హిఙ్గుతుమ్బురుశుణ్ఠీభిః సిద్ధం తైలన్తు సార్షపమ్ । ఏతద్ధి పురణం శ్రేష్ఠం కర్ణశూలాపహం పరమ్ ॥ ౧,౧౯౨.
హింగు, తుంబురు, శొంఠితో తయారైన నూనె, ముఖ్యంగా ఆవాల నూనె, పురాతనమైనది, చెవినొప్పిని పూర్తిగా పోగొడుతుంది.
శుష్కమూలకశుణ్ఠీనాం క్షారో హిఙ్గులనాగరమ్ । తక్రం చతుర్గుణం దద్యాత్తైలమేతద్విపాచయేత్ ॥ ౧,౧౯౨.
ఎండిన ముల్లంగి, శొంఠి క్షారం, హింగు, మన్షిల, అల్లం, వీటికి నాలుగు రెట్లు మజ్జిగ కలిపి, ఈ నూనెను తయారు చేయాలి.
బాధిర్యం కర్ణశూలఞ్చ పూయస్త్రావఞ్చ కర్ణయోః । క్రిమయశ్చ వినశ్యన్తి తైలస్యాస్య ప్రపూరణాత్ ॥ ౧,౧౯౨.
ఈ నూనెను చెవిలో వేసితే చెవి మూలం, చెవి నొప్పి, పుయి కారడం, పురుగులు వంటి సమస్యలు పోతాయి.
శుష్కమూలకశుణ్ఠీనాం క్షారో హిఙ్గులనాగరమ్ । శతపుష్పా వచా కుష్ఠం దారుశిగ్రురసాఞ్జనమ్ ॥ ౧,౧౯౨.
ఎండిన ముల్లంగి, ఎండిన అల్లం, క్షారం, హింగులు, నాగరం, శతపుష్ప, వచ, కుష్ఠము, దారుశిగ్రు, అంజనరసం—
సౌవర్చలం యవక్షారం సాముద్రం సైన్ధవం తథా । గ్రన్థికం విడముస్తం చ మధు శుక్తం చతుర్గుణమ్ ॥ ౧,౧౯౨.
సౌవర్చల ఉప్పు, యవ క్షారం, సముద్ర ఉప్పు, సైంధవ ఉప్పు, గ్రంథిక, విడంగ, ముస్తా, తేనె, నాలుగు రెట్లు పులుసు—
మాతులుఙ్గరసశ్చైవ కదలీరస ఏవ చ । తైలమేభిర్విపక్తవ్యం కర్ణశూలాపహం పరమ్ ॥ ౧,౧౯౨.
మాతులుంగరసం, అరటి పండు రసం కూడా కలిపి, ఈ పదార్థాలతో నూనెను మరిగిస్తే, అది చెవి నొప్పికి అతి ఉత్తమమైన ఔషధంగా మారుతుంది.
బాధిర్యం కర్ణనాదశ్చ పూయస్త్రావశ్చ దారుణమ్ । పూరణాదస్య తైలస్య క్రిమయః కర్ణయోర్హర ॥ ౧,౧౯౨.
ఈ నూనెను చెవిలో వేస్తే చెవి మూలం, చెవిలో శబ్దం, తీవ్రమైన పుయి కారడం, పురుగులు వంటి సమస్యలు పోతాయి.
సద్యో వినాశమాయాన్తి శశాఙ్కకృతశేఖర । క్షారతైలమిదం శ్రేష్ఠం ముఖదన్తమలాపహమ్ ॥ ౧,౧౯౨.
ఓ చంద్రకళను మస్తకంపై ధరించినవాడా! ఈ క్షార నూనెను వాడితే అన్ని సమస్యలు వెంటనే పోతాయి. ఇది నోరు, పళ్ల మలినాలను తొలగించడంలో అతి ఉత్తమమైనది.
చన్దనం కుఙ్కుమం మాంసీ కర్పూరం జాతిపత్రికా । జాతీకఙ్కోలపూగానాం లవఙ్గస్య ఫలాని చ ॥ ౧,౧౯౨.
చందనం, కుంకుమ, మాంసీ, కర్పూరం, జాతిపత్రిక, జాతిక, కంకోళ, పూగిలు, లవంగ ఫలాలు—
అగురూణి చ కస్తూరీ కుష్ఠం తగరపాదికా । గోరోచనా ప్రియఙ్గుశ్చ బలా చైవ తథా నఖీ ॥ ౧,౧౯౨.
అగరు, కస్తూరి, కుష్ఠము, తగర, గోరొచన, ప్రియంగు, బల, అలాగే నఖి—
సరలం సప్తపర్ణం చ లాక్షా చామలకీ తథా । తథా తు పద్మకం చైవ హ్యేతైస్తైలం ప్రసాధయేత్ ॥ ౧,౧౯౨.
సరళ, సప్తపర్ణ, లాక్ష, ఆమలకీ, అలాగే పద్మక—ఈ పదార్థాలతో నూనెను సిద్ధం చేయాలి.
ప్రస్వేదమలదుర్గన్ధకణ్డూ కుష్ఠహరం పరమ్ । గచ్ఛతి స్త్రీశతం రుద్ర బన్ధ్యాపి లభతే సుతమ్ ॥ ౧,౧౯౨.
ఇది చెమట, మలినం, దుర్గంధం, దద్దుర్లు, చర్మవ్యాధులకు అతి శ్రేష్ఠమైన ఔషధం. ఓ రుద్రా! వంద రాత్రులు వాడిన తరువాత, సంతానం లేని మహిళకూ సంతానం కలుగుతుంది.
యవానీ చిత్రకం ధాన్యం త్ర్యూషణం జీరకం తథా । సౌవర్చలం విడగఞ్చ పిప్పలీమూలరాజికమ్ ॥ ౧,౧౯౨.
ఓమం, చిత్రకం, ధనియాలు, త్రయుషణం, జీలకర్ర, సౌవర్చల ఉప్పు, విడంగ, పిప్పలి మూలం, అవిసె—
ఏభిః పచేద్రఘృతప్రస్థం జలప్రస్థాష్టసంయుతమ్ । తథార్ఽశోగుల్మశ్వయథుం హన్తి వహ్నిం కరోతి వై ॥ ౧,౧౯౨.
ఈ పదార్థాలతో ఒక ప్రస్థ ఘృతాన్ని, ఎనిమిది రెట్లు నీళ్లు కలిపి మరిగించాలి. అప్పుడు అర్జస, గుల్మం, వాయువు, వాపు పోయి, అగ్ని బలపడుతుంది.
మరిచం త్రివృతం కుష్ఠం హరితాలం మనః శిలా । దేవదారు హరిద్రే ద్వే కుష్ఠం మాంసీ చ చన్దనమ్ ॥ ౧,౧౯౨.
మిరియాలు, త్రివృత, కుష్ఠము, హరితాళం, మనశిల, దేవదారు, రెండు రకాల పసుపు, కుష్ఠము, మాంసీ, చందనం—
విశాలా కరవీరఞ్చ అర్కక్షీరం శకృద్రసః । ఏషాఞ్చ కార్షికో భాగో విషస్యార్ధపలం భవేత్త్ ॥ ౧,౧౯౨.
విశాల, కరవీర, అర్క క్షీరము, ఆవు పేగు రసం—ప్రతి ఒక్కటి కర్ష పరిమాణంలో, విషం అర్ధ పళ పరిమాణంలో కలిపి—
ప్రస్థం సటుకతైలస్య గోమూత్రేఽష్టగుణే పచేత్ । మృత్పాత్రే లోహపాత్రే వా శనైర్మృద్వగ్నినా పచేత్ ॥ ౧,౧౯౨.
సరసేపు నూనెను ఎనిమిది రెట్లు ఆవుపిసినీరు కలిపి మట్టి లేదా ఇనుప పాత్రలో మెల్లగా మరిగించాలి.
పామా విచర్చికా చైవ దద్రుర్విస్ఫోచకానిచ । అభ్యఙ్గేన ప్రణశ్యన్తి కోమలత్వఞ్చ జాయతే ॥ ౧,౧౯౨.
పామా, విచర్చిక, దద్దురు, పుండ్లు—ఇవి ఈ నూనెతో మర్దన చేస్తే పోతాయి. చర్మం మృదువుగా మారుతుంది.
ప్రభూతాన్యపి శ్విత్రాణి తైలేనానేన మర్దయేత్ । చిరోత్థితమపి శ్విత్రం వినష్టం తత్క్షణాద్భవేత్ ॥ ౧,౧౯౨.
ఈ నూనెతో మర్దన చేస్తే ఎంతగా ఉన్న శ్విత్రం అయినా పోతుంది. చాలా కాలంగా ఉన్న శ్విత్రం కూడా వెంటనే నశిస్తుంది.
పటోలపత్రం కటుకా మఞ్జిష్ఠా శారివా నిశా । జాతీశమీనిమ్బపత్రం మధుకం క్వథితం ఘృతమ్ ॥ ౧,౧౯౨.
పటోల ఆకులు, కటుక, మంజిష్ఠ, శారివ, నిశా, జాతి, ఈశమిని, వేప ఆకులు, యస్తిమధు—ఇవన్నీ కలిపి నెయ్యిలో మరిగించాలి.
ఏభిర్లేపాత్సయురరుజో వ్రణా విస్త్రావిణః శివ । శఙ్ఖపుష్పీ వచా సోమో బ్రాహ్మీ బ్రహ్మసువర్చలాః ॥ ౧,౧౯౨.
ఈ ఔషధాలను రాసినప్పుడు, శుభమయుడా, పుండ్లు, వ్యాధులు, దుర్గంధమైన గాయాలు తొలగిపోతాయి. వాటిలో శంఖపుష్పి, వచ, సోమ, బ్రాహ్మీ, బ్రహ్మసువర్చల అనే ఔషధాలు ఉన్నాయి.
అభయా చ గుడూచీ చ ఆటరూషకవాకుచీ । ఏతైరక్షసమైర్భాగైర్ఘృతప్రస్థం విపాచయేత్ ॥ ౧,౧౯౨.
అభయ, గుడూచీ, ఆటరూషక, వాకుచీ — ఇవన్నీ సమానంగా తీసుకుని, ఒక ప్రస్థం నెయ్యితో బాగా మరిగించాలి.
కణ్టకార్యా రసప్రస్థం క్షీరప్రస్థసమన్వితమ్ । ఏతద్బ్రాహ్మీఘృతం నామ స్మృతిమేధాకరం పరమ్ ॥ ౧,౧౯౨.
కంటకారి రసం ఒక ప్రస్థం, పాలు ఒక ప్రస్థం కలిపి మరిగిస్తే, దాన్ని బ్రాహ్మీ నెయ్యి అంటారు. ఇది జ్ఞాపకశక్తి, బుద్ధి పెంచే ఉత్తమమైన ఔషధం.
అగ్నిమన్థో వచా వాసా పిప్పలీ మధు సైన్ధవమ్ । సప్తరాత్రప్రయోగేణ కిన్నరైరివ గీయతే ॥ ౧,౧౯౨.
అగ్నిమంత, వచ, వాస, పిప్పలి, తేనె, సైంధవ లవణం — ఇవన్నీ ఏడు రాత్రులు వాడితే, కిన్నరులు కూడా వాటిని ప్రశంసిస్తారు.
అపామార్గః గుడూచీ చ వచా కుష్ఠం శతావరీ । శఙ్ఖపుష్పాభయా సాజ్యం విడఙ్గం భక్షితం సమమ్ । త్రిభిర్దినైర్నరం కుర్యాద్గ్రన్థాష్టశతధారిణమ్ ॥ ౧,౧౯౨.
అపామార్గ, గుడూచీ, వచ, కుష్ఠ, శతావరీ, శంఖపుష్పి, అభయ, నెయ్యి, విడంగం — ఇవన్నీ కలిపి తీసుకుంటే, మూడు రోజుల్లో ఎనిమిది వందల శ్లోకాలు జ్ఞాపకం ఉంచగలిగే శక్తి వస్తుంది.
అద్భిర్వా పయసాజ్యేన మాసమేకన్తు సేవితా । వచా కర్యాన్నరం ప్రాజ్ఞం శ్రుతిధారణసంయుతమ్ ॥ ౧,౧౯౨.
వచను నీళ్లు, పాలు లేదా నెయ్యితో నెలరోజులు తీసుకుంటే, ఆ మనిషికి మంచి బుద్ధి, జ్ఞాపకశక్తి కలుగుతుంది.
చన్ద్రసూర్యగ్రహే పీతం పలమేకం పయోఽన్వితమ్ । వచాయాస్తత్క్షణం కుర్యాన్మహాప్రజ్ఞాయుతం నరమ్ ॥ ౧,౧౯౨.
చంద్రగ్రహణం లేదా సూర్యగ్రహణ సమయంలో, ఒక పళం వచను పాలతో కలిపి తాగితే, వెంటనే గొప్ప బుద్ధి కలుగుతుంది.
భూనిమ్బనిమ్బత్రిఫలాపర్పటైశ్చ శృతం జలమ్ । పటోలీముస్తకాభ్యాఞ్చ వాసకేన చ నాశయేత్ ॥ ౧,౧౯౨.
భూనింబ, నింబ, త్రిఫల, పర్పట, పట్టోలి, ముస్తక, వాస — ఇవి కలిపి నీటిని మరిగించి తాగితే, వ్యాధులు నశిస్తాయి.
విస్ఫోటకాని రక్తఞ్చ నాత్ర కార్యా విచారణా । కతకస్య ఫలం శఙ్ఖం సైన్ధవం త్ర్యూషణం వచా ॥ ౧,౧౯౨.
పొప్పులు, రక్తస్రావానికి సందేహం అవసరం లేదు. కటక ఫలం, శంఖం, సైంధవ లవణం, త్ర్యూషణం, వచ ఇవన్నీ ఉపయోగపడతాయి.
ఫేనీ రసాఞ్జనం క్షౌద్రం విడఙ్గాని మనః శిలా । ఏషాం వర్తిర్హన్తి కాచం తిమిరం పటలం తథా ॥ ౧,౧౯౨.
ఫెనీ, రసాంజనం, తేనె, విడంగం, మనశిల — ఇవన్నీ కలిపి కళ్లకు కాజల్ వంటిగా వాడితే, ముదురు, మబ్బు, కంటిలో పొరలు తొలగిపోతాయి.