గరుడపురాణమ్

సర్వరత్నాకరా భూమిర్ధాన్యాని పశవః స్త్రియః । అర్థస్య కార్యయోగిత్వాదర్థ ఇత్యభిధీయతే ॥ ౧,౨౧౩.

ఈ భూమి అన్నిరకాల రత్నాలు, ధాన్యాలు, పశువులు, స్త్రీలు కలిగి ఉండి, కార్యానికి అనుకూలంగా ఉండే కారణంగా 'ధనం' అని పిలవబడుతుంది.

అద్రోహేణైవ భూతానామల్పద్రోహేణ వా పునః । యా వృత్తిస్తాం సమాస్థాయ విప్రో జీవేదనాపది ॥ ౧,౨౧౩.

ప్రాణులకు హాని చేయకుండా, లేకపోతే తక్కువ హాని కలిగించడానికైనా, బ్రాహ్మణుడు ఎలాంటి కష్టమూ లేని సమయంలో అలాంటి జీవనోపాయం ఎంచుకుని జీవించాలి.

ధనం తు త్రివిధం జ్ఞేయం శుక్లం శబలమేవ చ । కృష్ణం చ తస్య విజ్ఞేయో విభాగః సప్తధా పృథక్ ॥ ౧,౨౧౩.

ధనాన్ని మూడు విధాలుగా తెలుసుకోవాలి: శుద్ధమైనది, మిశ్రమమైనది, క్రూరమైనది. దీని విభాగం ఏడు రకాలుగా వేరు వేరుగా తెలుసుకోవాలి.

క్రమాయత్తం ప్రీతిదత్తం ప్రాప్తం చ సహ భార్యయా । అవిశేషేణ సర్వేషాం వర్ణానాం త్రివిధం ధనమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

పారంపర్యంగా వచ్చిన ధనం, ప్రేమతో ఇచ్చిన ధనం, భార్యతో కలిసి వచ్చిన ధనం—ఈ మూడు రకాల ధనం అన్ని వర్ణాలకు సమానంగా వర్తిస్తాయి.

వైశేషికం ధనం దృష్టం బ్రాహ్మణస్య త్రిలక్షణమ్ । యాజనాధ్యాపనే నిత్యం విశుద్ధశ్చ (ద్ధాచ్చ) ప్రతిగ్రహః ॥ ౧,౨౧౩.

బ్రాహ్మణునికి ప్రత్యేకమైన ధనం మూడు విధాలుగా ఉంటుంది: యజ్ఞంలో కర్మకాండ చేయడం, బోధించడం, శుద్ధమైన దానం స్వీకరించడం.

త్రివిధం క్షత్రియస్యాపి ప్రాహుర్వైశేషికం ధనమ్ । శుద్ధార్థం లబ్ధకరజం దణ్డాప్తం జయజం తథా ॥ ౧,౨౧౩.

క్షత్రియునికి మూడు రకాల ధనం ఉన్నాయని చెబుతారు. ఒకటి పవిత్రమైన సంపాదన, రెండవది పన్నుల ద్వారా వచ్చినది, మూడవది యుద్ధంలో గెలిచి సంపాదించినది.

వైశేషికం ధనం దృష్టం వైశ్యస్యాపి విలక్షణమ్ । కృషిగోరక్షవాణిజ్యం శూద్రస్యైభ్యస్త్వనుగ్రహాత్ ॥ ౧,౨౧౩.

వైశ్యునికి వేర్వేరు రకాల ధనం ఉంటాయని గుర్తించారు. అవి వ్యవసాయం, పశుపోషణ, వ్యాపారం. శూద్రుడికి ఇవన్నీ ఇతరుల అనుగ్రహంతోనే లభిస్తాయి.

కుసీదకృషివాణిజ్యం ప్రకుర్వీత స్వయం పరమ్ (కృతమ్) । ఆపత్కాలే స్వయం కుర్వన్నైనసా యుజ్యతే ద్విజః ॥ ౧,౨౧౩.

బ్రాహ్మణుడు కష్టకాలంలో వడ్డీ వ్యాపారం, వ్యవసాయం లేదా వ్యాపారం స్వయంగా చేసుకోవచ్చు. అలాంటి సమయంలో స్వయంగా చేస్తే పాపం కలుగదు.

బహవో వర్తనోపాయా ఋషిభిః పరికీర్తితాః । సర్వేషామపి చైవైషాం కుసీదమధికం విదుః ॥ ౧,౨౧౩.

జీవికా మార్గాలు అనేకంగా ఉన్నాయని ఋషులు చెప్పారు. వాటిలో వడ్డీ వ్యాపారమే ఉత్తమమని భావించారు.

అనావృష్ట్యా రాజభయాన్మూషికాద్యైరుపద్రవైః । కృష్యాదికే భవేద్బాధా సా కుసీదే న విద్యతే ॥ ౧,౨౧౩.

వర్షాభావం, రాజభయం, ఎలుకల వంటి కీటకాల వల్ల వ్యవసాయానికి ఇబ్బందులు కలుగుతాయి. కానీ వడ్డీ వ్యాపారంలో అలాంటి కష్టాలు ఉండవు.

శుక్లపక్షే తథా కృష్ణే రజన్యాం దివసేపి వా । ఉష్ణే వర్షతి శీతే వా వర్ధనం న నివర్తతే ॥ ౧,౨౧౩.

పౌర్ణమి, అమావాస్య, రాత్రి, పగలు, వేడి, వర్షం, చలిలోనూ వృద్ధి ఎప్పుడూ ఆగదు.

దేశం గతానాం యా వృద్ధిర్నానాపణ్యోపజీవినామ్ । కుసీదం కుర్వతః సమ్యక్సంస్థితస్యైవ జాయతే ॥ ౧,౨౧౩.

వివిధ దేశాలకు వెళ్లి, అనేక వస్తువులతో జీవనం సాగించేవారికి లాభం కలుగుతుంది. కానీ వడ్డీ వ్యాపారం సరిగ్గా చేసే వారికి మాత్రమే నిజమైన లాభం కలుగుతుంది.

లబ్ధలాభః పితౄన్దేవాన్బ్రాహ్మణాంశ్చైవ పూజయేత్ । తే తృప్తాస్తస్య తద్దోషం శమయన్తి న సంశయః ॥ ౧,౨౧౩.

సంపాదించిన లాభంతో పితృదేవతలు, దేవతలు, బ్రాహ్మణులను సత్కరించాలి. వారు సంతృప్తి చెందితే, మన దోషాలను తొలగిస్తారు. దీనిలో సందేహం లేదు.

వణిక్కుసీదం దద్యాద్యో వస్త్రం గాఙ్కాఞ్చనాదికమ్ । కృషీవలోఽన్నపానాదియానశయ్యాసనాని చ ॥ ౧,౨౧౩.

వాణిజ్యుడు వడ్డీకి వస్త్రాలు, ధాన్యం, బంగారం మొదలైనవి ఇవ్వాలి. రైతు అన్నం, పానీయం, రవాణా వాహనాలు, మంచాలు, కుర్చీలు ఇవ్వాలి.

రాజభ్యో వింశతిం దత్త్వా పశుస్వర్ణాదికం శతమ్ । పాదేనాస్య చ యావక్యం కుర్యాత్సంచయమాత్మవాన్ ॥ ౧,౨౧౩.

రాజులకు ఇరవై, పశువులు, బంగారం వంటివి వంద ఇచ్చిన తర్వాత, జాగ్రత్తగా ఉన్నవాడు తన సంపదను నాలుగవ వంతు చొప్పున కూడబెట్టాలి.

అర్ధేన చాత్మభరణం నిత్యనైమిత్తికాంన్వితమ్ । పాదం చేత్యర్థయామస్య మూలభూతం వివర్ధయేత్ ॥ ౧,౨౧౩.

సంపదలో సగాన్ని తన భరణానికి, నిత్య, నైమిత్తిక కర్తవ్యాలకు ఉపయోగించాలి. మిగిలిన నాలుగవ వంతుతో మూలధనాన్ని పెంచాలి.

విద్యా శిల్పం భూతిః సేవా గోరక్షా విపణిః కృషిః । వృత్తిర్భైక్ష్యం కుసీదం చ దశ జీవనహేతవః ॥ ౧,౨౧౩.

విద్య, కళలు, ఐశ్వర్యం, సేవ, పశుపోషణ, వ్యాపారం, వ్యవసాయం, భిక్షాటనం, వడ్డీ వ్యాపారం — ఇవి పది జీవనోపాయాలు.

ప్రతిగ్రహార్జితా విప్రే క్షత్రియే శస్త్రనిర్జితా । వైశ్యే న్యాయార్జితాః స్వార్థాః శూద్రే శుశ్రూషయార్జితాః ॥ ౧,౨౧౩.

బ్రాహ్మణుడికి దానం ద్వారా, క్షత్రియునికి యుద్ధ విజయం ద్వారా, వైశ్యునికి న్యాయంగా సంపాదించిన ధనం, శూద్రునికి సేవ ద్వారా సంపాదన కలుగుతుంది.

నదీ బహూదకా శాకమృత్పర్ణాని సమిత్కుశాః । ఆగ్నేయో బ్రహ్మఘోషశ్చ విప్రాణాం ధనముత్తమమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

నీరు ఎక్కువగా ఉన్న నది, కూరగాయలు, మూలికలు, ఆకులు, సమిధలు, దర్భ, అగ్ని, బ్రహ్మఘోషం — ఇవన్నీ బ్రాహ్మణులకు ఉత్తమ ధనం.

అయాచితోపపన్నే తు నాస్తి దోషః ప్రతిగ్రహే । అమృతం తద్విదుర్దేవాస్తస్మాత్తన్నైవ వర్జయేత్ ॥ ౧,౨౧౩.

ఏదైనా అడగకుండా వచ్చిన దానం తీసుకోవడంలో తప్పు లేదు. దాన్ని దేవతలు అమృతంగా భావిస్తారు. అందువల్ల దానిని తిరస్కరించకూడదు.

గురుద్రవ్యాంశ్చౌజ్జిహీర్షురర్చిష్యన్దే వతాతిథీన్ । సర్వతః ప్రతిగృహ్ణీయాన్న తుష్యేత్తు స్వయం తతః ॥ ౧,౨౧౩.

గురువు ధనం కోరిక ఉన్నవాడు, అతిథులను గౌరవించేవాడు అన్ని వైపుల నుండీ దానం స్వీకరించాలి. కానీ తన కోసం సంతోషపడకూడదు.

సాధుతః ప్రతిగృహ్ణీయాదథ వాసాధుతో ద్విజః । గుణవానల్పదోషశ్చ నిర్గుణో హి నిమజ్జతి ॥ ౧,౨౧౩.

బ్రాహ్మణుడు మంచివారి నుండి దానం తీసుకోవాలి. లేకపోతే, మంచి లక్షణాలు ఉన్న, తక్కువ దోషాలు ఉన్నవారి నుండి తీసుకోవాలి. గుణహీనుడు తప్పక నశిస్తాడు.

ఏవం త్వక్షవృత్త్యా వా కృత్వా భరణమాత్మనః । కుర్యాద్విశుద్ధిం పరతః ప్రాయశ్చిత్తం ద్విజోత్తమః ॥ ౧,౨౧౩.

ఇలాంటి వృద్ధి వ్యాపారంతో జీవనం సాగించిన తరువాత, ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడు తాను పవిత్రుడవ్వడానికి expiation చేయాలి.

చతుర్థే చ తథా భాగే స్నానార్థం మృద మాహరేత్ । తిలపుష్పకుశాదీని స్నానం చాకృత్రిమే జలే ॥ ౧,౨౧౩.

నాలుగవ భాగంలో స్నానం కోసం మట్టి, నువ్వులు, పువ్వులు, దర్భా మొదలైనవి తీసుకొని, సహజ నీటిలో స్నానం చేయాలి.

నిత్యం నైమిత్తికం కామ్యం క్రియాఙ్గం మలకర్షణమ్ । మార్జనాచమావగాహాశ్చాష్టస్నానం ప్రకీర్తితమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

ప్రతిరోజూ చేయవలసినవి, కొన్ని సందర్భాల్లో చేయవలసినవి, కోరిక కోసం చేసే క్రియలు, మలిని తొలగించడము, శరీరాన్ని కడగడం, ఆచమనం, నీటిలో మునిగిపోవడం — ఇవన్నీ కలిపి ఎనిమిది రకాల స్నానాలుగా చెప్పబడ్డాయి.

అస్నాతస్తు పుమాన్నార్హే జపాగ్నిహవనాదిషు । ప్రాతః స్నానం తదర్థం తు నిత్యస్నానం ప్రకీర్తితమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

స్నానం చేయని వాడు జపం, అగ్నిహోత్రం వంటి పనులకు అర్హుడు కాదు. అందుకే ఉదయం స్నానం ప్రతిరోజూ చేయవలసినదిగా చెప్పబడింది.

చాణ్డాలశవవిష్ఠాద్యాన్స్పృష్ట్వా స్నానం రజస్వలామ్ । స్నానార్హస్తు యదా స్నాతి స్నానం నైమిత్తికం హి తత్ ॥ ౧,౨౧౩.

చాండాలుడు, మృతదేహం, మలము లేదా రజస్వలతో తాకిన తర్వాత స్నానం చేయాలి. అలాంటి సందర్భంలో చేసే స్నానాన్ని సందర్భోచిత స్నానం అంటారు.

పుష్యస్నానాదికం స్నానం దైవజ్ఞవిధిచోదితమ్ । తద్ధి కామ్యం సముద్దిష్టం నాకామస్తత్ప్రయోజయేత్ ॥ ౧,౨౧౩.

పుష్య స్నానం వంటి వాటిని జ్యోతిష్కులు చెప్పిన విధంగా చేసే స్నానం కోరిక కోసం చేయబడినదిగా భావించాలి. కోరిక లేకుండా వాటిని చేయరాదు.

జప్తుకామః పవిత్రాణి అర్చిష్యన్దేవతాతిథీన్ । స్నానం సమాచరేద్యస్తు క్రియాఙ్గం తచ్చ కీర్తితమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

జపం చేయదలచినవారు, పవిత్రత కోసం, దేవతలను పూజించడానికి, అతిథులను సత్కరించడానికి స్నానం చేయాలి. ఇది క్రియలో భాగంగా చెప్పబడింది.