మూర్ద్ధభాగాద్దివం యస్య తం దేవం చిన్తయామ్యహమ్ 2.
ఆయన తల భాగం నుంచే స్వర్గం ఏర్పడింది; ఆ దేవుణ్ణి నేను ధ్యానిస్తున్నాను.
వంశానుచరితం యస్మాత్తం దేవం చిన్తయామ్యహమ్ 2.
ఆయన నుంచే వంశ పరంపరలు కొనసాగుతున్నాయి; ఆ దేవుణ్ణి నేను ధ్యానిస్తున్నాను.
ఇత్యుక్తోఽహం పురా రుద్రః శ్వేతద్వీపనివాసినమ్ 2.
అప్పుడు పూర్వం రుద్రుడు శ్వేతద్వీపంలో నివసిస్తున్న వాడిని ఇలా అడిగాడు.
అస్మాకం మధ్యతో రుద్ర ఉవాచ పరమేశ్వరమ్ 2.
మా మధ్యలో రుద్రుడు పరమేశ్వరునితో మాట్లాడాడు.
యథా పప్రచ్ఛ మాం వ్యాస స్తథాసౌ భగవాన్ భవః 2.
వ్యాసుడు నన్ను ఎలా అడిగాడో, అలా ఆ భగవంతుడు అయిన భవుడు కూడా అడిగాడు.
హరే కథయ దేవేశ ! దేవదేవః క ఈశ్వరః 2.
హరి! దేవతలలో అధిపతివైన దేవదేవుడు ఎవరు? ఎవరు ఈశ్వరుడు? చెప్పు.
కైర్ధర్మైః కైశ్చ నియమైః కయా వా ధర్మపూజయా 2.
ఏ ధర్మాలతో, ఏ నియమాలతో, ఏ విధమైన ధర్మపూజతో ఆయనను పూజించాలి?
కస్మాద్దేవాజ్జగజ్జాతం జగత్పాలయతే చ కః 2.
ఏ దేవుని నుండి ఈ జగత్తు పుట్టింది? ఎవరు ఈ లోకాన్ని పోషిస్తున్నారు?
సర్గశ్చ ప్రతిసర్గశ్చ వంశో మన్వన్తరాణి చ 2.
సృష్టి, లయ, వంశ పరంపర, మన్వంతరాలు—
ఏతత్సర్వం హరే ! బ్రూహి యచ్చాన్యదపి కిఞ్చన 2.
హరి! ఇవన్నీ చెప్పు. ఇంకా ఏదైనా ఉన్నదైతే అది కూడా చెప్పు.
తథాష్టాదశ విద్యాశ్చ హరీ రుద్రం తతోఽబ్రవీత్ హరిరువాచ 2.
అలాగే, పదహారు విద్యలు గురించి కూడా—అప్పుడు హరి రుద్రునితో ఇలా అన్నాడు:
అహం హి దేవో దేవానాం సర్వలోకేశ్వరేశ్వరః 2.
నేనే దేవతలకు దేవుడిని, అన్ని లోకాలకు అధిపతిని, వారి పాలకులకు కూడా అధిపతిని.
అహం హి పూజితో రుద్ర ! దదామి పరమాం గతిమ్ 2.
ఓ రుద్రా! నన్ను ఆరాధించినప్పుడు, నేను వారికి పరమ గతి ప్రసాదిస్తాను.
జగత్స్థితేరహం బీజం జగత్కర్త్తా త్వహం శివ ! 2.
ఈ లోకానికి నేను విత్తనం, ఓ శివా! ఈ జగత్తును సృష్టించేది కూడా నేనే.
అవతారైశ్చ మత్స్యాద్యైః పాలయామ్యఖిలం జగత్ 2.
మత్స్యావతారం మొదలైన నా అవతారాలతో నేను ఈ సర్వ లోకాన్ని కాపాడుతాను.
స్వర్గాదీనాం చ కర్త్తాహం స్వర్గాదీన్యహమేవ చ 2.
స్వర్గాది లోకాలను సృష్టించేది నేనే, స్వర్గాది లోకాలు కూడా నేనే.
జ్ఞాతా శ్రోతా తథా మన్తా వక్తా వక్తవ్యమేవ చ 2.
నేనే తెలుసుకునేవాడిని, వినేవాడిని, ఆలోచించేవాడిని, చెప్పేవాడిని, చెప్పవలసినదీ నేనే.
ధ్యానం పూజోపహారోఽహం మణ్డలాన్యహమేవ చ 2.
ధ్యానం, పూజలో సమర్పణ, పవిత్ర మండలాలు అన్నీ నేనే.
సర్వజ్ఞానాన్యహం శమ్భో ! బ్రహ్మాత్మాహమహం శివ ! 2.
ఓ శంభూ! సమస్త జ్ఞానం నేనే; ఓ శివా! బ్రహ్మ తత్వం కూడా నేనే.
అహం సాక్షాత్సదాచారో ధర్మోఽహం వైష్ణవో హ్యహమ్ 2.
నేరుగా సద్ఆచారం నేనే, ధర్మం నేనే, వైష్ణవ మార్గం కూడా నేనే.
యమోఽహం నియమో రుద్ర ! వ్రతాని వివిధాని చ 2.
ఓ రుద్రా! నియమం, ఆచరణ, వివిధ వ్రతాలు అన్నీ నేనే.
పురా మాం గరుడః పక్షీ తపసారాధయద్భువి 2.
పూర్వం గరుడుడు అనే పక్షి భూమిపై తపస్సుతో నన్ను ఆరాధించాడు.
మమ మాతా చ వినతా నాగైర్దాసీకృతా హరే 2.
నా తల్లి వినతను, ఓ హరివు, పాములు దాసిగా చేసుకున్నాయి.
దాస్యాద్విమోక్షయిష్యామి యథాహం వాహనస్తవ 2.
నేను ఆమెను దాస్య స్థితి నుంచి విముక్తి కలిగిస్తాను, ఎలా నేను నీ వాహనమయ్యానో అలా.
పురాణసంహితాకర్త్తా యథాఽహం స్యాం తథా కురుం విష్ణురువాచ 2.
నేను పురాణ సంగ్రహాలను రచించినట్లే, నువ్వూ అలాగే చేయాలి అని విష్ణువు చెప్పాడు.
నాగదాస్యాన్మాతరం త్వం వినతాం మోక్షయిష్యసి 2.
నువ్వు పాముల దాస్య బంధనంనుంచి నీ తల్లి వినతను విముక్తి చేస్తావు.
మహాబలో వాహనస్త్వం భవిష్యసి విషార్దనః 2.
నీవు మహాబలుడు, వాహనుడు, విషాన్ని నాశనం చేసే వాడవుగా అవుతావు.
యదుక్తం మత్స్వరూపం చ తవ చావిర్భవిష్యతి 2.
నా ఏ రూపాన్ని వివరించారో, అది నీకు ప్రత్యక్షమవుతుంది.
యథాహం దేవదేవానాం శ్రీః ఖ్యాతో వినతాసుత 2.
వినతా కుమారా! నేను దేవతలకు శ్రీరూపంగా ప్రసిద్ధుడినట్లే—
యథాహం కీర్త్తనీయోఽథ తథా త్వం గరుడాత్మనా 2.
నేను ఎలా కీర్తించదగినవాడినో, అలాగే నువ్వు గరుడ స్వరూపంతో కీర్తించదగినవాడవు.