ప్రస్థద్వయం మాషకస్య క్వాథశ్చ ద్రోణమమ్భసామ్ । చతుర్భాగావశేషేణ తైలప్రస్థం విపాచయేత్ ॥ ౧,౧౯౨.
మాషకాన్ని రెండు ప్రస్థాలు తీసుకుని, ఒక ద్రోణం నీటిలో మరిగించాలి. నాలుగవ భాగం మిగిలినప్పుడు, ఒక ప్రస్థం నూనె వేసి మరల మరిగించాలి.
కాఞ్జికస్యాఢకం దత్త్వా పిష్టాన్యేతాని దాపయేత్ । పునర్నవా గోక్షురకం సైన్ధవం త్ర్యూషణం వచా ॥ ౧,౧౯౨.
ఒక అఢకము పులుసు వేసి, పునర్నవ, గోక్షుర, సైంధవ లవణం, త్ర్యూషణం, వచ — ఇవన్నీ నూరి కలిపి వాడాలి.
లవణం సురదారుశ్చ మఞ్జిష్ఠా కణ్టకారికా । నస్యాత్పానాద్ధరత్యేవ కర్ణశూలం సుదారుణమ్ ॥ ౧,౧౯౨.
లవణం, సురదారు, మంజిష్ఠ, కంటకారిక — ఇవన్నీ ముక్కులో వేసినా, తాగినా, తీవ్రమైన చెవిపోటు కూడా పోతుంది.
బాధిర్యం సర్వరోగాంశ్చ హ్యభ్యఙ్గాచ్చ మహేశ్వర । పలద్వయం సైన్ధవఞ్చ శుణ్ఠీ చిత్రకపఞ్చకమ్ ॥ ౧,౧౯౨.
సైంధవ లవణం రెండు పళాలు, శుంఠి, చిత్రక పంచకం — ఇవన్నీ నూనెతో కలిపి మర్దన చేస్తే, మహేశ్వరా, చెవితిరోగం సహా అన్ని వ్యాధులు పోతాయి.
సౌవీరపఞ్చప్రస్థం చ తైలప్రస్థం పచేత్తతః । అసృగ్దరస్వరప్లీహాసర్వవాతవికారనుత్ ॥ ౧,౧౯౨.
సౌవీరాన్ని ఐదు ప్రస్థాలు, నూనెను ఒక ప్రస్థం తీసుకుని కలిపి మరిగిస్తే, రక్తస్రావం, రుచి లోపం, ప్లీహా వ్యాధులు, వాతవ్యాధులు పోతాయి.
ఉదుమ్బరం వటం ప్లక్షం జమ్బూద్వయమథార్జునమ్ । పిప్పలీ చ కదమ్బఞ్చ పలాశం లోధ్రతిన్దుకమ్ ॥ ౧,౧౯౨.
ఉదుంబర, వట, ప్లక్ష, రెండు జంబూ, అర్జున, పిప్పలి, కదంబ, పలాశ, లోధ్ర, తిందుక — ఇవన్నీ కలిపి వాడాలి.
మధూకమామ్రసర్జఞ్చ బదరం పద్మకేశరమ్ । శిరీషబీజఙ్కతకమేతత్క్వాథేన సాధితమ్ । తైలం హన్తి వ్రణాంల్లేపాచ్చిరకాలభవానపి ॥ ౧,౧౯౨.
మధూక, మామిడి, సర్జ, బదర, పద్మక పుష్పం, శిరీష బీజం, కటక — ఇవన్నీ మరిగించి నూనెతో కలిపి పుండ్లపై రాసితే, ఎంతకాలంగా ఉన్న గాయమైనా మానిపోతుంది.
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౯౩ హరిరువాచ । పలాణ్డుజీరకే కుష్ఠమశ్వగన్ధాజమోదకమ్ । వచా త్రికటుకఞ్చైవ లవణం చూర్ణముత్తమమ్ ॥ ౧,౧౯౩.
శ్రీహరి ఇలా అన్నాడు: ఉల్లిపాయ, జీలకర్ర, కుష్ఠ, అశ్వగంధ, అజమోద, వచ, త్రికటు, ఉత్తమమైన లవణపు పొడి — ఇవన్నీ కలిపి వాడాలి.
బ్రాహ్మీరసైర్భావితఞ్చ సర్పిర్మధుసమన్వితమ్ । సప్తాహం భక్షితం కుర్యాన్నిర్మలాఞ్చ మతిం పరామ్ ॥ ౧,౧౯౩.
బ్రాహ్మి రసంతో కలిపిన నెయ్యి, తేనెతో కలిపి, ఏడు రోజుల పాటు తినితే, మనస్సు నిర్మలంగా, అద్భుతమైన స్పష్టత కలుగుతుంది.
సిద్ధార్థకం వచా హిఙ్గు కరఞ్జం దేవదారు చ । మఞ్జిష్ఠా త్రిఫలా విశ్వం శిరీషో రజనీద్వయమ్ ॥ ౧,౧౯౩.
సిద్ధార్థకం, వచ, హింగు, కరంజ, దేవదారు, మంజిష్ఠ, త్రిఫల, విశ్వ, శిరీష, రెండు రకాల పసుపు—
ప్రియఙ్గునిమ్బత్రిక్రటు గోమూత్రేణైవ ఘర్షితమ్ । నసయమాలేపనఞ్చైవ తథా చోద్వర్తనం హితమ్ ॥ ౧,౧౯౩.
ప్రియంగు, వేప, త్రికటు, ఇవన్నీ ఆవుపిసినితో బాగా రుద్దితే, ముక్కులో వేసే మందుగా, శరీరానికి పూతగా, అలాగే ఒంటికి రుద్దే మందుగా ఉపయోగపడతాయి.
అపస్మారవిషోన్మాదశోషాలక్ష్మీజ్వరాపహమ్ । భూతేభ్యశ్చభయం హన్తి రాజద్వారేషు యోజనాత్ ॥ ౧,౧౯౩.
ఈ మందు అపస్మారం, విషం, ఉన్మాదం, క్షయవ్యాధి, దురదృష్టం, జ్వరం అన్నిటిని పోగొడుతుంది. రాజమహద్వారాల దగ్గర ఉంచితే భూతాల భయాన్ని కూడా తొలగిస్తుంది.
నిమ్బం కుష్ఠం హరిద్రే ద్వే శిగ్రు సర్షపజం తథా । దేవదారు పటోలఞ్చ ధాన్యం తక్రేణ ఘర్షితమ్ ॥ ౧,౧౯౩.
వేప, కుష్టం, రెండు రకాల పసుపు, శిగ్రు, ఆవాల, దేవదారు, పట్టోళ, ధాన్యం—ఇవన్నీ మజ్జిగతో బాగా రుద్దాలి.
దేహం తైలాక్త గాత్రం వై నయేదుద్వర్తనేన చ । పామాః కుష్ఠాని నశ్యేయుః కణ్డూం హన్తి చ నిశ్చితమ్ ॥ ౧,౧౯౩.
నెయ్యి లేదా నూనెతో శరీరాన్ని పూసి, ఈ మిశ్రమంతో రుద్దితే, చర్మవ్యాధులు, కుష్టు నశిస్తాయి; ఖచ్చితంగా దురద కూడా పోతుంది.
సాముద్రం సైన్ధవం క్షారో రాజికా లవణం విడమ్ । కటులోహరజశ్చైవం త్రివృత్సూరణకం సమమ్ । దధిగోమూత్రపయసా మన్దపావకపాచితమ్ ॥ ౧,౧౯౩.
సముద్రలవణం, సైంధవం, క్షారము, ఆవాల, సాధారణ లవణం, విదం, ఇనుపరేణు, త్రివృత్, సూరణం—ఇవన్నీ పెరుగు, ఆవుపిసినీ, పాలతో మెల్లగా మరిగించాలి.
బలాగ్నివర్ధకం చూర్ణం పిబేదుష్ణేన వారిణా । జీర్ణేఽజీర్ణే తు భుఞ్జతి మాంస్యాదిఘృతముత్తమమ్ ॥ ౧,౧౯౩.
శక్తిని, జీర్ణశక్తిని పెంచే ఈ పొడిని వెచ్చని నీటితో తాగాలి. జీర్ణమై ఉన్నా, లేకపోయినా, మాంసం, నెయ్యి లాంటి ఉత్తమ ఆహారాలు తినవచ్చు.
నాభిశూలం మూత్రశూలం గుల్మప్లీహభవఞ్చ యత్ । సర్వశూలహరం చూర్ణం జఠరానలదీపనమ్ । పరిణామసముత్థస్య శూలస్య చ హితం పరమ్ ॥ ౧,౧౯౩.
నాభి నొప్పి, మూత్ర నొప్పి, గడ్డలు, ప్లీహా వ్యాధి వంటి అన్ని రకాల నొప్పులను ఈ పొడి పోగొడుతుంది. ఇది జీర్ణాగ్నిని పెంచుతుంది; అజీర్ణం వల్ల వచ్చే నొప్పికి ఎంతో మంచిది.
అభయామలకం ద్రాక్షా పిప్పలీ కణ్టకారికా । శృఙ్గీ పునర్నవా శుణ్ఠీ జగ్ధా కాసం నిహన్తి వై ॥ ౧,౧౯౩.
హరిద్ర, ఆమ్లక, ద్రాక్ష, పిప్పలి, కంటకారిక, శృంగి, పునర్నవ, శుంఠి—ఇవన్నీ తింటే దగ్గు తప్పక పోతుంది.
అభయామలకం ద్రాక్షా పాఠా చైవ విభీతకమ్ । శర్కరాయా సమం చైవ జగ్ధం జ్వరహరం భవేత్ ॥ ౧,౧౯౩.
హరిద్ర, ఆమ్లక, ద్రాక్ష, పాఠ, విభీతక—ఇవన్నీ సమంగా తీసుకుని, పంచదారతో కలిపి తింటే జ్వరం తగ్గుతుంది.
త్రిఫలా బదరం ద్రాక్షా పిప్పలీ చ విరేకకృత్ । హరీతకీ సోష్ణానీరలవణఞ్చ విరేకకృత్ ॥ ౧,౧౯౩.
త్రిఫల, బదర, ద్రాక్ష, పిప్పలి ఇవి విరేచనానికి ఉపయోగపడతాయి. హరిద్రను వెచ్చని నీటిలో ఉప్పుతో కలిపి తింటే కూడా విరేచనం కలుగుతుంది.
కూర్మమత్స్యాశ్వమహిషగోశృగాలాశ్చ వానరాః । విడాలబర్హికాకాశ్చ వరాహోలూకకుక్కుటాః ॥ ౧,౧౯౩.
తాబేలు, చేప, గుర్రం, ఎద్దు, ఆవు, నక్క, కోతి, పిల్లి, నెమలి, కాకి, పంది, గుడ్లగూబ, కోడి—
హంస ఏషాఞ్చ విణ్మూత్రం మాంసం వా రోమ శోణితమ్ । ధూపం దద్యాజ్జ్వరార్తేభ్య ఉన్మత్తేభ్యశ్చ శాన్తయే ॥ ౧,౧౯౩.
ఈ జంతువుల విసర్జన, మూత్రం, మాంసం, రోమాలు లేదా రక్తాన్ని ధూపంగా వాడితే, జ్వరంతో లేదా ఉన్మాదంతో బాధపడే వారికి శాంతి కలుగుతుంది.
ఏతాన్యౌషధజాతాని కథితాని ఉమాపతే । నిఘ్నన్తి తాశ్చ రోగాంశ్చ వృక్షమిన్ద్రాశనిర్యథా ॥ ౧,౧౯౩.
ఓ ఉమాపతి! ఇవే వివిధ ఔషధాలు. ఇవి వ్యాధులను, ఇంద్రుడు వజ్రాయుధంతో చెట్లను నాశనం చేసినట్టు, పూర్తిగా తొలగిస్తాయి.
ఔషధంభగవాన్విష్ణుః సంస్మృతో రోగనుద్భవేత్ । ధ్యాతోఽర్చితః స్తుతో వాపి నాత్ర కార్యా విచారణా ॥ ౧,౧౯౩.
భగవంతుడు విష్ణువు ఔషధంగా ధ్యానం చేసినా, పూజించినా, స్తుతించినా వ్యాధులను తొలగిస్తాడు. ఇందులో మరే సందేహం లేదు.
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౯౪ హరిరువాచ । సర్వవ్యాధిహరం వక్ష్యే వైష్ణవం కవచం శుభమ్ । యేన రక్షా కృతా శమ్భోర్దైత్యాన్క్షపయతః పురా ॥ ౧,౧౯౪.
హరి ఇలా అన్నాడు: అన్ని వ్యాధులను పోగొట్టే పవిత్రమైన వైష్ణవ కవచాన్ని నేను చెప్పబోతున్నాను. ఈ కవచంతో శివుడు, దానవులను సంహరించేటప్పుడు, రక్షణ పొందాడు.
ప్రణమ్య దేవమీశానమజం నిత్యమనామయమ్ । దేవం సర్వేశ్వరం విష్ణుం సర్వవ్యాపినమవ్యయమ్ ॥ ౧,౧౯౪.
అజన్ముడైన, ఎప్పుడూ ఆరోగ్యంగా ఉండే, దేవతలలో అధిపతియైన, సర్వవ్యాపకుడైన, నశించని విష్ణువుకు నమస్కరించి—
బధ్నామ్యహం ప్రతిసరం నమస్కృత్య జనార్దనమ్ । అమోఘాప్రతిమం సర్వం సర్వదుః ఖనివారణమ్ ॥ ౧,౧౯౪.
జనార్దనుని నమస్కరించి, ఈ రక్షణ దారాన్ని కట్టుతున్నాను. ఇది తప్పకుండా ఫలించేది, ఇతర దారాల్లా కానిది, అన్ని బాధలను తొలగించేది.
విష్ణుర్మామగ్రతః పాతు కృష్ణో రక్షతు పృష్ఠతః । హరిర్మే రక్షతు శిరో హృదయఞ్చ జనార్దనః ॥ ౧,౧౯౪.
నా ముందు విష్ణువు కాపాడుగాక, వెనుక కృష్ణుడు రక్షించుగాక, తలపై హరి కాపాడుగాక, హృదయాన్ని జనార్దనుడు కాపాడుగాక.
మనో మమ హృషీకేశో జిహ్వాం రక్షతు కేశవః । ప్రాతు నేత్రే వాసుదేవః శ్రోత్రే సఙ్కర్షణో విభుః ॥ ౧,౧౯౪.
నా మనసును హృషీకేశుడు కాపాడుగాక, నాలుకను కేశవుడు రక్షించుగాక, కన్నులను వాసుదేవుడు ఉదయ సమయంలో కాపాడుగాక, చెవులను శక్తిమంతుడైన సంకర్షణుడు రక్షించుగాక.
ప్రద్యుమ్నః పాతు మే ఘ్రాణమనిరుద్ధస్తు చర్మ చ । వనమాలీ గలస్యాన్తం శ్రీవత్సో రక్షతామధః ॥ ౧,౧౯౪.
నా ముక్కును ప్రద్యుమ్నుడు కాపాడుగాక, చర్మాన్ని అనిరుద్ధుడు రక్షించుగాక, గొంతు చివరిని వనమాలీ కాపాడుగాక, క్రింద భాగాన్ని శ్రీవత్సుడు కాపాడుగాక.