గరుడపురాణమ్

అద్వైతయోగసమ్పన్నాస్తే ముచ్యన్తేఽతిబన్ధనాత్ । అతీతారబ్ధమాగామి కర్మ నశ్యతి బోధతః ॥ ౧,౨౩౬.

ద్వైతరహిత యోగాన్ని పొందినవారు బలమైన బంధనాలనుండి విముక్తి పొందుతారు. గత, వర్తమాన, భవిష్యత్ కర్మలు జ్ఞానంతో నశిస్తాయి.

సద్విచారకుఠారేణ చ్ఛిన్నసంసారపాదపః । జ్ఞానవైరాగ్యతీర్థేన లభతే వైష్ణవం పదమ్ ॥ ౧,౨౩౬.

నిజమైన విచారణ అనే గొడ్డలితో సంసార వృక్షాన్ని నరికిపారేస్తారు. జ్ఞానం, వైరాగ్యం అనే పవిత్రతీర్థాలతో విష్ణుపదాన్ని పొందుతారు.

జాగ్రత్స్వప్నసుషుప్తం చ మాయా త్రిపురముచ్యతే । అత్రైవాన్తర్గతం సర్వం శాశ్వతే నాద్వయే పదే ॥ ౧,౨౩౬.

జాగ్రత్త, స్వప్నం, సుషుప్తి అనే మూడు స్థితులను మాయ అనే మూడు పురాలు అంటారు. ఇవన్నీ శాశ్వతమైన, ద్వైతం లేని స్థితిలోనే కలిసిపోతాయి.

నామరూపక్రియాహీనం సర్వం తత్పరమం పదమ్ । జగత్కృత్వేశ్వరోఽనన్తం స్వయమత్ర ప్రవిష్టవాన్ ॥ ౧,౨౩౬.

పేరు, రూపం, క్రియ లేని స్థితి అదే పరమ పదం. జగత్తును సృష్టించిన అనంతుడైన ఈశ్వరుడు తానే అందులో ప్రవేశించాడు.

వేదాహమేతం పురుషం చిద్రూపం తమసః పరమ్ । సోఽహమస్మీతి మోక్షాయ నాన్యః పన్థా విముక్తయే ॥ ౧,౨౩౬.

నేను ఆ పురుషుడిని తెలుసుకున్నాను, ఆయన చైతన్య స్వరూపుడు, అంధకారానికి అతీతుడు. 'నేనే ఆయనే' అని తెలుసుకుంటే ముక్తి కలుగుతుంది; విముక్తికి వేరే మార్గం లేదు.

శ్రవణం మననం ధ్యానం జ్ఞానానాం చైవ సాధనమ్ । యజ్ఞదానతపస్తీర్థవేదైర్ముక్తిర్న లభ్యతే ॥ ౧,౨౩౬.

వినడం, మననం, ధ్యానం, జ్ఞాన సాధన—ఇవి ముక్తికి మార్గాలు. యజ్ఞాలు, దానం, తపస్సు, తీర్థయాత్రలు, వేదాలు ఇవన్నీ ముక్తిని ఇవ్వవు.

త్యాగేన కేనచిద్ధ్యానపూజాకర్మాదిభిర్యథా । ద్వివిధం వేదవచనం కురు కర్మ త్యజేతి చ ॥ ౧,౨౩౬.

ఏదైనా త్యాగం ద్వారా, లేదా ధ్యానం, పూజ, కర్మల ద్వారా—వేదం రెండు విధాలుగా చెబుతుంది: 'కర్మ చేయు', 'కర్మను వదిలిపెట్టు' అని.

యజ్ఞాదయో విముక్తానాం నిష్కామానాం విముక్తయే । అన్తః కరణశుద్ధ్యర్థమూచురేవాత్ర కేచన ॥ ౧,౨౩౬.

యజ్ఞాదులు, ముక్తి పొందిన, కోరికలు లేని వారికి, కొందరు అంటారు, మనస్సు శుద్ధికోసం మాత్రమే అవి చేయాలని.

ఏకేన జన్మనా జ్ఞానన్ముక్తిర్న ద్వైతభావినామ్ । యోగభ్రష్టాః కుయోగాశ్చ విప్రా యోగికులోద్భవాః ॥ ౧,౨౩౬.

జ్ఞానంతో ముక్తి ఒక్క జన్మలోనే లభిస్తుంది, ద్వైతాన్ని చూస్తున్నవారికి కాదు. యోగంలో విఫలమైనవారు, తప్పుగా యోగం చేసే వారు, యోగికుల కుటుంబంలో జన్మించిన బ్రాహ్మణులకూ కాదు.

కర్మణా బధ్యతే జన్తుర్జ్ఞానాన్ముక్తో భవాద్భవేత్ । ఆత్మజ్ఞానన్త్వాశ్రయేద్వై అజ్ఞానం యదతోఽన్యథా ॥ ౧,౨౩౬.

జీవి కర్మ వల్ల బంధించబడతాడు, జ్ఞానం వల్ల విముక్తి పొందతాడు. నిజమైన ఆత్మజ్ఞానాన్ని ఆశ్రయించాలి; లేకపోతే అజ్ఞానం వల్ల బంధనమే.

యదా సర్వే విముచ్యన్తే కామా యేస్యహృది స్థితాః । తదామృతత్వమాప్నోతి జీవన్నేవ న సంశయః ॥ ౧,౨౩౬.

హృదయంలో ఉన్న అన్ని కోరికలు విడిపోతే, మనిషి బ్రతికుండగానే అమృతత్వాన్ని పొందుతాడు—ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

వ్యాపకత్వాత్కథం యాతి కో యాతి క్వ స యాతి చ । అనన్తత్వాన్నదేశోఽస్తి అమూర్తిత్వాద్గతిః కుతః ॥ ౧,౨౩౬.

అన్ని చోట్ల వ్యాపించి ఉన్నవాడు ఎలా వెళ్తాడు? ఎవరు వెళ్తారు, ఎక్కడికి వెళ్తారు? అనంతత్వం వల్ల స్థలం లేదు; రూపం లేనివాడికి ప్రయాణం ఎలా ఉంటుంది?

అద్వయత్వాన్న కోఽప్యస్తి బోధత్వాజ్జడతా కుతః । ఏకోద్దిష్టం యదన్యస్య మతివాగ్గతిసంస్థితి (మ్) ॥ ౧,౨౩౬.

ద్వైతం లేనందున వేరొకరు లేరు; చైతన్యం ఉన్నందున జడత్వం ఎలా ఉంటుంది? వేరొకరికి సంబంధించిన మనస్సు, మాట, కదలిక, స్థితి అన్నీ ఊహ మాత్రమే.

కథమాకాశకల్పస్య గతిరాగతిసంస్థితి । జాగ్రత్స్వప్నసుషుప్తం చ మాయయా పరికల్పితమ్ ॥ ౧,౨౩౬.

ఆకాశంలా ఉన్నవాడికి కదలిక, రాక, నిలుపు ఎలా ఉంటాయి? జాగ్రత్త, స్వప్నం, సుషుప్తి అన్నీ మాయ వల్ల ఊహించబడినవే.

వస్తు తైజసకం ప్రాజ్ఞే యత్తు పుణ్యమఖణ్డకమ్ । యథా తే ప్రియాత్మా నః సర్వేషాం చ తథా ప్రియః ॥ ౧,౨౩౬.

మనస్సులో, సుషుప్తిలో ఉన్న వాస్తవికత అదే అఖండమైన పుణ్యం. మీకు మీ ఆత్మ ఎంత ప్రియమో, అందరికీ కూడా అదే విధంగా ప్రియమైనది.

బోధమార్గే యథా చిత్తం సర్వేషాం చ తథా మతే । సర్వదా సర్వభూతానాం సర్వస్య చ మహామునే ॥ ౧,౨౩౬.

జ్ఞానమార్గంలో మనసు ఎలా స్థిరపడుతుందో, అలాగే అందరి అభిప్రాయాలు కూడా అలానే ఉంటాయి. మహామునీ, ఎప్పుడూ, అన్ని జీవులకూ, అన్నింటికీ ఇదే వర్తిస్తుంది.

నాహమత్రాత్మవిజ్ఞానం తస్మాత్పూర్ణం నిరన్తరమ్ । జాగ్రత్స్వప్నం తథా వృత్తం సౌషుప్తసుఖమేవ చ ॥ ౧,౨౩౬.

ఇక్కడ నాకు ఆత్మజ్ఞానం పూర్తిగా, నిరంతరం ఉండదు. మేల్కొనడం, కలలు, వాటిలో జరిగే విషయాలు, అలాగే గాఢనిద్రలో కలిగే ఆనందం కూడా అలాగే ఉంటాయి.

స్మరణం విస్మృతార్థస్య నాస్తి చేత్కస్య జాయతే । సత్యమస్తు తథా వాణు అశరీరం పరం తథా ॥ ౧,౨౩౬.

మరిచిపోయిన విషయాన్ని గుర్తు చేసుకోలేకపోతే, మనస్సులో ఆ జ్ఞాపకం ఎలా వస్తుంది? ఇది నిజమే అయినా, అణువంత సూత్ష్మమైనది, శరీరం లేనిది, పరమమైనదిగా కూడా ఉండవచ్చు.

నాస్తి చేత్సుఖదుః ఖానాం సర్వేషాం వేదనం కథమ్ । సదా సర్వత్ర సర్వజ్ఞః సర్వస్య హృదయే న యేత్ ॥ ౧,౨౩౬.

అనుభూతి లేకపోతే, అందరికీ సుఖదుఃఖాలను ఎలా అనుభవించగలుగుతారు? సర్వజ్ఞుడు ఎప్పుడూ అన్నిచోట్లా ఉన్నా, అందరి హృదయంలో మాత్రం ఉండడు.

సాక్షిభూతః సమాశ్రిత్య కో జానాతి విచేష్టితమ్ । సత్య జ్ఞానానన్త భిన్నం స్యాన్నసత్యం జ్ఞానతః పృథక్ ॥ ౧,౨౩౬.

సాక్షిగా నిలిచి, ఎవరు ఆచరణలను తెలుసుకుంటారు? సత్యం, జ్ఞానం, అనంతం వేర్వేరు కావొచ్చు, కానీ అసత్యం జ్ఞానానికి వేరుగా ఉండదు.

నానన్త్యాత్పృథగానన్దం నాప్యమానన్దతః పృథక్ । త్వమేవ పరమం బ్రహ్మ సత్యజ్ఞానాదిలక్షణమ్ ॥ ౧,౨౩౬.

అనంతత్వం లేకుండా ఆనందం లేదు, ఆనందం లేకపోయినా వేరుగా ఉండదు. నీవే పరమబ్రహ్మ, సత్యం, జ్ఞానం మొదలైన లక్షణాలతో ఉన్నవాడవు.

అహం బ్రహ్మ పరం తత్త్వం జ్ఞాత్వా త్వఖిలవిద్భవేత్ । యథైకమృన్మయే జ్ఞాతే సర్వమేతచ్చరాచరమ్ ॥ ౧,౨౩౬.

‘నేనే బ్రహ్మ, పరమతత్త్వం’ అని తెలిసినవాడు అన్నీ తెలిసినవాడవుతాడు. ఒక మట్టి ముద్దను తెలిసినవాడికి, మట్టితో చేసిన అన్ని వస్తువులు తెలిసినట్లే.

యథైకహేమమణినా సర్వం హేమమయం భవేత్ । జ్ఞానం తథైవమీశేన జ్ఞానినాప్యఖిలం జగత్ ॥ ౧,౨౩౬.

ఒక బంగారు ఆభరణాన్ని చూసి, బంగారుతో చేసినవన్నీ తెలిసినట్లే, భగవంతుని జ్ఞానంతో జ్ఞానిని ఈ లోకమంతా తెలుసుకోగలడు.

యథాన్ధకారదోషేణ రజ్జుః సమ్యఙ్నదృశ్యతే । యథా సంమోహదోషేణ చాత్మా సమ్యఙ్నదృశ్యతే ॥ ౧,౨౩౬.

ఎలా చీకటి వల్ల కయిటిని సరిగ్గా చూడలేమో, అలాగే మాయ వల్ల ఆత్మను కూడా సరిగ్గా చూడలేము.

సర్పధారాదిభిర్భేదరైన్యథా వస్తుకల్పనమ్ । వ్యోమాదినా సరూపాద్యైరన్యథాత్మా ప్రకల్ప్యతే ॥ ౧,౨౩౬.

పాము రూపం లాంటి భేదాలు ఊహించటం వల్ల వాస్తవాన్ని వేరుగా ఊహించగలుగుతాం. అలాగే, ఆకాశం మొదలైన రూపాల వల్ల ఆత్మను కూడా వేరుగా ఊహిస్తారు.

ప్రత్యక్షమపి యద్ద్రవ్యన్దుర్దర్శమితి భాషతే । వ్యోమాదినా సరూపాద్యైరన్యథా కల్పితైస్తథా ॥ ౧,౨౩౬.

కన్నుముందే ఉన్న వస్తువు అయినా, దాన్ని చూడటం కష్టం అంటారు. అలాగే, ఆకాశం మొదలైన ఊహిత రూపాల వల్ల వాస్తవాన్ని వేరుగా ఊహిస్తారు.

తథా హి రజ్జురురగః శుక్తిః కారజతం యథా । మృగతృష్ణాపథాయామ్భస్తృప్తిం విష్ణో తథా జగత్ ॥ ౧,౨౩౬.

ఎలా కయిటిని పాముగా, శంఖును వెండిగా, మృగతృష్ణలో నీటిని ఊహించుకుంటామో, విష్ణూ, అలాగే ఈ జగత్తును కూడా ఊహిస్తారు.

హాహిష్ణోద్విజా కథి ద్భోహమితిదృ । గ్రహనాశాత్పునర్ధ్యాయన్బ్రాహ్మణ్యం మన్యతే యథా ॥ ౧,౨౩౬.

ఓ ద్విజా, ఎవరైనా ‘నేను ఆవును’ అని అనిపించుకుని, అపోహ తొలిగిన తర్వాత మళ్లీ తాను బ్రాహ్మణుడని భావించడంలా.

మాయావిష్టస్తథా జీవో దేహోహమితి మన్యతే । మాయానాశాత్పునః స్వీయరూపం బ్రహ్మాస్మి మన్యతే ॥ ౧,౨౩౬.

అలాగే, మాయలో పడిన జీవుడు ‘నేనే ఈ శరీరం’ అని అనుకుంటాడు. మాయ పోయిన తర్వాత మళ్లీ తన నిజమైన రూపాన్ని ‘నేనే బ్రహ్మ’ అని తెలుసుకుంటాడు.