గరుడపురాణమ్

తైలేన వాతికే రోగే శర్కరాజ్యపయోన్వితైః । కటుతైలైః కఫే వ్యోషైః పిత్తే చత్రిఫలామ్బుభిః ॥ ౧,౨౦౧.

వాతవ్యాధికి నూనె, పంచదార, నెయ్యి, పాలతో కలిపి ఇవ్వాలి. కఫానికి కారం నూనె, మసాలాలు; పిత్తానికి త్రిఫల నీరు ఇవ్వాలి.

శాలిషష్టికదుగ్ధాశీ హయో హిన జుగుప్సితః । పక్వజమ్బూనిభో హేమవర్ణోఽశ్వో న జుగుప్సితః ॥ ౧,౨౦౧.

బియ్యం, షష్టిక అన్నం, పాలు తినే గుర్రం తక్కువ స్థాయిలో ఉండి, వదిలేయాలి. పండిన జంబూ పండు లాంటి రంగు, బంగారు వర్ణం ఉన్న గుర్రం వదిలేయాల్సినది కాదు.

అర్ధప్రహరణే ధుర్యే గుగ్గులుం ప్రాశయేద్ధయమ్ । భోజయేత్పాయసం దుగ్ధం సత్వరం సుస్థిరో హయః ॥ ౧,౨౦౧.

అర్ధప్రహర సమయంలో గుర్రానికి గుగ్గిలం తినిపించాలి. దృఢమైన గుర్రానికి పాలు కలిపిన పాయసం త్వరగా తినిపించాలి.

వికారే భోజనే దుగ్ధం శాల్యన్నం వాతలే దదేత్ । కర్షమాంసరసైః పిత్తే మధుముద్గరసాజ్యకైః ॥ ౧,౨౦౧.

వికారం ఉన్నప్పుడు వాయువుతో బాధపడే గుర్రానికి పాలు, బియ్యన్నం తినిపించాలి. పిత్తానికి మాంసరసం, తేనె, పెసలు, నెయ్యి ఇవ్వాలి.

కఫే ముద్గాన్కులత్థాన్వా కటుతిక్తాన్కఫే హయే । బాధిర్యే వ్యాధితే గ్రాసే త్రిదోషాదౌ తు గుగ్గులుః ॥ ౧,౨౦౧.

కఫానికి పెసలు, కొల్లులు లేదా కారం, చేదు పదార్థాలు తినిపించాలి. చెవిటితనం, వ్యాధి, మూడు దోషాల వల్ల కలిగినvikāramu కు గుగ్గిలం ఉపయోగించాలి.

ఘాసైర్దూర్వా సర్వరోగే ప్రథమేఽహ్ని పలం దదేత్ । వివర్ధయేత్తతః కర్షమేకాహ్ని పలపఞ్చకమ్ ॥ ౧,౨౦౧.

ప్రతి రోగానికి మొదటి రోజున ఒక పళం దుర్వా గడ్డి ఇవ్వాలి. రెండవ రోజున కార్షం వరకు పెంచి, మూడవ రోజున ఐదు పళాలు ఇవ్వాలి.

పానే చ భోజనే చైవ అశీతిపలకం పరమ్ । మధ్యే షష్టిశ్చాధమేషు చత్వారింశచ్చ భోగిషు ॥ ౧,౨౦౧.

తాగడంలో, తినడంలో ఎక్కువగా ఎనభై పళాలు ఇవ్వాలి. మధ్యస్థులకు అరవై పళాలు, తక్కువ స్థాయి వారికి నలభై పళాలు ఇవ్వాలి.

వ్రణే కుష్ఠేషు ఖఞ్జేషు త్రిఫలాక్వాథసంయుతమ్ । మన్దాగ్నౌ శోథరోగే చ గవాం మూత్రేణ యోజితమ్ ॥ ౧,౨౦౧.

గాయాలు, కుష్టు వ్యాధి, లంగడుకు త్రిఫల కషాయం కలిపి ఇవ్వాలి. అగ్ని మాంద్యం, వాపు వ్యాధులకు ఆవు మూత్రంతో కలిపి ఇవ్వాలి.

వాతపిత్తే వ్రణే వ్యాధౌ గోక్షీరం ఘృతసంయుతమ్ । దేయం కృశానాం పుష్ట్యర్థం మాంసైర్యుక్తం చ భోజనమ్ ॥ ౧,౨౦౧.

వాతం, పిత్తం, గాయాలు, వ్యాధులలో ఆవు పాలు, నెయ్యి కలిపి ఇవ్వాలి. బలహీనులకు పోషణ కోసం మాంసం కలిపిన ఆహారం ఇవ్వాలి.

సుపిష్టాయాః ప్రదాతవ్యం గుడూచ్యాః పలపఞ్చకమ్ । ప్రభాతే ఘృతసంయుక్తం శరద్గీష్మే చ వాజినామ్ ॥ ౧,౨౦౧.

బాగా నూరిన గుడూచీ ఐదు పళాలు నెయ్యి కలిపి ఉదయాన్నే, శరదృతువులో, గ్రీష్మంలో గుర్రాలకు ఇవ్వాలి.

రోగఘ్నం పుష్టిదం చాపి బలతేజోవివర్ధనమ్ । తదేవాశ్వాయదాతవ్యం క్షీరయుక్తమథాపి వా ॥ ౧,౨౦౧.

ఇది వ్యాధులను తొలగించి, బలాన్ని, తేజస్సును పెంచుతుంది. దీనిని గుర్రాలకు పాలు కలిపి లేదా వేరేలా కూడా ఇవ్వాలి.

గుడూచీకల్పయోగేన శతావర్యశ్వగన్ధయోః । చత్వారి త్రీణి మధ్యస్య జఘన్యస్య పలాని హి ॥ ౧,౨౦౧.

గుడూచీ విధానాన్ని అనుసరించి, శతావరి, అశ్వగంధలకు మధ్యస్థులకు నాలుగు లేదా మూడు పళాలు, తక్కువ స్థాయి వారికి తగినంత పళాలు ఇవ్వాలి.

అకస్మాద్యత్ర వాహానామేకరూపం యదా భవేత్ । మ్రియతే చ యదా క్షిప్రముపసర్గం తమాదిశేత్ ॥ ౧,౨౦౧.

ఏ కారణం లేకుండా అన్ని జంతువులు ఒకేలా కనిపించి, అకస్మాత్తుగా మరణిస్తే, అది ఉపసర్గ వ్యాధి అని గుర్తించాలి.

హోమాద్యై రక్షయా విప్రభోజనైర్బలికర్మణా । శాన్త్యోపసర్గశాన్తిః స్యాద్ధరీతక్యాదికల్పతః ॥ ౧,౨౦౧.

హోమం, బ్రాహ్మణ భోజనం, బలి వంటి రక్షణ చర్యలతో, హరీతకీ మొదలైన ఔషధాల ప్రకారం ఉపసర్గ వ్యాధి శాంతిస్తుంది.

హరీతకీ గవాం మూత్రైస్తైలేన లవణాన్వితా । ఆదౌ పఞ్చ తతః పఞ్చ వృద్ధ్యా పూర్ణశతావధి । ఉత్తమా చ శతం మాత్రాస్త్వశీతిః షష్టిరేవ వా ॥ ౧,౨౦౧.

హరీతకీని ఆవు మూత్రం, నూనె, ఉప్పు కలిపి మొదట ఐదు, తరువాత మళ్లీ ఐదు, ఇలా పెంచుతూ వంద వరకు ఇవ్వాలి. ఉత్తమ మోతాదు వంద, లేదా ఎనభై, లేదా అరవై పళాలు.

గజాయుర్వేదమాఖ్యాస్యే ఉక్తాః కల్పా గజే హితాః । గజే చతుర్గుణా మాత్రాస్తాభిర్గజరుగర్దనః ॥ ౧,౨౦౧.

ఇప్పుడు గజ ఆయుర్వేదాన్ని వివరించబోతున్నాను. ఏనుగులకు ఉపయోగకరమైన విధానాలు చెప్పబడ్డాయి. ఏనుగులకు మోతాదు నాలుగు రెట్లు ఎక్కువగా ఇవ్వాలి. వీటితో ఏనుగు వ్యాధులు నయం అవుతాయి.

గజో పసర్గవ్యాధీనాం శమనం శాన్తికర్మ చ । పూజయిత్వా సురాన్విప్రాన్రత్నైర్గాం కపిలాం దదేత్ ॥ ౧,౨౦౧.

ఏనుగులకు ఉపసర్గ వ్యాధి నివారణ కోసం, దేవతలను, బ్రాహ్మణులను రత్నాలతో పూజించి, ఒక గోధుమ రంగు ఆవును దానం చేయాలి.

దన్తిదన్తద్వయే మాలాం నిబన్ధీయాదుపోషితః । మన్త్రేణ మన్త్రితాన్వైద్యైర్వచాసిద్ధార్థకాంస్తథా ॥ ౧,౨౦౧.

ఉపవాసం చేసి, ఏనుగు రెండు దంతాల మధ్య మాల వేసి, వైద్యులు మంత్రాలతో మంత్రించాలి. కావలసిన వస్తువులు ఇవ్వాలి.

సూర్యాదిశివదుర్గాశ్రీవిష్ణ్వర్చా రక్షయేద్గజమ్ । బలిం దద్యాచ్చ భూతేభ్యః స్నాపయేచ్చ చతుర్ఘటైః ॥ ౧,౨౦౧.

సూర్యుడు, శివుడు, దుర్గ, శ్రీ, విష్ణువు మంత్రాలను పఠించడం ద్వారా ఏనుగును రక్షించాలి. భూతాలకు బలి ఇచ్చి, నాలుగు గడల నీటితో ఏనుగును స్నానం చేయాలి.

భోజనం మన్త్రితం దద్యాద్భస్మనోద్ధూనయేద్గజమమ్ । భూతరక్షా శుభా మేధ్యా వారణం రక్షయేత్సదా ॥ ౧,౨౦౧.

మంత్రపఠనంతో శుద్ధి చేసిన భోజనం ఇవ్వాలి. బస్మం చల్లాలి. భూతరక్షణ శుభకరం, పవిత్రం. ఏనుగును ఎప్పుడూ రక్షించాలి.

త్రిఫలాపఞ్చకోలే చ దశమూలం విడఙ్గకమ్ । శతావరీగుడూచీ చ నిమ్బవాసకకింశుకాః ॥ ౧,౨౦౧.

త్రిఫల, పంచకోళ, దశమూల, విడంగ, శతావరి, గుడూచీ, నిమ్మ, వాసక, కింశుకా వాడాలి.

గజరోగవినాశాయ హితో రూక్షః కషాయకః । ఆయుర్వేదద్వయోక్తానాముక్తం సంక్షేపసారతః ॥ ౧,౨౦౧.

ఏనుగు వ్యాధుల నివారణకు పొడి, కషాయమైన ఔషధం మంచిది. రెండు ఆయుర్వేదాలలో చెప్పినదాన్ని సంక్షిప్తంగా వివరించాను.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౨౦౨ హరిరువాచ । ఏకం పునర్నవామూలమపామార్గస్య వా శివ । సరసం యోనినిః క్షిప్తం వరాఙ్గస్య వ్యథాం హరేత్ । ప్రసూతివేదనాఞ్చైవ తరుణీనాం వ్యథాం హరేత్ ॥ ౧,౨౦౨.

హరి ఇలా అన్నాడు: శివా! ఒక పునర్నవా లేదా అపామార్గ మూలాన్ని తాజాగా తీసుకుని, యోనిలో ఉంచితే, అందమైన స్త్రీకి కలిగే నొప్పిని, యువతులకు ప్రసవ వేదనను తొలగిస్తుంది.

భూమి కూష్మాణ్డమూలం వై శాలిచూర్ణమథాపి వా । సప్తాహం దుగ్ధపీతం స్యాత్స్త్రీణాం బహుపయస్కరమ్ ॥ ౧,౨౦౨.

భూమి, కూష్మాండము వేర్లు లేదా బియ్యం పిండి, వీటిని పాలతో ఏడు రోజులు తినిపిస్తే, మహిళలకు పాలు బాగా పెరుగుతాయి.

రుద్రేన్ద్రవారుణీములం లేపాత్స్త్రీస్తనవేదనా । నశ్యేత ఘృతపక్వా చ కార్యావశ్యన్తు పోలికా ॥ ౧,౨౦౨.

రుద్ర, ఇంద్ర, వరుణి వేర్లను నెయ్యితో కలిపి ముద్దగా చేసి, ఆ ముద్దను మహిళల వక్షోజాలపై పట్టిస్తే, వాపు, నొప్పి తగ్గిపోతుంది.

భక్షితా సా మహేశాన యోనిశూలం వినాశయేత్ । ప్రలేపితా కారవేల్లమూలేనైవ వినిర్గతా ॥ ౧,౨౦౨.

ఈ మందును తింటే, గర్భాశయ నొప్పి పోతుంది. కరవెల్ల వేర్లతో ముద్ద చేసి పట్టిస్తే, లోపల ఉన్నదంతా బయటకు వస్తుంది.

యోనిః ప్రవేశమాయాతి నాత్ర కార్యా విచారణా । నీలీపటోలమూలాని సాజ్యాని తిలవారిణా ॥ ౧,౨౦౨.

గర్భాశయం నుంచి రక్తం రావడం మొదలైతే, ఇంకేమీ ఆలోచన అవసరం లేదు. నీలీ, పట్టోలా వేర్లను నెయ్యి, నువ్వుల నూనెతో కలిపి—

పిష్టాన్యేషాం ప్రలేపో వై జ్వాలాగర్దభరాగనత్ । పాఠామూలం రుద్ర పీతం పిష్టం తణ్డులవారిణా ॥ ౧,౨౦౨.

వాటి ముద్దను పట్టిస్తే, కాలినట్టు ఉండే బాధ, నొప్పి తగ్గిపోతుంది. పాఠా వేరును బియ్యం నీటితో నూరి తాగితే—

పాపరోగహరం స్యాచ్చ కుష్ఠపానం తథైవ చ । వాస్యోదకఞ్చ సమధు పీతమన్తర్గతస్య వై ॥ ౧,౨౦౨.

అది చెడు వ్యాధులను పోగొడుతుంది, కుష్టు కూడా తగ్గిస్తుంది. తేనె కలిపిన నీటిని తాగితే, లోపల బాధపడేవారికి ఉపశమనం కలుగుతుంది.