ద్రుపదాద్యాస్త్రిరావర్తేదయం గౌరితి చ త్ర్యృచమ్ । అన్యాంశ్చైవ తు మన్త్రాన్వా స్మృతిదృష్టాన్సమాహితః ॥ ౧,౨౧౪.
'ద్రుపద' మొదలైన మంత్రాలను మూడుసార్లు, 'అయం గౌః' అనే మంత్రాన్ని కూడా మూడుసార్లు, అలాగే స్మృతుల్లో చెప్పిన ఇతర మంత్రాలను ఏకాగ్రతతో జపించాలి.
సవ్యాహృతిం సప్రణవాం గాయత్రీం వా జపేద్బుధః ఆవర్తయేద్వా ప్రణవం స్మరేద్వా విష్ణమవ్యయమ్ ॥ ౧,౨౧౪.
జ్ఞానులు వ్యాహృతులతో, ప్రణవంతో గాయత్రీ మంత్రాన్ని జపించాలి. లేకపోతే ప్రణవాన్ని పునఃపునః జపించాలి. లేకపోతే అవినాశి అయిన విష్ణువును ధ్యానం చేయాలి.
విష్ణోరాయతనం త్వాపః స ఏవాప్పతిరుచ్యతే । తస్యైవం తనవస్త్వేతాస్తస్మాత్తం హ్యప్సు సంస్మరేత్ ॥ ౧,౨౧౪.
ఈ నీరు విష్ణువు నివాసస్థానం. ఆయనే జలాధిపతి. ఈ నీరు ఆయన స్వరూపాలు. అందుకే నీటిలో ఆయనను స్మరించాలి.
తద్విష్ణోరితి మన్త్రేణ నిమజ్యాప్సు పునః పునః । గాయత్త్రీ వైష్ణవీ హ్యేషా విష్ణోః సంస్మరణాయ వై ॥ ౧,౨౧౪.
'తద్విష్ణోః' అనే మంత్రంతో మళ్లీ మళ్లీ నీటిలో మునిగాలి. ఈ గాయత్రీ మంత్రం విష్ణువు స్మరణకు ప్రత్యేకమైనది.
ఓం ఇదమాపప్రవహతా స్వం మలం క్షాలలోహితమ్ । యథాత్వహోత్రామృతం యచ్చ శోఫే అభీషణమ్ ॥ ౧,౨౧౪.
'ఓం'. ఈ నీరు నా మలినతను, రక్తాన్ని తొలగించుగాక. ఉదయ కాలపు హోత్రాన్ని, భయంకరమైన దానిని ఎలా శుద్ధి చేస్తాయో అలా నా మలినతను కూడా శుద్ధి చేయుగాక.
స్నాత్వైవం వాససీ ధౌతే అచ్ఛిన్నే పరిధాయ చ । ప్రక్షాల్య చ మృదాద్భిశ్చ హస్తౌ ప్రక్షాల్య వై తదా ॥ ౧,౨౧౪.
ఇలా స్నానం చేసిన తర్వాత, శుభ్రమైన, మురికిలేని వస్త్రాలు ధరించాలి. మట్టి, నీటితో చేతులను శుభ్రంగా కడగాలి.
ఆచాన్తే పునారాచామేన్మన్త్రేణ స్నానభోజనే । ద్రుపదాం చ త్రిరావర్త్య తథా చైవాఘమర్షణమ్ ॥ ౧,౨౧౪.
ఆచమనం చేసిన తర్వాత, మంత్రంతో మళ్లీ ఆచమనం చేయాలి. స్నానం, భోజనం ముందు ద్రుపద మంత్రాన్ని మూడుసార్లు, అఘమర్షణాన్ని కూడా మూడుసార్లు జపించాలి.
ఆచమ్యాప్లావ్య చాత్మానం త్రిరాచమ్యశనేరసూన్ । అథోపతిష్టేదాదిత్యం మూర్ధ్ని పుష్పాన్వితాఞ్జలిః ॥ ౧,౨౧౪.
ఆచమనం చేసి, తనను తాను నీటితో ప్రోక్షణ చేసి, మూడుసార్లు ఆచమనం చేసి, పుష్పాలతో కూడిన కర్పూరహస్తంతో సూర్యుని తల వద్ద పూజించాలి.
ప్రక్షిప్యోదకమద్ధూయ ఉదుత్యం చిత్రమిత్యపి । తచ్చక్షుర్దేవ ఇతి చ హంసః శుచిషదిత్యపి ॥ ౧,౨౧౪.
నీటిని ప్రోక్షణ చేసి పైకి ఎత్తి, 'ఉదుత్యం చిత్రమ్', 'తచ్చక్షుర్దేవ', 'హంసః శుచిషద్' అనే మంత్రాలను జపించాలి.
ఏతాఞ్జపేదూర్ధ్వబాహుః సూర్యమీక్ష్య సమాహితః । గాయత్త్రీం చ తథా శక్త్యా ఉపస్థాయ దివాకరమ్ ॥ ౧,౨౧౪.
ఈ మంత్రాలను చేతులు పైకి ఎత్తి, సూర్యుని ఏకాగ్రతతో చూస్తూ జపించాలి. అలాగే గాయత్రీ మంత్రాన్ని శక్తి మేరకు జపిస్తూ సూర్యుని సమీపించాలి.
విభ్రాడిత్యనువాకేన సూక్తేన పురుషస్య చ । శివసఙ్కల్పేన చ తథా మణ్డలబ్రాహ్మణేన చ ॥ ౧,౨౧౪.
విభ్రాట్ అనువాకంతో, పురుషసూక్తంతో, శివసంకల్పంతో, మండల బ్రాహ్మణంతో కూడిన మంత్రాలను కూడా అలాగే జపించాలి.
దివాకీర్త్యా తథా చాన్యైః సౌరైర్మన్త్రైశ్చ శక్తితః । జపయజ్ఞస్తు కర్తవ్యః సర్వదేవప్రణీతకైః ॥ ౧,౨౧౪.
దివాకీర్తి, ఇతర సౌర మంత్రాలను శక్తి మేరకు జపిస్తూ, అన్ని దేవతలకు నిర్ణయించిన మంత్రాలతో జపయజ్ఞం చేయాలి.
అధ్యాత్మవిద్యాం విధివజ్జపేద్వా జపసిద్ధయే । సవ్యం కృత్వా త్రిరాచమ్య శ్రియం మేధాం ధృతిం క్షితిమ్ ॥ ౧,౨౧౪.
అధ్యాత్మ విద్యను నియమానుసారం జపించాలి. విజయాన్ని కోరుతూ, కుడిచేతితో మూడుసార్లు ఆచమనం చేసి, ఐశ్వర్యం, జ్ఞానం, స్థైర్యం, భూమిని కోరాలి.
వాచం వాగీశ్వరీం పుష్టిం తుష్టిఞ్చ పరితర్పయేత్ । ఉమామరున్ధతీం చైవ శచీం మాతరమేవ చ ॥ ౧,౨౧౪.
వాక్దేవిని, వాగీశ్వరీని, పుష్టిని, తుష్టిని, ఉమాను, అరుంధతిని, శచీదేవిని, తల్లిని కూడా సంతృప్తిపరచాలి.
జయాం చ విజయాం చైవ సావిత్రీం శాన్తిమేవ చ । స్వాహాం స్వధాం ధృతిం చైవ తథైవాదితిముత్తమామ్ ॥ ౧,౨౧౪.
జయ, విజయ, సావిత్రి, శాంతి, స్వాహా, స్వధా, ధృతి, అలాగే ఉత్తమమైన అదితిని కూడా సంతృప్తిపరచాలి.
ఋషిపత్నీశ్చ కన్యాశ్చ తర్పయేత్కామ్యదేవతాః । సర్వమఙ్గలకామస్తు తర్పయేత్సర్వమఙ్గలామ్ ॥ ౧,౨౧౪.
ఋషుల భార్యలను, కన్యలను, కావలసిన దేవతలను సంతృప్తిపరచాలి. ఎవరికైనా అన్ని మంగళాలు కావాలంటే, అన్ని మంగళదేవతలను సంతృప్తిపరచాలి.
ఆబ్రహ్మస్తమ్బపర్యన్తం జగత్తృప్యత్విదం బ్రువన్ । క్షిపేదపోఽఞ్జలీంస్త్రీంశ్చ కుర్వన్కాఙ్క్షేత తర్పణమ్ ॥ ౧,౨౧౪.
బ్రహ్మ నుండి ఒక స్తంభం వరకు ఈ లోకం సంతృప్తి చెందాలని పలుకుతూ, మూడు ముళ్ల నీళ్లు సమర్పిస్తూ తర్పణం చేయాలని కోరుకోవాలి.
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౨౧౫ బ్రహ్మోవాచ । తర్పణం సమ్ప్రవక్ష్యామి దేవాదిపితృతుష్టిదమ్ ॥ ౧,౨౧౫.
బ్రహ్మ చెప్పారు: దేవతలు, పితృదేవతలు సంతోషించే తర్పణ విధానాన్ని ఇప్పుడు వివరంగా చెబుతాను.
యే చాస్మాకం కులే జాతా అపుత్రా గోత్రిణో మృతాః । తే తృప్యన్తు మయా దత్తం వస్త్రనిష్పీడనోదకమ్ ॥ ౧,౨౧౫.
మన వంశంలో పుట్టి, సంతానం లేకుండా మరణించిన వారు ఎవరో వారందరూ, నేను ఇచ్చిన వస్త్రాన్ని పిండి తీసిన నీళ్లతో సంతృప్తి చెందాలి.
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౨౧౭ బ్రహ్మోవాచ । అథ సన్ధ్యావిధం వక్ష్యే ద్విజాతీనాం సమాసతః । అపవిత్రః పవిత్రో వా సర్వావస్థాం గతోఽపి వా ॥ ౧,౨౧౭.
బ్రహ్మ చెప్పారు: ఇప్పుడు ద్విజులకు సంధ్యావందన విధానాన్ని సంక్షిప్తంగా చెబుతాను. ఎవరు అపవిత్రుడైనా, పవిత్రుడైనా, ఎలాంటి స్థితిలో ఉన్నా,
యః స్మరేత్పుణ్డరీకాక్షం స బాహ్యాభ్యన్తరః శుచిః ॥ ౧,౨౧౭.
ఎవడు పుండరీకాక్షుడిని స్మరిస్తాడో, అతడు బయట, లోపల రెండింటిలోను పవిత్రుడవుతాడు.
ఆపో మా తస్మాదేనసః పావమానశ్చ ముఞ్చతు ఇవిష్మతో విమా ఆపోహవిష్మానావిరాసతి । హవిష్మాన్ దేవ అసురో హవిష్మానస్తు సూర్యః । దేవీరాపో అపా పత్న్యా యశ్చ ఊర్మిర్హవిష్యః ఇన్ద్రియవాన్మాదిత్యన్తనః తం దేవేభ్యో దేవతా దాభుశుక్రలేభ్యస్తేషాం భాగకర్షివసిసముద్రస్య దక్షిణ్యాగ్రయాసిమేనాపోగ్రర్భిరశ్మతమోధోః । ఆపో దేవీ మధుమతీరగృహ్ణన్తు హ్యన్నతీ రాజస్వతిలాః । యాభిర్మిత్రావరుణస్య సిఞ్చయాభిరిన్ద్రమనయత్యన్న వాతీ వద్రుపదాం శన్నో దేవీ అపామసృగ్ద్వయసంసూర్యే సన్తం సమాహితం అపాంరసస్య యో రస్య యో గృహ్ణాస్యుత్తమమ్ । ఆపో దేవీరుపసూర్య మధుమతీవయస్యాయ ప్రజాభ్యః తాసా మాస్థానాత్వర్జిహతామోషధయః సపిప్పలాః । పునన్తు మా పితరః సౌమ్యాసః పునన్త్వనాపి పితా సహసాః పవిత్రేణ గతాయుషా । పునన్తు మా పితామహాః పునన్తు ప్రపితామహాః । పవిత్రేణ గతాయుషా విశ్వమాయుర్వ్యశ్రవైః । అగ్న ఆయూంషి పరసత్మాచరోర్జమిషఞ్చ త్వచే వావస్వత్వచ్ఛూనామ్ । పునన్తు మా దేవజనాః పునన్తు మనసా ధియః । పునన్తు విశ్వా భూతాని జాతవేదః ! పునీహి మా । పవిత్రేణ పునీహి మా శుక్రేణ దేవ దీద్యత్ । అగ్నే క్రత్వా క్రతూంరను । యత్తే పవిత్రమర్చిష్యగ్నే వితతమన్తరా బ్రహ్మా తేన పునాతు మా । పవమానః సువర్జనః । పవిత్రేణ విచర్షణిః । యః పోతా స పునాతు మా । ఉభాభ్యాం దేవ సవితః । పవిత్రేణ సవేన చ । ఇదం బ్రహ్మపునీమహే । వైశ్వదేవీః పునతీ దేవ్యా గృభ్నాస్యామిసావక్ష్యస్తాన్నోవీత పూజ్యాః । తయామదన్తః సధమాదేషు వయం స్యామ పతయో రయీణామ్ । చిత్ప తిర్మా పునాత్వచ్ఛిద్రేణ పవిత్రేణ సూర్యస్య రశ్మిభిః । తస్య తే పవిత్రపూతస్య యత్కామః । ప్రణితచ్ఛకేయం దేవో వాక్పతిర్మా సవితా త్వచ్ఛిద్రేణ పవిత్రేణ సూర్యస్య రశ్మిభిః । తస్య తే పవిత్రపతే ! పవిత్రపూతస్య చత్కామః । పునస్తచ్ఛకేయం ద్యుపతిం అయం గౌః పృశ్రిరక్రమీసదశశతం మాతరం పునః పితరఞ్చ ప్రయస్మః । దేవో మా సవితా పునాత్వచ్ఛిద్రేణ పవిత్రేణ సూర్యస్య రశ్మిభిః । తస్య తే పవిత్రపతే పవిత్రపూతస్య యత్కామః పునాతచ్ఛకేయమ్? । ఓం తద్విష్ణోః పరమం పదం సదా పశ్యన్తి సూరయః । దివీవ చక్షురాతతమ్ ॥ ౧,౨౧౪.
ఈ నీరు నాకు పాపం తీయగాక. పావమానుడు నన్ను విముక్తి చేయగాక. హవిసుతో నిండిన నీరు ప్రత్యక్షమవుతుంది. దేవుడు, అసురుడు, సూర్యుడు అందరూ హవిసుతో నిండినవారు. దేవతలు, జలపత్ని దేవతలు, హవిసుతో నిండిన అల, బలముతో కూడినది, సూర్యుని చివర వరకు — సముద్రపు దక్షిణ భాగంలో ఉన్న వాటిని దేవతలు, దేవతామహిళలు స్వీకరించుగాక. తేనెలా మధురంగా ఉన్న దేవతా జలాలు, అన్నంతో, నువ్వులతో కలసి మమ్మల్ని స్వీకరించుగాక. మిత్రుడు, వరుణుడు వీటితో అభిషేకించబడతారు. వీటితో ఇంద్రుడు నడిపించబడతాడు. వీటితో ద్రుపద మంత్రం తయారవుతుంది. ఆ దేవతా జలాలు మాకు ద్విగుణ శక్తిని, ఏకాగ్రతను ప్రసాదించుగాక. నీటి సారం, ఆ సారాన్ని నీవు ఉత్తమంగా పొందుగాక. దేవతా జలాలు, సూర్యుని దగ్గరకు తేనెలా మధురంగా వచ్చి, సంతానార్థంగా మమ్మల్ని ఆశీర్వదించుగాక. మొక్కలు, పిప్పల వృక్షాలు తమ స్థానం విడిచిపెట్టవు. మృదువైన పితృదేవతలు నన్ను శుద్ధి చేయుగాక. పవిత్రమైన జలంతో పితరులు, పితామహులు, ప్రపితామహులు నన్ను శుద్ధి చేయుగాక. పవిత్ర జలాల కిరణాలతో నా ఆయుష్షును శుద్ధి చేయుగాక. అగ్ని! నా ఆయుష్షుకు, బలానికి, చర్మానికి మేలు చేయు. దేవతలు నన్ను శుద్ధి చేయుగాక. మనస్సు, బుద్ధి నన్ను శుద్ధి చేయుగాక. జగత్తులోని అన్ని భూతాలు నన్ను శుద్ధి చేయుగాక. జాతవేదా! నన్ను శుద్ధి చేయు. పవిత్ర జలంతో నన్ను శుద్ధి చేయు, ప్రకాశవంతుడా! అగ్ని! సంకల్పాన్ని అనుసరించు. నీ ప్రకాశవంతమైన పవిత్ర జలంతో, బ్రహ్మతో నన్ను శుద్ధి చేయు. పావమానుడు, మేలు కలిగించేవాడు, పవిత్ర జలాలతో నన్ను శుద్ధి చేయు. దేవసవితా! రెండు చేతులతో, పవిత్ర జలంతో, హవిసుతో ఈ బ్రహ్మను శుద్ధి చేయు. వైశ్వదేవి దేవతలు మమ్మల్ని స్వీకరించుగాక. వాటితో మేము ఐశ్వర్యానికి అధిపతులమవుదాం. చిత్పతి నన్ను సూర్యకిరణాలతో, అఖండ పవిత్రతతో శుద్ధి చేయుగాక. పవిత్రతతో నీవు కోరినది నీవు పొందుగాక. దేవుడు వాక్పతి, సవితా నన్ను సూర్యకిరణాలతో, అఖండ పవిత్రతతో శుద్ధి చేయుగాక. పవిత్రతతో నీవు కోరినది నీవు పొందుగాక. ఈ గోవు, మచ్చలతో కూడినది, వందసార్లు తల్లి, తండ్రి దగ్గరకు వచ్చింది. దేవుడు సవితా నన్ను సూర్యకిరణాలతో, అఖండ పవిత్రతతో శుద్ధి చేయుగాక. పవిత్రతతో నీవు కోరినది నీవు పొందుగాక. 'ఓం'. ఆ విష్ణువు పరమ పదాన్ని జ్ఞానులు ఎప్పుడూ చూస్తారు. అది ఆకాశంలో విస్తరించిన కంటిలా ఉంటుంది.
ఓం మోదాస్తృప్యన్తామ్ । ఓం ప్రమోదాస్తృప్యన్తామ్ । ఓం సుముఖాస్తృప్యన్తామ్ । ఓం దుర్ముఖాస్తృప్యన్తామ్ । ఓం విఘ్నాస్తృప్యన్తామ్ । ఓం విఘ్నకర్తారస్తృప్యన్తామ్ । ఓం ఛన్దాంసి తృప్యన్తామ్ । ఓం వేదాస్తృప్యన్తామ్ । ఓం ఓషధయస్తృప్యన్తామ్ । ఓం సనాతనస్తృప్యతామ్ । ఓం ఇతరాచార్యాస్తృప్యన్తామ్ । ఓం సంవత్సరఃసావయవస్తృప్యతామ్ । ఓం దేవాస్తృప్యన్తామ్ । ఓం అప్సరసస్తృప్యన్తామ్ । ఓం దేవాన్ధకాస్తృప్యన్తామ్ । ఓం సాగరస్తృప్యన్తామ్ । ఓం నాగాస్తృప్యన్తామ్ । ఓం పర్వతాస్తృప్యన్తామ్ । ఓం సరిన్మనుష్యా యక్షాస్తృప్యన్తామ్ । ఓం రక్షాంసి తృప్యన్తామ్ । ఓం పిశాచాస్తృప్యన్తామ్ । ఓం సుపర్ణాస్తృప్యన్తామ్ । ఓం భూతాని తృప్యన్తామ్ । ఓం భూతగ్రామాశ్చతుర్విధాస్తృప్యన్తామ్ । ఓం దక్షస్తృప్యతామ్ । ఓం ప్రచేతాస్తృప్యతామ్ । ఓం మరీచిస్తృప్యతామ్ । ఓం ఆత్రిస్తృప్యతామ్ । ఓం అఙ్గిరాస్తృప్యతామ్ । ఓం పులస్త్యస్తృప్యతామ్ । ఓం పులహస్తృప్యతామ్ । ఓం క్రతుస్తృప్యతామ్ । ఓం నారదస్తృప్యతామ్ ! ఓం భృగుస్తృప్యతామ్ । ఓం విశ్వామిత్రస్తృప్యతామ్ । ఓం రైవతస్తృప్యతామ్ । ఓం చాక్షుషస్తృప్యతామ్ । ఓం మహాతేజాస్తృప్యతామ్ । ఓం వైవస్వతస్తృప్యతామ్ । ఓం ధ్రువస్తృప్యతామ్ । ఓం ధవస్తృప్యతామ్ । ఓం అనిలస్తృప్యతామ్ । ఓం ప్రభాసస్తృప్యతామ్ ॥ ౧,౨౧౫.
ఓం, ఆనందించే వారు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, ఉల్లాసంగా ఉండేవారు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, మృదువైన ముఖాలు కలవారు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, కఠినమైన ముఖాలు కలవారు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, విఘ్నాలు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, విఘ్నాలను కలిగించే వారు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, ఛందస్సులు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, వేదాలు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, ఔషధాలు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, శాశ్వతులు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, ఇతరాచార్యులు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, సంవత్సరమూ దాని భాగాలు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, దేవతలు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, అప్సరసలు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, అంధకార దేవతలు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, సముద్రం సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, నాగులు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, పర్వతాలు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, నదులు, మనుషులు, యక్షులు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, రాక్షసులు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, పిశాచులు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, సుపర్ణులు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, భూతాలు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, నాలుగు రకాల భూతగణాలు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, దక్షుడు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, ప్రచేతసుడు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, మరీచి సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, అత్రి సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, అంగిరసుడు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, పులస్త్యుడు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, పులహుడు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, క్రతువు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, నారదుడు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, భృగువు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, విశ్వామిత్రుడు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, రైవతుడు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, చాక్షుషుడు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, మహాతేజస్సులు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, వైవస్వతుడు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, ధ్రువుడు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, ధవుడు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, అనిలుడు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, ప్రభాసుడు సంతృప్తి చెందాలి.
నీవీతీ । ఓం సనకస్తృప్యతామ్ । ఓం సనన్దనస్తృప్యతామ్ । ఓం సనాతనస్తృప్యతామ్ । ఓం కపిలస్తృప్యతామ్ । ఓం ఆసురిస్తృప్యతామ్ । ఓం వోఢుస్తృప్యతామ్ । ఓం పఞ్చశిఖస్తృప్యతామ్ । ఓం మనుష్యాణాం కవ్యవాహస్తృప్యతామ్ । ఓం అనలస్తృప్యన్తామ్ । ఓం సోమస్తృతామ్ । ఓం యమస్తృప్యతామ్ । ఓం అర్యమాతృప్యతామ్ ॥ ౧,౨౧౫.
ఓం, సనకుడు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, సనందనుడు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, సనాతనుడు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, కపిలుడు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, ఆసురి సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, వోఢు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, పంచశిఖుడు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, మనుష్యుల కవ్యవాహుడు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, అనలుడు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, సోముడు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, యముడు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, అర్యమన్ సంతృప్తి చెందాలి.
ప్రాచీనావీతీ । ఓం అగ్నిష్వాత్తాః పితరస్తృప్యన్తామ్ । ఓం సోమపాః పితరస్తృప్యన్తామ్ । ఓం బర్హిషదః పితరస్తృప్యన్తామ్ । యమాయ నమః । ధర్మరాజాయ నమః । మృత్యవే నమః । అన్తకాయ నమః । వైవస్వతాయ నమః । కాలాయ నమః । సర్వభూతక్షయాయ నమః । ఔదుమ్బరాయ నమః! దధ్నాయ నమః । నీలాయ నమః । పరమేష్ఠినే నమః । వృకోదరాయ నమః । చిత్రాయ నమః । చిత్రగుప్తాయ నమః ॥ ౧,౨౧౫.
ఓం, అగ్నిష్వాత్త పితృదేవతలు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, సోమప పితృదేవతలు సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, బర్హిషద్ పితృదేవతలు సంతృప్తి చెందాలి. యమునికి నమస్కారం. ధర్మరాజునికి నమస్కారం. మృత్యువుకి నమస్కారం. అంతకునికి నమస్కారం. వైవస్వతునికి నమస్కారం. కాలునికి నమస్కారం. సమస్త భూతాల నాశకునికి నమస్కారం. ఔదుంబరునికి నమస్కారం. దధ్నునికి నమస్కారం. నీలునికి నమస్కారం. పరమేశ్ఠికి నమస్కారం. వృకోదరునికి నమస్కారం. చిత్రునికి నమస్కారం. చిత్రగుప్తునికి నమస్కారం.
బ్రహ్మాదిస్తమ్బపర్యన్తం జగత్తృప్యతు । ఓం పితృభ్యః స్వధా నమః । ఓం పితామహేభ్యః స్వధా నమః । ఓం ప్రపితామహేభ్యః స్వధా నమః । ఓం మాతృభ్యః స్వధానమః । ఓం పితామహీభ్యః స్వధా నమః । ఓం ప్రపితామహీభ్యః స్వధా నమః । ఓం మాతామహేభ్యః స్వధా నమః । ఓం ప్రమాతామహేభ్యః స్వధా నమః । ఓం వృద్ధప్రమాతామహేభ్యః స్వధానమః తృప్యతామితి । ఉదీరతామవర ఉత్పరాసో ఉన్మధ్యమాః పితరః సోమ్యాసః । అసుంయ ఈయురవృకా ఋతజ్ఞాస్తేనోఽవన్తుపితరోహవేషు । గోత్రోచ్చారణేన ప్రథమాఞ్జలిః పితుః । ఓం అఙ్గిరసో నః పితరోదృ । అథర్వాణోభృగవఃదృ । తేషాం వయం సుమతౌ యజ్ఞియానాం అపి భద్రే సౌమనసే స్యామ । ఓం ఆయన్తు నః పితరః సౌమ్యాసోగ్నిష్వాత్తాః పథిభిర్దేవయానైః । అస్మిన్యజ్ఞే స్వధయా మదన్తోఽధిబ్రువన్తు తేఽవన్త్వస్మాన్ ॥ ౧,౨౧౫.
బ్రహ్మ నుండి స్తంభం వరకు ఈ లోకం సంతృప్తి చెందాలి. ఓం, పితృదేవతలకు స్వధా నమః. ఓం, పితామహులకు స్వధా నమః. ఓం, ప్రపితామహులకు స్వధా నమః. ఓం, తల్లులకు స్వధా నమః. ఓం, పితామహీదేవతలకు స్వధా నమః. ఓం, ప్రపితామహీదేవతలకు స్వధా నమః. ఓం, మాతామహులకు స్వధా నమః. ఓం, ప్రమాతామహులకు స్వధా నమః. ఓం, వృద్ధ ప్రమాతామహులకు స్వధా నమః. క్రింద, పై, మధ్యలో ఉన్న పితృదేవతలు, మృదువైన వారు, ధర్మాన్ని తెలిసిన వారు, మన పితృ పూజలో మమ్మల్ని కాపాడాలి. వంశాన్ని ఉచ్చరించి మొదటి ముళ్ల నీళ్లు తండ్రికి సమర్పించాలి. ఓం, మన పితృదేవతలు అంగిరసులు. మన పితృదేవతలు అథర్వణులు, భృగువులు. వారు యజ్ఞానికి అర్హులు, మేము వారి అనుగ్రహంతో సుఖంగా ఉండాలి. ఓం, మృదువైన అగ్నిష్వాత్త పితృదేవతలు దేవయాన మార్గంలో ఈ యజ్ఞానికి వచ్చి, స్వధా పానంలో ఆనందించి మమ్మల్ని ఆశీర్వదించాలి.
ఓం ఊర్జం వహన్తీరమృతం ఘృతం పయః కీలాలం పరిస్నుతం స్వధా స్థ తర్పయత మే పితౄన్ । ఓం పితృభ్యః స్వధా నమః । ఓం పితామహేభ్యః స్వధా నమః । ఓం ప్రపితామహేభ్యః స్వధాన నమః । ఓం మాతామహేభ్యః స్వధా నమః । ఓం ప్రమాతామహేభ్యః స్వధా నమః । ఓం వృద్ధప్రమాతామహేభ్యః స్వధా నమః । పితామహస్యదృ । ఓం అక్షన్పితరో అమీమదన్త పితరో అమీ తృప్యన్తః పితరః శుం(స్వ) ధధ్వం పిబేహ పితరోఽపి వానత్రయాంశ్చ విశ్రయాంశ్చ భవనపవిత్రత్వా రథపతి తే జాతవేదాః స్వధాభిర్యజ్ఞం సుకృతం జుపస్వ? । ఓం ణదువాతా ఋతాయతే మధు క్షరన్తి సిన్ధవః । మాధ్వీర్నః సన్త్వోషధీర్మధునక్తముతోషసో మధుమత్పార్థివం రజః । మధు ద్యౌరస్తు నః పితా మధు మాన్నో వనస్పతిర్మధుభామస్తు సూర్యో మాధ్వీర్గావో భవన్తు నః ॥ ౧,౨౧౫.
ఓం, శక్తిని, అమృతాన్ని, నెయ్యి, పాలు, తేనె, అభిషేక జలాన్ని మోసుకొచ్చే స్వధా, నా పితృదేవతలను తృప్తిపరచు. ఓం, పితృదేవతలకు స్వధా నమః. ఓం, పితామహులకు స్వధా నమః. ఓం, ప్రపితామహులకు స్వధా నమః. ఓం, మాతామహులకు స్వధా నమః. ఓం, ప్రమాతామహులకు స్వధా నమః. ఓం, వృద్ధ ప్రమాతామహులకు స్వధా నమః. పితామహునికి: ఓం, పితృదేవతలు నశించలేదు, వారు సంతృప్తి చెందారు, స్వధా పానంలో ఆనందిస్తున్నారు, వారు తాగాలి, మూడు లోకాలలో, పవిత్ర స్థలాల్లో ఉండాలి, రథపతి, జాతవేదా, స్వధాతో యజ్ఞాన్ని బాగా నిర్వహించు. ఓం, వాయువులు ధర్మమార్గంలో నడుస్తున్నాయి, నదులు తేనెతో ప్రవహిస్తున్నాయి, ఔషధాలు మధురంగా ఉండాలి, రాత్రులు మధురంగా ఉండాలి, భూమి మధురంగా ఉండాలి, ఆకాశం మన తండ్రిగా మధురంగా ఉండాలి, వృక్షాలు మధురంగా ఉండాలి, సూర్యుడు మధురంగా ఉండాలి, ఆవులు మధురంగా ఉండాలి.
ప్రపితామహస్యాఞ్జలిదానమ్ । ఓం నమో వః పితరో రసాయ నమో వః పితరః శుష్మాయ నమో వః పితరో జీవాయ నమో వః పితరః స్వధాయై నమో వః పితరో ఘోరాయ నమో వః పితరో మన్యవే । నమో వః పితరో గృహాన్న పితరో దత్తః । నమో వః పితరో దధ్మే తద్వః పితరో వాసః । మాతామహానాం త్రిరఞ్జలిదృ । తతో మాత్రాదీనాన్దృ ॥ ౧,౨౧౫.
ఓం, మీకు నమస్కారం పితృదేవతలారా, రసమయులారా! మీకు నమస్కారం పితృదేవతలారా, బలమయులారా! మీకు నమస్కారం పితృదేవతలారా, జీవమయులారా! మీకు నమస్కారం పితృదేవతలారా, స్వధామయులారా! మీకు నమస్కారం పితృదేవతలారా, భయంకరులారా! మీకు నమస్కారం పితృదేవతలారా, కోపమయులారా! మీకు నమస్కారం పితృదేవతలారా, గృహస్థులారా! మీకు నమస్కారం పితృదేవతలారా, దత్తులారా! మీకు నమస్కారం పితృదేవతలారా, దధ్నుతో కూడినవారూ, వస్త్రము ధరించినవారూ! మాతామహులకు మూడు ముళ్లు సమర్పించాలి. తరువాత తల్లి వంశస్థులకు సమర్పించాలి.
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౨౧౬ బ్రహ్మోవాచ । వైశ్వదేవం ప్రవక్ష్యామి హోమలక్షణముత్తమమ్ । ప్రజ్వాల్య చాగ్నిం పర్యుక్ష్యఓం క్రష్యాదమగ్నిం ప్రహిణోమి దూరం యమరాజ్యం గచ్ఛతు రిప్రవాహః । ఇహైవాయమితరో జాతవేదా దేవేభ్యో హవ్యం వహతు ప్రజానత్ । ఓం పావక వైశ్వానర ఇదమాసనం అరణీగర్భసంస్కృతతేజోరూప మహాబ్రహ్మన్ముహూర్తాస్త్రిషు వైశ్వానరం ప్రతిబోధయామి । ఓం వైశ్వానరే న ఉభయం ఆప్రయాతు పరావతః అగ్నిర్న స్వద్యుతీరూపపృష్ఠో దివి పృష్ఠోఽశ్వి పృథివ్యాం పృష్ఠా వివేవా ఓషధీచావివేశ వైశ్వానరః సహసా పృష్ఠోఽగ్నిః నమో దివ్య స షష్ఠాం నక్తమ్ ॥ ౧,౨౧౬.
బ్రహ్మ చెప్పారు: ఇప్పుడు వైశ్వదేవ హోమ విధానాన్ని వివరంగా చెబుతాను. అగ్నిని వెలిగించి, అభిషేకం చేసి, 'ఓం, అగ్నిని దూరంగా పంపుతున్నాను; శత్రువుల ప్రవాహం యమలోకానికి పోవాలి. ఈ జాతవేదా ఇక్కడే ఉండి దేవతలకు హవిస్సును చేర్చాలి.' ఓం, పవకుడా, వైశ్వానరుడా, ఇది నీ ఆసనం, అరణి గర్భంలో పుట్టిన తేజోరూపుడా, మహాబ్రహ్మా, మూడు సమయాల్లోను వైశ్వానరుణ్ణి మేల్కొలుపుతున్నాను. ఓం, వైశ్వానరుడు రెండు వైపులా చేరాలి, అగ్ని స్వతేజస్సుతో స్వర్గంలో, భూమిపై, ఔషధాల్లో ప్రవేశించి, అకస్మాత్తుగా వెలిగిపోవాలి. అగ్నిదేవా, దివ్యుడా, రాత్రి ఆరో స్థానంలో ఉండాలి.
ఓం ప్రజాపతయే స్వాహా । ఓం సోమాయ స్వాహా । ఓం బృహస్పతయే స్వాహా । ఓం అగ్నిషోమాభ్యాం స్వాహా । ఓం ఇన్ద్రాగ్నిభ్యాం స్వాహా । ఓం ద్యావాపృథివీభ్యాం స్వాహా । ఓం ఇన్ద్రాయ స్వాహా । ఓం విశ్వేభ్యో దేవేభ్యః స్వాహా । ఓం బ్రహ్మణే స్వాహా । ఓం అద్భ్యః స్వాహా । ఓం ఓషధివనస్పతిభ్యః స్వాహా । ఓం గ్రహ్యాయ స్వాహా । ఓం దేవదేవతాభ్యః స్వాహా । ఓం ఇన్ద్రాయ స్వాహా । ఓం ఇన్ద్రపురుషేభ్యః స్వాహా । ఓం యమాయ స్వాహా । ఓం యమపురుషాయ స్వాహా । ఓం సర్వేభ్యో భూతేభ్యో దివాచారిభ్యః స్వాహా । ఓం వసుధాపితృభ్యః స్వాహా । ఓం యే భూతా ప్రచరన్తి దీనాచ నిమిహన్తో భువనస్య మధ్యే । తేభ్యో బలిం పుష్టికామో దదామి మయి పుష్టిం పుష్టిపతిర్దదాతు । ఓం ఆచాణ్డాలపతిర్దదాతు ఆచాణ్డాలపతితవాయసేభ్యః ॥ ౧,౨౧౬.
ఓం, ప్రజాపతికి స్వాహా. ఓం, సోమునికి స్వాహా. ఓం, బృహస్పతికి స్వాహా. ఓం, అగ్ని, సోములకు స్వాహా. ఓం, ఇంద్ర, అగ్నులకు స్వాహా. ఓం, ఆకాశం, భూమికి స్వాహా. ఓం, ఇంద్రునికి స్వాహా. ఓం, సమస్త దేవతలకు స్వాహా. ఓం, బ్రహ్మకు స్వాహా. ఓం, జలాలకు స్వాహా. ఓం, ఔషధి, వనస్పతులకు స్వాహా. ఓం, గ్రహాలకు స్వాహా. ఓం, దేవదేవతలకు స్వాహా. ఓం, ఇంద్రునికి స్వాహా. ఓం, ఇంద్రపురుషులకు స్వాహా. ఓం, యమునికి స్వాహా. ఓం, యమపురుషునికి స్వాహా. ఓం, ఆకాశంలో సంచరించే సమస్త భూతాలకు స్వాహా. ఓం, vasudhā పితృదేవతలకు స్వాహా. లోకమధ్యంలో తిరుగుతూ, దారిద్ర్యంతో బాధపడే భూతాలకు, నేను పుష్టికోసం బలి సమర్పిస్తున్నాను; పుష్టిపతి నాకు పుష్టిని ప్రసాదించాలి. ఓం, అచాండాలపతి అచాండాలులకు, పతితులకు పుష్టిని ప్రసాదించాలి.