యోజనానాం సహస్రే ద్వే రౌరవో హి ప్రమాణతః । జానుమాత్రప్రమాణం తు తత్ర గర్తం సుదుస్తరమ్ ॥ ౨,౩.
రౌరవ నరకం రెండు వేల యోజనాల పొడవుగా ఉంటుంది. అక్కడ మోకాళ్ల వరకూ ఉండే, దాటలేని గొప్ప గోతుంది.
తత్రాఙ్గారచయౌఘేన కృతం తద్ధరణీసమమ్ । తత్రాగ్నినా సుతీవ్రేణ తాపితాఙ్గారభూమినా ॥ ౨,౩.
అక్కడ నేల అంతా ఎర్రటి బొగ్గులతో నిండిపోయి, భూమి భయంకరమైన అగ్నితో వేడెక్కి ఉంటుంది.
తన్మధ్యే పాపకర్మాణం విముఞ్చన్తి యమానుగాః । స దహ్యమానస్తీవ్రేణ వహ్నినా పరిధావతి ॥ ౨,౩.
ఆ మధ్యలో పాపకార్యాలు చేసినవారిని యమదూతలు పడేస్తారు. వారు తీవ్రమైన అగ్నిలో కాలుతూ పరుగెడుతుంటారు.
పదేపదే చ పాదోఽస్య స్ఫుట్యతే శీర్యతే పునః । అహోరాత్రేణోద్ధరణం పాదన్యాసేన గచ్ఛతి ॥ ౨,౩.
ప్రతి అడుగులో వారి పాదాలు పగిలిపోతూ మళ్లీ మళ్లీ ఊడిపోతుంటాయి. ఒక రాత్రి, పగలు కాలంలో పాదాలు పెట్టుకుంటూ ముందుకు సాగుతారు.
ఏవం సహస్రం విస్తీర్ణం యోజనానాం విముచ్యతే । తతోఽన్యత్పాపశుద్ధ్యర్థం తాదృఙ్నిరయమృచ్ఛతి ॥ ౨,౩.
అలా వెయ్యి యోజనాల పొడవునా ఒకడు విడిపోతాడు. తర్వాత మిగిలిన పాపాలు శుద్ధి కావడానికి, అతడు ఇంకొక నరకంలోకి వెళ్తాడు.
రౌరవస్తే సమాఖ్యాతః ప్రథమో నరకో మయా । మహారౌరవసంజ్ఞం తు శృణుష్వ నరకం ఖగ ॥ ౨,౩.
రౌరవ నరకాన్ని, మొదటి నరకంగా నేను చెప్పాను. ఇప్పుడు, ఓ పక్షిరాజా, మహారౌరవం అనే నరకాన్ని విను.
యోజనానాం సహస్రాణి సన్తి పఞ్చ సమన్తతః । తత్ర తామ్రమయీ భూమిరధస్తస్యా హుతాశనః ॥ ౨,౩.
అక్కడ అన్ని దిక్కులా అయిదువేల యోజనాల మేరకు తామ్రభూమి ఉంది. ఆ నేల క్రింద అగ్ని మండుతుంటుంది.
తయా తపన్త్యా సా సర్వా ప్రోద్యద్విద్యుత్సమప్రభా । విభావ్యతే మహారౌద్రా పాపినాం దర్శనాదిషు ॥ ౨,౩.
ఆ నేల మెరుపు వలె ప్రకాశిస్తూ, భయంకరంగా కాలుతోంది. పాపులు దాన్ని చూసినప్పుడల్లా ఎంతో భయపడతారు.
తస్యాం బద్ధకరాభ్యాం చ పద్భ్యాం చైవ యమానుగైః । ముచ్యతే పాపకృన్మధ్యే లుణ్ఠమానః స గచ్ఛతి ॥ ౨,౩.
అక్కడ, యముని సేవకులు పాపుల చేతులు, కాళ్లు కట్టేసి మధ్యలోకి తోసేస్తారు. అక్కడ వారు లాగిపడుతుంటారు.
కాకైర్బకైర్వృకోలూకైర్మశకైర్వృశ్చికైస్తథా । భక్ష్యమాణైస్తథా రౌద్రైర్గతో మార్గే వికృష్యతే ॥ ౨,౩.
ఆ మార్గంలో, కాకులు, బకాలు, నక్కలు, గుడ్లగూబలు, దోమలు, చెడుపురుగులు—allా భయంకరమైనవి—వారు పాపిని తినేస్తూ లాగుతుంటాయి.
దహ్యమానో గతమతిర్భ్రాన్తస్తాతేతి చాకులః । వదత్యసకృదుద్వగ్నో న శాన్తిమధిగచ్ఛతి ॥ ౨,౩.
అక్కడ కాలుతూ, మనసు మాయమై, అయోమయంగా 'తండ్రీ!' అని బాధతో పదే పదే అరుస్తూ, ఎప్పటికీ శాంతిని పొందలేడు.
ఏవం తస్మాన్నరైర్మోక్షస్త్వతిక్రాన్తైరవాప్యతే । వర్షాయుతాయుతైః పాపం యైః కృతం దుష్టబుద్ధిభిః ॥ ౨,౩.
అలా, చెడ్డ మనసుతో చేసిన పాపాలు లక్షలాది సంవత్సరాలు అనుభవించిన తరువాత, ఆ నరకం నుండి విముక్తి లభిస్తుంది.
తథాన్యస్తు తతో నామ సోఽతిశీతః స్వభావతః । మహారౌరవవద్దీర్ఘస్తథాన్ధతమసా వృతః ॥ ౨,౩.
అదే విధంగా, తరువాత ఇంకొక నరకం ఉంది. అది సహజంగా చాలా చల్లగా ఉంటుంది, మహారౌరవం లాగే పొడవుగా, అంతా అంధకారంతో కప్పబడి ఉంటుంది.
శీతార్తాస్తత్ర బధ్యన్తే నరాస్తమసి దారుణే । పరస్పరం సమాసాద్య పరిరభ్యాశ్రయన్తి తే ॥ ౨,౩.
అక్కడ, భయంకరమైన చీకటిలో, చలితో బాధపడుతున్న మనుషులను కట్టేసి ఉంచుతారు. వారు ఒకరినొకరు చేరుకుని, ఆలింగనం చేసుకుంటూ ఆశ్రయిస్తారు.
దన్తాస్తేషాం చ భజ్యన్తే శీతార్తిపరికమ్పితాః । క్షుతృషాతిబలాః పక్షిన్నథ తత్రాప్యుపదవాః ॥ ౨,౩.
చలితో వణికిపోతూ వారి పళ్ళు పగిలిపోతాయి. ఆకలి, దాహంతో చాలా బాధపడుతూ, ఓ పక్షిరాజా, అక్కడ కూడా మరిన్ని బాధలు ఉంటాయి.
హిమఖణ్డవహో వాయుభినత్త్యస్థీని దారుణః । మజ్జాసృగస్థిగలితమశ్రన్త్యత్ర క్షుధాన్వితాః ॥ ౨,౩.
బరువైన మంచు ముక్కలతో కూడిన గాలి వారి ఎముకలను పగలగొడుతుంది. అక్కడ, ఆకలితో అలసిపోయి, వారి మజ్జ, రక్తం, మాంసం బయటకు కారిపోతుంది.
ఆలిఙ్గ్యమానా భ్రామ్యన్తే పరస్పరసమాగమే । ఏవం తత్రాపి సుమహాన్క్లేశస్తమసి మానవైః ॥ ౨,౩.
వారు ఒకరినొకరు పట్టుకుని, ఆ చీకటిలో తిరుగుతుంటారు. అలా అక్కడ కూడా మానవులు గొప్ప బాధను అనుభవిస్తారు.
ప్రాప్యతే శకునిశ్రేష్ఠ యో బహూకృతసఞ్చయః । నికృన్తన ఇతి ఖ్యాతస్తతోఽన్యో నరకోత్తమః ॥ ౨,౩.
ఓ పక్షిరాజా, ఎన్నో పాపాలు చేసినవారు ఆ నరకాన్ని పొందుతారు. తరువాత, నికృంతన అనే ప్రసిద్ధ నరకాన్ని గురించి విను.
కులాలచక్రాణి తత్ర భ్రామ్యన్త్యవిరతం ఖగ । తేష్వాపాష్యే నికృష్యన్తే కాలసూత్రేణ మానవాః ॥ ౨,౩.
అక్కడ, మట్టికుండల చక్రాలు ఎప్పటికీ ఆగకుండా తిరుగుతుంటాయి, ఓ పక్షిరాజా. వాటిపై, కాలసూత్రంతో మనుషులను కోస్తారు.
యమానుమాఙ్గులిస్థేన ఆపాదతలమస్తకమ్ । న చైషాం జీవితభ్రంశో జాయతే పక్షిసత్తమ ॥ ౨,౩.
యముని సేవకులు వేలికి దారం కట్టుకుని, పాదం నుండి తల వరకు కోస్తారు. అయినా, ఓ పక్షిరాజా, వారి ప్రాణం విడిపోదు.
ఛిన్నాని తేషాం శతశః ఖణ్డాన్యైక్యం వ్రజన్తి హి । ఏవం వర్షసహస్రాణి భ్రామ్యన్తే పాపకర్మిణః ॥ ౨,౩.
వారి శరీరాలు వందల ముక్కలుగా కోయబడినా, మళ్లీ కలిసిపోతాయి. అలా, పాపులు వేల సంవత్సరాలు తిరుగుతూ బాధపడతారు.
తావద్యావదశేషం చ తత్పాపం సంక్షయం గతమ్ । అప్రాతష్ఠం చ నరకం శృణుష్వ గదతో మమ ॥ ౨,౩.
అంతా, ఆ పాపం పూర్తిగా నశించే వరకు జరుగుతుంది. ఇప్పుడు, అప్రాతష్ట అనే నరకాన్ని నేను చెప్పబోతున్నాను, విను.
తత్రస్థైర్నారకైర్దుః ఖమసహ్యమనుభూయతే । తాన్యేవ తత్ర చక్రాణి ఘటీయన్త్రాణి చాన్యతః ॥ ౨,౩.
అక్కడ ఉన్న నరకవాసులు అనుభవించే బాధలు అసహ్యంగా ఉంటాయి; అక్కడే ఆ చక్రాలు, నలిపే యంత్రాలు వేరే రూపాల్లో కూడా కనిపిస్తాయి.
దుః ఖస్య హేతుభూతాని పాపకర్మకృతాం నృణామ్ । చక్రేష్వారోపితాః కేచిద్భామ్యన్తే తత్ర మానవాః ॥ ౨,౩.
పాపమైన పనులు చేసిన మనుషులకు ఇవే బాధలకు కారణమవుతాయి; వారిలో కొందరిని ఆ చక్రాలపై కట్టేసి అక్కడే నలిపేస్తారు.
యావద్వర్షసహస్రాణి న తేషాం స్థితిరన్తరా । ఘటీయన్త్రేషు బద్వా యే బద్ధా తోయవటీ యథా ॥ ౨,౩.
ఆ నలిపే యంత్రాల్లో బంధించబడినవారికి వేల సంవత్సరాలు ఎలాంటి ఉపశమనం ఉండదు; నీటి మట్టికుండలను బలంగా కట్టినట్టు వారిని బలంగా కట్టేస్తారు.
భ్రామ్యన్తే మానవా రక్తముద్గిరన్తః పునః పునః । అన్త్రైర్ముఖవినిష్క్రాన్తైర్నేత్రైరన్త్రావలమ్బిభైః ॥ ౨,౩.
మనుష్యులను తిరుగుతుండగా వారు పదే పదే రక్తాన్ని వాంతి చేస్తారు; వారి ప్రేణులు నోటివద్ద నుంచి బయటకు వస్తూ, కళ్లకు ప్రేణులు వేలాడుతూ ఉంటాయి.
దుః ఖాని ప్రాప్నువన్తీహ యాన్యసహ్యాని జన్తుభిః । అసిపత్రవనం నామ నరకం శృణు చాపరమ్ ॥ ౨,౩.
ఇక్కడ వారు ఇతర జంతువులకు కూడా భరించలేని బాధలు అనుభవిస్తారు; ఇప్పుడు అసిపత్రవనం అనే మరో నరకం గురించి విను.
యోజనానాం సహస్రం యో జ్వలత్యగ్న్యాశృతావనిః । సప్తతీవ్రకరాశ్చైణ్డర్యత్ర తీవ్ర సుదారుణే ॥ ౨,౩.
అక్కడ వెయ్యి యోజనాల పొడవైన భూమి, చుట్టూ అగ్నితో మండిపోతుంటుంది; ఆ భయంకరమైన స్థలంలో డబ్బరైనడుగురు కాపలాదారులు ఉంటారు.
ప్రతపన్తి సదా తత్ర ప్రాణినో నరకౌకసః । తన్మధ్యే చరణం శీతస్నిగ్ధపత్రం విభాష్యతే ॥ ౨,౩.
అక్కడ నరకవాసులు ఎప్పుడూ కాలిపోతుంటారు; ఆ మధ్యలో చల్లని, తేమతో ఉన్న ఆకులతో కప్పబడిన ఒక దారి కనిపిస్తుంది.
పత్రాణి యత్ర ఖణ్డాని ఫలానాం పక్షిసత్తమ । శ్వానశ్చ తత్ర సుబలాశ్చరన్త్యామిషభోజనాః ॥ ౨,౩.
అక్కడ ఆ ఆకులు పదునైన అంచులతో ఉంటాయి, పండ్ల రెక్కల్లా ఉంటాయి; అక్కడ బలమైన కుక్కలు మాంసం తింటూ తిరుగుతుంటాయి.