నమః కృష్ణాచ్యుతానన్తవాసుదేవేత్యుదీరితమ్ । యైర్భావభావితైర్విప్రన తే యమపురం యయుః
ఓ బ్రాహ్మణా! భక్తితో 'కృష్ణ, అచ్యుత, అనంత, వాసుదేవ' అని నామాలు పలికినవారు యమపురికి వెళ్ళారు.
క్షయో భవేద్యథా వహ్నేస్తమసో భాస్కరోదయే । తథైవ కలుషౌఘస్య నామసంకీర్తనాద్ధరేః
సూర్యోదయంతో చీకటి పోయినట్టు, హరినామసంకీర్తనతో పాపాలన్నీ నశిస్తాయి.
క్వ నాకపృష్ఠగమనం పునరాయాతి న క్షయమ్ । గచ్ఛతాం దూరమధ్వానం కృష్ణమూర్ఛితచేతసామ్
కృష్ణుని ధ్యానంలో లీనమైనవారికి, స్వర్గానికి వెళ్ళిన ప్రయాణం తిరిగి రాదు, అది ఎప్పటికీ తగ్గదు.
పాథేయం పుణ్డరీకాక్షనామసంకీర్తనం హరేః । సంసారసర్పసందష్టవిషచేష్టైకభేషజమ్ । కృష్ణేతి వైష్ణవం క్షాన్తం జప్త్వా ముక్తో భవేన్నరః
పుండరీకాక్షుని నామసంకీర్తనమే ఈ జీవయాత్రకు బట్ట; సంసారసర్పం కాటుతో వచ్చిన విషానికి ఒక్కటే ఔషధం. 'కృష్ణ' అని క్షమతో జపించినవాడు ముక్తుడవుతాడు.
ధ్యాయన్ కృతే జపేన్మన్త్రైస్త్రేతాయాం ద్వాపరేర్ఽచయన్ । యదాప్నోతి తదాప్నోతి తదాప్నోతి కలౌ సంస్మృత్యకేశవమ్
కృతయుగంలో ధ్యానంతో, త్రేతాయుగంలో మంత్రాలతో, ద్వాపరయుగంలో పూజతో పొందేది, కలియుగంలో కేశవుని స్మరణతోనే పొందవచ్చు.
జిహ్వాగ్రే వర్తతే యస్య హరిరిత్యక్షరద్వయమ్ । సంసారసాగరం తీర్త్వా స గచ్ఛేద్వైష్ణవం పదమ్
ఎవరైనా నోటి మీద 'హరి' అనే రెండు అక్షరాలు ఉంటే, సంసారసాగరాన్ని దాటి, వైష్ణవ పదాన్ని చేరతాడు.
విజ్ఞాతదుష్కృతిసహస్రసమావృతోఽపిశ్రేయః పరన్తు పరిశుద్ధిమ భీప్సమానః । స్పప్నాన్తరే న హి పునశ్చ భవం స పశ్యేన్నారాయణస్తుతికథాపరమో మనుష్యః
ఎన్ని పాపాలు చుట్టూ ఉన్నా, పవిత్రతను కోరుతూ నారాయణుని స్తుతి చేసే మనిషికి, కలలోనైనా మళ్లీ జన్మ ఉండదు.
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౨౨౯ సూత ఉవాచ । అశేషలోకనాథస్య సారమారాధనం హరేః । దద్యాతు పురుషసూక్తేణ యః పుష్పాణ్యప ఏవ చ ॥ ౧,౨౨౯.
సూతుడు చెప్పాడు: అన్ని లోకాలకు అధిపతైన హరిని, పురుషసూక్తంతో పుష్పాలు, నీటితో ఆరాధించినవాడు, ఆరాధనలో అసలైన తాత్పర్యాన్ని అందిస్తాడు.
అర్చితం స్యాజ్జగదిదం తేన సర్వం చరాచరమ్ । యో న పూజయతే విష్ణుం తం విద్యాద్బ్రహ్మఘాతకమ్ ॥ ౧,౨౨౯.
అలా ఆరాధించినవాడివల్ల ఈ జగత్తులోని చరాచరమంతా పూజించబడినట్లే. విష్ణువును పూజించని వాడిని బ్రాహ్మణహంతకుడిగా తెలుసుకోవాలి.
యతః ప్రవృత్తిర్భూతానాం యేన సర్వమిదం తతమ్ । తం యో న ధ్యాయతే విష్ణుం స విష్ఠాయాం క్రిమిర్భవేత్ ॥ ౧,౨౨౯.
ప్రపంచంలోని అన్ని జీవులు యావత్తు ఆయన నుండే పుట్టాయి, ఆయనతోనే అన్నీ నిండిపోయాయి. అలాంటి విష్ణువును ధ్యానం చేయని వాడు మలంలో పురుగవుతాడు.
నరకే పచ్యమానస్తు యమేన పరిభాషితః । కిన్త్వయా నార్చితో దేవః కేశవః క్లేశనాశనః ॥ ౧,౨౨౯.
నరకంలో యముడు నిందిస్తూ శిక్షిస్తున్నప్పుడు, 'క్లేశాన్ని పోగొట్టే కేశవుని నీవు ఎందుకు పూజించలేదా?' అని అడుగుతాడు.
ఉదకేనాప్యభావేన ద్రవ్యాణామర్చితః ప్రభుః । యో దదాతి స్వకం లోకం స త్వయా కిం న చార్చితః ॥ ౧,౨౨౯.
నీటి ద్వారా అయినా, లేక ఇతర వస్తువులు లేకపోయినా, ప్రభువును పూజించవచ్చు. తన లోకాన్ని కూడా ఇచ్చే వాడిని నీవు ఎందుకు పూజించలేదని అడుగుతారు.
న తత్కరోతి సా మాతా న పితా నాపి బాన్ధవః । యత్కరోతి హృషీకేశః సన్తుష్టః శ్రద్ధయార్చితః ॥ ౧,౨౨౯.
తల్లి, తండ్రి, బంధువులు కూడా చేయలేని దానిని, విశ్వాసంతో పూజించినప్పుడు హృషీకేశుడు సంతోషపడి చేస్తాడు.
వర్ణాశ్రమాచారవతా పురుషేణ పరః పుమాన్ । విష్ణురారాధ్యతే పన్థా నాన్యస్తత్తోషకారకః ॥ ౧,౨౨౯.
వర్ణాశ్రమ ధర్మాన్ని పాటించే మనిషి విష్ణువును ఆరాధిస్తే, అదే సంతృప్తిని కలిగించే మార్గం. మరొకటి లేదు.
న దానైర్వివిధైర్దత్తైర్న పుష్పైర్నానులేపనైః । తోషమేతి మహాత్మాసౌ యథా భక్త్యా జనార్దనః ॥ ౧,౨౨౯.
వివిధమైన దానాలు, పుష్పాలు, గంధాలు ఇచ్చినా, మహాత్ముడైన జనార్దనుడు భక్తితో చేసిన సేవతో కలిగే సంతృప్తి వేరే దేనితోనూ రాదు.
సమ్పదైశ్వర్యమాహాత్మ్యైః సన్తత్యా న చ కర్మణా । విముక్తైశ్చైకతా లభ్యా మూలమారాధనం హరేః ॥ ౧,౨౨౯.
సంపద, ఐశ్వర్యం, గొప్పతనం, సంతానం, చేసే పనులు, లేదా విముక్తి కూడా, హరిదేవుని ఆరాధనలోని ఏకత్వాన్ని ఇవ్వలేవు.
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౨౩౦ సూత ఉవాచ । ఆలోక్య సర్వశాస్త్రాణి విచార్య చ పునః పునః । ఇదమేకం సునిష్పన్నం ధ్యేయో నారాయణః సదా ॥ ౧,౨౩౦.
సూతుడు చెప్పాడు: అన్ని శాస్త్రాలను పరిశీలించి, మళ్లీ మళ్లీ ఆలోచించిన తర్వాత ఒకే ఒక నిశ్చయం స్పష్టమవుతుంది — నారాయణుడిని ఎప్పుడూ ధ్యానించాలి.
కిం తస్య దానైః కిన్తీర్థైః కిం తపోభిః కిమధ్వరైః । యో నిత్యం ధ్యాయతే దేవం నారాయణమనన్యధీః ॥ ౧,౨౩౦.
ఎవరైనా నారాయణుడిని ఏకాగ్రంగా ఎల్లప్పుడూ ధ్యానిస్తే, అతనికి దానం, తీర్థయాత్ర, తపస్సు, యజ్ఞాలు అవసరం లేదు.
షష్టిస్తీర్థసహస్రాణి షష్టిస్తీర్థశతాని చ । నారాయణప్రణామస్య కలాం నార్హన్తి షోడశీమ్ ॥ ౧,౨౩౦.
అరవై వేల తీర్థాలు, అరవై వందల తీర్థాలు కలిపినా, నారాయణుడికి నమస్కరించడానికొచ్చే పుణ్యానికి పదహారు వంతు కూడా సమానం కావు.
ప్రయశ్చిత్తాన్యశేషాణి తపః కర్మాణి యాని వై । విద్ధి తేషామశేషాణాం కృష్ణానుస్మరణం పరమ్ ॥ ౧,౨౩౦.
ఎన్ని ప్రాయశ్చిత్తాలు, తపస్సులు, పనులు చేసినా, వాటన్నిటిలోకీ కృష్ణుని స్మరణే అత్యుత్తమం అని తెలుసుకో.
కృతపాపేఽనురక్తిశ్చ యస్య పుంసః ప్రజాయతే । ప్రాయశ్చిత్తన్తు తస్యైకం హరేః సంస్మరణం పరమ్ ॥ ౧,౨౩౦.
పాపాల పట్ల మనసు ఆకర్షితమయ్యే మనిషికి, హరిదేవుని స్మరణే ఒకే గొప్ప ప్రాయశ్చిత్తం.
ముహూర్తమపి యో ధ్యాయేన్నారాయణమతన్ద్రితః । సోఽపి స్వర్గతిమాప్నోతి కిం పునస్తత్పరాయణః ॥ ౧,౨౩౦.
ఎవరైనా క్షణమైనా నారాయణుడిని మనసు మరలకుండా ధ్యానిస్తే, అతడు స్వర్గాన్ని పొందుతాడు. మరి ఆయనపై పరమభక్తి ఉన్నవారు ఎంత గొప్ప ఫలితం పొందగలరో!
జాగ్రత్స్వప్నసుషుప్తేషు యోగస్థస్య చ యోగినః । యా కాచిన్మనసో వృత్తిః సా భవత్యచ్యుతాశ్రయాత్ ॥ ౧,౨౩౦.
యోగంలో స్థిరమైన యోగికి, జాగ్రత్తగా ఉన్నా, స్వప్నంలో ఉన్నా, నిద్రలో ఉన్నా, మనస్సు చేసే ఏ ఆలోచనైనా, అచ్యుతుని ఆశ్రయంతోనే నిలుస్తుంది.
ఉత్తిష్ఠన్నిపతన్విష్ణుం ప్రలపన్వివిశంస్తథా । భుఞ్జఞ్జాగ్రచ్చ గోవిన్దం మాధవం యశ్చ సంస్మరేత్ ॥ ౧,౨౩౦.
ఎవరైనా లేచినా, పడుకున్నా, మాట్లాడినా, లోపలికి వెళ్లినా, తినినా, మేల్కొన్నా, గోవిందుడు లేదా మాధవుడు అని స్మరిస్తూ ఉంటే—
స్వేస్వే కర్మణ్యభిరతః కుర్యాచ్చిత్తం జనార్దనే । ఏషా శాస్త్రానుసారోక్తిః కిమన్యైర్బహుభాషితైః ॥ ౧,౨౩౦.
తన పనుల్లో నిబద్ధతతో ఉంటూ, మనస్సును జనార్దనుడిపైనే నిలిపితే చాలు. ఇదే శాస్త్రాల ఉపదేశం; ఇంకెందుకు ఎక్కువ మాటలు?
ధ్యానమేవ పరో ధర్మో ధ్యానమేవ పరం తపః । ధ్యానమేవ పరం శౌచం తస్మాద్ధ్యానపరో భవేత్ ॥ ౧,౨౩౦.
ధ్యానం ఒక్కటే పరమ ధర్మం, ధ్యానమే గొప్ప తపస్సు, ధ్యానమే శుద్ధి; అందుకే ధ్యానంలో నిబద్ధతగా ఉండాలి.
నాస్తి విష్ణోః పరం ధ్థేయం తపో నానశనాత్పరమ్ । తస్మాత్ప్రధానమత్రోక్తం వాసుదేవస్య చిన్తనమ్ ॥ ౧,౨౩౦.
విష్ణువును మించిన ధ్యేయం లేదు, ఉపవాసాన్ని మించిన తపస్సు లేదు; అందుకే ఇక్కడ ప్రధానంగా వాసుదేవుని ధ్యానం చెప్పబడింది.
యద్దుర్లభం పరం ప్రాప్యం మనసో యన్న గోచరమ్ । తదప్యప్రార్థితం ధ్యాతో దదాతి మధుసూదనః ॥ ౧,౨౩౦.
మనసుకు అందని, దుర్లభమైన, అత్యున్నతమైనదైనా, దాన్ని కోరకపోయినా, మధుసూదనుడిని ధ్యానించే వారికి ఆయన దానిని ఇస్తాడు.
ప్రమాదాత్కుర్వతాం కర్మ ప్రచ్యవేతాధ్వరేషు యత్ । స్మరణాదేవ తద్విష్ణోః సంపూర్ణం స్యాదితి శ్రుతిః ॥ ౧,౨౩౦.
యజ్ఞాదుల్లో లేదా ఇతర కర్మల్లో అప్రమత్తత వల్ల తప్పు జరిగినా, విష్ణువు స్మరణతో ఆ కార్యం పూర్తయిందని శృతి చెబుతుంది.
ధ్యానేన సదృశో నాస్తి శోధనం పాపకర్మణామ్ । ఆగామిదేహహేతూనాం దాహకో యోగపావకః ॥ ౧,౨౩౦.
పాపకర్మలకు ధ్యానానికి సమానమైన పవిత్రత లేదు; యోగాగ్ని భవిష్యత్తు జన్మలకు కారణమయ్యే దుష్కర్మాలను కాల్చేస్తుంది.