గరుడపురాణమ్

పలాశచూర్ణం సమధు గవ్యాజ్యామలకాన్వితమ్ । సవిడఙ్గం పీతమాత్రం నరం కుర్యాన్మహామతిమ్ ॥ ౧,౨౦౨.

పలాశపు పొడిని తేనె, ఆవుపెరుగు, ఆమలకితో, విడంగతో కలిపి తాగితే, మనిషికి గొప్ప బుద్ధి కలుగుతుంది.

మాసైకేన మహాదేవ జరామరణవర్జితః ॥ ౧,౨౦౨.

ఓ మహాదేవా, ఒక్క నెలలోనే వృద్ధాప్యమూ మరణమూ తొలగిపోతాయి.

పలాశబీజం సఘృతం తిలమధ్వన్వితం సమమ్ । సప్తాహం భక్షితం రుద్ర జరాం నయతి సంక్షయమ్ ॥ ౧,౨౦౨.

ఓ రుద్రా, పలాశబీజాన్ని నెయ్యితో, నువ్వులతో, తేనెతో సమానంగా కలిపి, ఏడు రోజులు తినితే వృద్ధాప్యం పూర్తిగా పోతుంది.

రుద్రామలకచూర్ణం వై మధుతైల ఘృతాన్వితమ్ । జగ్ధ్వా మాసం యువా స్యాచ్చ నరో వాగీశ్వరీ భవేత్ ॥ ౧,౨౦౨.

రుద్రామలకిని పొడి చేసి, తేనె, నూనె, నెయ్యి కలిపి నెలరోజులు తింటే, మనిషి యవ్వనంగా, మాటలో నిపుణుడవుతాడు.

శివామలకచూర్ణం వై మధునా ఉదకేన వా । బలాని కుర్యాన్నాసాయాః ప్రత్యూషే భక్షితం శివ ॥ ౧,౨౦౨.

శివామలకిని పొడి చేసి, తేనె లేదా నీటితో కలిసి, ఉదయం తింటే, ఓ శివా, ముక్కు బలంగా మారుతుంది.

కుష్ఠచూర్ణం సాజ్యమధు ప్రాతర్జగ్ధ్వా భవేన్నరః । సాక్షాత్సురభిదేహో వై జీవేద్వర్షసహస్రకమ్ ॥ ౧,౨౦౨.

కుష్ఠాన్ని పొడి చేసి, నెయ్యి, తేనెతో కలిపి ఉదయం తింటే, ఆ మనిషి శరీరం పరిమళంగా మారి, వెయ్యేళ్లు జీవిస్తాడు.

మాషస్య విదలాన్యే వితుషాణి మహేశ్వర । ఘృతభావితశుష్కాణి పయసా సాధితాని వై ॥ ౧,౨౦౨.

ఓ మహేశ్వరా, మాషపప్పు విడదీసి, పొట్టు తీసి, నెయ్యిలో పొడిగా వేసి, పాలతో ఉడకబెట్టాలి.

సమాధ్వాజ్యపయోభిశ్చ భక్షయిత్వా చ కామయేత్ । స్త్రీణాం శతం మహాదేవ తత్క్షణాన్నాత్ర సంశయః ॥ ౧,౨౦౨.

దానిని తేనె, నెయ్యి, పాలతో కలిపి తింటే, ఓ మహాదేవా, వందమంది స్త్రీలను సంతృప్తిపర్చగలడు; ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

రసశ్చైరణ్డతైలేన గన్ధకేన శుభో భవేత్ । త్రికాలోదకసంఘుష్టో బలకృద్భక్షణాద్భవేత్ ॥ ౧,౨౦౨.

రసాన్ని ఎర్రండ నూనె, గంధకంతో కలిపితే శక్తివంతంగా మారుతుంది. దాన్ని మూడు సార్లు నీటితో పుక్కిలించి తింటే బలం పెరుగుతుంది.

దుగ్ధం వితుషమాషైశ్చ శిమ్బాబీజైశ్చ సాధితమ్ । అపామార్గస్య తైలేన పీతం స్త్రీశతకామకృత్ ॥ ౧,౨౦౨.

మాషపప్పు పొట్టు తీసినదాన్ని, శింబీ బీజాలతో పాలలో ఉడికించి, అపామార్గ నూనెతో తాగితే వందమంది స్త్రీలను సంతృప్తిపర్చగల శక్తి వస్తుంది.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౨౦౩ హరిరువాచ । యా గౌర్ద్వేష్టిం స్వకం వత్సం తస్యా దేయం స్వకం పయః । లవణేన సమాయుక్తం తస్యా వత్సః ప్రియో భవేత్ ॥ ౧,౨౦౩.

హరి ఇలా అన్నాడు: తాను పుట్టించిన దూడను తల్లి ఆవు తిరస్కరిస్తే, ఆవు పాలలో ఉప్పు కలిపి తాగిస్తే, ఆ దూడ ఆవుకు ప్రియంగా మారుతుంది.

శునోఽస్థి కణ్ఠబద్ధం హి మహిషాణాం గవా తథా । కృమిజాలం పాతయతి సకలం నాత్ర సంశయః ॥ ౧,౨౦౩.

పిల్లకుక్క ఎముకను మేకలు లేదా ఆవుల మెడకు కట్టితే, వాటిలోని కీటకాలు పూర్తిగా నశిస్తాయి; ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

గోజఙ్గనాభిపాతః స్యాద్గుఞ్జామూలస్య భక్షణాత్ ॥ ౧,౨౦౩.

గుంజా వేరు ఆవుకు తినిపిస్తే, ఆవు గర్భస్రావం అవుతుంది.

వరుణఫలస్యరసం కరేణ మథితం శివ । చతుష్పాదద్విపదయోః కృమిజాలం నిపాతయేత్ ॥ ౧,౨౦౩.

ఓ శివా, వరుణఫలం రసాన్ని చేతితో కలిపి, నాలుగు కాళ్ల జంతువులకైనా, రెండు కాళ్లవారికైనా, అందులోని కీటకాలను తొలగించవచ్చు.

వ్రణఞ్చ శమయేద్రుద్ర జయాయాః పూరణాత్తథా । గజమూత్రస్య వై పానం గోమహిష్యుపసర్గనుత్ ॥ ౧,౨౦౩.

ఓ రుద్రా, జయా మొక్కను గాయం మీద నింపితే గాయం మానిపోతుంది. ఏనుగు మూత్రాన్ని తాగితే ఆవు, మేకలకు వచ్చే వ్యాధులు పోతాయి.

సమసూర శాలిబీజం పీతం తక్రేణ ఘర్షితమ్ । క్షీరే గోమహీషస్యైవ గోః పుంసశ్చ హితం భవేత్ ॥ ౧,౨౦౩.

యవలు, బియ్యం కలిపి, మజ్జిగతో నూరి, ఆ మిశ్రమాన్ని ఆవు, మేక, ఎద్దు పాలలో కలిపి తినిపిస్తే, అది మంచిది.

పత్రఞ్చ శరపుఙ్ఖాయా దత్తం సలవణం శివ । వారిస్ఫోటం హయానాఞ్చ కేసరాణాం వినాశయేత్ ॥ ౧,౨౦౩.

ఓ శివా, శరపుంఖా ఆకును ఉప్పుతో కలిపి ఇస్తే, గుర్రాల కేశరాల్లో వచ్చే నీటి పుండ్లు పోతాయి.

ఘృతకుమారీపత్రమేవ దత్తం సలక్షణం హర । తురగమకేసరాణాం కణ్డూనంశ్యేన్న సంశయః ॥ ౧,౨౦౩.

ఓ హరా, గృహత్కుమారి ఆకును ఉప్పుతో కలిపి ఇస్తే, గుర్రాల కేశరాల్లో వచ్చే మంట పూర్తిగా పోతుంది.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౨౦౪ సూత ఉవాచ । ఏవం ధన్వన్తరిః ప్రాహ సుశ్రుతాయచ వైద్యకమ్ । అత నామాని వక్ష్యామి ఓషధీనాం సమాసతః ॥ ౧,౨౦౪.

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: ధన్వంతరి, సుశ్రుతునికి వైద్యశాస్త్రాన్ని వివరించాడు. ఇప్పుడు నేను ఔషధాల పేర్లను సంక్షిప్తంగా చెబుతాను.

స్థిరా విదారిగన్ధా చ శాలపణ్యశుమత్యపి । లాఙ్గలీ కలసీ చైవ క్రోష్టుపుచ్ఛా గుహా మతా ॥ ౧,౨౦౪.

స్థిరా, విదారిగంధా, శాలపణ్య, శుమతీ, లాంగళీ, కలసీ, క్రోష్టుపుచ్ఛా, గుహా అనే మొక్కలు ఇక్కడ చెప్పబడ్డాయి.

పునర్నవాథ పర్షాభూః కఠిల్యా కారుణా తథా । ఏరణ్డశ్చోరువూకః స్యాదామర్దో వర్ధమానకః ॥ ౧,౨౦౪.

పునర్నవ, పర్షాభూః, కఠిల్యా, కారుణా, ఎరండ, ఉరువూక, ఆమర్ద, వర్ధమానక అనే మొక్కలు కూడా తెలుసుకోవాలి.

ఝషా నాగబలా జ్ఞేయా శ్వదంష్ట్రా గోక్షురో మతః । శతావరీ వరా భీరు పీవరీన్దీవరీ వరీ ॥ ౧,౨౦౪.

ఝషా అనే మొక్కను నాగబలా అని, శ్వదంష్ట్రను గోక్షుర అని, శతావరీ, వరా, భీరు, పీవరీ, ఇందీవరీ, వరీ అనే మొక్కలను కూడా గుర్తించాలి.

వ్యాఘ్రీ తు బృహతీ కృష్ణా హంసపాదీ మధుస్త్రవా । ధామనీ కణ్టకారీ స్యాత్క్షుద్రా సింహీ నిదిగ్ధికా ॥ ౧,౨౦౪.

వ్యాఘ్రీ, బృహతీ, కృష్ణా, హంసపాదీ, మధుస్రవా, ధామనీ, కంటకారి, క్షుద్రా, సింహీ, నిదిగ్ధికా అనే మొక్కలు ఇక్కడ చెప్పబడ్డాయి.

వృశ్చికా త్ర్యమృతా కాలీ విషఘ్నీ సర్పదంష్ట్రికా । మర్కటీ చాత్మగుప్తా స్యాదార్షేయీ కపికచ్ఛుకా ॥ ౧,౨౦౪.

వృశ్చికా, త్ర్యమృతా, కాళీ, విషఘ్నీ, సర్పదంష్ట్రికా, మర్కటీ, ఆత్మగుప్తా, ఆర్షేయీ, కపికచ్చుకా అనే మొక్కలు చెప్పబడ్డాయి.

ముద్గపర్ణో క్షుద్రసహా మాషపర్ణో మహాసహా । త్యజా పరా చ మహా జ్ఞేయా దణ్డయోన్యఙ్కసంజ్ఞయా । న్యగ్రోధస్తు వటో జ్ఞేయః అశ్వత్థః కపిలో మతః ॥ ౧,౨౦౪.

ముద్గపర్ణను క్షుద్రసహా అని, మాషపర్ణను మహాసహా అని, త్యజా, పరా అనే మొక్కలను మహా అని, దండయోని, అంకసంజ్ఞ అనే పేర్లతో కూడా పిలుస్తారు. న్యగ్రోధాన్ని వట అని, అశ్వత్థాన్ని కపిల అని అంటారు.

ప్లక్షోఽథ గర్దభాణ్డః స్యాత్పర్కటీ చ కపీతనః । పార్థస్తు కకుభో ధన్వి విజ్ఞేయోర్ఽజుననామభిః ॥ ౧,౨౦౪.

ప్లక్షాన్ని గర్దభాండ అని, పర్కటీని కపీతన అని, పార్థను కకుభ, ధన్వి, అర్జున అనే పేర్లతో పిలుస్తారు.

నన్దీవృక్షః ప్రరోహీ స్యాత్పుష్టికారీతి చోచ్యతే । వఞ్జులో వేతసో జ్ఞేయో భల్లాతశ్చాప్యరుష్కరః ॥ ౧,౨౦౪.

నందీవృక్షాన్ని ప్రరోహీ, పుష్టికారి అని కూడా అంటారు. వంజుల, వేతస, భల్లాత, అరుష్కర అనే మొక్కలు కూడా గుర్తించాలి.

లోధ్రః సారవకో ధృష్టస్తిరీటశ్చాపి కీర్తితః । బృహత్ఫలా మహాజమ్బూర్జ్ఞేయా బాలఫలా పరా ॥ ౧,౨౦౪.

లోధ్ర, సారవక, ధృష్ట, తిరీట అనే మొక్కలు చెప్పబడ్డాయి. బృహత్ఫలాను మహాజంబూ అని, బాలఫలాను మరోదిగా గుర్తించాలి.

తృతీయా జలజమ్బూః స్యాన్నాదేయీ సా చ కీర్తితా । కణా కృష్ణోపకుఞ్చీ చ శౌణ్డీ మాగధికేతి చ ॥ ౧,౨౦౪.

మూడవది జలజంబూ, దీనిని నాదేయీ అని కూడా అంటారు. కణా, కృష్ణోపకుంచీ, శౌండీ, మాగధిక అనే మొక్కలు కూడా తెలుసుకోవాలి.