కిఞ్చిత్తస్మాత్పరస్మింశ్చ ధారణా దశధా స్మృతా । దశైతా ధారణాః ప్రాప్య ప్రాప్నోత్యక్షరరూపతామ్ ॥ ౧,౨౨౬.
దాని తర్వాత కొంత దూరంగా, పది విధాల ధారణగా గుర్తించబడింది. ఈ పది ధారణలను సాధించినవాడు, అక్షరరూపాన్ని పొందుతాడు.
యథాగ్నిరగ్నౌ సంక్షిప్తస్తథాత్మా పరమాత్మని । బ్రహ్మరూపం మహాపుణ్యమోమిత్యేకాక్షరం జపేత్ ॥ ౧,౨౨౬.
ఎలా అగ్ని అగ్నిలో కలిసిపోతుందో, అలాగే ఆత్మ పరమాత్మలో లీనమవుతుంది. బ్రహ్మరూపమైన, మహాపుణ్యమైన, ఓంకారాన్ని జపించాలి.
అకారశ్చ తథోకారో మకారశ్చాక్షరత్రయమ్ । ఏతాస్తిస్త్రస్తతో మాత్రాః సత్త్వరాజసతామసాః ॥ ౧,౨౨౬.
'అ', 'ఉ', 'మ' అనే మూడు అక్షరాలు; ఇవి మూడు మాప్రమాణాలు సత్త్వ, రజస్, తమస్ గుణాలకు సరిపోతాయి.
నిర్గుణా యోగిగమ్యాద్యార్ధమాత్రా పరా స్థితా । గాన్ధారీతి చ విజ్ఞేయా గాన్ధారస్వరసంశ్రయా । ఇత్యేతదక్షరం బ్రహ్మ పరమోఙ్కారసంజ్ఞితమ్ ॥ ౧,౨౨౬.
గుణరహితమైన, యోగులకు అందుబాటులో ఉండే, అర్ధమాత్రా పరమమైనది. ఇది గాంధారంగా పిలవబడుతుంది, గాంధార స్వరంలో స్థితమై ఉంటుంది. ఈ అక్షరం బ్రహ్మ, పరమ ఓంకారంగా ప్రసిద్ధి.
అహం బ్రహ్మ పరం జ్యోతిః స్థూలదేహవివర్జితమ్ । అహం బ్రహ్మ పరం జ్యోతిర్జరామరణవర్జితమ్ ॥ ౧,౨౨౬.
నేను బ్రహ్మ, పరమ జ్యోతి, స్థూలదేహం లేని వాడిని. నేను బ్రహ్మ, పరమ జ్యోతి, వృద్ధాప్యమూ మరణమూ లేని వాడిని.
అహం బ్రహ్మ పరం జ్యోతిః పృథివ్యా మలవర్జితమ్ । అహం బ్రహ్మ పరం జ్యోతిర్వాయ్వాకాశవివర్జితమ్ ॥ ౧,౨౨౬.
నేను బ్రహ్మ, పరమ జ్యోతి, భూమి మలినత లేని వాడిని. నేను బ్రహ్మ, పరమ జ్యోతి, వాయువు, ఆకాశం లేని వాడిని.
అహం బ్రహ్మ పరం జ్యోతిః సూక్ష్మదేహవివర్జితమ్ । అహం బ్రహ్మపరం జ్యోతిః స్థానాస్థానవివర్జితమ్ ॥ ౧,౨౨౬.
నేను బ్రహ్మ, పరమ జ్యోతి, సూక్ష్మదేహం లేని వాడిని. నేను బ్రహ్మ, పరమ జ్యోతి, స్థానం, అస్థానం లేని వాడిని.
అహం బ్రహ్మ పరం జ్యోతిర్గన్ధమాత్రవివర్జితమ్ । అహం బ్రహ్మ పరం జ్యోతిః శ్రోత్రత్వక్పరివర్జితమ్ ॥ ౧,౨౨౬.
నేను బ్రహ్మ, పరమ జ్యోతి, వాసన మాత్రమే లేని వాడిని. నేను బ్రహ్మ, పరమ జ్యోతి, వినికిడి, స్పర్శ లేని వాడిని.
అహం బ్రహ్మ పరం జ్యోతిర్జిహ్వాఘ్రాణవివర్జితమ్ । అహం బ్రహ్మ పరం జ్యోతిః ప్రాణాపానవివర్జితమ్ ॥ ౧,౨౨౬.
నేను బ్రహ్మ, పరమ జ్యోతి, నాలుక, ముక్కు లేని వాడిని. నేను బ్రహ్మ, పరమ జ్యోతి, ప్రాణ, అపానాలు లేని వాడిని.
అహం బ్రహ్మ పరం జ్యోతిర్వ్యానోదానవివర్జితమ్ । అహం బ్రహ్మ పరం జ్యోతిరజ్ఞానపరివర్జితమ్ ॥ ౧,౨౨౬.
నేను బ్రహ్మ, పరమ జ్యోతి, వ్యాన, ఉదానాలు లేని వాడిని. నేను బ్రహ్మ, పరమ జ్యోతి, అజ్ఞానం లేని వాడిని.
అహం బ్రహ్మ పరం జ్యోతిస్తురీయం పరమం పదమ్ । దేహేన్ద్రియమనోబుద్ధిప్రాణాహఙ్కారవర్జితమ్ ॥ ౧,౨౨౬.
నేను బ్రహ్మ, పరమ జ్యోతి, తురీయ స్థితి, పరమ పదం, దేహం, ఇంద్రియాలు, మనస్సు, బుద్ధి, ప్రాణాలు, అహంకారం లేని వాడిని.
నిత్యశుద్ధబుద్ధంముక్తమహామానన్దమద్వయమ్ । అహం బ్రహ్మ పరం జ్యోతిర్జ్ఞానరూపో విముక్తయే ॥ ౧,౨౨౬.
శాశ్వతంగా శుద్ధమైన, జ్ఞానమయమైన, ముక్తి పొందిన, మహానందమయమైన, ద్వైతం లేని వాడిని. నేను బ్రహ్మ, పరమ జ్యోతి, జ్ఞానరూపుడను, విముక్తికై ఉన్నాను.
సూత ఉవాచ । ఇత్యష్టాఙ్గో మయా యోగ ఉక్తః శౌనక ముక్తిదః । నిత్యనైమిత్తికం గత్వా లయం ప్రాకృతబన్ధనాః ॥ ౧,౨౨౬.
సూతుడు ఇలా అన్నాడు: శౌనకా! నేను చెప్పిన ఈ ఎనిమిది భాగాల యోగం ముక్తిని ఇస్తుంది. నిత్యకర్మలు, నైమిత్తిక కర్మలు ఆచరిస్తూ, ప్రకృతి బంధాల నుండి విముక్తి పొంది పరమశాంతిని పొందవచ్చు.
ఉత్పద్యన్తే హి సంసారే నైకం యాత్వా పరాత్మనామ్ । విముచ్యతే విముక్తశ్చ జ్ఞానాదజ్ఞానమోహితః ॥ ౧,౨౨౬.
ఈ జనన మరణ చక్రంలో అనేక జీవులు పుడతాయి. కానీ పరమాత్మను చేరినవాడు జ్ఞానంతో అజ్ఞానాన్ని తొలగించి పూర్తిగా విముక్తుడవుతాడు.
తతో నం మ్రియతే దుః ఖీ న రోగీ న చ వన్ధవాన్ । న పాపైర్యుజ్యతే యోగీ నరకే న విపచ్యతే ॥ ౧,౨౨౬.
అప్పుడా యోగి బాధతో మరణించడు, రోగాలు పట్టవు, బంధాలు ఉండవు. పాపాలు అతన్ని తాకవు, నరకంలో కూడా బాధపడడు.
గర్భవాసే స నో దుః ఖీ స స్యాన్నారాయణోఽవ్యయః । భక్త్యా త్వనన్యయా లభ్యో భగవాన్భుక్తిముక్తిదః ॥ ౧,౨౨౬.
గర్భంలో ఉన్నప్పటికీ అతనికి బాధ ఉండదు; అతడు నాశ్వరత లేని నారాయణుడవుతాడు. భక్తితో, విశ్వాసంతో మాత్రమే ఆ భగవంతుడిని పొందవచ్చు; ఆయన భోగమూ మోక్షమూ ప్రసాదిస్తాడు.
ధ్యానేన పూజయా జప్యైః సమ్యక్స్తోత్రైర్యతవ్రతైః । యజ్ఞైర్దానైశ్చిత్తశుద్ధిస్తయా జ్ఞానఞ్చ లభ్యతే ॥ ౧,౨౨౬.
ధ్యానం, పూజ, జపం, స్తోత్రాలు, నియమాలు, వ్రతాలు, యజ్ఞాలు, దానాలు—ఇవి మనసును పవిత్రం చేస్తాయి. అలా పవిత్రమైన మనసుతో జ్ఞానం లభిస్తుంది.
ప్రణవాదికమన్త్రైశ్చ జప్యైర్ముక్తిం గతా ద్విజాః । ఇన్ద్రోఽపి పరమం స్థానం గన్ధర్వాప్సరసో వరాః ॥ ౧,౨౨౬.
ఓంకారంతో మొదలయ్యే మంత్రాలను జపించడం వల్ల ద్విజులు మోక్షాన్ని పొందారు. ఇంద్రుడు, ఉత్తమ గంధర్వులు, అప్సరసలు కూడా పరమస్థితిని పొందారు.
ప్రాప్తా దేవాశ్చ దేవత్వం మునిత్వం మునయో గతాః । గన్ధర్వత్వఞ్చ గన్ధర్వా రాజత్వఞ్చ నృపాదయః ॥ ౧,౨౨౬.
దేవతలు దేవత్వాన్ని, మునులు మునిత్వాన్ని, గంధర్వులు గంధర్వత్వాన్ని, రాజులు రాజ్యాధికారాన్ని పొందారు.
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౨౨౭ సూత ఉవాచ । విష్ణుభక్తిం ప్రవక్ష్యామి యయా సర్వమవాప్యతే । యథా భక్త్యా హరిస్తుష్యేత్తథా నాన్యేన కేనచిత్ ॥ ౧,౨౨౭.
సూతుడు ఇలా అన్నాడు: ఇప్పుడు నేను విష్ణుభక్తిని వివరించబోతున్నాను. దీనివల్ల అన్నీ సిద్ధిస్తాయి. భక్తితో మాత్రమే హరి సంతుష్టుడవుతాడు, ఇతర మార్గాలతో కాదు.
మహతః శ్రేయసో మూలం ప్రసవః పుణ్యసన్తతేః । జీవితస్య ఫలం స్వాదు నియతం స్మరణం హరేః ॥ ౧,౨౨౭.
అత్యుత్తమ మంగళానికి మూలం, పుణ్య పరంపరకు ఆదిగా, జీవితం యొక్క మధురమైన ఫలం హరిని స్మరించడం అని నిశ్చయంగా చెప్పాలి.
తస్మాత్సేవా బుధైః ప్రోక్తా భక్తిసాధనభూయసీ । తే భక్తా లోకనాథస్య నామకర్మాదికీర్తనే ॥ ౧,౨౨౭.
కాబట్టి, జ్ఞానులు సేవనే భక్తికి ప్రధాన సాధనంగా చెప్పారు. ఆ లోకనాథుని భక్తులు ఆయన నామాన్ని, కర్మలను ఇతరులను స్మరిస్తూ కీర్తిస్తారు.
ముఞ్చన్త్యశ్రూణి సంహర్షాద్యే ప్రహృష్టనూరుహాః । జగద్ధాతుర్మహేశస్య దివ్యాజ్ఞాచరణా వయమ్ ॥ ౧,౨౨౭.
ఆ భక్తులు ఆనందంతో కన్నీళ్లు విడిచేవారు, రోమాలు నిక్కబొడుచుకునేవారు. 'మేము జగద్దాత మహేశ్వరుని దివ్య ఆజ్ఞను అనుసరిస్తున్నాము' అని వారు గర్వంగా అంటారు.
ఇహ నిత్యక్రియాః కుర్యుః స్నిగ్ధా యే వైష్ణవాస్తు తే । బ్రహ్మాక్షరం న శృణ్వన్వై తయా భగవతేరితమ్ ॥ ౧,౨౨౭.
ఇక్కడ మృదువైన వైష్ణవులు తమ నిత్యకర్మలు చేస్తారు. కానీ బ్రహ్మాక్షరాన్ని, అంటే భగవంతుని ఆజ్ఞను వినకపోతే, అది వ్యర్థమే.
ప్రణామపూర్వకం భక్త్యా యో వదేద్వైష్ణవో హి సః । తద్భక్తజనవాత్సల్యం పూజనం చానుమోదనమ్ ॥ ౧,౨౨౭.
యవడు నమస్కారంతో, భక్తితో మాట్లాడతాడో వాడు నిజమైన వైష్ణవుడు. అతని భగవద్భక్తులకు చూపే ప్రేమ, గౌరవం, ఆమోదం ద్వారా తెలుస్తుంది.
తత్కథాశ్రవణే ప్రీతిరశ్రునేత్రాఙ్గవిక్రియాః । యేన సర్వాత్మనా విష్ణౌ భక్త్యా భావో నివేశితః ॥ ౧,౨౨౭.
ఆయన కథలు వినడంలో ఆనందం, కన్నీటితో కళ్లు, శరీరంలో మార్పులు—ఇవి అన్నీ మనసంతా విష్ణువులో భక్తిగా నిండినదని తెలియజేస్తాయి.
విప్రేభ్యశ్చ కృతాత్మత్వాన్మహాభాగవతో హి సః । విశ్వోపకరణం నిత్యం తదర్థం సఙ్గవర్జనమ్ । స్వయమభ్యర్చనఞ్చైవ యో విష్ణుఞ్చోపజీవతి ॥ ౧,౨౨౭.
ఆత్మ నియమంతో బ్రాహ్మణుల్లో మహాభాగవతుడవుతాడు. ఎల్లప్పుడూ లోకానికి మేలు చేస్తూ, అనుచిత సంఘాన్ని దూరంగా ఉంచి, స్వయంగా విష్ణువును పూజిస్తాడు.
భక్తిరష్టవిధా హ్యేషా యస్మిన్మ్లేచ్ఛోఽపి వర్తతే । స విప్రేన్ద్రో మునిః శ్రీమాన్స యాతి పరమాం గతిమ్ ॥ ౧,౨౨౭.
ఈ భక్తి ఎనిమిది విధాలుగా ఉంటుంది. దానిని ఎవరైనా—even మలిన జన్మలో పుట్టినవాడైనా—పొందితే, అతడు బ్రాహ్మణుల్లో శ్రేష్ఠుడు, ముని, ధన్యుడు; అతడు పరమ గమ్యాన్ని చేరుతాడు.
తస్మై దేయం తతో గ్రాహ్యం స చ పూజ్యో యథా హరిః । స్మృతః సంభాషితో వాపి పూజితో వా ద్విజోత్తమః । పునాతి భగవద్భక్తశ్చణ్డాలోఽపి యదృచ్ఛయా ॥ ౧,౨౨౭.
అతనికి దానం ఇవ్వాలి, అతని నుండి స్వీకరించాలి; అతడిని హరివలె గౌరవించాలి. అతడిని స్మరించినా, మాట్లాడినా, పూజించినా—even చండాలుడైనా—ఆ భగవద్భక్తుడు పవిత్రతను ప్రసాదిస్తాడు.
దయాం కురు ప్రపన్నాయ తవాస్మీతి చ యో వదేత్ । అభయం సర్వభూతేభ్యో దద్యాదేతద్వ్రతం హరేః ॥ ౧,౨౨౭.
శరణు కోరుతూ 'నేను నీవాడిని' అని చెప్పినవారికి దయ చూపాలి. అన్ని జీవులకు భయం లేకుండా చేయడమే హరివ్రతం.