గరుడపురాణమ్

గురుద్రవ్యాంశ్చౌజ్జిహీర్షురర్చిష్యన్దే వతాతిథీన్ । సర్వతః ప్రతిగృహ్ణీయాన్న తుష్యేత్తు స్వయం తతః ॥ ౧,౨౧౩.

గురువు ధనం కోరిక ఉన్నవాడు, అతిథులను గౌరవించేవాడు అన్ని వైపుల నుండీ దానం స్వీకరించాలి. కానీ తన కోసం సంతోషపడకూడదు.

సాధుతః ప్రతిగృహ్ణీయాదథ వాసాధుతో ద్విజః । గుణవానల్పదోషశ్చ నిర్గుణో హి నిమజ్జతి ॥ ౧,౨౧౩.

బ్రాహ్మణుడు మంచివారి నుండి దానం తీసుకోవాలి. లేకపోతే, మంచి లక్షణాలు ఉన్న, తక్కువ దోషాలు ఉన్నవారి నుండి తీసుకోవాలి. గుణహీనుడు తప్పక నశిస్తాడు.

ఏవం త్వక్షవృత్త్యా వా కృత్వా భరణమాత్మనః । కుర్యాద్విశుద్ధిం పరతః ప్రాయశ్చిత్తం ద్విజోత్తమః ॥ ౧,౨౧౩.

ఇలాంటి వృద్ధి వ్యాపారంతో జీవనం సాగించిన తరువాత, ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడు తాను పవిత్రుడవ్వడానికి expiation చేయాలి.

చతుర్థే చ తథా భాగే స్నానార్థం మృద మాహరేత్ । తిలపుష్పకుశాదీని స్నానం చాకృత్రిమే జలే ॥ ౧,౨౧౩.

నాలుగవ భాగంలో స్నానం కోసం మట్టి, నువ్వులు, పువ్వులు, దర్భా మొదలైనవి తీసుకొని, సహజ నీటిలో స్నానం చేయాలి.

నిత్యం నైమిత్తికం కామ్యం క్రియాఙ్గం మలకర్షణమ్ । మార్జనాచమావగాహాశ్చాష్టస్నానం ప్రకీర్తితమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

ప్రతిరోజూ చేయవలసినవి, కొన్ని సందర్భాల్లో చేయవలసినవి, కోరిక కోసం చేసే క్రియలు, మలిని తొలగించడము, శరీరాన్ని కడగడం, ఆచమనం, నీటిలో మునిగిపోవడం — ఇవన్నీ కలిపి ఎనిమిది రకాల స్నానాలుగా చెప్పబడ్డాయి.

అస్నాతస్తు పుమాన్నార్హే జపాగ్నిహవనాదిషు । ప్రాతః స్నానం తదర్థం తు నిత్యస్నానం ప్రకీర్తితమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

స్నానం చేయని వాడు జపం, అగ్నిహోత్రం వంటి పనులకు అర్హుడు కాదు. అందుకే ఉదయం స్నానం ప్రతిరోజూ చేయవలసినదిగా చెప్పబడింది.

చాణ్డాలశవవిష్ఠాద్యాన్స్పృష్ట్వా స్నానం రజస్వలామ్ । స్నానార్హస్తు యదా స్నాతి స్నానం నైమిత్తికం హి తత్ ॥ ౧,౨౧౩.

చాండాలుడు, మృతదేహం, మలము లేదా రజస్వలతో తాకిన తర్వాత స్నానం చేయాలి. అలాంటి సందర్భంలో చేసే స్నానాన్ని సందర్భోచిత స్నానం అంటారు.

పుష్యస్నానాదికం స్నానం దైవజ్ఞవిధిచోదితమ్ । తద్ధి కామ్యం సముద్దిష్టం నాకామస్తత్ప్రయోజయేత్ ॥ ౧,౨౧౩.

పుష్య స్నానం వంటి వాటిని జ్యోతిష్కులు చెప్పిన విధంగా చేసే స్నానం కోరిక కోసం చేయబడినదిగా భావించాలి. కోరిక లేకుండా వాటిని చేయరాదు.

జప్తుకామః పవిత్రాణి అర్చిష్యన్దేవతాతిథీన్ । స్నానం సమాచరేద్యస్తు క్రియాఙ్గం తచ్చ కీర్తితమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

జపం చేయదలచినవారు, పవిత్రత కోసం, దేవతలను పూజించడానికి, అతిథులను సత్కరించడానికి స్నానం చేయాలి. ఇది క్రియలో భాగంగా చెప్పబడింది.

మలాపకర్షణార్థాయ ప్రవృత్తిస్తత్ర నాన్యథా । సరః సుదేవఖాతేషు తీర్థేషు చ నదీషు చ ॥ ౧,౨౧౩.

ఇక్కడ మలిని తొలగించడమే ఉద్దేశ్యం, మరే విధంగా కాదు. సరస్సులు, మంచి బావులు, తీర్థాలు, నదుల్లో స్నానం చేయాలి.

స్నానమేవ క్రియా యస్మాత్క్రియాస్నానమతః పరమ్ । అద్భిర్గాత్రాణి శుధ్యన్తి తీర్థస్నానాత్ఫలం లభేత్ ॥ ౧,౨౧౩.

స్నానం చేయడమే ఒక క్రియ అయినందున, క్రియాస్నానం మరింత శ్రేష్ఠమైనది. నీటితో శరీరం పవిత్రమవుతుంది; తీర్థస్నానంతో ఫలం లభిస్తుంది.

మార్జనాన్మజ్జనైర్మన్త్రైః పాపమాశు ప్రణశ్యతి । నిత్యం నైమిత్తికం చాపి క్రియాఙ్గం మలకర్షణమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

శరీరాన్ని కడగడం, నీటిలో మునిగిపోవడం, మంత్రాలతో పఠించడం వల్ల పాపం త్వరగా నశిస్తుంది. ప్రతిరోజూ, సందర్భోచితంగా, క్రియలో భాగంగా చేసే మలిని తొలగించడమే లక్ష్యం.

తీర్థాభావే తు కర్తవ్యముష్ణోదకపరోదకైః । భూమిష్ఠాదుద్ధృతం పుణ్యం తతః ప్రస్త్రవణోదకమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

తీర్థం లేకపోతే వేడి నీటితో లేదా పై నుండి వచ్చే నీటితో స్నానం చేయాలి. భూమిలోంచి తీసిన నీరు పవిత్రమైనది, ఆ తరువాత ఊట నీరు మంచిది.

తతోఽపి సారసం పుణ్యం తస్మాన్నాదేయముచ్యతే । తీర్థతోయం తతః పుణ్యం గాగం పుణ్యం తు సర్వతః ॥ ౧,౨౧౩.

సరస్సు నీరు ఇంకా పవిత్రమైనది, దాన్ని తిరస్కరించరాదు. తీర్థ జలం పవిత్రమైనది, గంగా జలం ఎక్కడైనా పవిత్రమే.

గాగం పయః పునాత్యాశు పాపమామరణాన్తికమ్ । గయాయాం చ కురుక్షేత్రే యత్తోయం సముపస్థితమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

గంగా జలం వెంటనే పాపాన్ని శుద్ధి చేస్తుంది, మరణం వరకు ఉన్న పాపాన్నీ పోగొడుతుంది. అలాగే గయ, కురుక్షేత్రంలో ఉన్న నీరు కూడా పవిత్రమైనది.

తస్మాత్తు గాఙ్గమపరం జానీయాత్తోయముత్తమమ్ । పుత్రజన్మని యోగేషు తథా సంక్రమణే రవేః ॥ ౧,౨౧౩.

అందువల్ల గంగా జలాన్ని అత్యుత్తమమైనదిగా తెలుసుకోవాలి. కుమారుడు పుట్టినప్పుడు, యోగకాలాల్లో, సూర్యుడు మారే సమయంలో కూడా గంగా జలం శ్రేష్ఠమైనది.

రాహోశ్చ దర్శనే స్నానం ప్రశస్తం నిశి నాన్యథా । ఉషస్యుషసి యత్స్నానం సన్ధ్యాయాముదితే రవౌ ॥ ౧,౨౧౩.

రాహువు కనబడినప్పుడు స్నానం చేయడం శ్రేష్ఠమైనది, కానీ రాత్రి కాదు. ఉదయం, సూర్యోదయ సమయంలో, సంధ్యాకాలంలో స్నానం చేయాలి.

ప్రాజాపత్యేన తత్తుల్యం మహాపాతకనాశనమ్ । యత్ఫలం ద్వాదశాబ్దాని ప్రాజాపత్యే కృతే భవేత్ ॥ ౧,౨౧౩.

ఆ సమయంలో స్నానం చేయడం వల్ల ప్రాజాపత్య క్రియతో సమానమైన ఫలం లభిస్తుంది, అది మహాపాతకాలను నశింపజేస్తుంది. ప్రాజాపత్యం పన్నెండు సంవత్సరాల్లో ఇస్తున్న ఫలం ఇక్కడ లభిస్తుంది.

ప్రాతః స్నాయీ తదాప్నోతి వర్షేణ శ్రద్ధయాన్వితః । య ఇచ్ఛేద్విపులాన్ భోగాంశ్చన్ద్రసూర్యగ్రహోపమాన్ ॥ ౧,౨౧౩.

ఉదయం స్నానం చేసే వాడు, భక్తితో చేస్తే, ఆ ఫలాన్ని ఒక సంవత్సరంలో పొందుతాడు. చంద్రుడు, సూర్యుడు, గ్రహాలంతటి మహా భోగాలు కోరేవాడు ఉదయం స్నానం చేయాలి.

ప్రాతః స్నాయీ భవేన్నిత్యం మాసౌ ద్వౌ మాఘఫాల్గునౌ । యస్తు మాఘం సమాసాద్య ప్రాతః స్నాయీ హవిష్యభుక్ ॥ ౧,౨౧౩.

ప్రతి రోజూ ఉదయం స్నానం చేయాలి, ముఖ్యంగా మాఘం, ఫాల్గుణం నెలల్లో. మాఘ మాసంలో ఉదయం స్నానం చేసి హవిష్య అన్నం తినేవాడు శ్రేష్ఠుడు.

ఇతిపాపం మహాఘోరం మాసాదేవ వ్యపోహతి । మాతరం పితరం వాపి భ్రాతరం సుహృదం గురుమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

ఇలా మహా ఘోరమైన పాపం కూడా ఒక నెలలో పోతుంది. అది తల్లి, తండ్రి, అన్న, స్నేహితుడు, గురువు ఎవరి విషయంలోనైనా కావచ్చు.

యముద్దిశ్య నిమజ్జేత ద్వాదశాంశం లభేత్తు సః । తుష్యత్యామలకైర్విష్ణురేకాదశ్యా విశేషతః ॥ ౧,౨౧౩.

ఏకాదశి రోజున విష్ణువు కోసం స్నానం చేస్తూ, కనీసం పదకొండవంతు శరీరాన్ని కూడా నీటిలో ముంచినా, మంచి ఫలితం లభిస్తుంది. ముఖ్యంగా ఆమలక పండ్లను సమర్పిస్తే విష్ణువు ఎంతో సంతోషిస్తాడు.

శ్రీకామః సర్వదా స్నానం కుర్వోతామలకైర్నరః । సన్తాపః కీర్తిరల్పాయుర్ధనం నిధనమేవ చ ॥ ౧,౨౧౩.

శ్రీమంతత్వం కోరుకుంటూ ఎప్పుడూ ఆమలక పండ్లతో స్నానం చేసే మనిషికి బాధలు పోతాయి, మంచి పేరు వస్తుంది, ఆయుష్షు తక్కువగా ఉండదు, ధనం కోల్పోవడం జరగదు.

ఆరోగ్యం సర్వకామాప్తిరభ్యఙ్గాద్భాస్కరాదిషు । ఉపోషితస్య వ్రతినః కృత్తకేశస్య నాపితైః ॥ ౧,౨౧౩.

సూర్యుడు మొదలైన దేవతలకు అంకితంగా స్నానం చేసే సమయంలో శరీరానికి నూనె రాసుకుంటే ఆరోగ్యం, అన్ని కోరికలు నెరవేరుతాయి. ఉపవాసం చేసినవాడు గడ్డం, జుట్టు కత్తిరించించుకుని ఇలా చేస్తే మరింత శుభం కలుగుతుంది.

తావచ్ఛ్రీస్తిష్ఠతి ప్రీతా యావత్తైలం న సంస్పృశేత్ । ఏవం స్నాత్వా పితౄన్దేవాన్మనుష్యాంస్తర్పయేన్నరః ॥ ౧,౨౧౩.

నూనె శరీరాన్ని తాకని వరకు లక్ష్మిదేవి సంతోషంగా ఉండి, అనుగ్రహిస్తారు. ఇలా స్నానం చేసిన తర్వాత పితృదేవతలకు, దేవతలకు, మనుష్యులకు తర్పణం చేయాలి.

నాభిమాత్రే జలే స్థిత్వా చిన్తయేదూర్జమానసః । ఆగచ్ఛన్తు మే పితర ఇమం గృహ్ణన్త్వపోఞ్జలిమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

నాభి వరకు నీటిలో నిలబడి, మనస్సు ఏకాగ్రతతో 'నా పితృదేవతలు రాగాక, ఈ నీటి అంజలిని స్వీకరించాలి' అని ధ్యానం చేయాలి.

త్రీంస్త్రీనేవాఞ్జలీన్దద్యాదాకాశే దక్షిణే తథా । వసిత్వా వసనం శుష్కం స్థలస్థా స్తర్ణబర్హిషి ॥ ౧,౨౧౩.

మూడు నీటి అంజలులను లేదా మూడుసార్లు మూడు అంజలులను దక్షిణ దిశగా లేదా ఆకాశంలో సమర్పించాలి. స్నానం అయిపోయాక పొడిచొక్కా వేసుకుని, నేలపై దర్భ లేదా ఆకుల మీద కూర్చోవాలి.

విధిజ్ఞాస్తర్పణం కుర్యుర్న పాత్రే తు కదాచన । యదపాం క్రూరమాంసాత్తు యదమేధ్యం తు కిఞ్చన ॥ ౧,౨౧౩.

విధిని తెలిసినవారు ఎప్పుడూ పాత్రలో తర్పణం చేయకూడదు. నీటిలో ఉన్న హింసాత్మకమైనవి, మాంసం, అపవిత్రమైనవి ఏవైనా ఉపయోగించకూడదు.

అశాన్తం మలినం యచ్చ తత్సర్వమపగచ్ఛతు । గృహీత్వానేన మన్త్రేణ తోయం సవ్యేన పాణినా ॥ ౧,౨౧౩.

ఏదైనా చంచలమైనది, మలినమైనది ఉంటే, వాటిని పూర్తిగా తొలగించాలి. ఎడమ చేతితో నీరు తీసుకుని ఈ మంత్రాన్ని జపించాలి.