గరుడపురాణమ్

ప్రేతః కౌక్షిప్యతే కస్మాత్పఞ్చరత్నం ముఖే కథమ్ । అధస్తాచ్చాలితా దర్భాః పాదౌ యామ్యాం వ్యవస్థితౌ ॥ ౨,౧.

మరణించినవారి నోట్లో ఐదు రత్నాల నాణెం ఎందుకు పెడతారు? కింద దర్భ గడ్డి ఎందుకు పరుస్తారు? పాదాలు దక్షిణ దిశవైపు ఎందుకు ఉంచుతారు?

కిమర్థం పుత్రపౌత్రాశ్చ తస్య తిష్ఠన్తి చాగ్రతః । కిమర్థం దీయతే దానం గోదానమపి కేశవ ॥ ౨,౧.

పిల్లలు, మనవళ్లు మరణించినవారి ముందుగా ఎందుకు నిలబడతారు? దానం ఎందుకు ఇస్తారు? గోవును దానం చేయడానికీ కారణం ఏమిటి, కేశవా?

బన్ధుమిత్రాణ్యమిత్రాశ్చ క్షమాపయన్తి తత్కథమ్ । తిలాలోహం హిరణ్యం చ కర్పాసం లవణం తథా ॥ ౨,౧.

ఆ సమయంలో బంధువులు, స్నేహితులు, శత్రువులు కూడా ఎలా క్షమాపణ అడుగుతారు? నువ్వులు, ఇనుము, బంగారం, పత్తి, ఉప్పు ఎందుకు ఇస్తారు?

సప్తధాన్యం క్షితిర్గావో దీయన్తే కేనహేతునా । కథం హి మ్రియతే జన్తుర్మృతో వై కుత్ర గచ్ఛతి ॥ ౨,౧.

ఏ కారణంతో ఏడు రకాల ధాన్యాలు, మట్టి, గోవులను దానం చేస్తారు? జీవి ఎలా చనిపోతాడు? మరణించిన తర్వాత అతను ఎక్కడికి వెళ్తాడు?

అతివాహశరీరం చ కథం హి శ్రయతే తదా । శవం స్కన్ధే వహేత్పుత్రో అగ్నిదాతా చ పౌత్రకః ॥ ౨,౧.

ఆ ప్రయాణానికి సూక్ష్మశరీరం ఎలా పొందుతాడు? కొడుకు శవాన్ని భుజంపై ఎందుకు మోస్తాడు? మనవడు అగ్ని ఎందుకు ఇస్తాడు?

ఆజ్యేనాభ్యఞ్జనం కస్మాత్కుత ఏకాహుతిక్రియా । వసున్ధరా కిమర్థం చ కుతః స్త్రీశబ్దకీర్తనమ్ ॥ ౨,౧.

శరీరానికి నెయ్యి ఎందుకు పట్టిస్తారు? ఒక్క అర్పణ ఎందుకు చేస్తారు? భూమిని ఎందుకు ఇస్తారు? 'స్త్రీ' అనే మాటను ఎందుకు ప్రస్తావిస్తారు?

యమసూక్తం కిమర్థం చ ఉదీచ్యా దిశమాహరేత్ । పానీయమేకవస్త్రేణ సూర్యబిమ్బనిరీక్షణమ్ ॥ ౨,౧.

యమ సూక్తాన్ని ఎందుకు చదువుతారు? శరీరాన్ని ఉత్తర దిశవైపు ఎందుకు తీసుకెళ్తారు? ఒక్క వస్త్రంతో నీళ్లు ఎందుకు ఇస్తారు? సూర్యుడిని ఎందుకు చూస్తారు?

యవసర్షపదూర్వాస్తు పాషాణే నిమ్బపత్రకమ్ । వస్త్రం నరశ్చ నారీ చ విదధ్యాదధరోత్తరమ్ ॥ ౨,౧.

యవలు, ఆవాలు, దర్భ గడ్డి, వేప ఆకులు రాయిపై ఎందుకు పెడతారు? వస్త్రాలు, పురుషుడు, స్త్రీని పైకీ కిందకీ ఎందుకు అమర్చుతారు?

అన్నాద్యం గృహమాగత్య న భోక్తవ్యం జనైః సహ । నవకాంశ్చైవ పిణ్డాంశ్చ కిమర్థం దదతే సుతాః ॥ ౨,౧.

ఇంటికి వచ్చిన తర్వాత అందరితో కలిసి భోజనం ఎందుకు చేయకూడదు? పిల్లలు తొమ్మిది పిండాలు ఎందుకు ఇస్తారు?

కిమర్థం చత్వరే దుగ్ధం యాత్రే పక్వే చ మృన్మయే । కాష్ఠత్రయం గణాబద్ధం కృత్వా రాత్రౌ చతుష్పథే ॥ ౨,౧.

ప్రయాణ సమయంలో మలుపు దగ్గర మట్టి పాత్రలో పాలను ఎందుకు పెడతారు? రాత్రి నాలుగు దారుల కూడలిలో మూడు ముక్కల కట్టిన కట్టను ఎందుకు పెడతారు?

నిశాయాం దీయతే దీపో యావదబ్దం దినేదిన । దాహోదకం కిమర్థం చ కిమర్థం చ జనైః సహ ॥ ౨,౧.

ఒక సంవత్సరం పాటు ప్రతి రాత్రి దీపం ఎందుకు వెలిగిస్తారు? దాహార్ధంగా నీళ్లు ఎందుకు ఇస్తారు? అది ఇతరులతో కలసి ఎందుకు చేస్తారు?

భగవన్నాతి వాహశ్చ నవ పిణ్డాః ప్రదాపయేత్ । కథం దేయం పితృభ్యశ్చ వాహస్యావాహనం కథమ్ ॥ ౨,౧.

భగవంతా, ప్రయాణం ఎక్కువైతే తొమ్మిది పిండాలు ఇవ్వాలా? అవి పితృదేవతలకు ఎలా ఇవ్వాలి? ప్రయాణానికి వాహనం ఎలా ఏర్పాటు చేయాలి?

ఇదఞ్చేత్క్రియతే దేవ కస్మాత్పిణ్డం ప్రదాపయేత్ । కిం తత్ప్రదీయతే తస్య పిణ్డదానాద్యనన్తరమ్ ॥ ౨,౧.

ఇది చేస్తే, దేవా, పిండం ఎందుకు ఇవ్వాలి? పిండదానం చేసిన వెంటనే అతనికి ఏమి ఇస్తారు?

అస్థిసఞ్చయనం చైవ ఘటస్ఫోటం తథైవ చ । ద్వితీయేఽహ్ని కుతః స్నానం చతుర్థే సాగ్నికే ద్విజే ॥ ౨,౧.

అస్థులు ఏరడం, గడ్డిపాత్రను పగలగొట్టడం ఎందుకు చేస్తారు? రెండవ రోజున స్నానం ఎందుకు చేయాలి? నాలుగవ రోజున అగ్నికార్యాన్ని ద్విజులకు ఎందుకు చేస్తారు?

దశమే కిం మలస్నానం కార్యం సర్వజనైః సహ । కస్మాత్తైలోద్వర్తనం చ స్కన్ధవాహగృహం నయేత్ ॥ ౨,౧.

పది రోజున అందరూ కలసి మలినాన్ని తొలగించేందుకు ఎందుకు స్నానం చేయాలి? నూనెతో పట్టించుకోవడం ఎందుకు చేస్తారు? శవాన్ని మోసినవారి ఇంటికి ఎందుకు వెళ్తారు?

తైలోద్వర్తనకం చాపి దధుః స్థూలజలాశయే । దశమేఽహని యత్పిణ్డం తద్దద్యా దామిషేణ తు ॥ ౨,౧.

నూనె పట్టించుకోవడం పెద్ద నీటి కుంటలో ఎందుకు చేస్తారు? పది రోజున పిండాన్ని మట్టి పాత్రలో ఎందుకు ఇస్తారు?

పిణాఞ్చైకాదశే కస్మాద్వృషోత్సర్గాదిపూర్వకమ్ । భాజనోపానహౌ చ్ఛత్రం వాసాంసి త్వఙ్గులీయకమ్ ॥ ౨,౧.

పదకొండవ రోజున వృషభాన్ని వదిలిన తర్వాత పిండం ఎందుకు ఇస్తారు? పాత్రలు, చెప్పులు, గొడుగు, వస్త్రాలు, ఉంగరం ఎందుకు ఇస్తారు?

త్రయోదశేఽహ్ని దేయం స్యాత్పదదానం కిమర్థకమ్ । శ్రాద్ధాని షోడశైతాని అబ్దం యావత్కుతో ఘటః ॥ ౨,౧.

పదమునకు నీళ్లు పోసే దానం పదమూడు రోజున ఎందుకు చేయాలి? ఏడాది పొడవునా ఈ పదహారు శ్రాద్ధాలు ఎందుకు చేయాలి? ఆ గడా అవసరం ఏమిటి?

అన్నాద్యేనోదకేనైవ షష్ట్యాధికశతత్రయమ్ । దినేదినే చ దాతవ్యం ఘటాన్నం ప్రేతతృప్తయే ॥ ౨,౧.

పిండికి తిండి, నీళ్లు కలిపి, వంద అరవై మూడు గడాలు ప్రతిరోజూ ఒక్కొక్కటి చొప్పున పితృదేవతలకు తృప్తి కోసం ఇవ్వాలి.

ప్రాప్తే కాలే వై మ్రియతే అనిత్యా మానవాః ప్రభో ॥ ౨,౧.

సమయం వచ్చినప్పుడు మనుషులు మరణిస్తారు ప్రభూ; ఈ మానవ జన్మ శాశ్వతం కాదు.

ఛిద్రం తు నైవ పశ్యామి కుతో జీవః స నిర్గతః । కుతో గచ్ఛన్తి భూతాని పృథివ్యాపో మనస్తథా । తేజో వదస్వ మే నాథ వాయురాకాశమేవ చ ॥ ౨,౧.

ఏదైనా రంధ్రం కనిపించడంలేదు, అయినా ప్రాణం ఎలా బయటకు వెళ్తుంది? భూమి, నీరు, మనస్సు, అగ్ని, వాయువు, ఆకాశం — ఇవన్నీ ఎక్కడికి పోతాయి? దయచేసి చెప్పండి ప్రభూ.

కుతః కర్మేన్ద్రియాణీహ పఞ్చబుద్ధీన్ద్రియాణి చ । వాయవశ్చైవ పఞ్చైతే కథం గచ్ఛన్తి చాత్యయమ్ ॥ ౨,౧.

ఈ లోకంలో కర్మేంద్రియాలు, ఐదు జ్ఞానేంద్రియాలు ఎక్కడి నుంచి వచ్చాయి? మరణ సమయంలో ఐదు ప్రాణవాయువులు ఎలా పోతాయి?

లోభమోహాదయః పఞ్చ శరీరే చైవ తస్కరాః । తృష్ణా కామో హ్యహఙ్కారః కుతో యాన్తి జనార్దనా ॥ ౨,౧.

లోభం, మోహం వంటి ఐదు దొంగలు మన శరీరంలో ఉంటారు. దాహం, కామం, అహంకారం ఇవన్నీ ఎక్కడికి పోతాయి జనార్దనా?

పుణ్యం వాప్యథవాపుణ్యం యత్కిఞ్చిత్సుకృతం తథా । నష్టే దేహే కుతో యాన్తి దానాని వివిధాని చ ॥ ౨,౧.

పుణ్యం, పాపం, చేసిన మంచి పనులు, రకరకాల దానాలు — ఇవన్నీ శరీరం పోయిన తర్వాత ఎక్కడికి పోతాయి?

సపిణ్డనం కిమర్థం చ పూర్ణే సంవత్సరేఽపి వా । ప్రేతస్య మేలనం కేషాం కింవిధం తత్ర కారయేత్ ॥ ౨,౧.

ఒక సంవత్సరం పూర్తయిన తర్వాత కూడా సపిండకరణం ఎందుకు చేయాలి? ఎవరికి, ఎలాంటి పితృదేవతలకు ఈ కలయిక చేయాలి?

మూర్ఛనాత్పననాద్వాపి విపత్తిర్యది జాయతే । యే దగ్ధా యే త్వదగ్ధాశ్చ పతితా యే నరా భువి ॥ ౨,౧.

వైఫల్యం వల్ల లేదా పడిపోవడం వల్ల మరణిస్తే, దహనం చేసినవారు, చేయనివారు, భూమిపై పడిపోయినవారు — వీరికి ఏమవుతుంది?

యాని చాన్యాని భూతాని తేషామన్తే భవేచ్చ కిమ్ । పాపినో యే దురాచారా యే చాన్యే గతబుద్ధయః ॥ ౨,౧.

ఇతర జీవులకు చివర్లో ఏమవుతుంది? పాపులు, దురాచారులు, దారి తప్పినవారు — వీరికి ఏమవుతుంది?

ఆత్మఘాతీ బ్రహ్మహా చ స్తేయీ విశ్వాసఘాతకః । కపిలాయాః పిబేచ్ఛూద్రో యః పఠేదిదమక్షరమ్ ॥ ౨,౧.

ఆత్మహత్య చేసుకున్నవాడు, బ్రాహ్మణ హంతకుడు, దొంగ, విశ్వాస ఘాతకుడు, కాపు ఆవు పాలను తాగిన శూద్రుడు, లేదా ఈ పవిత్ర శ్లోకాన్ని చదివినవాడు — వీరి స్థితి ఏమిటి?

ధారయేద్బ్రహ్మసూత్రం వా కా గతిస్తస్య మాధవ । శూద్రస్య బ్రాహ్మణీ భార్యా సంగృహీతా యదా భవేత్ ॥ ౨,౧.

శూద్రుడు బ్రహ్మసూత్రం ధరించినా, బ్రాహ్మణ స్త్రీని భార్యగా చేసుకున్నా, అతని గతి ఏమిటి మాధవా?