ఉదానో నామ పవనస్తతశ్చోర్ధ్వం ప్రవర్తతే । భక్తానామబుభుక్షాణామధోగతినిరోధకృత్ ॥ ౨,౨.
ఉదానము అనే వాయువు ఆ తరువాత పైకి కదులుతుంది. భక్తులు ఆకలితో ఉండగా, అది క్రిందికి పోయే మార్గాన్ని అడ్డుకుంటుంది.
యైర్నానృతాని చోక్తాని ప్రీతిభేదః కృతో న చ । ఆస్తికః శ్రద్దధానశ్చ స సుఖం మృత్యుమృచ్ఛతి ॥ ౨,౨.
ఎవరూ అబద్ధాలు చెప్పక, కలహం కలిగించక, విశ్వాసంతో, నమ్మకంగా ఉంటారో వారు సుఖంగా మరణాన్ని పొందుతారు.
యో న కామాన్న సంరంభాన్న ద్వేషాద్ధర్మముత్సృజేత్ । యథోక్తకారీ సౌమ్యశ్చ స సుఖం మృత్యుమృచ్ఛతి ॥ ౨,౨.
ఎవడు కోరిక, కోపం, ద్వేషం వల్ల ధర్మాన్ని వదలడు, చెప్పినట్లు నడుచుకుని, మృదువుగా ఉంటాడో, అతడు సుఖంగా మరణాన్ని పొందుతాడు.
మోహజ్ఞానప్రదాతారః ప్రాప్నువన్తి మహత్తమః । కూటసాక్షీ మృషావాదీ యే చ విశ్వాసఘాతకాః ॥ ౨,౨.
మోహంతో తప్పుడు జ్ఞానం చెప్పేవారు, అబద్ధ సాక్షులు, అబద్ధాలు మాట్లాడేవారు, నమ్మకాన్ని ద్రోహించేవారు—all వారు ఘోరమైన చీకటిలో పడతారు.
తే మోహం మృత్యుమృచ్ఛన్తి తథా యే వేదనిన్దకాః । విభీషకాః పూతిగన్ధా యష్టిముద్గరపాణయః ॥ ౨,౨.
వారు మోహంలో మరణాన్ని పొందుతారు. అలాగే వేదాలను నిందించేవారు, భయపెట్టేవారు, దుర్గంధం వెదజల్లేవారు, కర్రలు లేదా గొడ్డళ్లను పట్టుకునేవారు కూడా అలాగే అవుతారు.
ఆగచ్ఛన్తి దురాత్మానో యమస్య పురుషాస్తదా । ప్రాప్తే త్వీదృక్పథే ఘోరే జాయతే తస్య వేపథుః ॥ ౨,౨.
ఆ సమయంలో దుష్టాత్ములు, యముని సేవకులు అక్కడికి వస్తారు. అలాంటి భయంకరమైన మార్గానికి చేరుకున్నప్పుడు అతనికి వణుకు పుడుతుంది.
క్రన్దత్యవిరతం సోఽపి పితృమాతృసుతానపి । సాస్య వాగస్ఫుటా యత్నేనైకవర్ణా విభాసతే ॥ ౨,౨.
అతడు ఆపకుండా ఏడుస్తూ, తండ్రి, తల్లి, పిల్లలను కూడా పిలుస్తాడు. అతని మాటలు కష్టంగా, ఒక్క అక్షరంగా మాత్రమే స్పష్టంగా వినిపిస్తాయి.
దృష్టిర్వై భ్రామ్యతే త్రాసాచ్ఛ్వాసాచ్ఛుష్యతి చాననమ్ । స తతో వేదనావిష్టస్తచ్ఛరీరం విముఞ్చతి ॥ ౨,౨.
భయంతో చూపు తిరుగుతుంది, ఊపిరి కారణంగా నోరు ఎండిపోతుంది. ఆ తరువాత బాధతో అతడు ఆ శరీరాన్ని వదిలిపెడతాడు.
అస్పృశ్యం కుత్సనీయం చ తత్క్షణాదేవ జాయతే । ఉక్తం మృత్యోః స్వరూపం తు ప్రసఙ్గాదన్యదప్యథ ॥ ౨,౨.
ఆ శరీరం వెంటనే తాకలేనిది, అసహ్యంగా మారిపోతుంది. మరణ స్వరూపం ఇలా చెప్పబడింది; ఇప్పుడు ఇంకొక విషయం వివరించబడుతుంది.
వైచిత్ర్యస్యోత్తరం ప్రశ్రే ద్వితీయస్య వదామి తే । కర్మణాం ప్రాక్తనానాం తు తదసత్త్వేనం భదేతః ॥ ౨,౨.
విభిన్నత గురించి నీ రెండవ ప్రశ్నకు సమాధానం చెప్పబోతున్నాను. గత కర్మలున్నా లేకున్నా, అది జరుగుతుంది, ఓ భాగ్యవంతుడా.
భవేద్భోగస్య వైచిత్ర్యం భ్రామ్యతాం ప్రాణినామిహ । దేవత్వమసురత్వం చ యక్షత్వాదిసుఖప్రదమ్ ॥ ౨,౨.
ఈ లోకంలో జీవులు తిరుగుతూ అనుభవంలో విభిన్నతను పొందుతారు. దేవత, అసురుడు, యక్షుడు అవడం ఆనందాన్ని ఇస్తుంది.
మానుషత్వం పశుత్వం చ పక్షిత్వాద్యతిదుః ఖదమ్ । కర్మణాం తారతమ్యేన భవతీహ ఖగేశ్వర ॥ ౨,౨.
మనిషి, జంతువు, పక్షి అవడం చాలా బాధను ఇస్తుంది. కర్మల తేడా వల్ల ఇది జరుగుతుంది, ఓ పక్షిరాజా.
అత్ర తే కీర్తయిష్యామి విపాకం కర్మణామహమ్ । వైచిత్ర్యస్య స్పుటత్వాయయైర్జోవః సంసరత్యయమ్ ॥ ౨,౨.
ఇక్కడ నేను కర్మ ఫలితాన్ని వివరించబోతున్నాను. దాని ద్వారా ఈ జీవుడు ఎలా సంచరిస్తాడో, విభిన్నత స్పష్టంగా తెలుస్తుంది.
మహాపాతకజాన్ఘోరాన్నరకాన్ప్రాప్య దారుణాన్ । కర్మక్షయాత్ప్రజాయన్తే మహాపాతకినః క్షితౌ ॥ ౨,౨.
భయంకరమైన పాపాల వల్ల దారుణమైన నరకాలను చేరినవారు, కర్మలు తీరిన తరువాత, భూమిపై జన్మిస్తారు.
జాయన్తే లక్షణైర్యైస్తుతాని మే శృణు సత్తమ । మృగాశ్వసూకరోష్ట్రాణాం బ్రహ్మహా యోనిమృచ్ఛతి ॥ ౨,౨.
వారు ఎలాంటి లక్షణాలతో పుడతారో నేను చెప్పినవాటిని విను, ఓ ఉత్తముడా. బ్రాహ్మణ హంతకుడు జింక, గుర్రం, పంది, ఒంటె వంటి జన్మను పొందుతాడు.
కృమికీటపతఙ్గత్వం స్వర్ణహారీ సమాప్నుయాత్ । తృణగుల్మతాత్వం చ క్రమశో గురుతల్పగః ॥ ౨,౨.
బంగారం దొంగిలించినవాడు పురుగు, కీటకం, ఎగిరే జీవిగా అవుతాడు. గురువు భార్యను అపహరించినవాడు క్రమంగా గడ్డి లేదా పొదగా జన్మిస్తాడు.
బ్రహ్మహా క్షయరోగీ స్యాత్సురాపః శ్యావదన్తకః । హేమహారీ తు కునఖీ దుశ్చర్మా గురుతల్పగః ॥ ౨,౨.
బ్రాహ్మణ హంతకుడు క్షయవ్యాధితో బాధపడతాడు. మద్యం తాగినవాడికి నల్లని పళ్ళు ఉంటాయి. బంగారం దొంగతనం చేసినవాడికి చెడ్డ గోళ్లు, చెడ్డ చర్మం కలుగుతాయి. గురువు భార్యను అపహరించినవాడికీ అదే విధంగా అవుతుంది.
యో యేన సంవసత్యేషాం స తల్లిఙ్గోఽభిజాయతే । సంవత్సరేణ పతతి పతితేన సహాచరన్ ॥ ౨,౨.
ఇవాళ్లలో ఎవరి తోడుగా ఉంటాడో, అతడికి కూడా అలాంటి లక్షణాలు కలుగుతాయి. ఏడాది లోపే, పతితుడితో కలిసి అతడూ పడిపోతాడు.
సంలాపస్పర్శనిః శ్వాససహయానాశనాసనాత్ । యాజనాధ్యాపనాద్యౌనాత్పాపం సంక్రమతే నృణామ్ ॥ ౨,౨.
మాట్లాడటం, తాకడం, కలిసే ఊపిరి పీల్చటం, ఒకే భోజనం చేయటం, పానీయాలు పంచుకోవటం, పూజలు చేయటం, బోధించటం, కామ సంబంధం — ఇవి అన్నీ ద్వారా పాపం మనుషులకు అంటుకుంటుంది.
గత్వా దారాన్పరేషాఞ్చ బ్రహ్మస్వమపహృత్య చ । అరణ్యే నిర్జనే దేశే జాయతే బ్రహ్మరాక్షసః ॥ ౨,౨.
ఇతరుల భార్యను దగ్గరగా వెళ్ళినవాడు లేదా బ్రాహ్మణుల సొత్తు దోచినవాడు, అడవిలో ఒంటరిగా బ్రహ్మరాక్షసుడిగా పుడతాడు.
హీనజాతౌ ప్రజాయేత రత్నానామపహారకః । పత్రం చ శాఖినో హృత్వా గన్ధాంశ్ఛుచ్ఛున్దరీ పుమాన్ ॥ ౨,౨.
రత్నాలు దొంగిలించినవాడు తక్కువ జాతిలో పుడతాడు. చెట్టు ఆకులు దొంగిలించినవాడు శుచ్చుందరిగా పుడతాడు. పరిమళాన్ని దొంగిలించినవాడు కూడా శుచ్చుందరిగా జన్మిస్తాడు.
మూషకో ధాన్యహారీ స్యాద్యానముష్ట్రః ఫలం కపిః । నిర్మన్త్రభోజనాత్కాకో గృధ్రో హృత్వా హ్యుపస్కరమ్ ॥ ౨,౨.
ధాన్యం దొంగిలించినవాడు ఎలుకగా పుడతాడు. వాహనం దొంగిలించినవాడు ఒంటెగా పుడతాడు. పండ్లు దొంగిలించినవాడు కోతిగా పుడతాడు. మంత్రం లేకుండా భోజనం చేసినవాడు కాకిగా పుడతాడు. పాత్రలు దొంగిలించినవాడు గద్దుగా పుడతాడు.
మధుదంశః ఫలం గృధ్రో గాం గోధాగ్నిం బకస్తథా । స్యాచ్ఛ్వేతకుష్ఠీ స్త్రీవస్త్ర హ్యరుచీ రసహారకః ॥ ౨,౨.
తేనె దొంగిలించినవాడు తేనెటీగగా పుడతాడు. పండ్లు దొంగిలించినవాడు గద్దుగా పుడతాడు. భూమిని దొంగిలించినవాడు ఆవుగా పుడతాడు. అగ్ని దొంగిలించినవాడు గోదగా పుడతాడు. నీరు దొంగిలించినవాడు బకంగా పుడతాడు. స్త్రీల వస్త్రాలు దొంగిలించినవాడు తెల్లకుష్ఠు వ్యాధితో పుడతాడు. రుచి దొంగిలించినవాడు రుచి లేని వాడిగా పుడతాడు.
కాంస్యహారీ తు హంసః స్యాత్పరస్వస్య చ హారకః । అపస్మారీ గురోర్హన్తా క్రూరకృద్వామనో భవేత్ ॥ ౨,౨.
కాంస్యాన్ని దొంగిలించినవాడు హంసగా పుడతాడు. ఇతరుల సొత్తు దొంగిలించినవాడు కుడుముగా పుడతాడు. గురువును హత్య చేసినవాడు అపస్మారంతో బాధపడతాడు. క్రూరమైన పనులు చేసినవాడు వామనుడిగా పుడతాడు.
ధర్మపత్నీం త్యజఞ్ఛబ్దవేధీ ప్రాణీ భవేత్క్షితౌ । దేవవిప్రస్వాపహారీ పాణ్డురః పరమాంసభుక్ ॥ ౨,౨.
ధర్మపత్నిని వదిలినవాడు ధ్వని పట్ల అతి సున్నితంగా ఉండే ప్రాణిగా పుడతాడు. దేవతల లేదా బ్రాహ్మణుల సొత్తు దొంగిలించినవాడు తెల్లగా మారి, మాంసం ఎక్కువగా తినే వాడవుతాడు.
భక్ష్యాభక్ష్యో గణ్డమాలీ మహారోగీ ప్రజాయతే । న్యాసాపహారీ కాణః స్యాస్త్రీజీవః ఖఞ్జకో భవేత్ ॥ ౨,౨.
విడిచిన ఆహారం తినేవాడు గొడ్డుమాలితో, తీవ్రమైన వ్యాధులతో పుడతాడు. అప్పు లేదా నిక్షేపం దొంగిలించినవాడు కళ్ళలో ఒకటి పోయినవాడవుతాడు. స్త్రీల మీద ఆధారపడే వాడు లంగడుగా పుడతాడు.
కౌమారదారత్యాగీ చ దుర్భగోఽథై కమిష్టభుక్ । వాతగుల్మీ విప్రయోషిద్గామీ వా జమ్బుకో భవేత్ ॥ ౨,౨.
యువతిలో భార్యను వదిలినవాడు దురదృష్టవంతుడై, అపవిత్రమైన ఆహారం తినేవాడవుతాడు. వాయువ్యాధితో బాధపడుతూ బ్రాహ్మణుడి భార్యను దగ్గరగా వెళ్ళినవాడు నక్కగా పుడతాడు.
శయ్యాహర్తా క్షపణకః పతఙ్గో వస్త్రహారకః । మాత్సర్యాదపి జాత్యన్ధో కపాలీ దీపహారకః ॥ ౨,౨.
పట్టుదుప్పట్లు దొంగిలించినవాడు మునిగాడు అవుతాడు. వస్త్రాలు దొంగిలించినవాడు పతంగగా పుడతాడు. అసూయతో అంధుడైనవాడు కపాలధారిగా పుడతాడు. దీపాలను దొంగిలించినవాడు పుట్టుకతోనే అంధుడిగా పుడతాడు.
కౌశికో మిత్రహన్తా చ క్షయీ పిత్రాదినిన్దకః । స్ఖలద్వాగనృతవాదీ కూటసాక్షీ జలోదరీ ॥ ౨,౨.
నేయుడు మిత్రహంతకుడవుతాడు. క్షయవ్యాధితో బాధపడేవాడు తండ్రిని, ఇతరులను నిందించేవాడు. తడబడే మాటలు, అబద్ధాలు చెప్పేవాడు తప్పుడు సాక్షిగా, జలోదర వ్యాధితో పుడతాడు.
మశకః సోఽథ చఛిన్నోష్ఠో వివాహే విఘ్నకృద్భవేత్ । స్యాద్వాథ వృషలః సోఽయం చత్వరే వై విణ్మూత్రకృత్ ॥ ౨,౨.
పెళ్లిళ్లలో అడ్డంకులు కలిగించేవాడు దోమగా పుడతాడు. పెదవి చీలినవాడు కలహకారుడవుతాడు. నీచుడు వీధిలో మలమూత్రాలు పోసేవాడవుతాడు.