గరుడపురాణమ్

రక్తో హరిర్నరైః పూజ్యో నరా దశశతాయుషః । తత్ర విష్ణుర్భోమరథః క్షత్రియా రాక్షసానహన్ ॥ ౧,౨౨౩.

ఆ యుగంలో ఎరుపు వర్ణం ఉన్నవారు హరిని పూజిస్తారు; మనుషులు వెయ్యేళ్ళు జీవిస్తారు. అక్కడ విష్ణువు భూమిపై రథాన్ని నడిపి, క్షత్రియులు రాక్షసులను సంహరిస్తారు.

ద్విపాదవిగ్రహో ధర్మః పీతతాఞ్చాచ్యుతే గతే । చతుః శతాయుషో లోకా ద్విజక్షత్రోద్భవాః ప్రజాః ॥ ౧,౨౨౩.

ద్వాపరయుగంలో ధర్మం రెండు పాదాలతో నిలుస్తుంది; అచ్యుతుడు వెళ్ళిన తర్వాత అది మరింత తగ్గిపోతుంది. ఆ కాలంలో ప్రజలు నాలుగు వందల సంవత్సరాలు జీవిస్తారు; ప్రజలు బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియుల నుంచి జనిస్తారు.

తత్ర దృష్ట్వాల్పబుద్ధీంశ్చ విష్ణుర్వ్యాసస్వరూపధృక్ । తదేకన్తు యజుర్వేదం? చతుర్ధా వ్యభజత్పునః ॥ ౧,౨౨౩.

అక్కడ, ప్రజలు తక్కువ బుద్ధితో ఉన్నారని చూసి, విష్ణువు వ్యాసరూపంలో యజుర్వేదాన్ని మళ్లీ నాలుగు భాగాలుగా విభజించాడు.

శిష్యానధ్యాపయామాస సమస్తాంస్తాన్నిబోధ మే । ఋగ్వేదమథ పైలన్త్సామవేదఞ్చ జైమినిమ్ ॥ ౧,౨౨౩.

ఆ గురువు తన శిష్యులందరికీ బోధించాడు. విను, శౌనకా! ఋగ్వేదాన్ని పైలుడు, సామవేదాన్ని జైమినియుడు పొందారు.

అథర్వాణం సుమన్తున్తు యజుర్వేదం మహామునిమ్ । వైశమ్పాయనమఙ్గన్తు పురాణం సూతమేవ చ । అష్టాదశపురాణాని యైర్వేద్యో హరిరేవ హి ॥ ౧,౨౨౩.

అథర్వవేదాన్ని సుమంతుడు, యజుర్వేదాన్ని మహాముని, అంగాన్ని వైశంపాయనుడు, పురాణాన్ని సూతుడు పొందారు. ఈ పదహారు పురాణాల ద్వారా హరిదేవుడు తెలిసివస్తాడు.

సర్గశ్చ ప్రతిసర్గశ్చ వంశో మన్వన్తరాణి చ । వంశానుచరితచ్చైవ పురాణం పఞ్చలక్షణమ్ ॥ ౧,౨౨౩.

సృష్టి, లయము, వంశాలు, మన్వంతరాలు, వంశానుచరితము — ఇవే పురాణాలకు ఐదు లక్షణాలు.

బ్రాహ్మం పాద్మం వైష్ణవఞ్చ శైవం భాగవతన్తథా । భవిష్యన్నారదీయఞ్చస్కాన్దం లిఙ్గం వరాహకమ్ ॥ ౧,౨౨౩.

బ్రాహ్మం, పద్మం, వైష్ణవం, శైవం, భాగవతం, భవిష్యత్, నారదీయ, స్కాందం, లింగం, వరాహం పురాణాలు ఉన్నాయి.

మార్కణ్డేయం తథాగ్నేయం బ్రహ్మవైవర్తమేవ చ । కౌర్మం మాత్స్యం గారుడఞ్చ వాయవీయమనన్తరమ్ । అష్టాదశసముద్దిష్టం బ్రహ్మాణ్డమితి సంజ్ఞితమ్ ॥ ౧,౨౨౩.

మార్కండేయం, అగ్నేయం, బ్రహ్మవైవర్తం, కూర్మం, మత్స్యం, గారుడం, వాయువీయం, బ్రహ్మాండం — ఇవి పదహారు పురాణాలు బ్రహ్మాండంగా పిలవబడతాయి.

అన్యాన్యుపపురాణాని మునిభిః కథితాని తు । ఆద్యం సనత్కుమారోక్తం నారసింహమథాపరమ్ ॥ ౧,౨౨౩.

ఇంకా ఇతర ఉపపురాణాలను మునులు వివరించారు. మొదటిసారిగా సనత్కుమారుడు చెప్పినది, తరువాత నరసింహం పురాణం.

తృతీయం స్కాన్దముద్దిష్టం కుమారేణ తు భాషితమ్ । చతుర్థం శివధర్మాఖ్యం స్యాన్నన్దీశ్వరభాషితమ్ ॥ ౧,౨౨౩.

మూడవది స్కాందం, కుమారస్వామి చెప్పినది. నాల్గవది శివధర్మం, నందీశ్వరుడు చెప్పినది.

దుర్వాససోక్తమాశ్చర్యం నారదోక్తమతః పరమ్ । కాపిలం వామనఞ్చైవ తథైవోశనసేరితమ్ ॥ ౧,౨౨౩.

దుర్వాసుడు చెప్పిన అద్భుతమైన పురాణం, ఆ తరువాత నారదుడు చెప్పినది, కపిలుడు, వామనుడు, అలాగే ఉశనసుడు చెప్పిన పురాణాలు ఉన్నాయి.

బ్రహ్మాణ్డం వారుణఞ్చాథ కాలికాహ్వయమేవ చ । మాహేశ్వరం తథా సామ్బమేవం సర్వార్థసఞ్చయమ్ । పరాశరోక్తమపరం మారీచం భార్గవాహ్వయమ్ ॥ ౧,౨౨౩.

బ్రహ్మాండం, వారుణం, కాలికా అని పిలవబడేది, మహేశ్వర పురాణం, సాంబ పురాణం, పరాశరుడు చెప్పినది, మారీచ పురాణం, భార్గవ పురాణం — ఇవన్నీ అన్ని అర్థాలను కలిగి ఉన్నాయి.

పురాణం ధర్మశాస్త్రఞ్చ వేదాస్త్వఙ్గాని యన్మునే । న్యాయః శౌనక మీమాంసా ఆయుర్వేదార్థశాస్త్రకమ్ । గాన్ధర్వశ్చ ధనుర్వేదో విద్యా హ్యష్టాదశస్మృతాః ॥ ౧,౨౨౩.

పురాణం, ధర్మశాస్త్రం, వేదాలు, వాటి ఉపాంగాలు, న్యాయశాస్త్రం, శౌనకుడు చెప్పిన మీమాంస, ఆయుర్వేదం, అర్థశాస్త్రం, గాంధర్వవేదం, ధనుర్వేదం — ఇవే పదహారు విద్యలు.

ద్వాపరాన్తేన చ హరిర్గురుభారమపాహరత్ । ఏకపాదస్థితే ధర్మే కృష్ణత్వఞ్చాచ్యుతే గతే ॥ ౧,౨౨౩.

ద్వాపరయుగాంతంలో హరిదేవుడు భూమిపై ఉన్న భారాన్ని తొలగించాడు. ధర్మం ఒక్క కాళ్లపై నిలబడి ఉండగా, కృష్ణుడు అచ్యుతునిగా లోకాన్ని విడిచిపెట్టాడు.

జనాస్తదా దురాచారా భవిష్యన్తి చ నిర్దయాః । సత్త్వం రజస్తమ ఇతి దృశ్యన్తే పురుషే గుణాః । కాలసఞ్చోదితాస్తేఽపి పరివర్తన్త ఆత్మని ॥ ౧,౨౨౩.

అప్పుడు ప్రజలు దురాచారులు, క్రూరహృదయులు అవుతారు. సత్త్వ, రజస్, తమస్ అనే గుణాలు మనుషుల్లో కనిపిస్తాయి. కాల ప్రభావంతో అవి మనసులో తిరుగుతుంటాయి.

ప్రభూతఞ్చ యదా సత్త్వం మనో బుద్ధీన్ద్రియాణి చ । తదా కృతయుగం విద్యాజ్జ్ఞానే తపసి యద్రతిః ॥ ౧,౨౨౩.

సత్త్వగుణం, మనస్సు, బుద్ధి, ఇంద్రియాలు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు, అది కృతయుగం. అప్పుడే జ్ఞానంలో, తపస్సులో ఆనందం ఉంటుంది.

యదా కర్మసు కామ్యేషు శక్తిర్యశసి దేహినామ్ । తదా త్రేతా రజోభూతిరితి జానీహి శౌనక ॥ ౧,౨౨౩.

పనుల్లో, కోరికల్లో, కీర్తిలో ప్రజల శక్తి ఉండగా, అప్పుడు త్రేతాయుగంలో రాజోగుణం ప్రబలంగా ఉంటుందని తెలుసుకో, శౌనకా.

యదా లోభస్త్వసన్తోషో మానో దమ్భశ్చ మత్సరః । కర్మణాఞ్చాపి కామ్యానాం ద్వాపరం తద్రజస్తమః ॥ ౧,౨౨౩.

లోభం, అసంతృప్తి, గర్వం, మాయ, అసూయ, కోరికతో చేసే పనులు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు, అది ద్వాపరయుగం — అక్కడ రాజోగుణం, తమోగుణం కలిసివుంటాయి.

యదా సదానృతం తన్ద్రా నిద్రా హింసాదిసాధనమ్ । శోకమోహౌ భయం దైన్యం స కలిస్తమసి స్మృతః ॥ ౧,౨౨౩.

ఎప్పుడు అబద్ధం, అలసత్వం, నిద్ర, హింస, శోకం, మోహం, భయం, దారిద్ర్యం ఎక్కువగా ఉంటాయో, అది కలియుగం — అది తమోగుణంగా గుర్తించబడింది.

యస్మిఞ్జనాః కామినః స్యుః శశ్వత్కటుకభాషిణః । దస్యూత్కృష్టా జనపదా వేదాః పాషణ్డదూషితాః ॥ ౧,౨౨౩.

ఎప్పుడు ప్రజలు కామంతో, ఎప్పుడూ ఘాటుగా మాట్లాడేవారిగా, దొంగలు రాజ్యం పాలించేవారిగా, వేదాలు అపవిత్రమైనవిగా మారతాయో, అది కలియుగం.

రాజానశ్చ ప్రజాభిక్షాః శిశ్నోదరపరాజితాః । అవ్రతా వటవోఽశౌచా భిక్షవశ్చ కుటుమ్బినః ॥ ౧,౨౨౩.

రాజులు ప్రజల దగ్గర భిక్ష అడుగుతారు, కామం, ఆకలితో ఓడిపోతారు. వ్రతాలు లేని బ్రాహ్మణులు, అపవిత్రులు, భిక్షాటన చేసేవారు కుటుంబస్తులుగా ఉంటారు.

తపస్వినో గ్రామవాసాః న్యాసినో హ్యర్థలోలుపాః । హ్రస్వకాయా మహాహారాశ్చౌరాస్తే సాధవః స్మృతాః ॥ ౧,౨౨౩.

తపస్సు చేసే వారు ఊర్లలోనే ఉంటారు, సన్యాసులు ధనానికి ఆశపడతారు. చిన్న శరీరాలు ఉన్నవారు ఎక్కువగా తింటారు, దొంగలను మంచివాళ్లుగా భావిస్తారు.

త్యక్ష్యన్తి భృత్యాశ్చ పతిం తాపసస్త్యక్ష్యతి వ్రతమ్ । శూద్రాః ప్రతిగ్రహిష్యన్తి వైశ్యా వ్రతపరాయణః ॥ ౧,౨౨౩.

ఉపాధ్యాయులు యజమానిని వదిలిపెడతారు, తపస్సు చేసే వారు తపస్సును మానేస్తారు. శూద్రులు దానం తీసుకుంటారు, వైశ్యులు వ్రతాలలో నిమగ్నమవుతారు.

ఉద్విగ్నాః సన్తి చ జనాః పిశాచసదృశాః ప్రజాః । అన్యాయభోజనేనాగ్నిదేవతాతిథిపూజనమ్ ॥ ౧,౨౨౩.

ప్రజలు భయంతో ఉంటారు, జనాలు పిశాచుల్లా తయారవుతారు. అన్యాయంగా సంపాదించిన ఆహారంతో అగ్ని, దేవతలు, అతిథులకు పూజ జరుగుతుంది.

కరిష్యన్తి కలౌ ప్రాప్తే న చ పిత్ర్యోదకక్రియామ్ । స్త్రీపరాశ్చ జనాః సర్వే శూద్రప్రాయాశ్చ శౌనక ॥ ౧,౨౨౩.

కలియుగం వచ్చినప్పుడు పితృదేవతలకు నీళ్ళు సమర్పించే కర్మలు చేయరు. అందరూ స్త్రీల పట్ల ఆసక్తిగా ఉంటారు, ఎక్కువమంది శూద్రులే అవుతారు, ఓ శౌనక.

బహుప్రజాల్పభాగ్యాశ్చ భవిష్యన్తి కలౌ స్త్రియః । శిరః కణ్డూయనపరా ఆజ్ఞాం భేత్స్యన్తి భర్త్సితాః ॥ ౧,౨౨౩.

కలియుగంలో స్త్రీలు ఎక్కువగా మాట్లాడే వారు, అదృష్టవంతులు అవుతారు. తల నిమురుకుంటూ, మందలించినప్పుడు ఆజ్ఞలను పాటించరు.

విష్ణుం న పూజయిష్యన్తి పాషణ్డోపహతా జనాః । కలేర్దోషనిధేర్విప్రా అస్తి హ్యేకో మహాగుణః ॥ ౧,౨౨౩.

పాశండమతంతో మోసపోయిన జనాలు విష్ణువును పూజించరు. ఓ బ్రాహ్మణులారా, కలియుగంలో ఎన్నో దోషాలు ఉన్నా, ఒక గొప్ప గుణం మాత్రం ఉంది.

కీర్తనాదేవ కృష్ణస్య మహాబన్ధం పరిత్యజేత్ । కృతే యద్ధ్యాయతో విష్ణుం త్రేతాయాం జపతః ఫలమ్ ॥ ౧,౨౨౩.

కృష్ణుని నామస్మరణతోనే మహా బంధనాలు విడిపోతాయి. కృతయుగంలో విష్ణువును ధ్యానం చేసి పొందే ఫలం, త్రేతాయుగంలో జపంతో పొందే ఫలం,

ద్వాపరే పరిచర్యాయాం కలౌ తద్ధరికీర్తనాత్ । తస్మాద్ధ్యేయో హరిర్నిత్యం గేయః పూజ్యశ్చ శౌనక ॥ ౧,౨౨౩.

ద్వాపరయుగంలో సేవచేసి పొందే ఫలం, కలియుగంలో హరిదేవుని కీర్తనతో లభిస్తుంది. అందువల్ల, ఓ శౌనకా, హరిని ఎప్పుడూ ధ్యానించాలి, పాడాలి, పూజించాలి.