గరుడపురాణమ్

యదా సర్వే విముచ్యన్తే కామా యేస్యహృది స్థితాః । తదామృతత్వమాప్నోతి జీవన్నేవ న సంశయః ॥ ౧,౨౩౬.

హృదయంలో ఉన్న అన్ని కోరికలు విడిపోతే, మనిషి బ్రతికుండగానే అమృతత్వాన్ని పొందుతాడు—ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

వ్యాపకత్వాత్కథం యాతి కో యాతి క్వ స యాతి చ । అనన్తత్వాన్నదేశోఽస్తి అమూర్తిత్వాద్గతిః కుతః ॥ ౧,౨౩౬.

అన్ని చోట్ల వ్యాపించి ఉన్నవాడు ఎలా వెళ్తాడు? ఎవరు వెళ్తారు, ఎక్కడికి వెళ్తారు? అనంతత్వం వల్ల స్థలం లేదు; రూపం లేనివాడికి ప్రయాణం ఎలా ఉంటుంది?

అద్వయత్వాన్న కోఽప్యస్తి బోధత్వాజ్జడతా కుతః । ఏకోద్దిష్టం యదన్యస్య మతివాగ్గతిసంస్థితి (మ్) ॥ ౧,౨౩౬.

ద్వైతం లేనందున వేరొకరు లేరు; చైతన్యం ఉన్నందున జడత్వం ఎలా ఉంటుంది? వేరొకరికి సంబంధించిన మనస్సు, మాట, కదలిక, స్థితి అన్నీ ఊహ మాత్రమే.

కథమాకాశకల్పస్య గతిరాగతిసంస్థితి । జాగ్రత్స్వప్నసుషుప్తం చ మాయయా పరికల్పితమ్ ॥ ౧,౨౩౬.

ఆకాశంలా ఉన్నవాడికి కదలిక, రాక, నిలుపు ఎలా ఉంటాయి? జాగ్రత్త, స్వప్నం, సుషుప్తి అన్నీ మాయ వల్ల ఊహించబడినవే.

వస్తు తైజసకం ప్రాజ్ఞే యత్తు పుణ్యమఖణ్డకమ్ । యథా తే ప్రియాత్మా నః సర్వేషాం చ తథా ప్రియః ॥ ౧,౨౩౬.

మనస్సులో, సుషుప్తిలో ఉన్న వాస్తవికత అదే అఖండమైన పుణ్యం. మీకు మీ ఆత్మ ఎంత ప్రియమో, అందరికీ కూడా అదే విధంగా ప్రియమైనది.

బోధమార్గే యథా చిత్తం సర్వేషాం చ తథా మతే । సర్వదా సర్వభూతానాం సర్వస్య చ మహామునే ॥ ౧,౨౩౬.

జ్ఞానమార్గంలో మనసు ఎలా స్థిరపడుతుందో, అలాగే అందరి అభిప్రాయాలు కూడా అలానే ఉంటాయి. మహామునీ, ఎప్పుడూ, అన్ని జీవులకూ, అన్నింటికీ ఇదే వర్తిస్తుంది.

నాహమత్రాత్మవిజ్ఞానం తస్మాత్పూర్ణం నిరన్తరమ్ । జాగ్రత్స్వప్నం తథా వృత్తం సౌషుప్తసుఖమేవ చ ॥ ౧,౨౩౬.

ఇక్కడ నాకు ఆత్మజ్ఞానం పూర్తిగా, నిరంతరం ఉండదు. మేల్కొనడం, కలలు, వాటిలో జరిగే విషయాలు, అలాగే గాఢనిద్రలో కలిగే ఆనందం కూడా అలాగే ఉంటాయి.

స్మరణం విస్మృతార్థస్య నాస్తి చేత్కస్య జాయతే । సత్యమస్తు తథా వాణు అశరీరం పరం తథా ॥ ౧,౨౩౬.

మరిచిపోయిన విషయాన్ని గుర్తు చేసుకోలేకపోతే, మనస్సులో ఆ జ్ఞాపకం ఎలా వస్తుంది? ఇది నిజమే అయినా, అణువంత సూత్ష్మమైనది, శరీరం లేనిది, పరమమైనదిగా కూడా ఉండవచ్చు.

నాస్తి చేత్సుఖదుః ఖానాం సర్వేషాం వేదనం కథమ్ । సదా సర్వత్ర సర్వజ్ఞః సర్వస్య హృదయే న యేత్ ॥ ౧,౨౩౬.

అనుభూతి లేకపోతే, అందరికీ సుఖదుఃఖాలను ఎలా అనుభవించగలుగుతారు? సర్వజ్ఞుడు ఎప్పుడూ అన్నిచోట్లా ఉన్నా, అందరి హృదయంలో మాత్రం ఉండడు.

సాక్షిభూతః సమాశ్రిత్య కో జానాతి విచేష్టితమ్ । సత్య జ్ఞానానన్త భిన్నం స్యాన్నసత్యం జ్ఞానతః పృథక్ ॥ ౧,౨౩౬.

సాక్షిగా నిలిచి, ఎవరు ఆచరణలను తెలుసుకుంటారు? సత్యం, జ్ఞానం, అనంతం వేర్వేరు కావొచ్చు, కానీ అసత్యం జ్ఞానానికి వేరుగా ఉండదు.

నానన్త్యాత్పృథగానన్దం నాప్యమానన్దతః పృథక్ । త్వమేవ పరమం బ్రహ్మ సత్యజ్ఞానాదిలక్షణమ్ ॥ ౧,౨౩౬.

అనంతత్వం లేకుండా ఆనందం లేదు, ఆనందం లేకపోయినా వేరుగా ఉండదు. నీవే పరమబ్రహ్మ, సత్యం, జ్ఞానం మొదలైన లక్షణాలతో ఉన్నవాడవు.

అహం బ్రహ్మ పరం తత్త్వం జ్ఞాత్వా త్వఖిలవిద్భవేత్ । యథైకమృన్మయే జ్ఞాతే సర్వమేతచ్చరాచరమ్ ॥ ౧,౨౩౬.

‘నేనే బ్రహ్మ, పరమతత్త్వం’ అని తెలిసినవాడు అన్నీ తెలిసినవాడవుతాడు. ఒక మట్టి ముద్దను తెలిసినవాడికి, మట్టితో చేసిన అన్ని వస్తువులు తెలిసినట్లే.

యథైకహేమమణినా సర్వం హేమమయం భవేత్ । జ్ఞానం తథైవమీశేన జ్ఞానినాప్యఖిలం జగత్ ॥ ౧,౨౩౬.

ఒక బంగారు ఆభరణాన్ని చూసి, బంగారుతో చేసినవన్నీ తెలిసినట్లే, భగవంతుని జ్ఞానంతో జ్ఞానిని ఈ లోకమంతా తెలుసుకోగలడు.

యథాన్ధకారదోషేణ రజ్జుః సమ్యఙ్నదృశ్యతే । యథా సంమోహదోషేణ చాత్మా సమ్యఙ్నదృశ్యతే ॥ ౧,౨౩౬.

ఎలా చీకటి వల్ల కయిటిని సరిగ్గా చూడలేమో, అలాగే మాయ వల్ల ఆత్మను కూడా సరిగ్గా చూడలేము.

సర్పధారాదిభిర్భేదరైన్యథా వస్తుకల్పనమ్ । వ్యోమాదినా సరూపాద్యైరన్యథాత్మా ప్రకల్ప్యతే ॥ ౧,౨౩౬.

పాము రూపం లాంటి భేదాలు ఊహించటం వల్ల వాస్తవాన్ని వేరుగా ఊహించగలుగుతాం. అలాగే, ఆకాశం మొదలైన రూపాల వల్ల ఆత్మను కూడా వేరుగా ఊహిస్తారు.

ప్రత్యక్షమపి యద్ద్రవ్యన్దుర్దర్శమితి భాషతే । వ్యోమాదినా సరూపాద్యైరన్యథా కల్పితైస్తథా ॥ ౧,౨౩౬.

కన్నుముందే ఉన్న వస్తువు అయినా, దాన్ని చూడటం కష్టం అంటారు. అలాగే, ఆకాశం మొదలైన ఊహిత రూపాల వల్ల వాస్తవాన్ని వేరుగా ఊహిస్తారు.

తథా హి రజ్జురురగః శుక్తిః కారజతం యథా । మృగతృష్ణాపథాయామ్భస్తృప్తిం విష్ణో తథా జగత్ ॥ ౧,౨౩౬.

ఎలా కయిటిని పాముగా, శంఖును వెండిగా, మృగతృష్ణలో నీటిని ఊహించుకుంటామో, విష్ణూ, అలాగే ఈ జగత్తును కూడా ఊహిస్తారు.

హాహిష్ణోద్విజా కథి ద్భోహమితిదృ । గ్రహనాశాత్పునర్ధ్యాయన్బ్రాహ్మణ్యం మన్యతే యథా ॥ ౧,౨౩౬.

ఓ ద్విజా, ఎవరైనా ‘నేను ఆవును’ అని అనిపించుకుని, అపోహ తొలిగిన తర్వాత మళ్లీ తాను బ్రాహ్మణుడని భావించడంలా.

మాయావిష్టస్తథా జీవో దేహోహమితి మన్యతే । మాయానాశాత్పునః స్వీయరూపం బ్రహ్మాస్మి మన్యతే ॥ ౧,౨౩౬.

అలాగే, మాయలో పడిన జీవుడు ‘నేనే ఈ శరీరం’ అని అనుకుంటాడు. మాయ పోయిన తర్వాత మళ్లీ తన నిజమైన రూపాన్ని ‘నేనే బ్రహ్మ’ అని తెలుసుకుంటాడు.

గ్రహనాశాద్యథా మాన్యజనోక్రూరమవేక్షతే । స్వరూపదర్శనాచ్చాయం మాయా నాశన్తయా వినా ॥ ౧,౨౩౬.

ఎలా అపోహ పోయిన తర్వాత గౌరవనీయుడిని క్రూరుడిగా చూస్తారో, అలాగే తన నిజమైన స్వరూపాన్ని దర్శించటం వల్ల మాయ నశిస్తుంది.

అనాదిత్వం సమం ద్వాభ్యాం స్వరూపం తద్విలక్షణమ్ । ఏకః సత్యం తథా భాగీ విచారేణ పరం మృషా ॥ ౧,౨౩౬.

ఆది లేనిది రెండింటికీ సమంగా ఉన్నా, వాటి అసలు స్వరూపం వేరే వేరే. ఒకటి నిజంగా ఉన్నది, మరొకటి విచారించితే అసత్యమే.

అజోపి హి సకృత్ప్రేత్య సంభవామ్యాత్మమాయయా । మాయేచ్ఛయా ద్విధా స స్యాత్పతిః పత్నీ సుఖం జగత్ ॥ ౧,౨౩౬.

పుట్టకపోయినా, నేను నా మాయ వల్ల ఒక్కసారి పుట్టుతాను. మాయా సంకల్పంతో నేను ఇద్దరిగా, భర్తగా, భార్యగా, సుఖంగా, జగత్తుగా మారుతాను.

అష్టావింశతిభేదైస్తు త్రైగుణ్యం విద్యతే పృథక్ । చతురశీతిర్లక్ష్యన్తే నరనార్యాకృతీని చ ॥ ౧,౨౩౬.

ఇరవై ఎనిమిది విధాలుగా మూడు గుణాలు వేరుగా కనిపిస్తాయి. ఎనభై నాలుగు రకాల మగ, ఆడ రూపాలు కూడా కనిపిస్తాయి.

ఏషువిశ్వం ప్రభవతి ఖణ్డజం మాయయా యథా । ఆదావన్తే చ సన్త్యేతే నామరూపక్రియాదయః ॥ ౧,౨౩౬.

ఈ వాటిలో, మాయ వల్ల విభజింపబడిన ఈ సృష్టి అంతా ఉద్భవిస్తుంది. ప్రారంభంలోను, చివర్లోను, పేర్లు, రూపాలు, క్రియలు మొదలైనవి ఉంటూనే ఉంటాయి.

సత్తావకల్పనం కాలే న సన్తి పరమార్థతః । యథా రథాదయః స్వప్నే సన్తో నైవ చ సత్యతః ॥ ౧,౨౩౬.

కాలంలో ఉన్నట్టు కనిపించే జీవితం నిజంగా లేదు. కలలో రథాలు వంటివి కనిపించినా అవి నిజంగా లేవు కదా.

తథా జాగ్రదవస్థాయాం భూతాని న తు సన్నిధౌ । ద్వైరూప్యం మాయయా యాతి జాగ్రత్స్వప్నపదజ్ఞ (క్ష) యోః ॥ ౧,౨౩౬.

అలాగే, మేలుకున్న స్థితిలో కూడా భూతాలు నిజంగా లేవు. మాయ వల్ల మేల్కొనడం, కలలలో ఉండడం అనే ద్వంద్వ భావన వస్తుంది.

ఏవమేతత్పరం బ్రహ్మ స్వప్నజాగ్రత్పదద్వయే । సుషుప్తమచలం రూపమద్వయం పదముచ్యతే ॥ ౧,౨౩౬.

ఇలా, పరబ్రహ్మం కలలోనూ మేల్కొన్న స్థితిలోనూ ఒకేలా ఉంటుంది. అది సుషుప్తి అనే స్థిరమైన, ద్వంద్వరహితమైన స్థితిగా చెప్పబడుతుంది.

మాయావిచారసిద్ధైవ విచారేణ విలీయతే । ఆపాతరహితా సాపి కల్పనా కాలవర్తినీ ॥ ౧,౨౩౬.

మాయను విచారంతో తెలుసుకుంటే, అదే విచారంతో అది కరుగుతుంది. ఆ భావన కూడా అసలేమీ లేని, కాలంలో మాత్రమే ఉండే ఊహ మాత్రమే.

ఏవం తస్యా (దాత్యా) త్మనాదిత్యం సిద్ధమేకస్య సత్యజా । సతోస్తిత్వం వసాతిత్వాదస్తిత్వాసత్యతాం తతః ॥ ౧,౨౩౬.

అలా, ఆ పరమాత్మ ద్వారా ఒక్కటే నిజమని స్థిరమవుతుంది. నిజమైనదే ఉన్నప్పుడు, అసత్యం ఉండదు. అందుకే అసత్యం లేనిదిగా తేలిపోతుంది.