గరుడపురాణమ్

శుక్లపక్షే తథా కృష్ణే రజన్యాం దివసేపి వా । ఉష్ణే వర్షతి శీతే వా వర్ధనం న నివర్తతే ॥ ౧,౨౧౩.

పౌర్ణమి, అమావాస్య, రాత్రి, పగలు, వేడి, వర్షం, చలిలోనూ వృద్ధి ఎప్పుడూ ఆగదు.

దేశం గతానాం యా వృద్ధిర్నానాపణ్యోపజీవినామ్ । కుసీదం కుర్వతః సమ్యక్సంస్థితస్యైవ జాయతే ॥ ౧,౨౧౩.

వివిధ దేశాలకు వెళ్లి, అనేక వస్తువులతో జీవనం సాగించేవారికి లాభం కలుగుతుంది. కానీ వడ్డీ వ్యాపారం సరిగ్గా చేసే వారికి మాత్రమే నిజమైన లాభం కలుగుతుంది.

లబ్ధలాభః పితౄన్దేవాన్బ్రాహ్మణాంశ్చైవ పూజయేత్ । తే తృప్తాస్తస్య తద్దోషం శమయన్తి న సంశయః ॥ ౧,౨౧౩.

సంపాదించిన లాభంతో పితృదేవతలు, దేవతలు, బ్రాహ్మణులను సత్కరించాలి. వారు సంతృప్తి చెందితే, మన దోషాలను తొలగిస్తారు. దీనిలో సందేహం లేదు.

వణిక్కుసీదం దద్యాద్యో వస్త్రం గాఙ్కాఞ్చనాదికమ్ । కృషీవలోఽన్నపానాదియానశయ్యాసనాని చ ॥ ౧,౨౧౩.

వాణిజ్యుడు వడ్డీకి వస్త్రాలు, ధాన్యం, బంగారం మొదలైనవి ఇవ్వాలి. రైతు అన్నం, పానీయం, రవాణా వాహనాలు, మంచాలు, కుర్చీలు ఇవ్వాలి.

రాజభ్యో వింశతిం దత్త్వా పశుస్వర్ణాదికం శతమ్ । పాదేనాస్య చ యావక్యం కుర్యాత్సంచయమాత్మవాన్ ॥ ౧,౨౧౩.

రాజులకు ఇరవై, పశువులు, బంగారం వంటివి వంద ఇచ్చిన తర్వాత, జాగ్రత్తగా ఉన్నవాడు తన సంపదను నాలుగవ వంతు చొప్పున కూడబెట్టాలి.

అర్ధేన చాత్మభరణం నిత్యనైమిత్తికాంన్వితమ్ । పాదం చేత్యర్థయామస్య మూలభూతం వివర్ధయేత్ ॥ ౧,౨౧౩.

సంపదలో సగాన్ని తన భరణానికి, నిత్య, నైమిత్తిక కర్తవ్యాలకు ఉపయోగించాలి. మిగిలిన నాలుగవ వంతుతో మూలధనాన్ని పెంచాలి.

విద్యా శిల్పం భూతిః సేవా గోరక్షా విపణిః కృషిః । వృత్తిర్భైక్ష్యం కుసీదం చ దశ జీవనహేతవః ॥ ౧,౨౧౩.

విద్య, కళలు, ఐశ్వర్యం, సేవ, పశుపోషణ, వ్యాపారం, వ్యవసాయం, భిక్షాటనం, వడ్డీ వ్యాపారం — ఇవి పది జీవనోపాయాలు.

ప్రతిగ్రహార్జితా విప్రే క్షత్రియే శస్త్రనిర్జితా । వైశ్యే న్యాయార్జితాః స్వార్థాః శూద్రే శుశ్రూషయార్జితాః ॥ ౧,౨౧౩.

బ్రాహ్మణుడికి దానం ద్వారా, క్షత్రియునికి యుద్ధ విజయం ద్వారా, వైశ్యునికి న్యాయంగా సంపాదించిన ధనం, శూద్రునికి సేవ ద్వారా సంపాదన కలుగుతుంది.

నదీ బహూదకా శాకమృత్పర్ణాని సమిత్కుశాః । ఆగ్నేయో బ్రహ్మఘోషశ్చ విప్రాణాం ధనముత్తమమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

నీరు ఎక్కువగా ఉన్న నది, కూరగాయలు, మూలికలు, ఆకులు, సమిధలు, దర్భ, అగ్ని, బ్రహ్మఘోషం — ఇవన్నీ బ్రాహ్మణులకు ఉత్తమ ధనం.

అయాచితోపపన్నే తు నాస్తి దోషః ప్రతిగ్రహే । అమృతం తద్విదుర్దేవాస్తస్మాత్తన్నైవ వర్జయేత్ ॥ ౧,౨౧౩.

ఏదైనా అడగకుండా వచ్చిన దానం తీసుకోవడంలో తప్పు లేదు. దాన్ని దేవతలు అమృతంగా భావిస్తారు. అందువల్ల దానిని తిరస్కరించకూడదు.

గురుద్రవ్యాంశ్చౌజ్జిహీర్షురర్చిష్యన్దే వతాతిథీన్ । సర్వతః ప్రతిగృహ్ణీయాన్న తుష్యేత్తు స్వయం తతః ॥ ౧,౨౧౩.

గురువు ధనం కోరిక ఉన్నవాడు, అతిథులను గౌరవించేవాడు అన్ని వైపుల నుండీ దానం స్వీకరించాలి. కానీ తన కోసం సంతోషపడకూడదు.

సాధుతః ప్రతిగృహ్ణీయాదథ వాసాధుతో ద్విజః । గుణవానల్పదోషశ్చ నిర్గుణో హి నిమజ్జతి ॥ ౧,౨౧౩.

బ్రాహ్మణుడు మంచివారి నుండి దానం తీసుకోవాలి. లేకపోతే, మంచి లక్షణాలు ఉన్న, తక్కువ దోషాలు ఉన్నవారి నుండి తీసుకోవాలి. గుణహీనుడు తప్పక నశిస్తాడు.

ఏవం త్వక్షవృత్త్యా వా కృత్వా భరణమాత్మనః । కుర్యాద్విశుద్ధిం పరతః ప్రాయశ్చిత్తం ద్విజోత్తమః ॥ ౧,౨౧౩.

ఇలాంటి వృద్ధి వ్యాపారంతో జీవనం సాగించిన తరువాత, ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడు తాను పవిత్రుడవ్వడానికి expiation చేయాలి.

చతుర్థే చ తథా భాగే స్నానార్థం మృద మాహరేత్ । తిలపుష్పకుశాదీని స్నానం చాకృత్రిమే జలే ॥ ౧,౨౧౩.

నాలుగవ భాగంలో స్నానం కోసం మట్టి, నువ్వులు, పువ్వులు, దర్భా మొదలైనవి తీసుకొని, సహజ నీటిలో స్నానం చేయాలి.

నిత్యం నైమిత్తికం కామ్యం క్రియాఙ్గం మలకర్షణమ్ । మార్జనాచమావగాహాశ్చాష్టస్నానం ప్రకీర్తితమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

ప్రతిరోజూ చేయవలసినవి, కొన్ని సందర్భాల్లో చేయవలసినవి, కోరిక కోసం చేసే క్రియలు, మలిని తొలగించడము, శరీరాన్ని కడగడం, ఆచమనం, నీటిలో మునిగిపోవడం — ఇవన్నీ కలిపి ఎనిమిది రకాల స్నానాలుగా చెప్పబడ్డాయి.

అస్నాతస్తు పుమాన్నార్హే జపాగ్నిహవనాదిషు । ప్రాతః స్నానం తదర్థం తు నిత్యస్నానం ప్రకీర్తితమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

స్నానం చేయని వాడు జపం, అగ్నిహోత్రం వంటి పనులకు అర్హుడు కాదు. అందుకే ఉదయం స్నానం ప్రతిరోజూ చేయవలసినదిగా చెప్పబడింది.

చాణ్డాలశవవిష్ఠాద్యాన్స్పృష్ట్వా స్నానం రజస్వలామ్ । స్నానార్హస్తు యదా స్నాతి స్నానం నైమిత్తికం హి తత్ ॥ ౧,౨౧౩.

చాండాలుడు, మృతదేహం, మలము లేదా రజస్వలతో తాకిన తర్వాత స్నానం చేయాలి. అలాంటి సందర్భంలో చేసే స్నానాన్ని సందర్భోచిత స్నానం అంటారు.

పుష్యస్నానాదికం స్నానం దైవజ్ఞవిధిచోదితమ్ । తద్ధి కామ్యం సముద్దిష్టం నాకామస్తత్ప్రయోజయేత్ ॥ ౧,౨౧౩.

పుష్య స్నానం వంటి వాటిని జ్యోతిష్కులు చెప్పిన విధంగా చేసే స్నానం కోరిక కోసం చేయబడినదిగా భావించాలి. కోరిక లేకుండా వాటిని చేయరాదు.

జప్తుకామః పవిత్రాణి అర్చిష్యన్దేవతాతిథీన్ । స్నానం సమాచరేద్యస్తు క్రియాఙ్గం తచ్చ కీర్తితమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

జపం చేయదలచినవారు, పవిత్రత కోసం, దేవతలను పూజించడానికి, అతిథులను సత్కరించడానికి స్నానం చేయాలి. ఇది క్రియలో భాగంగా చెప్పబడింది.

మలాపకర్షణార్థాయ ప్రవృత్తిస్తత్ర నాన్యథా । సరః సుదేవఖాతేషు తీర్థేషు చ నదీషు చ ॥ ౧,౨౧౩.

ఇక్కడ మలిని తొలగించడమే ఉద్దేశ్యం, మరే విధంగా కాదు. సరస్సులు, మంచి బావులు, తీర్థాలు, నదుల్లో స్నానం చేయాలి.

స్నానమేవ క్రియా యస్మాత్క్రియాస్నానమతః పరమ్ । అద్భిర్గాత్రాణి శుధ్యన్తి తీర్థస్నానాత్ఫలం లభేత్ ॥ ౧,౨౧౩.

స్నానం చేయడమే ఒక క్రియ అయినందున, క్రియాస్నానం మరింత శ్రేష్ఠమైనది. నీటితో శరీరం పవిత్రమవుతుంది; తీర్థస్నానంతో ఫలం లభిస్తుంది.

మార్జనాన్మజ్జనైర్మన్త్రైః పాపమాశు ప్రణశ్యతి । నిత్యం నైమిత్తికం చాపి క్రియాఙ్గం మలకర్షణమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

శరీరాన్ని కడగడం, నీటిలో మునిగిపోవడం, మంత్రాలతో పఠించడం వల్ల పాపం త్వరగా నశిస్తుంది. ప్రతిరోజూ, సందర్భోచితంగా, క్రియలో భాగంగా చేసే మలిని తొలగించడమే లక్ష్యం.

తీర్థాభావే తు కర్తవ్యముష్ణోదకపరోదకైః । భూమిష్ఠాదుద్ధృతం పుణ్యం తతః ప్రస్త్రవణోదకమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

తీర్థం లేకపోతే వేడి నీటితో లేదా పై నుండి వచ్చే నీటితో స్నానం చేయాలి. భూమిలోంచి తీసిన నీరు పవిత్రమైనది, ఆ తరువాత ఊట నీరు మంచిది.

తతోఽపి సారసం పుణ్యం తస్మాన్నాదేయముచ్యతే । తీర్థతోయం తతః పుణ్యం గాగం పుణ్యం తు సర్వతః ॥ ౧,౨౧౩.

సరస్సు నీరు ఇంకా పవిత్రమైనది, దాన్ని తిరస్కరించరాదు. తీర్థ జలం పవిత్రమైనది, గంగా జలం ఎక్కడైనా పవిత్రమే.

గాగం పయః పునాత్యాశు పాపమామరణాన్తికమ్ । గయాయాం చ కురుక్షేత్రే యత్తోయం సముపస్థితమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

గంగా జలం వెంటనే పాపాన్ని శుద్ధి చేస్తుంది, మరణం వరకు ఉన్న పాపాన్నీ పోగొడుతుంది. అలాగే గయ, కురుక్షేత్రంలో ఉన్న నీరు కూడా పవిత్రమైనది.

తస్మాత్తు గాఙ్గమపరం జానీయాత్తోయముత్తమమ్ । పుత్రజన్మని యోగేషు తథా సంక్రమణే రవేః ॥ ౧,౨౧౩.

అందువల్ల గంగా జలాన్ని అత్యుత్తమమైనదిగా తెలుసుకోవాలి. కుమారుడు పుట్టినప్పుడు, యోగకాలాల్లో, సూర్యుడు మారే సమయంలో కూడా గంగా జలం శ్రేష్ఠమైనది.

రాహోశ్చ దర్శనే స్నానం ప్రశస్తం నిశి నాన్యథా । ఉషస్యుషసి యత్స్నానం సన్ధ్యాయాముదితే రవౌ ॥ ౧,౨౧౩.

రాహువు కనబడినప్పుడు స్నానం చేయడం శ్రేష్ఠమైనది, కానీ రాత్రి కాదు. ఉదయం, సూర్యోదయ సమయంలో, సంధ్యాకాలంలో స్నానం చేయాలి.

ప్రాజాపత్యేన తత్తుల్యం మహాపాతకనాశనమ్ । యత్ఫలం ద్వాదశాబ్దాని ప్రాజాపత్యే కృతే భవేత్ ॥ ౧,౨౧౩.

ఆ సమయంలో స్నానం చేయడం వల్ల ప్రాజాపత్య క్రియతో సమానమైన ఫలం లభిస్తుంది, అది మహాపాతకాలను నశింపజేస్తుంది. ప్రాజాపత్యం పన్నెండు సంవత్సరాల్లో ఇస్తున్న ఫలం ఇక్కడ లభిస్తుంది.

ప్రాతః స్నాయీ తదాప్నోతి వర్షేణ శ్రద్ధయాన్వితః । య ఇచ్ఛేద్విపులాన్ భోగాంశ్చన్ద్రసూర్యగ్రహోపమాన్ ॥ ౧,౨౧౩.

ఉదయం స్నానం చేసే వాడు, భక్తితో చేస్తే, ఆ ఫలాన్ని ఒక సంవత్సరంలో పొందుతాడు. చంద్రుడు, సూర్యుడు, గ్రహాలంతటి మహా భోగాలు కోరేవాడు ఉదయం స్నానం చేయాలి.