గరుడపురాణమ్

నిశాయాం దీయతే దీపో యావదబ్దం దినేదిన । దాహోదకం కిమర్థం చ కిమర్థం చ జనైః సహ ॥ ౨,౧.

ఒక సంవత్సరం పాటు ప్రతి రాత్రి దీపం ఎందుకు వెలిగిస్తారు? దాహార్ధంగా నీళ్లు ఎందుకు ఇస్తారు? అది ఇతరులతో కలసి ఎందుకు చేస్తారు?

భగవన్నాతి వాహశ్చ నవ పిణ్డాః ప్రదాపయేత్ । కథం దేయం పితృభ్యశ్చ వాహస్యావాహనం కథమ్ ॥ ౨,౧.

భగవంతా, ప్రయాణం ఎక్కువైతే తొమ్మిది పిండాలు ఇవ్వాలా? అవి పితృదేవతలకు ఎలా ఇవ్వాలి? ప్రయాణానికి వాహనం ఎలా ఏర్పాటు చేయాలి?

ఇదఞ్చేత్క్రియతే దేవ కస్మాత్పిణ్డం ప్రదాపయేత్ । కిం తత్ప్రదీయతే తస్య పిణ్డదానాద్యనన్తరమ్ ॥ ౨,౧.

ఇది చేస్తే, దేవా, పిండం ఎందుకు ఇవ్వాలి? పిండదానం చేసిన వెంటనే అతనికి ఏమి ఇస్తారు?

అస్థిసఞ్చయనం చైవ ఘటస్ఫోటం తథైవ చ । ద్వితీయేఽహ్ని కుతః స్నానం చతుర్థే సాగ్నికే ద్విజే ॥ ౨,౧.

అస్థులు ఏరడం, గడ్డిపాత్రను పగలగొట్టడం ఎందుకు చేస్తారు? రెండవ రోజున స్నానం ఎందుకు చేయాలి? నాలుగవ రోజున అగ్నికార్యాన్ని ద్విజులకు ఎందుకు చేస్తారు?

దశమే కిం మలస్నానం కార్యం సర్వజనైః సహ । కస్మాత్తైలోద్వర్తనం చ స్కన్ధవాహగృహం నయేత్ ॥ ౨,౧.

పది రోజున అందరూ కలసి మలినాన్ని తొలగించేందుకు ఎందుకు స్నానం చేయాలి? నూనెతో పట్టించుకోవడం ఎందుకు చేస్తారు? శవాన్ని మోసినవారి ఇంటికి ఎందుకు వెళ్తారు?

తైలోద్వర్తనకం చాపి దధుః స్థూలజలాశయే । దశమేఽహని యత్పిణ్డం తద్దద్యా దామిషేణ తు ॥ ౨,౧.

నూనె పట్టించుకోవడం పెద్ద నీటి కుంటలో ఎందుకు చేస్తారు? పది రోజున పిండాన్ని మట్టి పాత్రలో ఎందుకు ఇస్తారు?

పిణాఞ్చైకాదశే కస్మాద్వృషోత్సర్గాదిపూర్వకమ్ । భాజనోపానహౌ చ్ఛత్రం వాసాంసి త్వఙ్గులీయకమ్ ॥ ౨,౧.

పదకొండవ రోజున వృషభాన్ని వదిలిన తర్వాత పిండం ఎందుకు ఇస్తారు? పాత్రలు, చెప్పులు, గొడుగు, వస్త్రాలు, ఉంగరం ఎందుకు ఇస్తారు?

త్రయోదశేఽహ్ని దేయం స్యాత్పదదానం కిమర్థకమ్ । శ్రాద్ధాని షోడశైతాని అబ్దం యావత్కుతో ఘటః ॥ ౨,౧.

పదమునకు నీళ్లు పోసే దానం పదమూడు రోజున ఎందుకు చేయాలి? ఏడాది పొడవునా ఈ పదహారు శ్రాద్ధాలు ఎందుకు చేయాలి? ఆ గడా అవసరం ఏమిటి?

అన్నాద్యేనోదకేనైవ షష్ట్యాధికశతత్రయమ్ । దినేదినే చ దాతవ్యం ఘటాన్నం ప్రేతతృప్తయే ॥ ౨,౧.

పిండికి తిండి, నీళ్లు కలిపి, వంద అరవై మూడు గడాలు ప్రతిరోజూ ఒక్కొక్కటి చొప్పున పితృదేవతలకు తృప్తి కోసం ఇవ్వాలి.

ప్రాప్తే కాలే వై మ్రియతే అనిత్యా మానవాః ప్రభో ॥ ౨,౧.

సమయం వచ్చినప్పుడు మనుషులు మరణిస్తారు ప్రభూ; ఈ మానవ జన్మ శాశ్వతం కాదు.

ఛిద్రం తు నైవ పశ్యామి కుతో జీవః స నిర్గతః । కుతో గచ్ఛన్తి భూతాని పృథివ్యాపో మనస్తథా । తేజో వదస్వ మే నాథ వాయురాకాశమేవ చ ॥ ౨,౧.

ఏదైనా రంధ్రం కనిపించడంలేదు, అయినా ప్రాణం ఎలా బయటకు వెళ్తుంది? భూమి, నీరు, మనస్సు, అగ్ని, వాయువు, ఆకాశం — ఇవన్నీ ఎక్కడికి పోతాయి? దయచేసి చెప్పండి ప్రభూ.

కుతః కర్మేన్ద్రియాణీహ పఞ్చబుద్ధీన్ద్రియాణి చ । వాయవశ్చైవ పఞ్చైతే కథం గచ్ఛన్తి చాత్యయమ్ ॥ ౨,౧.

ఈ లోకంలో కర్మేంద్రియాలు, ఐదు జ్ఞానేంద్రియాలు ఎక్కడి నుంచి వచ్చాయి? మరణ సమయంలో ఐదు ప్రాణవాయువులు ఎలా పోతాయి?

లోభమోహాదయః పఞ్చ శరీరే చైవ తస్కరాః । తృష్ణా కామో హ్యహఙ్కారః కుతో యాన్తి జనార్దనా ॥ ౨,౧.

లోభం, మోహం వంటి ఐదు దొంగలు మన శరీరంలో ఉంటారు. దాహం, కామం, అహంకారం ఇవన్నీ ఎక్కడికి పోతాయి జనార్దనా?

పుణ్యం వాప్యథవాపుణ్యం యత్కిఞ్చిత్సుకృతం తథా । నష్టే దేహే కుతో యాన్తి దానాని వివిధాని చ ॥ ౨,౧.

పుణ్యం, పాపం, చేసిన మంచి పనులు, రకరకాల దానాలు — ఇవన్నీ శరీరం పోయిన తర్వాత ఎక్కడికి పోతాయి?

సపిణ్డనం కిమర్థం చ పూర్ణే సంవత్సరేఽపి వా । ప్రేతస్య మేలనం కేషాం కింవిధం తత్ర కారయేత్ ॥ ౨,౧.

ఒక సంవత్సరం పూర్తయిన తర్వాత కూడా సపిండకరణం ఎందుకు చేయాలి? ఎవరికి, ఎలాంటి పితృదేవతలకు ఈ కలయిక చేయాలి?

మూర్ఛనాత్పననాద్వాపి విపత్తిర్యది జాయతే । యే దగ్ధా యే త్వదగ్ధాశ్చ పతితా యే నరా భువి ॥ ౨,౧.

వైఫల్యం వల్ల లేదా పడిపోవడం వల్ల మరణిస్తే, దహనం చేసినవారు, చేయనివారు, భూమిపై పడిపోయినవారు — వీరికి ఏమవుతుంది?

యాని చాన్యాని భూతాని తేషామన్తే భవేచ్చ కిమ్ । పాపినో యే దురాచారా యే చాన్యే గతబుద్ధయః ॥ ౨,౧.

ఇతర జీవులకు చివర్లో ఏమవుతుంది? పాపులు, దురాచారులు, దారి తప్పినవారు — వీరికి ఏమవుతుంది?

ఆత్మఘాతీ బ్రహ్మహా చ స్తేయీ విశ్వాసఘాతకః । కపిలాయాః పిబేచ్ఛూద్రో యః పఠేదిదమక్షరమ్ ॥ ౨,౧.

ఆత్మహత్య చేసుకున్నవాడు, బ్రాహ్మణ హంతకుడు, దొంగ, విశ్వాస ఘాతకుడు, కాపు ఆవు పాలను తాగిన శూద్రుడు, లేదా ఈ పవిత్ర శ్లోకాన్ని చదివినవాడు — వీరి స్థితి ఏమిటి?

ధారయేద్బ్రహ్మసూత్రం వా కా గతిస్తస్య మాధవ । శూద్రస్య బ్రాహ్మణీ భార్యా సంగృహీతా యదా భవేత్ ॥ ౨,౧.

శూద్రుడు బ్రహ్మసూత్రం ధరించినా, బ్రాహ్మణ స్త్రీని భార్యగా చేసుకున్నా, అతని గతి ఏమిటి మాధవా?

భీతోఽహం పాపినస్తస్మాత్తన్మే వద జగత్ప్రభో । అన్యచ్చ శృణు విశ్వాత్మన్మయా కౌతుకినా రయాత్ ॥ ౨,౧.

నా పాపాల వల్ల భయపడుతున్నాను జగత్ప్రభూ, దయచేసి నాకు చెప్పండి. ఇంకా, విశ్వాత్మా, నేను ఆసక్తితో అడిగేది కూడా వినండి.

లోకాంల్లోకయతా లోకే జగాహే విశ్వమణ్డలమ్ । తత్రాజని జనాన్దృష్ట్వా దుః ఖేష్వేవ నిమజ్జతః ॥ ౨,౧.

లోకాలన్నీ పరిశీలిస్తూ విశ్వమండలంలోకి ప్రవేశించాను. అక్కడ జనులను చూసి, వారు బాధలో మునిగిపోతున్నారని చూశాను.

స్వాన్తే మే దుర్ధరా పీడా తత్పీడాతో గరీయసీ । త్రిదివే దితిజాతేభ్యో భూమౌ మృత్యురుగాదిభిః ॥ ౨,౧.

నా హృదయంలో తట్టుకోలేని బాధ ఉంది. ఆ బాధతో మరింత భారంగా ఉంది. భూమిపై మరణం, వ్యాధి వల్ల, స్వర్గంలో దితి సంతానం వల్ల బాధ కలుగుతోంది.

ఇష్టవస్తువియో గైశ్చ పాతాలే మామకం భయమ్ । ఏవం న నిర్భయం స్థానమన్యదీశ భవత్పదాత్ ॥ ౨,౧.

పాతాళంలో నాకు భయం కావాలని ఉన్న వస్తువులు పోయిపోతాయేమో అని. ప్రభూ, మీ పాదాల వద్ద తప్ప ఎక్కడా నిస్సంకోచంగా ఉండే స్థానం లేదు.

అసత్యం స్వప్నమాయావత్కాలేన కవలీకృతమ్ । తత్రాపి భారతే వర్షే బహుదుః ఖస్య భాగినః ॥ ౨,౧.

అసత్యం, కల, మాయ — ఇవన్నీ కాలం కడుపులో కలిసిపోతాయి. భారతదేశంలో కూడా అనేక బాధలు ప్రజలకు ఎదురవుతున్నాయి.

జనా దృష్టా మయా రాగద్వేషమోహాదివిప్లుతాః । కేచిదన్ధాః కేకరాక్షాస్ఖలద్వాచస్తు పఙ్గవః ॥ ౨,౧.

రాగం, ద్వేషం, మోహం వంటివాటిలో మునిగిపోయినవారిని చూశాను. కొందరు అంధులు, కొందరు కళ్ళు వక్రంగా ఉన్నవారు, కొందరు మాటలు అడ్డంగా పలికేవారు, మరికొందరు లంగడా ఉన్నారు.

ఖఞ్జాః కాణాశ్చ బధిరా మూకాః కుష్ఠాశ్చ లోమశాః । నానారోగపరీతాశ్చ ఖపుష్పాచ్చాభిమానినః ॥ ౨,౧.

నడవలేని వారు, ఒక కన్నుతో మాత్రమే చూసేవారు, చెవిటివారు, మాటలేని వారు, కుష్ఠురోగంతో బాధపడేవారు, ఎక్కువ వెంట్రుకలున్న వారు,色色 రోగాలతో బాధపడేవారు, శక్తిలేని వారు — వీరందరూ అయినా గర్వంగా ఉంటారు.

తేషాం దోషస్య వైచిత్ర్యం మృత్యోర్గోచరతామపి । దృష్ట్వా ప్రసుమనాః ప్రాప్తః కో మృత్యుశ్చిత్రతా కథమ్ ॥ ౨,౧.

వారిలో ఉన్న ఎన్నో లోపాలను, మరణం వారిని విడిచిపెట్టదని చూసినవాడు, మనసు ప్రశాంతంగా ఉన్నప్పుడు, మరణంలో ఉన్న విచిత్రతను ఆశ్చర్యపోవాల్సిన అవసరం ఏముంది?

మృతిర్యస్య విధానేన మరణాదప్యనన్తరమ్ । విధినాబ్దక్రియా యస్య న స దుర్గతిమాప్నుయాత్ ॥ ౨,౧.

ఎవరైనా సరిగ్గా నియమం ప్రకారం మరణిస్తే, వారికి సంవత్సర కర్మలు కూడా చేయబడితే, వారు చెడు స్థితికి చేరరు.

ఋషిభ్యస్తు మయా పూర్వమితి సామాన్యతః శ్రుతమ్ । జ్ఞానాయ తద్ద్విశేషస్య పృచ్ఛామీదమితి ప్రభో ॥ ౨,౧.

మునుల దగ్గర నేను ఇదంతా సాధారణంగా వినాను. ఇప్పుడు, ప్రభూ! వివరంగా తెలుసుకోవాలనే నేను అడుగుతున్నాను.