గరుడపురాణమ్

అహమిత్యఙ్కురోత్పన్నో మమేతి స్కన్ధవాన్మహాన్ । గృహక్షేత్రాణి శాఖాశ్చ యత్ర దారాభిపల్లవః ॥ ౧,౨౨౬.

‘నేను’ అనే భావం మొక్కలా మొలుస్తుంది, దాని మీద ‘నా’ అనే భావం పెద్ద కాండంగా పెరుగుతుంది. ఇళ్లూ, పొలాలూ దాని శాఖలు, భార్యలు దాని ముద్దుబొట్లు.

ధనధాన్యే మహాపత్రే పాపమూలోఽతిదుర్గమః । విధివత్సుఖశాన్త్యర్థం జాతోఽజ్ఞానమహాతరుః ॥ ౧,౨౨౬.

ధనం, ధాన్యం ఆ చెట్టుకు పెద్ద పాత్రలు. పాపమే దాని వేర్లు. దాన్ని దాటి పోవడం చాలా కష్టం. సుఖం, శాంతికోసం, విధి ప్రకారం అజ్ఞానమనే పెద్ద చెట్టు పుడుతుంది.

ఛిన్నో విద్యాకుఠారేణ తే గతా లయమీశ్వరే । ప్రాప్య బ్రహ్మరసం పీతం నీరజస్కమకణ్టకమ్ ॥ ౧,౨౨౬.

విద్య అనే గొడ్డలితో ఆ చెట్టు కోయబడినప్పుడు దాని శాఖలు భగవంతునిలో లయమవుతాయి. బ్రహ్మరసాన్ని పొందినవాడు, దుమ్ము, ముల్లు లేని స్వచ్ఛమైన ఆనందాన్ని ఆస్వాదిస్తాడు.

ప్రాప్నువన్తి పరాః ప్రాజ్ఞాః సుఖనిర్వృతిమేవ చ । మూర్తేన్ద్రియలయం నూనం న త్వం రాజన్న చాప్యహమ్ ॥ ౧,౨౨౬.

ఈ అనుభవాన్ని పొందిన జ్ఞానులు పరమసుఖాన్ని, పరమానందాన్ని పొందుతారు. కానీ రాజా! నీవు, నేనూ ఇంకా శరీరేంద్రియాలను లయంచేయలేదు.

న తన్మాత్రాదికం వాచా నైవాన్తః కరణం తథా । కం వా పశ్యసి రాజేన్ద్ర ప్రధానమిదమావయోః ॥ ౧,౨౨౬.

సూక్ష్మభూతాలు, అంతఃకరణం మాటలతో వివరించలేము. రాజేంద్ర! మనిద్దరిమధ్య ప్రధానమైనది నీవేమి చూస్తున్నావో చెప్పు.

మృతః పరేఽహ్ని క్షేత్రజ్ఞః సంజాతోఽయం గుణాత్మకః । ఏకత్వేఽపి పృథగ్భావస్తథా క్షేత్రాత్మనో నృప ॥ ౧,౨౨౬.

క్షేత్రజ్ఞుడు మరణించిన తర్వాత, గుణాలతో కూడినవాడిగా మళ్లీ జన్మిస్తాడు. ఒకటే అయినా, క్షేత్రం, ఆత్మ మధ్య భేదం ఉంటుంది రాజా!

జ్ఞానపూర్వవియోగోఽసౌ జ్ఞానే నష్టే చ యోగినః । సా ముక్తిర్బ్రహ్మణా చైక్య మనైక్యం ప్రాకృతైర్గుణైః ॥ ౧,౨౨౬.

జ్ఞానం ద్వారా వేరుపడటం, ఆ జ్ఞానం పోయినప్పుడు యోగికి అది మోక్షం, బ్రహ్మతో ఐక్యం, మనస్సు ప్రకృతిగుణాలతో ఏకత్వంగా మారిపోవడమే.

తద్గృహం యత్ర వసతి తద్భోజ్యం యేన జీవతి । యన్ముక్తయే తదేవోక్తం జ్ఞానాజ్ఞానే న చాన్యథా ॥ ౧,౨౨౬.

ఎక్కడ నివసిస్తే ఆ ఇల్లు, ఏ ఆహారం తింటే ఆ భోజనం, ఏది మోక్షానికి దారి తీస్తే అది—ఇవి అన్నీ జ్ఞానం, అజ్ఞానం వల్లనే, వేరేలా కాదు.

ఉపభోగేన పుణ్యానా మపుణ్యానాఞ్చ పార్థివ । కర్తవ్యానాఞ్చ నిత్యానాం క్షయన్త్వకరణాత్తథా ॥ ౧,౨౨౬.

పుణ్యాలు, పాపాలు, చేయవలసిన నిత్యకర్మలు—ఇవి అన్నీ అనుభవంతో పోతాయి. చేయకపోతే అవి క్షయించిపోతాయి రాజా!

అహింసా సత్యమస్తేయం బ్రహ్మచర్యాపరిగ్రహౌ । యమాః పఞ్చాథ నియమాః శౌచం ద్వివిధమీరితమ్ ॥ ౧,౨౨౬.

హింస చేయకపోవడం, సత్యం, దొంగతనం చేయకపోవడం, బ్రహ్మచర్యం, స్వార్థం లేకపోవడం—ఇవి అయిదు యమాలు. తర్వాత నియమాలు: శౌచం రెండు విధాలుగా చెప్పబడింది.

సన్తోషస్తపసా శాన్తిర్వాసుదేవార్చనం దమః । ఆసన పద్మకాద్యుక్తం ప్రాణాయామో మరుజ్జయః ॥ ౧,౨౨౬.

సంతృప్తి, తపస్సు, శాంతి, వాసుదేవుని ఆరాధన, దమనము; పద్మాసనం వంటి ఆసనాలు; ప్రాణాయామం అంటే ఊపిరిని నియంత్రించడం.

ప్రత్యేకం త్రివిధః సోఽపి పూరకుమ్భకరేచకైః । లఘుర్యో దశమాత్రస్తు ద్విగుణః స తు మధ్యమః ॥ ౧,౨౨౬.

ప్రతి ఒక్కటి మూడు విధాలుగా ఉంటుంది: పూరకం, కుంభకం, రేచకం. తేలికపాటి ప్రాణాయామం పది మాపడుల వరకు, మధ్యమం రెండు రెట్లు ఎక్కువ.

త్రిగుణాభిస్తు మాత్రాభిరుత్తమః స ఉదాహృతః । జపధ్యానయుతౌ గర్భో విపరీతస్త్వర్భకః ॥ ౧,౨౨౬.

మూడు రెట్లు ఎక్కువగా చేసే ప్రాణాయామాన్ని ఉత్తమంగా అంటారు. జపం, ధ్యానం కలిపి చేస్తే గర్భస్థితి, దాన్ని తలకిందులుగా చేస్తే శిశువు స్థితి అంటారు.

ప్రథమే నజయేత్స్వప్నం మధ్యమేన చ వేపథుమ్ । విపాకం హి తృతీయేన జాతాన్దోషాస్త్వనుక్రమాత్ ॥ ౧,౨౨౬.

మొదటి స్థాయిలో కలలు కనకూడదు; రెండవదానిలో ఒళ్ళు వణికకూడదు. మూడవదానిలో ఫలితాలు కనబడతాయి, తప్పులు వరుసగా వస్తాయి.

ఆసనస్థన్తుయుఞ్జీత కృత్వా చ ప్రణవం హృదీ । పార్ష్ణిభ్యాం లిఙ్గవృషణౌ స్పర్శన్నకాగ్రమానసః ॥ ౧,౨౨౬.

ఆసనంలో కూర్చొని, హృదయంలో ఓంకారాన్ని స్థాపించి, మూడ్రో వేళ్లతో లింగాన్ని, వృషణాలను ముట్టి, మనస్సును ముక్కు చివరపై స్థిరపరచాలి.

రజసా తమసో వృత్తిం సత్త్వేన రజసస్తథా । నిరుధ్య నిశ్చలో భూత్వా స్థితో యుఞ్జీత యోగవిత్ ॥ ౧,౨౨౬.

రజోగుణాన్ని సత్త్వగుణంతో, తమోగుణాన్ని రజోగుణంతో నియంత్రించి, కదలకుండా నిలబడి యోగిని సాధన చేయాలి.

ఇన్ద్రియాణీన్ద్రియార్థేభ్యః ప్రాణాదీనమ్న ఏవ చ । నిగృహ్య సమవాయేన ప్రత్యాహార ముపక్రమేత్ ॥ ౧,౨౨౬.

ఇంద్రియాలను వాటి విషయాల నుండి, ప్రాణాదులను కూడా అలాగే నియంత్రించి, సమంగా ఉండి, ప్రత్యాహారాన్ని ప్రారంభించాలి.

ప్రాణాయామా దశాష్టౌ చ ధారణా సా విధీయతే । ద్వే ధారణే స్మృతో యోగో యోగిభిస్తత్త్వదర్శిభిః ॥ ౧,౨౨౬.

పది ఎనిమిది ప్రాణాయామాలు, ధారణా సాధన చేయాలి. యోగులు, తత్త్వాన్ని గ్రహించినవారు, రెండు ధారణలను యోగంగా భావిస్తారు.

ప్రాఙ్నాడ్యాం హృదయే చాత్ర తృతీయా చ తథోరసి । కణ్ఠే ముఖే నా సికాగ్రే నేత్రే భ్రూమధ్యమూర్ధసు ॥ ౧,౨౨౬.

ప్రాణనాడిలో, హృదయంలో, మూడవది ఛాతిలో, గొంతులో, నోటిలో, ముక్కు చివర, కళ్లలో, కనుబొమల మధ్య, తలపై ధ్యానం చేయాలి.

కిఞ్చిత్తస్మాత్పరస్మింశ్చ ధారణా దశధా స్మృతా । దశైతా ధారణాః ప్రాప్య ప్రాప్నోత్యక్షరరూపతామ్ ॥ ౧,౨౨౬.

దాని తర్వాత కొంత దూరంగా, పది విధాల ధారణగా గుర్తించబడింది. ఈ పది ధారణలను సాధించినవాడు, అక్షరరూపాన్ని పొందుతాడు.

యథాగ్నిరగ్నౌ సంక్షిప్తస్తథాత్మా పరమాత్మని । బ్రహ్మరూపం మహాపుణ్యమోమిత్యేకాక్షరం జపేత్ ॥ ౧,౨౨౬.

ఎలా అగ్ని అగ్నిలో కలిసిపోతుందో, అలాగే ఆత్మ పరమాత్మలో లీనమవుతుంది. బ్రహ్మరూపమైన, మహాపుణ్యమైన, ఓంకారాన్ని జపించాలి.

అకారశ్చ తథోకారో మకారశ్చాక్షరత్రయమ్ । ఏతాస్తిస్త్రస్తతో మాత్రాః సత్త్వరాజసతామసాః ॥ ౧,౨౨౬.

'అ', 'ఉ', 'మ' అనే మూడు అక్షరాలు; ఇవి మూడు మాప్రమాణాలు సత్త్వ, రజస్, తమస్ గుణాలకు సరిపోతాయి.

నిర్గుణా యోగిగమ్యాద్యార్ధమాత్రా పరా స్థితా । గాన్ధారీతి చ విజ్ఞేయా గాన్ధారస్వరసంశ్రయా । ఇత్యేతదక్షరం బ్రహ్మ పరమోఙ్కారసంజ్ఞితమ్ ॥ ౧,౨౨౬.

గుణరహితమైన, యోగులకు అందుబాటులో ఉండే, అర్ధమాత్రా పరమమైనది. ఇది గాంధారంగా పిలవబడుతుంది, గాంధార స్వరంలో స్థితమై ఉంటుంది. ఈ అక్షరం బ్రహ్మ, పరమ ఓంకారంగా ప్రసిద్ధి.

అహం బ్రహ్మ పరం జ్యోతిః స్థూలదేహవివర్జితమ్ । అహం బ్రహ్మ పరం జ్యోతిర్జరామరణవర్జితమ్ ॥ ౧,౨౨౬.

నేను బ్రహ్మ, పరమ జ్యోతి, స్థూలదేహం లేని వాడిని. నేను బ్రహ్మ, పరమ జ్యోతి, వృద్ధాప్యమూ మరణమూ లేని వాడిని.

అహం బ్రహ్మ పరం జ్యోతిః పృథివ్యా మలవర్జితమ్ । అహం బ్రహ్మ పరం జ్యోతిర్వాయ్వాకాశవివర్జితమ్ ॥ ౧,౨౨౬.

నేను బ్రహ్మ, పరమ జ్యోతి, భూమి మలినత లేని వాడిని. నేను బ్రహ్మ, పరమ జ్యోతి, వాయువు, ఆకాశం లేని వాడిని.

అహం బ్రహ్మ పరం జ్యోతిః సూక్ష్మదేహవివర్జితమ్ । అహం బ్రహ్మపరం జ్యోతిః స్థానాస్థానవివర్జితమ్ ॥ ౧,౨౨౬.

నేను బ్రహ్మ, పరమ జ్యోతి, సూక్ష్మదేహం లేని వాడిని. నేను బ్రహ్మ, పరమ జ్యోతి, స్థానం, అస్థానం లేని వాడిని.

అహం బ్రహ్మ పరం జ్యోతిర్గన్ధమాత్రవివర్జితమ్ । అహం బ్రహ్మ పరం జ్యోతిః శ్రోత్రత్వక్పరివర్జితమ్ ॥ ౧,౨౨౬.

నేను బ్రహ్మ, పరమ జ్యోతి, వాసన మాత్రమే లేని వాడిని. నేను బ్రహ్మ, పరమ జ్యోతి, వినికిడి, స్పర్శ లేని వాడిని.

అహం బ్రహ్మ పరం జ్యోతిర్జిహ్వాఘ్రాణవివర్జితమ్ । అహం బ్రహ్మ పరం జ్యోతిః ప్రాణాపానవివర్జితమ్ ॥ ౧,౨౨౬.

నేను బ్రహ్మ, పరమ జ్యోతి, నాలుక, ముక్కు లేని వాడిని. నేను బ్రహ్మ, పరమ జ్యోతి, ప్రాణ, అపానాలు లేని వాడిని.

అహం బ్రహ్మ పరం జ్యోతిర్వ్యానోదానవివర్జితమ్ । అహం బ్రహ్మ పరం జ్యోతిరజ్ఞానపరివర్జితమ్ ॥ ౧,౨౨౬.

నేను బ్రహ్మ, పరమ జ్యోతి, వ్యాన, ఉదానాలు లేని వాడిని. నేను బ్రహ్మ, పరమ జ్యోతి, అజ్ఞానం లేని వాడిని.