గరుడపురాణమ్

మనసశ్చైన్ద్రియాణాం చ ఐకాగ్ర్యం పరమం తపః । శరీరశోషణం వాపి కృచ్ఛ్రచాన్ద్రాయణాదిభిః ॥ ౧,౨౩౮.

మనస్సు, ఇంద్రియాలు ఒకదిశగా నిలిపే శ్రద్ధే గొప్ప తపస్సు. లేకపోతే, కఠిన ఉపవాసాలతో శరీరాన్ని శోషించడమూ తపస్సే.

వేదాన్తశతరుద్రీయప్రణవాదిజప బుధాః । సత్త్వశుద్ధికరం పుంసాం స్వాధ్యాయం పరిచక్షతే ॥ ౧,౨౩౮.

వేదాంతం, శతరుద్రీయం, ప్రణవాది జపం చేయడం మనస్సును పవిత్రం చేస్తుంది. దీన్ని స్వాధ్యాయంగా పండితులు చెబుతారు.

స్తుతిస్మరణపూజాదివాఙ్మనః కాయకర్మభిః । అనిశ్చలా హరౌ భక్తిరేతదీశ్వరచిన్తనమ్ । ఆసనం స్వస్తికం ప్రోక్తం పద్మమర్ధాసనం తథా ॥ ౧,౨౩౮.

స్తోత్రం, స్మరణ, పూజ మొదలైన వాటిని వాక్కుతో, మనసుతో, శరీరంతో చేయడం ద్వారా, భగవంతుడైన హరిలో స్థిరమైన భక్తి కలిగించడమే ఇశ్వర ధ్యానం. స్వస్తికాసనం, పద్మాసనం, అర్ధాసనం అనే ఆసనాలు చెప్పబడ్డాయి.

ప్రాణః స్వదేహజో వాయురాయామస్తన్నిరోధనమ్ । ఇన్ద్రియాణాం విచరతాం విషయేషు త్వసత్స్వివ ॥ ౧,౨౩౮.

మన శరీరంలో పుట్టే వాయువే ప్రాణం. దాన్ని నియంత్రించడమే ప్రాణాయామం. ఇంద్రియాలు విషయాలలో తిరిగినా అవి నిజంగా లేవన్నట్లుగా ఉంటాయి.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౨౩౯ శ్రీభగవానువాచ । సన్నపి బ్రహ్మ తస్మాత్ఖం మరుత్ఖాచ్చ తతోఽనలః ॥ ౧,౨౩౯.

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: సత్యమయమైన బ్రహ్మ నుండి ఆకాశం, ఆకాశం నుండి వాయువు, వాయువు నుండి అగ్ని పుట్టాయి.

అగ్నేరాపస్తతః పృథ్వీ ప్రపఞ్చాకృతిసూతికా । తతః సప్తదశం లిఙ్గం పఞ్చకర్మేన్ద్రియాణి చ ॥ ౧,౨౩౯.

అగ్నిలోంచి నీరు, నీటిలోంచి భూమి, భూమి లోంచి సృష్టి రూపం ఏర్పడింది. తర్వాత పదహారవ అంగంగా లింగశరీరం, ఐదు కర్మేంద్రియాలు పుట్టాయి.

వాక్పాణిపాదం పాయుశ్చాప్యుపస్థమథ ధీన్ద్రియమ్ । శ్రోత్రం త్వక్చక్షుషీ జిహ్వా ఘ్రాణం స్యాత్పఞ్చ వాయవః ॥ ౧,౨౩౯.

వాక్కు, చేతులు, కాళ్లు, మలద్వారం, జననేంద్రియం—ఇవి ఐదు కర్మేంద్రియాలు. చెవులు, చర్మం, కళ్ళు, నాలుక, ముక్కు—ఇవి ఐదు జ్ఞానేంద్రియాలు. ఇవే ఐదు ప్రాణవాయువులు.

ప్రాణోపానః సమానశ్చ వ్యానస్తూదాన ఏవ చ । మనోన్తః కరణం ధీశ్చ స్యాన్మనః సంశయాత్మకమ్ ॥ ౧,౨౩౯.

ప్రాణ, అపాన, సమాన, వ్యాన, ఉదాన—ఇవి ఐదు వాయువులు. మనస్సే అంతఃకరణం, బుద్ధి కూడా. మనస్సు ఎప్పుడూ సందేహంగా ఉంటుంది.

బుద్ధిర్నిశ్చయరూపా తు ఏతత్సూక్ష్మస్వరూపకమ్ । హిరణ్యగర్భమాత్మీయసూత్రం తత్కార్యాలిఙ్గకమ్ ॥ ౧,౨౩౯.

బుద్ధి నిశ్చయ స్వరూపంగా ఉంటుంది. ఇదే సూక్ష్మరూపం. హిరణ్యగర్భుడు, వ్యక్తి ఆత్మ, సూక్ష్మశరీరం—ఇవే దాని లక్షణాలు.

పఞ్చీకృతాని భూతాని హ్యపఞ్చీకృతభూతతః । పఞ్చీకృతేభ్యో భూతేభ్యో బ్రహ్మాణ్డం సమజాయత ॥ ౧,౨౩౯.

అయితే, ఐదు భూతాలు కలిసినవి, అవి కలవక ముందున్న భూతాల నుండి పుట్టాయి. ఆ కలిసిన ఐదు భూతాల నుండే ఈ బ్రహ్మాండం జన్మించింది.

లోకప్రసిద్ధం స్థూలాఖ్యం శరీరం చరణాదిమత్ । పఞ్చీకృతాని భూతాని తత్కార్యం తత్స్థమేవ చ ॥ ౧,౨౩౯.

ప్రపంచంలో అందరికీ తెలిసిన స్థూల శరీరం — అంటే కాళ్లు మొదలైన అవయవాలతో కూడినదీ — ఐదు కలిసిన భూతాల ఫలితమే. అదే వాటిలో స్థిరంగా ఉంటుంది.

సర్వం శరీరజాతం చ ప్రాణినాం స్థూలమీరితమ్ । త్రిధాహ్రి పరమాత్మస్థం శరీరం ప్రోచ్యతే బుధైః ॥ ౧,౨౩౯.

ప్రాణులందరి శరీరాలు స్థూల శరీరాలుగా పిలవబడతాయి. జ్ఞానులు, పరమాత్మలో ఉండే శరీరాన్ని మూడు విధాలుగా చెప్పారు.

దేహద్వయాభిగామీ చ త్వమథో జీవ ఏకతః । స్వభేదవాక్యాద్బ్రహ్మైవ ప్రవిష్టం దేహయోర్ద్వయోః ॥ ౧,౨౩౯.

ఓ జీవా! నువ్వు రెండు రకాల శరీరాల్లోనూ ప్రవేశిస్తావు. స్వభేద భావన ప్రకారం, ఆ రెండు శరీరాల్లోనూ ప్రవేశించినది పరబ్రహ్మనే.

జలార్క్వవద్వదరవజ్జీవః ప్రాణాదిధారణః । జాగ్రత్స్వప్నసుషుప్తీనాం సాక్షీ జీవః స చ స్మృతః ॥ ౧,౨౩౯.

నీరు, సూర్యుడు, గాలి జీవులను ఎలా పోషిస్తాయో, జీవుడు కూడా ప్రాణాదులను నిలబెడతాడు. మెలకువ, స్వప్నం, సుషుప్తి స్థితులకు జీవుడు సాక్షిగా ఉంటాడని గుర్తించబడతాడు.

జాగ్రత్స్వప్నసుషుప్త్యాఖ్యైర్వ్యాతిరిక్తశ్చ నిర్గుణః । నిర్గాతావయవోసంగో నిత్యశుద్ధస్వభావకః ॥ ౧,౨౩౯.

మెలకువ, స్వప్నం, సుషుప్తి అనే స్థితులన్నింటి నుండి వేరుగా, గుణరహితంగా, అవయవాలకు, బంధాలకు అతీతంగా, నిత్యశుద్ధ స్వభావంతో ఉన్నది.

పరమాత్మైవ యజ్జాగ్రత్స్వప్నాద్యైర్యస్త్రిధా మతః । అన్తః కరణరాశేశ్చైవాన్తః కరణఃస్థితః ॥ ౧,౨౩౯.

మెలకువ, స్వప్నం మొదలైన మూడు స్థితులుగా భావించబడేది పరమాత్మనే. అంతఃకరణ సమూహంలో, అంతఃకరణంలోనే స్థిరంగా ఉన్నది.

జాగ్రత్స్వప్నసుషుప్తీశ్చ పశ్యతో వికృతిః సదా । ఫలక్రియాకారకయోర్జాగ్రదాదీన్వదామ్యహమ్ ॥ ౧,౨౩౯.

మెలకువ, స్వప్నం, సుషుప్తి స్థితుల మార్పులను ఎప్పుడూ గమనిస్తూ, ఫలితమైన కార్యాలు, కర్తృత్వాన్ని కూడా మెలకువ మొదలైన వాటిలా నేను చెబుతున్నాను.

ఇన్ద్రియైరథ విజ్ఞానం జాగ్రత్స్థానముదీరితమ్ । జాగ్రత్సంస్కారసంభూతప్రత్యయో విషయార్థినః ॥ ౧,౨౩౯.

ఇంద్రియాల ద్వారా కలిగే జ్ఞానమే మెలకువ స్థితిగా చెప్పబడుతుంది. మెలకువలో ఏర్పడిన సంస్కారాల వల్ల, మనస్సు విషయాలవైపు ఆకర్షితమవుతుంది.

స్వప్నం సుషుప్తిః కరణోపసంఘాతే ధియః (ప) స్థిత (తి) । బ్రహ్మణః కారణావస్థాయాం స్థితిః కాలకాత్మనా ॥ ౧,౨౩౯.

కరణాలు లయమై, బుద్ధి నిశ్చలంగా ఉన్నప్పుడు స్వప్నం, సుషుప్తి వస్తాయి. బ్రహ్మ యొక్క కారణ స్థితిలో, కాలరూపంగా ఉండటం జరుగుతుంది.

క్రమతోక్రమతో జీవో జాగ్రదాది స పశ్యతి । సమాధ్యారంభకాలే తు పూర్వమేవావధారయేత్ ॥ ౧,౨౩౯.

జీవుడు క్రమంగా మెలకువ మొదలైన స్థితులను అనుభవిస్తాడు. ధ్యానం ప్రారంభంలో ముందుగా దీనిని బాగా తెలుసుకోవాలి.

ముముక్షావథ సంజాతే అన్తః కరణకేవలే । విలాపయేత్క్షేత్రజాతం తత్క్షేత్రం పరిశేషయేత్ ॥ ౧,౨౩౯.

మోక్షం కోరిక కలిగినప్పుడు, అంతఃకరణం మాత్రమే మిగిలినప్పుడు, క్షేత్రజాతాన్ని లయపరచి, క్షేత్రాన్ని మాత్రమే మిగిల్చాలి.

పఞ్చీకృతేభ్యో భూతేభ్యో భాణ్డాది వ్యతిరిక్తకమ్ । యథా మృదో ఘటో భిన్నో నాస్తి తత్కార్యతస్తథా ॥ ౧,౨౩౯.

ఐదు కలిసిన భూతాల నుండి పుట్టిన పాత్రలు మొదలైనవి వేరుగా ఉంటాయి. మట్టి గడ్డు పగిలిపోతే అది మట్టిగా మారిపోతుంది, అలాగే వాటి ఫలితమూ అంతే.

పఞ్చీకృతాని భూతాని అపఞ్చీకృతభూతతః । శంసంతి వ్యతిరేకేణ శిష్టాః సూక్ష్మశరీరకమ్ ॥ ౧,౨౩౯.

కలిసిన ఐదు భూతాలు, కలవని భూతాల నుండి పుట్టి, వేరుగా ఉన్న సూక్ష్మశరీరాన్ని సూచిస్తాయని మిగిలినవారు చెబుతారు.

అపఞ్చీకృతభూతేభ్యో న లిఙ్గం వ్యతిరిక్తకమ్ । పృథ్వ్యాధారం వినా నాస్తి వినా నాస్తి చ తేన సా ॥ ౧,౨౩౯.

కలవని భూతాల నుండి సూక్ష్మశరీరం వేరుగా ఉండదు. భూమి ఆధారం లేకుండా అది ఉండదు, అది లేకుండా అది ఉండదు.

తేజశ్చ వాయునా నాస్తి వాయుః ఖేన వినా న హి । యద్బ్రహ్మణా చ ఖం నాస్తి శుద్ధ బ్రహ్మ వినా చ ఖమ్ ॥ ౧,౨౩౯.

వాయువు లేకుండా అగ్ని ఉండదు, ఆకాశం లేకుండా వాయువు ఉండదు. బ్రహ్మ లేకుండా ఆకాశం ఉండదు, ఆకాశం లేకుండా శుద్ధ బ్రహ్మ ఉండదు.

శుద్ధభావస్తదా జాగ్రత్స్వప్నాదీనామసంభవః । జీవత్వవర్జితః ప్రాప్తాత్మచైతన్యానురూపతః ॥ ౧,౨౩౯.

శుద్ధ స్వభావం కలిగినప్పుడు మెలకువ, స్వప్నం మొదలైన స్థితులు కలుగవు. జీవత్వం లేకుండా, ఆత్మ చైతన్యానికి అనుగుణంగా పరమ స్థితిని పొందుతాడు.

నిత్యం శుద్ధం బుద్ధముక్తం సత్యం బ్రహ్మాద్వితీయకమ్ । తత్త్వంపదాన్తౌ శిష్టౌ చ తత్కారో బ్రహ్మవాచకః ॥ ౧,౨౩౯.

నిత్యమైనది, శుద్ధమైనది, బుద్ధమైనది, ముక్తమైనది, సత్యమైనది, ద్వితీయములేని బ్రహ్మ. 'తత్' మరియు 'త్వం' అనే పదాల చివర, కారణం బ్రహ్మను సూచిస్తుంది.

ఉకారశ్చ అకారశ్చ మకారోయమృగద్వయః । బ్రహ్మాహమస్మ్యహం బ్రహ్మజ్ఞానమజ్ఞానవర్ధనమ్ ॥ ౧,౨౩౯.

ఉకారము, అకారము, మకారము అనే ఈ రెండు మృగాల వలె ఉన్న అక్షరాలు. నేను బ్రహ్మను, నేను పరబ్రహ్మను, జ్ఞానమూ, అజ్ఞానాన్ని పెంచే శక్తినీ నేనే.

అయమాత్మా పరం జ్యోతిశ్చిన్నామానన్దరూపకః । సత్యం జ్ఞానమనతం హి త్వమసీతి శ్రుతీరితమ్ ॥ ౧,౨౩౯.

ఈ ఆత్మ పరమ జ్యోతి, అది చైతన్యానంద స్వరూపం. అది సత్యం, జ్ఞానం, అనంతం అని వేదాలు ప్రకటించాయి—'నీవే ఆ పరమాత్మ' అని.