గరుడపురాణమ్

ధర్మార్థం జీవితం యేషాం దుర్గాణ్యతితరన్తి తే । సన్తుష్టః కో న శక్నోతి ఫలమూలైశ్చ వర్తితుమ్ ॥ ౧,౨౨౧.

ధర్మార్థాల కోసమే జీవితం ఉన్నవారు కష్టాలను దాటి పోతారు. సంతృప్తిగా ఉన్నవాడు పండ్లు, కందులతో జీవించలేడా?

సర్వ ఏవ హి సౌఖ్యేన సఙ్కటాన్యవగాహతే । ఇదమేవ హి లోభస్య కార్యం స్యా దతిదుష్కరమ్ ॥ ౧,౨౨౧.

ప్రతి ఒక్కరూ సుఖంగా కష్టాలను దాటి పోతారు. కాని, దానం చేయడం కష్టంగా అనిపించేది లోభానికి కారణం.

లోభాత్క్రోధః ప్రభవతి లోభాద్ద్రోహః ప్రవర్తతే । లోభాన్మోహశ్చ మాయా చ మానో మత్సర ఏవ చ ॥ ౧,౨౨౧.

లోభం వల్ల కోపం కలుగుతుంది. లోభం వల్ల ద్వేషం, మాయ, మోహం, అహంకారం, అసూయ కూడా కలుగుతాయి.

రాగద్వేషానృతక్రోధలోమమోహమదోజ్ఝితః । యః స శాన్తః పరం లోకం యాతి పాపవివర్జితః ॥ ౧,౨౨౧.

యవ్వనం, ద్వేషం, అబద్ధం, కోపం, లోభం, మాయ, అహంకారం లాంటి దోషాలన్నీ విడిచినవాడు నిజంగా ప్రశాంతంగా ఉంటాడు. అలాంటి వాడు పాపాలేమీ లేని పరమ లోకానికి చేరుకుంటాడు.

దేవతా మునయో నాగా గన్ధర్వా గుహ్యకా హర । ధార్మికం పూజయన్తీహ న ధనాఢ్యం న కామినమ్ ॥ ౧,౨౨౧.

హరా! ఇక్కడ దేవతలు, ఋషులు, నాగులు, గంధర్వులు, గుహ్యకులు—all—ధర్మాన్ని పాటించే వారిని మాత్రమే గౌరవిస్తారు; ధనవంతులను గానీ, కోరికలతో నిండినవారిని గానీ కాదు.

అనన్తబలవీర్యేణ ప్రజ్ఞయా పౌరుషేణ వా । అలభ్యం లభతే మర్త్యస్తత్ర కా పరివేదనా ॥ ౧,౨౨౧.

అనంతమైన బలంతో, ధైర్యంతో, జ్ఞానంతో లేదా పురుషార్థంతో మానవుడు సాధ్యపడని దానిని కూడా సాధించగలడు. అందువల్ల బాధపడాల్సిన అవసరం ఏముంది?

సర్వసత్త్వదయాలుత్వం సర్వేన్ద్రియవినిగ్రహః । సర్వత్రానిత్యబుద్ధిత్వం శ్రేయః పరమిదం స్మృతమ్ ॥ ౧,౨౨౧.

ప్రతి జీవిపై దయ చూపడం, అన్ని ఇంద్రియాలను నియంత్రించుకోవడం, ప్రతిదీ నశించిపోతుందన్న జ్ఞానం—ఇవి అత్యుత్తమ మంగళకరమైనవి అని చెప్పబడింది.

పశ్యన్నివాగ్రతో మృత్యుం యో ధర్మం నాచరేన్నరః । అజాగలస్తనస్యేవ తస్య జన్మ నిరర్థకమ్ ॥ ౧,౨౨౧.

మరణం ఎదుట కనిపిస్తున్నా ధర్మాన్ని ఆచరించని మనిషి జన్మం, మేకకు పాలు రాని తునకలాంటిది—అర్థంలేనిది.

భ్రూణహా బ్రహ్మహా గోఘ్నః పితృహా గురుతల్పగః । భూమిం సర్వగుణోపేతాం దత్త్వా పాపైః ప్రముచ్యతే ॥ ౧,౨౨౧.

గర్భహత్య, బ్రాహ్మణహత్య, ఆవును చంపడం, తండ్రిని హతమార్చడం, గురుపత్నిని ముట్టడం చేసినవాడు—అన్ని గుణాలతో కూడిన భూమిని దానం చేస్తే, పాపాలనుండి విముక్తి పొందుతాడు.

న గోదానాత్పరం దానం కిఞ్చిదస్తీతి మే మతిః । యా గౌర్న్యాయార్జితా దత్తా కృత్స్నం తారయతే కులమ్ ॥ ౧,౨౨౧.

నా అభిప్రాయం ప్రకారం, ఆవును దానం చేయడాన్ని మించిన దానం మరొకటి లేదు. న్యాయంగా సంపాదించిన ఆవును దానం చేస్తే, మొత్తం కుటుంబాన్ని రక్షిస్తుంది.

నాన్నదానాత్పరం దానం కిఞ్చిదస్తి వృషధ్వజ ! । అన్నేన ధార్యతే సర్వం చరాచరమిదం జగత్ ॥ ౧,౨౨౧.

వృషధ్వజా! అన్నదానం కంటే గొప్ప దానం ఏదీ లేదు. అన్నంతోనే ఈ జగత్తులోని చరాచరమంతా నిలబడుతోంది.

కన్యాదానం వృషోత్సర్గస్తీర్థసేవా శ్రుతం తథా । హస్త్యశ్వరథదానాని మణిరత్నవసున్ధరాః ॥ ౧,౨౨౧.

కన్యాదానం, వృషభాన్ని విడిచిపెట్టడం, తీర్థయాత్రలు చేయడం, విద్యాభ్యాసం, ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు, మాణిక్యాలు, రత్నాలు, భూమి—ఇవి అన్నీ దానం చేయడం కూడా...

అన్నదానస్య సర్వాణి కలాం నార్హన్తి షోడశీమ్ । అన్నాత్ప్రాణా బలం తేజశ్చాన్నాద్వీర్యం ధృతిః స్మృతిః ॥ ౧,౨౨౧.

ఈ అన్నీ కలిపినా అన్నదానానికి పదహారు వంతులలో ఒక్క వంతుకూడా సమం కావు. అన్నం వల్లే ప్రాణం, బలం, తేజస్సు, వీర్యం, ధైర్యం, స్థైర్యం, జ్ఞాపకం—all కలుగుతాయి.

కూపవాపీతడాగాదీనారామాంశ్చైవ కారయేత్ । త్రిసప్తకులముద్ధృత్య విష్ణులోకే మహీయతే ॥ ౧,౨౨౧.

బావులు, చెరువులు, కుంటలు, తోటలు వంటివి నిర్మించాలి. ఇలాంటి పనులు చేస్తే ఇరవై ఒక తరాలవారిని ఉద్ధరించి, విష్ణు లోకంలో ఘనత పొందుతాడు.

సాధూనాం దర్శనం పుణ్యం తీర్థాదపి విశిష్యతే । కాలేన తీర్థం ఫలతి సద్యః సాధుసమాగమః ॥ ౧,౨౨౧.

సద్గుణుల దర్శనం పుణ్యమయం—అది తీర్థ దర్శనానికంటే గొప్పది. తీర్థ ఫలం కాలక్రమంలో లభిస్తే, సద్గుణుల సాంగత్యం వెంటనే ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.

సత్యం దమస్తపః శౌచం సన్తోషశ్చ క్షమార్జవమ్ । జ్ఞానం శమో దయా దానమేష ధర్మః సనాతనః ॥ ౧,౨౨౧.

సత్యం, దమనం, తపస్సు, శౌచం, సంతుష్టి, క్షమ, నేరుగా ఉండడం, జ్ఞానం, మనశ్శాంతి, దయ, దానం—ఇవే శాశ్వత ధర్మం.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౨౨౨ బ్రహ్మోవాచ । ప్రాయశ్చిత్తాది వక్ష్యేఽహం నరకౌఘవిమర్దనమ్ । మక్షికా విప్రుషో నారీ భువి తోయం హుతాశనః । మార్జారో నకులశ్చైవ శుచీన్యేతాని నిత్యశః ॥ ౧,౨౨౨.

బ్రహ్మ చెప్పారు: ఇప్పుడు నేను ప్రాయశ్చిత్తాలు, నరకాల నివారణ గురించి వివరంగా చెబుతాను. ఈ లోకంలో ఈగ, నీటి చినుకు, స్త్రీ, భూమి, అగ్ని, పిల్లి, ముంగిస—ఇవి ఎప్పుడూ పవిత్రమైనవే.

యః శూద్రోచ్ఛిష్టసంస్పృష్టం ప్రమాదాద్భక్షయేద్ద్విజః । అహోరాత్రోషితో భూత్వా పఞ్చగవ్యేన శుధ్యతి ॥ ౧,౨౨౨.

బ్రాహ్మణుడు అప్రమత్తత వల్ల శూద్రుడు తాకిన లేదా ఊచిన అన్నాన్ని తినితే, ఒక రోజు రాత్రి ఉపవాసం చేసి, పంచగవ్యాన్ని సేవిస్తే పవిత్రుడవుతాడు.

విప్రో విప్రేణ సంస్పృష్ట ఉచ్ఛిష్టేన కదాచన । స్నానం జప్యఞ్చ కర్తవ్యం దినస్యాన్తే చ భోజనమ్ ॥ ౧,౨౨౨.

ఒక బ్రాహ్మణుడు మరొక బ్రాహ్మణుడి ఊచిన అన్నాన్ని తాకితే, స్నానం చేసి, జపం చేసి, ఆ రోజు చివర్లోనే భోజనం చేయాలి.

అన్నం సమక్షికాకేశం శుధ్యేద్వాన్తేన తత్క్షణాత్ । యశ్చ పాణితలే భుఙ్క్తే అఙ్గుల్యా బాహునా చ యః ॥ ౧,౨౨౨.

అన్నంలో ఈగ లేదా జుట్టు పడితే, దానిని వెంటనే తీసివేస్తే ఆ అన్నం శుద్ధమవుతుంది. అలాగే, చేతిలో, వేళ్లతో, భుజంతో అన్నం తినేవారూ...

అహోరాత్రేణ శుధ్యేత పిబేద్యది న వార్యుత । పీతశేషన్తు యత్తోయం వామహస్తేన మద్యవత్ ॥ ౧,౨౨౨.

అలాంటి వారు ఒక రోజు రాత్రి ఉపవాసం చేస్తే శుద్ధులవుతారు. నీరు తాగకపోయినా, తాగిన నీరు ఎడమ చేతితో తాకితే అది మద్యం తాగినట్టు అవుతుంది.

చర్మమధ్యగతం తోయమశుచి స్యాన్న తత్పిబేత్ । అన్త్యజాతిరవిజ్ఞాతో నివసేద్యస్య వేశ్మని ॥ ౧,౨౨౨.

చర్మం దాటి వచ్చిన నీళ్లు అపవిత్రంగా ఉంటాయి, వాటిని తాగకూడదు. అంత్యజాతి వారు లేదా ఎవరో తెలియని వారు ఇంట్లో ఉంటే, ఆ ఇంట్లో నివసించకూడదు.

చాన్ద్రాయణం పరాకం వా ద్విజాతీనాం విశోధనమ్ । ప్రాజాపత్యన్తు శూద్రస్య పశ్చాజ్జ్ఞాతే తథాపరే ॥ ౧,౨౨౨.

బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్యులకు శుద్ధికై చాంద్రాయణం లేదా పరాక వ్రతం చేయాలి. శూద్రులకు ప్రాజాపత్య వ్రతం, మరికొందరికి విషయం తెలిసిన తర్వాత వేరే విధమైన పరిహారాలు చేయాలి.

యస్తత్ర భుఙ్క్తే పక్వాన్నం కృచ్ఛ్రార్ధం తస్య దాపయేత్ । తేషామపి చ యో భుఙ్క్తే కృచ్ఛ్రపాదో విధీయతే ॥ ౧,౨౨౨.

అలాంటి ఇంట్లో వండిన అన్నం తినేవాడు అర కృచ్ఛ్ర వ్రతం చేయాలి. వాళ్ల చేత తినేవాడు పావు కృచ్ఛ్ర వ్రతం చేయాలి.

రజకానాఞ్చ శైలూ షవేణుచర్మోపజీవినామ్ । ఏతదన్నఞ్చ యో భుఙ్క్తే ద్విజశ్చాన్ద్రాయణం చరేత్ ॥ ౧,౨౨౨.

ధోవకులు, వేటగాళ్లు, వెనుకర్మికులు, చర్మంతో జీవించే వారు వండిన అన్నం తినిన ద్విజుడు చాంద్రాయణ వ్రతం చేయాలి.

చాణ్డాలకూపభాణ్డేషు అజ్ఞానాచ్చేత్పిబేజ్జలమ్ । కుర్యాత్సాన్తపనం విప్రస్తదర్ధఞ్చ విశః స్మృతమ్ ॥ ౧,౨౨౨.

చాండాలుని పాత్రలోని నీళ్లు తెలియక తాగితే, బ్రాహ్మణుడు సాంతపన వ్రతం చేయాలి. వైశ్యునికి దాని సగం చేయాలి.

పాదం శూద్రస్య దాతవ్యమజ్ఞానాదన్త్యవేశ్మని । ప్రాయశ్చిత్తం త్రికృచ్ఛ్రం స్యాత్పరాకమన్త్యజాగతౌ ॥ ౧,౨౨౨.

శూద్రుడు తెలియక అంత్యజుని ఇంట్లో ఉండితే, పావు కృచ్ఛ్ర వ్రతం చేయాలి. అంత్యజునికి మూడు కృచ్ఛ్ర వ్రతాలు, పరాక వ్రతం చేయాలి.

అన్త్యజోచ్ఛిష్టభుక్చ్ఛుధ్యేద్ద్విజశ్చాన్ద్రాయణేన చ । చాణ్డాలన్నం యదా భుఙ్క్తే ప్రమాదాదైన్దవఞ్చరేత్ ॥ ౧,౨౨౨.

ద్విజుడు అంత్యజుని మిగిలిన అన్నం తింటే, చాంద్రాయణ వ్రతంతో శుద్ధి పొందుతాడు. చాండాలుని అన్నం తెలియక తింటే, ఐందవ వ్రతం చేయాలి.

క్షత్త్రజాతిః సాన్తపనం షడ్ద్విరాత్రం పరే తథా । ఏకవృక్ష తు చణ్డాలః ప్రమాదాద్బ్రాహ్మణో యది । ఫలం భక్షయతే తత్ర అహోరాత్రేణ శుధ్యతి ॥ ౧,౨౨౨.

క్షత్రియుడు ఆరు రోజులు సాంతపన వ్రతం చేయాలి. ఇతరులకూ అలాగే. బ్రాహ్మణుడు తెలియక చాండాలుని చెట్టు పండు తింటే, ఒక రోజు రాత్రి శుద్ధి పొందుతాడు.