గరుడపురాణమ్

లోభో మోహః క్రోధ ఏతైర్యుక్తః పాపం నరశ్చరేత్ । హస్తావుపస్థముదరం వాక్చతుర్థో చతుష్టయమ్ ॥ ౧,౨౩౫.

లోభం, మోహం, కోపం — ఇవి కలిసినప్పుడు, మనిషి పాపం చేస్తాడు. చేతులు, ఉపస్థానం, కడుపు, మాట — ఈ నాలుగు భాగాలు—

ఏతత్సుసంయతం యస్య స విప్రః కథ్యతే బుధైః (ధః) । పరవిత్తం న గృహ్ణాతి న హింసాం కురుతే తథా ॥ ౧,౨౩౫.

వీటిని ఎవరు బాగా నియంత్రించుకుంటారో, వారిని పండితులు జ్ఞానవంతుడైన బ్రాహ్మణుడు అంటారు. వారు పరధనం తీసుకోరు, హింస చేయరు.

నాక్షక్రీడారతో యస్తు హస్తౌ తస్య సుసంయతౌ । పరస్త్రీవర్జనరతస్తస్యోపస్థం సుసంయతమ్ ॥ ౧,౨౩౫.

ఎవరు జూదంలో ఆనందించరో, వారి చేతులు బాగా నియంత్రితంగా ఉంటాయి. ఎవరు పరస్త్రీలను దూరంగా ఉంచడంలో ఆనందిస్తారో, వారి ఉపస్థానం నియంత్రితంగా ఉంటుంది.

అలోలుపమిదం భుఙ్క్తే జఠరం తస్య సంయతమ్ । సత్యం హితం మితం బ్రూతే యస్మాద్వాక్తస్య సంయతా ॥ ౧,౨౩౫.

ఎవరు ఆశ లేకుండా భోజనం చేస్తారో, వారి కడుపు నియంత్రితంగా ఉంటుంది. ఎవరు సత్యాన్ని, మేలైనదాన్ని, కొద్దిగా మాత్రమే మాట్లాడతారో, వారి మాట నియంత్రితంగా ఉంటుంది.

యస్య సంయతాన్యేతాని తస్య కిం తపసాధ్వరైః । ఐక్యం యద్బుద్ధిమనసోరిన్ద్రియాణాం చ సర్వదా ॥ ౧,౨౩౫.

వీటిని ఎవరు నియంత్రించుకుంటారో, వారికి తపస్సు, యజ్ఞాలు అవసరం లేదు. బుద్ధి, మనస్సు, ఇంద్రియాలు ఎప్పుడూ ఏకత్వంగా ఉండటం—

సబీజం వాపి నిర్బోజం ధ్యానమేతత్ప్రకీర్తితమ్ । భ్రువోర్మధ్యే స్థితాం బుద్ధిం విషయేషు యునక్తి యః ॥ ౧,౨౩౫.

బీజంతో అయినా, బీజం లేకుండా అయినా, ఇదే ధ్యానం అని అంటారు. ఎవరు బుద్ధిని కళ్ల మధ్య స్థిరపెట్టి విషయాలలో నిలిపిస్తారో—

హన్ద్రియాణాముపరమే మనసి హ్యవ్యవస్థితే ॥ ౧,౨౩౫.

ఇంద్రియాలు నిశ్చలంగా ఉండి, మనస్సు స్థిరంగా లేకపోతే—

స్వప్నాన్పశ్యత్యసౌ జీవో బాహ్యానాభ్యన్తరానథ । జీవో జాగ్రదవస్థాయామేవమాహుర్విపాశ్చితః ॥ ౧,౨౩౫.

అప్పుడు ఆ జీవుడు బయట, లోపల కలిగే స్వప్నాలను చూస్తాడు. మెలకువలో ఉన్నప్పుడు కూడా జీవుడు ఇలానే ఉంటాడని పండితులు చెబుతారు.

హృది స్థితః స తమసా మోహితో న స్మరత్యపి । యదా తస్య కుతో వేతి సుషుప్తిరితి కథ్యతే ॥ ౧,౨౩౫.

హృదయంలో ఉండి, అజ్ఞానంతో మాయలో పడిపోతే, ఏమీ గుర్తు పెట్టుకోడు. ఎక్కడి నుంచి వచ్చాడో తెలియకపోతే, దానిని సుషుప్తి అంటారు.

జాగ్రతో యస్య నో తన్ద్రా న మోహో న భ్రమస్తథా । ఉత్పద్యతే న జానాతి శబ్దార్థవిషయాన్వశీ ॥ ౧,౨౩౫.

ఎవరికైనా మెలకువలో నిద్ర, మోహం, భ్రమ ఉండవు; శబ్దార్థ విషయాలు కలుగవు, తెలియవు; వారు స్వాధీనంగా ఉంటారు—

ఇన్ద్రియాణి సమాహృత్య విషయేభ్యో మనస్తథా । బుద్ధ్యాహఙ్కారమపి చ ప్రకృత్యా బుద్ధిమేవ చ ॥ ౧,౨౩౫.

ఇంద్రియాలను విషయాల నుంచి, అలాగే మనస్సును కూడా, బుద్ధి, అహంకారాన్ని, బుద్ధిని కూడా స్వభావంతో వెనక్కి తీసుకుంటూ—

సంయమ్య ప్రకృతిం చాపి చిచ్ఛక్త్యా కేవలే స్థితః । పశ్యత్యాత్మాని చాత్మానమాత్మనాత్మప్రకాశకమ్ ॥ ౧,౨౩౫.

స్వభావాన్ని చైతన్యశక్తితో నియంత్రించి, ఆ స్థితిలో స్థిరంగా ఉండే ఆత్మ, తనలో తానే ప్రకాశించే ఆత్మను తనలో తానే దర్శిస్తుంది.

చిద్రూపమమృతం శుద్ధం నిష్క్రియం వ్యాపకం శివమ్ । తురీయాయామవస్థాయామాస్థితోఽసౌ న సంశయః ॥ ౧,౨౩౫.

నలుగురవ స్థితిలో, అతడు నిస్సందేహంగా, అమృత స్వరూపమైన, పవిత్రమైన, క్రియారహితమైన, అన్నిచోట్ల వ్యాపించిన, మంగళకరమైన చైతన్యంగా స్థిరంగా ఉంటాడు.

శబ్దాదయో గుణాః పఞ్చ సత్త్వాద్యాశ్చ గుణాస్త్రయః । పుర్యష్టకస్య పద్మస్య పత్రాణ్యష్టౌ చ తాని హి ॥ ౧,౨౩౫.

శబ్దం మొదలైన ఐదు లక్షణాలు, సత్త్వాది మూడు గుణాలు కలిపి, సూక్ష్మశరీర పద్మానికి ఎనిమిది దళాలుగా ఉంటాయి.

సామ్యావస్థా గుణకృతా ప్రకృతిస్తత్ర కర్ణికా । కర్ణికాయాం స్థితో దేవో దేహీ చిద్రూప ఏవ హి ॥ ౧,౨౩౫.

ఆ పద్మానికి మధ్యభాగం గుణాల సమత్వ స్థితి. ఆ మధ్యలో, చైతన్య స్వరూపుడైన దేవుడు, శరీరధారి స్థితి చెందుతాడు.

పుర్యష్టకం పరిత్యజ్య ప్రకృతిఞ్చ గుణాత్మికామ్ । యదా యాతి తదా జీవో యాతి ముక్తిం న సంశయః ॥ ౧,౨౩౫.

ఎవరైనా సూక్ష్మశరీరాన్ని, గుణమయమైన ప్రకృతిని విడిచిపెట్టినప్పుడు, ఆ జీవుడు తప్పకుండా మోక్షాన్ని పొందుతాడు.

ప్రాణాయామో జపశ్చైవ ప్రత్యాహారోఽథ ధారణా । ధ్యానం సమాధిరిత్యేతే షడ్యోగస్య ప్రసాధకాః ॥ ౧,౨౩౫.

శ్వాస నియంత్రణ, జపం, ఇంద్రియనిగ్రహం, ఏకాగ్రత, ధ్యానం, సమాధి — ఇవే యోగానికి ఆరు సాధనాలు.

పాపక్షయే దేవతానాం ప్రీతిరిన్ద్రియసంయమః । జపధ్యానయుతో గర్భో విపరీతస్త్వగర్భకః ॥ ౧,౨౩౫.

పాపాలు తొలగినప్పుడు దేవతల అనుగ్రహం, ఇంద్రియ నియమనం కలుగుతాయి; జపం, ధ్యానం కలిసినదే గర్భ స్థితి, దానికి విరుద్ధమైనది అగర్భ స్థితి.

షట్త్రింశన్మాత్రకః శ్రేష్ఠశ్చతుర్వింశతిమాత్రకః । మధ్యో ద్వాదశమాత్రస్తు ఓఙ్కారం సతతం జపేత్ ॥ ౧,౨౩౫.

ఒకరు ఎప్పుడూ ఓంకారాన్ని ముప్పై ఆరు, ఇరవై నాలుగు, లేదా పన్నెండు మాపులతో జపించాలి. మొదటిది ఉత్తమం, రెండవది మధ్యమం, మూడవది కనిష్ఠం.

వాచకే ప్రణవే జ్ఞాతే వాచ్యం బ్రహ్మ ప్రసీదతి । (ఓంనమో విష్ణవే).షష్ఠాక్షరశ్చ జప్తవ్యో గాయత్త్రీ ద్వాదశాక్షరీ ॥ ౧,౨౩౫.

ఓంకారాన్ని తెలుసుకున్నప్పుడు, దాని ద్వారా సూచించబడే బ్రహ్మ తృప్తి చెందుతుంది. ఆరు అక్షరాల మంత్రాన్ని, పన్నెండు అక్షరాల గాయత్రీ మంత్రాన్ని కూడా జపించాలి.

సర్వేషామిన్ద్రియాణాం తు ప్రవృతిర్విషయేషు చ । నివృత్తిర్మనసస్తస్యాః ప్రత్యాహారః ప్రకీర్తితః ॥ ౧,౨౩౫.

అన్ని ఇంద్రియాలు విషయాల నుండి వేరుపడి, మనస్సు వాటి నుండి ఉపసంహరించబడినపుడు, దానిని ప్రత్యాహారం అంటారు.

ఇన్ద్రియాణీన్ద్రియార్థేభ్యః సమాహృత్య హితో హి సః । సహసా సహ బుద్ధ్యా చ ప్రత్యాహారేషు సంస్థితః ॥ ౧,౨౩౫.

ఇంద్రియాలను వాటి విషయాల నుండి, బుద్ధితో కలిపి ఉపసంహరించేవాడు, ప్రత్యాహారంలో స్థిరంగా ఉంటాడు.

ప్రాణాయామైర్ద్వాదశభిర్యావత్కాలఃకృతో భవేత్ । యస్తావత్కాలపర్యన్తం మనో బ్రహ్మణి ధారయేత్ ॥ ౧,౨౩౫.

పన్నెండు ప్రాణాయామాలు చేసినంత కాలం, ఆ సమయం పాటు మనస్సును బ్రహ్మలో స్థిరపరచాలి.

ధ్యాయన్న చలతే యస్య మనోభిధ్యాయతో భృశమ్ ॥ ౧,౨౩౫.

ఎవరైనా ధ్యానం చేస్తూ, మనస్సును బలంగా ఏకాగ్రతగా ఉంచితే, ఆ మనస్సు చెలరేగదు.

ప్రాప్యావధికృతం కాలం యావత్సా ధారణా స్మృతా । ధ్యేయే సక్తం మనో యస్య ధ్యేయమేవానుపశ్యతి ॥ ౧,౨౩౫.

నిర్దిష్టమైన కాలం పూర్తయ్యేంతవరకు మనస్సు ఏకాగ్రంగా ఉండడాన్ని ధారణ అంటారు. ఎవరి మనస్సు ధ్యేయంలో లీనమై ఉంటుందో, వారు అదే ధ్యేయాన్ని మాత్రమే చూస్తారు.

నాన్యం పదార్థం జానాతి ధ్యానమేతత్ప్రకీర్తితమ్ । ధ్యేయే మనో నిశ్చలతాం యాతి ధ్యేయం విచిన్తయన్ ॥ ౧,౨౩౫.

ఇతర విషయాలను ఎవరూ గ్రహించరాదు — దీనినే ధ్యానం అంటారు. ధ్యేయాన్ని ఆలోచిస్తూ, మనస్సు స్థిరంగా మారుతుంది.

యత్తద్ధ్యానం పరం ప్రోక్తం మునిభిర్ధ్యానచిన్తకైః । ధ్యేయమేవ హి సర్వత్ర ధ్యాతా తన్మయతాం గతః ॥ ౧,౨౩౫.

మహర్షులు వివరించిన పరమ ధ్యానం అంటే, ఎక్కడైనా ధ్యాత ఒక్కటే ధ్యేయంగా మారిపోవడమే.

పశ్యతి ద్వైతరహితం సమాధిః సోఽభిధీయతే । మనః సఙ్కల్పరహితమిన్ద్రియార్థాన్న చిన్తయేత్ ॥ ౧,౨౩౫.

ద్వైతం లేని స్థితిని దర్శించడమే సమాధి. సంకల్పాలు లేని మనస్సు, ఇంద్రియ విషయాలను ఆలోచించదు.

యస్య బ్రహ్మణి సంలీనం సమాధిస్థం తదోచ్యతే । ధ్యాయతః పరమాత్మానమాత్మస్థం యస్య యోగినః ॥ ౧,౨౩౫.

మనస్సు బ్రహ్మలో లీనమై సమాధి స్థితిలో ఉన్నదాన్ని సమాధి అంటారు. యోగి తనలో పరమాత్మను ధ్యానిస్తుంటాడు.