గన్ధర్వాప్యరసః సిద్ధాః పితరస్త్వం మహామరాః । భూతాని విషయస్త్వం హి త్వమవ్యక్తేన్ద్రియాణి చ ॥ ౧,౨౩౪.
నీవే గంధర్వులు, నీవే అప్సరసలు, నీవే సిద్ధులు, నీవే పితృదేవతలు, నీవే మహామరులు. నీవే భూతములు, నీవే ఇంద్రియాలు, నీవే తెలియని శక్తులు.
మనోబుద్ధిరహఙ్కారః క్షేత్రజ్ఞస్త్వం హృదీశ్వరః । త్వం యజ్ఞస్త్వం వషట్కారస్త్వమోఙ్కారః సమిత్కుశాః ॥ ౧,౨౩౪.
నీవే మనస్సు, నీవే బుద్ధి, నీవే అహంకారం, నీవే క్షేత్రజ్ఞుడు, నీవే హృదయాధిపతి. నీవే యజ్ఞం, నీవే వషట్కారం, నీవే ఓంకారం, నీవే సమిత్కుశాలు.
త్వం వేదీ త్వం హరే దీక్షా త్వం యూపస్త్వం హుతాశనః । త్వం పత్నీ త్వం పురోడాశస్త్వం శాలా స్త్రుక్చ త్వం స్తువః ॥ ౧,౨౩౪.
నీవే వేదిక, నీవే హరి, నీవే దీక్ష, నీవే యూపస్తంభం, నీవే అగ్ని. నీవే భార్య, నీవే పురోడాశం, నీవే యజ్ఞశాల, నీవే స్ట్రుక్కు, నీవే స్తోత్రం.
గ్రావాణః సకలం త్వం హి సదస్యాస్త్వం సదాక్షిణః । త్వం సూర్పాదిస్త్వం చ బ్రహ్మా ముసలోలూఖలే ధ్రువమ్ ॥ ౧,౨౩౪.
నీవే గ్రావాణాలు, నీవే యజ్ఞంలో పాల్గొనేవారు, నీవే దక్షిణ, నీవే సూర్పాది పరికరాలు, నీవే బ్రహ్మ, నీవే ముసలం, నీవే ఊఖలు, నీవే స్థిరమైన ఆధారం.
త్వం హోతా యజమానస్త్వం త్వం ధాన్యం పశుయాజకః । త్వమధ్వర్యుస్త్వముద్గాతా త్వం యజ్ఞః పురుషోత్తమః ॥ ౧,౨౩౪.
నీవే హోత, నీవే యజమాని, నీవే ధాన్యం, నీవే పశుయాగుడు. నీవే అధ్వర్యువు, నీవే ఉద్గాత, నీవే యజ్ఞస్వరూపుడవు, నీవే పరమాత్మ.
దిక్పాతాలమహి వ్యోమ ద్యౌస్త్వం నక్షత్రకారకః । దేవతిర్యఙ్మనుష్యేషు జగదేతచ్చరాచరమ్ ॥ ౧,౨౩౪.
నీవే దిక్పాలకులు, నీవే పాతాళం, నీవే భూమి, నీవే ఆకాశం, నీవే స్వర్గం, నీవే నక్షత్రాలను సృష్టించేవాడు. దేవతల్లో, జంతువుల్లో, మనుషులలో, ఈ జగత్తులోని చలించేవి, నిలిచేవి అన్నీ నీవే.
యత్కిఞ్చిద్దృశ్యతే దేవ బ్రహ్మాణ్డమఖిలం జగత్ । తవ రూపమిదం సర్వం దృష్ట్యర్థం సంప్రకాశితమ్ ॥ ౧,౨౩౪.
ప్రభూ! ఈ బ్రహ్మాండమంతా, కనబడే జగత్తంతా, నీ రూపమే. ఇది మనం చూడటానికి నీవే ప్రత్యక్షంగా చూపించావు.
నాథయన్తే పరం బ్రహ్మ దైవేరపి దురాసదమ్ । కస్తఞ్జానాతి విమలం యోగగమ్యమతీన్ద్రియమ్ ॥ ౧,౨౩౪.
దేవతలకైనా చేరలేని పరబ్రహ్మను ఎవరు తెలుసుకోగలరు? నీవు నిర్మలుడవు, యోగంతో మాత్రమే గ్రహించదగినవాడు, ఇంద్రియాలకు అందని వాడు.
అక్షయం పురుషం నిత్యమవ్యక్తమజమవ్యయమ్ । ప్రలయోత్పత్తిరహితం సర్వవ్యాపినమీశ్వరమ్ ॥ ౧,౨౩౪.
నీవే నశించని పురుషుడు, నిత్యుడు, తెలియని వాడు, జన్మించని వాడు, మారని వాడు, లయ, ఉత్పత్తి లేనివాడు, అన్నింటిలో వ్యాపించిన ఈశ్వరుడవు.
సర్వజ్ఞం నిర్గుణం శుద్ధమానన్దమజరం పరమ్ । బోధరూపం ధ్రువం శాన్తం పూర్ణమద్వైతమక్షయమ్ ॥ ౧,౨౩౪.
నీవు అన్నీ తెలిసినవాడు, గుణరహితుడు, శుద్ధుడు, ఆనందస్వరూపుడు, వృద్ధాప్యం లేనివాడు, పరముడు, జ్ఞానమూర్తి, స్థిరుడు, శాంతుడు, సంపూర్ణుడు, ద్వైతం లేనివాడు, నశించని వాడు.
అవతారేషు యా మూర్తిర్విదూరే దేవ దృశ్యతే । పరం భావంమజానన్తస్త్వాం భజన్తి దివౌకసః ॥ ౧,౨౩౪.
అవతారాలలో, దూరంగా కనిపించే ఆ రూపాన్ని మాత్రమే తెలుసుకుని, నీ పరమ స్వరూపాన్ని తెలియక దేవతలు నిన్ను ఆరాధిస్తారు.
కథం త్వామీదృశం సూక్ష్మం శక్నోమి పురుషోత్తమ । అరాధయితుమీశాన మనోగమ్యమగోచరమ్ ॥ ౧,౨౩౪.
పరమాత్మా! నీవు అంత సూక్ష్మంగా, మనస్సుకు అందుబాటులో ఉన్నా, మనస్సుకు అందని వాడవు. ఇలాంటి నిన్ను నేను ఎలా పూజించగలను?
ఇహ యన్మణ్డలే నాథ పూజ్యతే విధివత్క్రమైః । పుష్పధూపాదిభిర్యత్ర తత్ర సర్వా విభూతయః ॥ ౧,౨౩౪.
ప్రభూ! ఈ మండలంలో ఎక్కడ నిన్ను పుష్పాలు, ధూపం మొదలైనవాటితో, నియమంగా పూజిస్తారో అక్కడ నీ శక్తులన్నీ ఉంటాయి.
సంకర్షణాదిభేదేన తవ యత్పూజితా మయా । క్షన్తుమర్హసి తత్సర్వం యత్కృతం న కృతం మయా ॥ ౧,౨౩౪.
సంకర్షణుడు మొదలైన రూపాలలో నిన్ను నేను పూజించినదానిలో, చేసినా చేయకపోయినా, నా తప్పులను నీవు క్షమించాలి.
న శక్నోమి విభో సమ్యక్కర్తుం పూజాం యథోదితామ్ । యత్కృతం జపహోమాది అసాధ్యం పురుషోత్తమ ॥ ౧,౨౩౪.
ప్రభూ! నేను యథావిధిగా పూజ చేయలేకపోయాను. నేను చేసిన జపం, హోమం మొదలైనవి సరిపోలేదు, పరమాత్మా.
వినిష్పాదయితుం భక్త్యా అత స్త్వాం క్షమయామ్యహమ్ । దివా రాత్రౌ చ సన్ధ్యాయాం సర్వావస్థాసు చేష్టతః ॥ ౧,౨౩౪.
ఈ పూజను భక్తితో పూర్తిచేయలేక, అందుకే నిన్ను క్షమించమని ప్రార్థిస్తున్నాను. పగలు, రాత్రి, సంధ్యాసమయంలో, అన్ని స్థితుల్లో చేసిన లోపాలను క్షమించు.
అచలా తు హరే ! భక్తిస్తవాఙ్ఘ్రియుగలే మమ । శరిరే న (ణ) తథా ప్రీతిర్న చ ధర్మాదికేషు చ ॥ ౧,౨౩౪.
హరి! నీ రెండు పాదాలకు నా భక్తి ఎప్పుడూ అచంచలంగా ఉండాలి. నా శరీరానికి, ధర్మాదికమైన వాటికీ అంత ప్రేమ నాకు లేదు.
యథా త్వయి జగన్నాథ ప్రీతింరాత్యన్తికీ మమ । కిం తేన న కృతం కర్మ స్వర్గమోక్షాదిసాధనమ్ ॥ ౧,౨౩౪.
జగన్నాథా! నీపై నాకు ఎంత అపారమైన ప్రేమ ఉందో, అలాంటి ప్రేమ ఉన్నప్పుడు స్వర్గమో, మోక్షమో సాధించేందుకు వేరే పనులు చేయాల్సిన అవసరం ఏముంది?
యస్య విష్ణౌ దృఢా భక్తిః సర్వకామఫలప్రదే । పూజాం కర్తుం తథా స్తోత్రం కః శక్నోతి తవాచ్యుత ॥ ౧,౨౩౪.
అచ్యుతా! విష్ణువుకు దృఢమైన భక్తి లేని వాడు నీకు పూజ చేయడానికైనా, స్తోత్రం చదవడానికైనా ఎలా శక్తి కలుగుతుంది?
స్తుతం తు పూజితం మేఽద్య తత్క్షమస్వ నమోఽస్తు తే । ఇతి చక్రధారస్తోత్రం మయా సమ్యగుదాహృతమ్ । స్తౌహి విష్ణుం మునే భక్త్యా యదీచ్ఛసి పరం పదమ్ ॥ ౧,౨౩౪.
ఈ రోజు నేను నీకు చేసిన స్తోత్రాన్ని, పూజను క్షమించు. నీకు నమస్కారం. ఈ చక్రధారి స్తోత్రాన్ని నేను సరిగ్గా చదివాను. మునీంద్రా! నీవు పరమ పదాన్ని కోరుకుంటే, భక్తితో విష్ణువును పూజించు.
స్తోత్రేణానేన యః స్తౌతి పూజాకాలే జగద్ఘురుమ్ ॥ ౧,౨౩౪.
ఈ స్తోత్రంతో ఎవరు పూజ సమయంలో జగద్గురువును స్తుతిస్తారో—
అచిరాల్లభతే మోక్షం ఛిత్వా సంసారబన్ధనమ్ । అన్యోఽపి యో జపేద్భక్త్యా త్రిసన్ధ్యం నియతః శుచిః ॥ ౧,౨౩౪.
వారు త్వరగా సంసార బంధాలను తెంచుకొని మోక్షాన్ని పొందుతారు. మరొకరు కూడా, భక్తితో, నియమంగా, పవిత్రంగా, మూడు సార్లు ఈ స్తోత్రాన్ని జపిస్తే—
ఇదం స్తోత్రం మునే సోఽపి సర్వకామమవాప్నుయాత్ । పుత్రార్థో లభతే పుత్రాన్బద్ధో ముచ్యతే బన్ధనాత్ ॥ ౧,౨౩౪.
ఆ మునీశ్వరుడు కూడా ఈ స్తోత్రంతో అన్ని కోరికలను పొందుతాడు. కుమారులను కోరేవారు కుమారులను పొందుతారు; బంధనంలో ఉన్నవారు బంధనాల నుంచి విముక్తి పొందుతారు.
రోగాద్విముచ్యతే రాగీ లభతే నిర్ధనో ధనమ్ । విద్యార్థో లభతే విద్యాం భగ్యం కీర్తి చ విన్దతి ॥ ౧,౨౩౪.
రోగాలు ఉన్నవారు ఆరోగ్యాన్ని పొందుతారు; ధనాన్ని కోరేవారు ధనం సంపాదిస్తారు; విద్యను కోరేవారు విద్యను పొందుతారు; అదృష్టం, కీర్తి కూడా లభిస్తాయి.
జాతి స్మరత్వం మేధావీ యద్యదిచ్ఛతి చేతసా । స ధన్యః సర్వవిత్ప్రాజ్ఞఃస సాధుః సర్వకర్మకృత్ ॥ ౧,౨౩౪.
బుద్ధిమంతుడు మనసులో ఏది కోరినా, పూర్వజన్మ జ్ఞాపకం కావాలన్నా, జ్ఞానం కావాలన్నా, అతడు ధన్యుడు, సర్వజ్ఞుడు, ప్రాజ్ఞుడు, అన్ని పనుల్లో నిపుణుడు అవుతాడు.
స సత్యవాకూఛుచిర్దాతా యః స్తౌతి పురుషోత్తమమ్ । అసంభాష్యా హి తే సర్వే సర్వధర్మబహిష్కృతాః ॥ ౧,౨౩౪.
పురుషోత్తముడిని స్తుతించే వాడు నిజాయితీగలవాడు, పవిత్రుడు, దాత. మిగతావారు, ధర్మానికి దూరంగా ఉన్నవారు, వారితో కలవకూడదు.
యేషాం ప్రవర్తనే నాస్తి హరిముద్దిశ్య సత్క్రియా । న శుద్ధం విద్యతే తస్య మనో వాక్చ దురాత్మనః ॥ ౧,౨౩౪.
హరిని ఉద్దేశించి మంచి కార్యాలు చేయని వారి ప్రవర్తనలో పవిత్రత ఉండదు; వారి మనసు, మాటలు కూడా శుద్ధంగా ఉండవు; వారు దుష్టులు.
యస్య సర్వార్థదే విష్ణౌ భక్తిర్నావ్యభిచారిణీ । ఆరాధ్య విధివద్దేవం హరిం సర్వసుఖప్రదమ్ ॥ ౧,౨౩౪.
విష్ణువుకు, అన్ని కోరికలను తీరుస్తున్న హరికి, ఎవరికైనా అచంచలమైన భక్తి ఉంటే, సరిగా పూజిస్తే—
ప్రాప్నోతి పురుషః సమ్యగ్యద్యత్ప్రార్థయతే ఫలమ్ । కర్మ కామాదికం సర్వం శ్రద్ధధానః సురోత్తమః । అసురాదివపుః సిద్ధైర్దేయతే యస్య నాన్తరమ్ ॥ ౧,౨౩౪.
అతడు కోరిన ఫలితాన్ని పూర్తిగా పొందుతాడు; శ్రద్ధగల ఉత్తముడు అన్ని పనులు, కోరికలు నెరవేర్చుకుంటాడు. అసురులు, ఇతరులు, సిద్ధులు కూడా అతడికి ఎలాంటి అడ్డంకి చేయలేరు.
సకలమునిభిరాద్యశ్చిన్త్యతే యో హి శుద్ధో నిఖిలహృది నివిష్టో వేత్తి యః సర్వసాక్షీ । తమజమమృతమీశం వాసుదేవం నతోఽస్మి భయమరణవిహీనం నిత్యమానన్దరూపమ్ ॥ ౧,౨౩౪.
అఖిల మునులు ధ్యానించే, ప్రతి హృదయంలో స్థితిచేసిన, సాక్షిగా ఉన్న, భయమూ మరణమూ లేని, నిత్యానంద స్వరూపుడైన, జనన మరణ రహితుడైన వాసుదేవుడికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.