం, మూడవది అతిశీతం, నాలుగవది నికృంతనం అని పిలుస్తారు.
అప్రతిష్ఠః పఞ్చమః స్యాదసిపత్రవనోఽపరః । సప్తమస్తప్తకుమ్భస్తు సప్తైతే నరకా మతాః ॥ ౨,౩.
ఐదవది అప్రమాణం, ఆరవది అసిపత్రవనం, ఏడవది తప్తకుంభం. ఇవే ఏడు నరకాలు అని భావిస్తారు.
శ్రూయన్తేన్యాన్యపి తథా నరకాణి నరాధమాః । కర్మణాం తారతమ్యేన తేషుతేషు పతన్తి హి ॥ ౨,౩.
ఇంకా ఇతర నరకాలు కూడా ఉన్నాయి, ఓ నీచుడా! చేసిన పనుల తేడా ప్రకారం వారు వేర్వేరు నరకాల్లో పడతారు.
తథా హి నరకో రోధః శూకరస్తాల ఏవ చ । తప్తకుమ్భో మహాజ్వాలః శబలోఽథ విమోహనః ॥ ౨,౩.
అలాగే రోధ, శూకర, తాల, తప్తకుంభం, మహాజ్వాల, శబల, విమోహన నరకాలు కూడా ఉన్నాయి.
క్రిమిశ్చ క్రిమభక్షశ్చ లాలాభక్షో విషఞ్జనః । అధః శిరాః పూయవహో రుధిరాన్ధశ్చ విడ్రభుజః ॥ ౨,౩.
క్రిమి, క్రిమిభక్ష, లాలాభక్ష, విషంజన, అదఃశిర, పూయవహ, రుధిరాంధ, విడ్రభుజ అనే నరకాలు కూడా ఉన్నాయి.
తథా వైతరణీ సూ (మూ) మసిపత్రవనం తథా । అగ్నిజ్వాలో మహాఘోరః సన్దంశో వాప్యభోజనః ॥ ౨,౩.
అలాగే వైతరణి, సూమూ (లేదా మూమసిపత్రవనం), అగ్నిజ్వాల, మహాఘోర, సండంశ, వాప్యభోజన అనే నరకాలు కూడా ఉన్నాయి.
తమశ్చ కాలసూత్రం చ లోహశ్చాప్యభిదస్తథా । అప్రతిష్ఠోఽప్యవీచిశ్చ నరకా ఏవమాదయః ॥ ౨,౩.
తమః, కాలసూత్రం, లోహ, అభిద, అప్రమాణం, అవీచి అనే ప్రధాన నరకాలు కూడా ఉన్నాయి.
తామసా నరకాః సర్వే యమస్య విషయే స్థితాః । యేషు దుష్కృతకర్మాణః పతన్తి హి పృథక్పృథక్ ॥ ౨,౩.
ఈ నరకాలు అన్నీ చీకటితో నిండినవి, యముని పరిమితిలో ఉన్నాయి. పాపకారులు తమ తమ కర్మల ప్రకారం వాటిలో పడతారు.
భూమేరధస్తాత్తే సర్వే రౌరవాద్యాః ప్రకీర్తితాః । రోఘో గోఘ్నో భ్రూణహా చ అగ్నిదాతా నరః పతేత్ ॥ ౨,౩.
ఈ రౌరవాది నరకాలు భూమికి అడుగున ఉంటాయని చెబుతారు. పశువును చంపేవాడు, వ్యాధి వ్యాపించేవాడు, గర్భాన్ని హరిస్తాడు, అగ్ని దానం తప్పుగా చేసేవాడు నరకంలో పడతాడు.
సూకరే బ్రహ్మహా మజ్జేత్సురాపః స్వర్ణతస్కరః । తాలే పతేత్క్షత్త్రహన్తా హత్వా వైశ్యం చ దుర్గతిః ॥ ౨,౩.
బ్రాహ్మణ హంతకుడు శూకర నరకంలో మునిగిపోతాడు. మద్యం తాగేవాడు, బంగారం దొంగిలించేవాడు, క్షత్రియ హంతకుడు తాల నరకంలో పడతారు. వైశ్యుడిని చంపినవాడు దుర్గతిని పొందుతాడు.
బ్రహ్మహత్యాం చ యః కుర్యాద్యశ్చ స్యాద్గురుతల్పగః । స్వసృగామీ తప్తకుమ్భీ తథా రాజభటోఽనృతీ ॥ ౨,౩.
బ్రాహ్మణ హత్య చేసినవాడు, గురుపత్నిని అపహరించినవాడు, తన సోదరిని చేరినవాడు, రాజభటుడు అబద్ధం చెప్పినవాడు తప్తకుంభ నరకంలో పడతారు.
తప్తలోహైశ్చ విక్రేతా తథా బన్ధనరక్షితా । మాధ్వీ విక్రయకర్తాం చ యస్తు భక్తం పరిత్యజేత్ ॥ ౨,౩.
వేడి ఇనుమును అమ్మేవాడు, జైలు కాపలాదారు, తేనె అమ్మేవాడు, భక్తుడిని వదిలేసేవాడు — వీరందరూ నరకంలో పడతారు.
మహాజ్వాలీ దుహితరం స్నుషాం గచ్ఛతి యస్తు వై । వేదో విక్రీయతే యైశ్చ వేదం దూషయతే తు యః ॥ ౨,౩.
తన కుమార్తెను లేదా కోడలిని చేరినవాడు, వేదాన్ని అమ్మేవాడు, వేదాన్ని అపవిత్రం చేసేవాడు మహాజ్వాల నరకంలో పడతాడు.
గురుం చైవావమన్యన్తే వాక్శరైస్తాడయన్తి చ । అగమ్యాగామీ చ నరో నరకం శబలం వ్రజేత్ ॥ ౨,౩.
గురువును అవమానించే వారు, మాటలతో గాయపరిచే వారు, నిషిద్ధ మహిళలను చేరేవారు శబల నరకంలో పడతారు.
విమోహే పతతే శూరే మర్యాదాం యో భినత్తి వై । దురిష్టం కురుతే యస్తు కృమిభక్షం ప్రపద్యతే ॥ ౨,౩.
విమోహన నరకంలో పడేవాడు సరిహద్దులు దాటి దుర్మార్గంగా ప్రవర్తించే వీరుడు, చెడు పనులు చేసేవాడు, నిషిద్ధమైనది తినేవాడు క్రిమిభక్ష నరకంలోకి వెళ్తాడు.
దేవబ్రాహ్మణవిద్వేష్టా లాలాభక్షే పతత్యపి । కుణ్డకర్తా కులాలశ్చ న్యాసహర్తా చికిత్సకః ॥ ౨,౩.
దేవతలను లేదా బ్రాహ్మణులను ద్వేషించే వాడు లాలాభక్ష నరకంలో పడతాడు. కుండలు త్రవ్వేవాడు, మట్టి పాత్రలు చేసే వాడు, అప్పు దోచుకునేవాడు, వైద్యుడు కూడా...
ఆరామేష్వగ్నిదాతా చ ఏతే యాన్తి విషఞ్జనే । అసత్ప్రతిగ్రహీ యస్తు తథైవాయాజ్యయాజకః ॥ ౨,౩.
తోటల్లో అగ్ని ఇచ్చేవారు, విషాన్ని ఇచ్చేవారు, అనుచితమైన దానం స్వీకరించేవారు, నిషిద్ధమైన పదార్థాలతో యజ్ఞం చేసే వారు — వీరందరూ విషంతో కూడిన లోకానికి వెళ్ళిపోతారు.
న క్షత్త్రైర్జోవతే యస్తు నరో గచ్ఛేదధోముఖమ్ । క్షీరం సురాం చ మాసం లాక్షాం గన్ధం రసం తిలాన్ ॥ ౨,౩.
యుద్ధవీరులతో వ్యాపారం చేసే మనిషి, పాలను, మద్యం, మాంసం, లాక్, సుగంధ ద్రవ్యాలు, రసాలు, నువ్వులు అమ్మేవారు — వీరందరూ తలకిందులుగా నరకానికి వెళ్ళిపోతారు.