గరుడపురాణమ్

బ్రాహ్మే ముహూర్తే బుధ్యేత ధర్మార్థౌ చానుచిన్తయేత్ । కాయక్లేశాంశ్చ తన్మూలాన్వేదతత్త్వార్థమేవ చ ॥ ౧,౨౧౩.

బ్రాహ్మ ముహూర్తంలో లేచి, ధర్మం, అర్థం గురించి ఆలోచించాలి. వాటి వల్ల కలిగే శారీరక కష్టాలు, నిజమైన జ్ఞానార్ధం కూడా విచారించాలి.

శర్వర్యన్తే సముత్థాయ కృతశౌచః సమాహితః । స్నాత్వా సన్ధ్యాముపాసీత సర్వకాలమతన్ద్రితః ॥ ౧,౨౧౩.

రాత్రి ముగిసిన తర్వాత లేచి, శుభ్రంగా, స్థిరంగా ఉండాలి. స్నానం చేసి, సాయంకాల సంధ్యను ఆచరించాలి. ఎప్పుడూ జాగ్రత్తగా ఉండాలి.

ప్రాతః సన్ధ్యాముపా సీత దన్తధావనపూర్వికామ్ । ఉభే మూత్రపురీషే చ దివా కుర్యాదుదఙ్ముఖః ॥ ౧,౨౧౩.

ఉదయాన్నే పళ్లను శుభ్రం చేసుకుని, ప్రాతఃసంధ్యను ఆచరించాలి. పగలు మూత్ర విసర్జన, మల విసర్జన చేయాలంటే ఉత్తర దిశను చూస్తూ చేయాలి.

రాత్రౌ చ దక్షిణే కుర్యాదుభే సన్ధ్యే యథా దివా । ఛాయాయామన్ధకారే వా రాత్రౌ వాహని వా ద్విజః ॥ ౧,౨౧౩.

రాత్రిపూట అయితే దక్షిణ దిశను చూస్తూ చేయాలి. రెండు సంధ్యాకాలాల్లో కూడా పగలు చేసే విధంగా చేయాలి. నీడలోనైనా, చీకటిలోనైనా, రాత్రి, పగలు, ఎప్పుడైనా ద్విజుడు నియమాన్ని పాటించాలి.

యథా తు సముఖః కుర్యాత్ప్రాణబాధాభయేషు చ । గోమయాఙ్గారవల్మీకఫాలాకృష్టే శుభే ॥ ౧,౨౧౩.

ప్రాణానికి భయం ఉన్నా, గోమయంతో శుభ్రపరిచిన నేలపై, బొగ్గులపై, పుట్టలపై, కొత్తగా దున్నిన భూమిపై కూడా నియమాన్ని పాటించాలి.

మార్గోపజీవ్యచ్ఛాయాసు న మూత్రం చ పురీషకమ్ । అన్తర్జలాద్దేవగృహాద్వల్మీకాన్మూషికస్థలాత్ ॥ ౧,౨౧౩.

రహదారులపై, చెట్ల నీడలో, నీటిలో, దేవాలయాల్లో, పుట్టల్లో, ఎలుకలు ఉన్న చోట మూత్రం లేదా మలం చేయకూడదు.

పరేషాం శౌచశిష్టాచ్చ శ్మశానాచ్చ మృదం త్యజేత్ । ఏకాం లిఙ్గే మృదం దద్యాద్వామ హస్తే మృదం ద్విధా ॥ ౧,౨౧౩.

ఇతరుల శౌచానికి ఉపయోగించిన మట్టిని, శ్మశాన భూమిలోని మట్టిని వాడకూడదు. ఒక అవయవానికి ఒకసారి మట్టి ఇవ్వాలి, రెండు అవయవాలకు రెండు సార్లు మట్టిని ఎడమ చేతిలో పెట్టాలి.

ఉభయోర్ద్వే చ దాతవ్యే మూత్రశౌచం ప్రచక్షతే । ఏకాం లిఙ్గే గుదే తిస్త్రస్తథా వామకరే దశ ॥ ౧,౨౧౩.

రెండు అవయవాలకు రెండు సార్లు మట్టి ఇవ్వాలి — దీనినే మూత్ర శౌచం అంటారు. ఒక అవయవానికి, గుదంలో మూడుసార్లు, ఎడమ చేతిలో పది సార్లు మట్టిని వాడాలి.

పఞ్చ పాదే దశైకస్మిన్కరయోః సప్తమృత్తికాః । అర్ధప్రసృతిమాత్రా తు ప్రథమా మృత్తికా స్మృతా ॥ ౧,౨౧౩.

పాదానికి ఐదు సార్లు, ఒక్క చేతికి పది సార్లు, ఏడు సార్లు మట్టిని వాడాలి. మొదటి మట్టి అరచేతి పరిమాణంగా ఉండాలి.

ద్వితీయా చ తృతీయా చ తదర్ధా పరికీర్తితా । ఉపవిష్టస్తు విణ్మూత్రం కర్తుం యస్తు న విన్దతి ॥ ౧,౨౧౩.

రెండవది, మూడవది వాటి సగం పరిమాణంగా ఉండాలి. కూర్చుని మూత్రం లేదా మలం శుద్ధి చేయలేకపోతే —

స కుర్యాదర్ధశౌచం తు స్వస్య శౌచస్య సర్వదా । దివా శౌచస్య రాత్ర్యర్ధం యద్వా పాదో విధీయతే ॥ ౧,౨౧౩.

అతడు ఎప్పుడూ తనకు అర శౌచాన్ని చేయాలి. పగలు శౌచానికి, రాత్రి అర భాగం లేదా పాద భాగం మట్టిని వాడాలని చెప్పబడింది.

స్వస్థస్య తు యథోద్దిష్టమార్తః కుర్యాద్యథాబలమ్ । వసా శుక్రమసృఙ్మజ్జా లాలా విణ్మూత్రకర్ణవిట్ ॥ ౧,౨౧౩.

ఆరోగ్యంగా ఉన్నవాడు నియమించిన విధంగా చేయాలి. కానీ, అనారోగ్యంగా ఉన్నవాడు తన శక్తికి తగినంత మాత్రమే చేయాలి. శరీరంలోని మలాలు అంటే కొవ్వు, వీర్యం, రక్తం, మజ్జ, లాలాజలం, మలము, మూత్రం, చెవి మలము, ఇవన్నీ కలవు.

శ్లేష్మాశ్రదూషికా స్వేదో ద్వాదశైతే నృణాం మలాః । మన్యేత యావతా శుద్ధిం తావచ్ఛౌచం సమాచరేత్ ॥ ౧,౨౧౩.

శ్లేష్మం, ముక్కులోని మలము, చెమట — ఇవి కలిపి పన్నెండు రకాల మలాలు. ఇవన్నీ పూర్తిగా తొలగిపోయే వరకు శుద్ధిని పాటించాలి.

ప్రమాణం శౌచసంఖ్యాయా నాదిష్టైరవశిష్యతే । శౌచం తు ద్వివిధం ప్రోక్తం బాహ్యమాభ్యన్తరం తథా ॥ ౧,౨౧౩.

ఎవరికి ఎలా చెప్పారో అంతకంటే ఎక్కువ శౌచక్రియలు చేయకూడదు. శౌచం రెండు విధాలుగా చెప్పబడింది — బాహ్య శౌచం, అంతర్గత శౌచం.

మృజ్జలాభ్యాం స్మృతం బాహ్యం భావశుద్ధిరథాన్తరమ్ । త్రిరాచామేదపః పూర్వం ద్విః ప్రమృజ్యాత్తతో ముఖమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

బాహ్య శుద్ధి మట్టి, నీటితో కడగడం వల్ల కలుగుతుంది. అంతర్గత శుద్ధి మనస్సు పవిత్రంగా ఉంచడం వల్ల వస్తుంది. ముందుగా మూడు సార్లు నీటితో నోరు కడుక్కోవాలి, తర్వాత రెండు సార్లు నోరు తుడవాలి.

సంమృజ్యాఙ్గుష్ఠమూలేన త్రిభిరాస్యముపస్పృశేత్ । అఙ్గుష్ఠేన ప్రదేశిన్యా ఘ్రాణం పశ్చాదనన్తరమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

తుడిచిన తర్వాత, బొటనవేలు మూలంతో మూడు సార్లు నోరు తాకాలి. తర్వాత, బొటనవేలు, చూపువేలు కలిపి ముక్కును క్రమంగా తాకాలి.

అఙ్గుష్ఠానామికాభ్యాం చ చక్షుః శ్రోత్రే పునః పునః । కనిష్ఠాఙ్గష్ఠయోర్నాభిం హృదయం తు తలేన వై ॥ ౧,౨౧౩.

బొటనవేలు, ఉంగర వేలు కలిపి కన్నులు, చెవులను పునఃపునః తాకాలి. చిన్నవేలు, బొటనవేలు కలిపి నాభిని తాకాలి. హృదయాన్ని చేతిపొదుతో తాకాలి.

సర్వాభిస్తు శిరః పశ్చాద్బాహూ చాగ్రేణ సంస్పృశేత్ । ఋచో యజూంషి సామాని త్రిః పఠన్ప్రీణయేత్క్రమాత్ ॥ ౧,౨౧౩.

అన్ని వేళ్లతో తల తాకాలి. తర్వాత వేళ్ల చివరలతో చేతులను తాకాలి. ఋగ్వేదం, యజుర్వేదం, సామవేదం మూడు సార్లు క్రమంగా పఠిస్తూ నమస్కారం చేయాలి.

అథర్వాఙ్గిరసౌ పూర్వం ద్విః ప్రమార్ష్ట్యథ తన్సుఖమ్ । ఇతిహాసపురాణాని వేదాఙ్గాని వేదాఙ్గాని యథాక్రమమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

ముందుగా అథర్వణ, ఆంగిరస మంత్రాలను పఠించాలి. తర్వాత రెండు సార్లు తుడవాలి. ఆ తరువాత, ఇతిహాసాలు, పురాణాలు, వేదాంగాలు క్రమంగా పఠించాలి.

ఖం ముఖే నాసికే వాయుం నేత్రే సూర్యం శ్రుతీ (తీర్ది) దిశః । ప్రాణగ్రన్థిమథో నాభిం బ్రహ్మాణం హృదయే స్పృశేత్ ॥ ౧,౨౧౩.

నోరులో ఆకాశాన్ని, ముక్కులో గాలిని, కళ్లలో సూర్యుడిని, చెవుల్లో దిక్కులను తాకాలి. తర్వాత నాభిలో ప్రాణగ్రంథిని, హృదయంలో బ్రహ్మను తాకాలి.

రుద్రం మూర్ధ్నా సమాలభ్య ప్రీణాత్యథ శిఖామృషీన్ । బాహూ యమేన్ద్రవరుణకుబేరవసుధానలాన్ ॥ ౧,౨౧౩.

తలపై రుద్రుడిని తాకాలి. శిఖపై ఋషులను తాకాలి. చేతులపై యముడు, ఇంద్రుడు, వరుణుడు, కుబేరుడు, భూమి, అగ్ని దేవతలను తాకాలి.

అభ్యుక్ష్య చరణౌ విష్ణుమిన్ద్రం విష్ణు కరద్వయమ్ । అగ్నిర్వాయుశ్చ సూర్యేన్దుగిరయోఽఙ్గులిపర్వసు ॥ ౧,౨౧౩.

నీటిని చల్లి, కాలిపై విష్ణువును తాకాలి. రెండు చేతులపై ఇంద్రుడు, విష్ణువు. వేళ్ల మడతలపై అగ్ని, వాయువు, సూర్యుడు, చంద్రుడు, పర్వతాలను తాకాలి.

గఙ్గాద్యాః సరితస్తాసు యా రేఖాః కరమధ్యగాః । ఉషః కాలే తు సంప్రాప్తే శౌచం కృత్వా యథార్థవత్ ॥ ౧,౨౧౩.

గంగాది నదులు చేతి మధ్యలో ఉన్న రేఖల్లో ఉంటాయని భావించాలి. ఉదయం వచ్చినప్పుడు, శుద్ధిని సరిగ్గా చేయాలి.

తతః స్నానర్ం ప్కుర్వీత దన్తధావనపూర్వకమ్ । ముఖే పర్యుషితే నిత్యం భవత్యప్రయతో నరః ॥ ౧,౨౧౩.

తర్వాత, ముందుగా పళ్ళు తుడవడం చేసి, స్నానం చేయాలి. నోరు శుభ్రంగా లేకపోతే, ఎప్పుడూ అపవిత్రుడిగానే భావించబడతాడు.

తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన కుర్యాద్వై దన్తఘావనమ్ । కదమ్బబిల్వఖదిరకరవీరవటార్జునాః ॥ ౧,౨౧౩.

అందుకే, ఎంత శ్రమైనా పళ్ళు బాగా తుడవాలి. కదంబ, బిల్వ, ఖదిర, కరవీర, వట, అర్జున వంటి చెట్ల కడ్డెలు ఉపయోగించాలి.

యూథీ చ బృహతీ జాతీ కరఞ్జార్కాతిముక్తకాః । జమ్బూమధూకా పామార్గశిరీషోదుమ్బరాసనాః ॥ ౧,౨౧౩.

యూతీ, బృహతీ, జాతీ, కరంజ, అర్క, అతిముక్తక, జంబూ, మధూక, పామార్గ, శిరీష, ఉదుంబర, ఆసన వంటి చెట్లు కూడా మంచివే.

క్షీరికణ్టకివృక్షాద్యాః ప్రశస్తా దన్తధావనే । కటుతిక్తకషాయాశ్చ ధనారోగ్యసుఖప్రదాః ॥ ౧,౨౧౩.

పాలు వచ్చే ముల్లు చెట్లు మొదలైనవి పళ్ళు తుడవడానికి మంచివి. రుచి కారం, చేదు, కషాయం ఉండే చెట్లు ధనం, ఆరోగ్యం, సుఖాన్ని ఇస్తాయి.

ప్రక్షాల్య భుక్త్వా చ శుచౌ దేశే త్యక్త్వా తదాచామేత్ । అమాయాం చ తథా షష్ఠ్యాం నవమ్యాం ప్రతిపద్యపి ॥ ౧,౨౧౩.

భోజనం చేసిన తర్వాత, శుభ్రమైన చోట కడ్డెను పారేసి, నోరు కడగాలి. అమావాస్య, షష్ఠి, నవమి, ప్రతిపద రోజుల్లో కూడా ఇదే విధంగా చేయాలి.

వర్జయేద్దన్తకాష్ఠన్తు తథైవార్కస్య వాసరే । అభావే దన్త కాష్ఠస్య నిషిద్ధాయాం తథా తిథౌ ॥ ౧,౨౧౩.

ఆ రోజుల్లో, అలాగే ఆదివారం కూడా పళ్ళు తుడవడం మానాలి. పళ్ళు తుడవడానికి కడ్డె లేకపోతే లేదా నిషిద్ధమైన తిథిలో అయితే, వాడకూడదు.