గరుడపురాణమ్

అపామార్గస్య వై మూలం సాముద్రలవణాన్వితమ్ । ఆస్వాది తమజీర్ణస్య శూలస్య స్యాద్విమర్దనమ్ ॥ ౧,౧౮౫.

అపామార్గ మూలాన్ని సైంధవ లవణంతో కలిపి రుచి చూస్తే, అజీర్ణం వల్ల వచ్చే నొప్పి తగ్గిపోతుంది.

వటరోహాఙ్కురో రుద్ర తణ్డులోదకఘర్షితః । పీతః సతక్రోఽతీసారం క్షయం నయతి శఙ్కర ॥ ౧,౧౮౫.

వటరోహా మొక్క మొగ్గను అన్నం ఉప్పు నీటితో రుద్ది తాగితే, అతిసారం తగ్గిపోతుంది, ఓ శంకరా.

అఙ్కోటమూలం కర్షార్ధం పిష్టం తణ్డులవారిణా । సర్వాతీసారగ్రహణీం పీతం హరతి భూతప ॥ ౧,౧౮౫.

అంకోట మూలాన్ని అర కర్ష పరిమాణంలో తీసుకుని, అన్నం నీటితో రుద్ది తాగితే, అన్ని రకాల అతిసారాలు, గ్రహణి వ్యాధులు పోతాయి, ఓ భూతపా.

మరీచశుణ్ఠికుటజత్వక్చూర్ణఞ్చ గుడాన్వితమ్ । క్రమాత్తద్ద్విగుణం పీతం గ్రహణీవ్యాధినాశనమ్ ॥ ౧,౧౮౫.

మిరియాలు, శొంఠి, కुटజ త్వక్ పొడిని బెల్లంతో కలిపి, మోతాదు పెంచుతూ తాగితే, గ్రహణి వ్యాధి నశిస్తుంది.

శ్వేతాపరాజితామూలం హరిద్రాసిక్థతణ్డులాః । అపామార్గత్రికటుకమేషాఞ్చ వటికా శివ । విషూచికామహావ్యాధిం హరత్యేవ న సంశయః ॥ ౧,౧౮౫.

శ్వేత అపరాజిత మూలం, పసుపు, పొట్టు తీసిన అన్నం, అపామార్గ, త్రికటు — వీటితో తయారుచేసిన గుళికలు, ఓ శివా, విషూచికా సహా పెద్ద వ్యాధులను తప్పక పోగొడతాయి.

త్రిఫలాగురు భూతేశ శిలాజతు హరీతకీ । ఏకైకమేషాం చూర్ణన్తు మధునా చ విమిశ్రితమ్ । పీతం సర్వఞ్చ మేహన్తు క్షయం నయతి శఙ్కర ॥ ౧,౧౮౫.

త్రిఫల, అగురు, శిలాజిత్, హరీతకి — వీటి పొడిని తేనెతో కలిపి తాగితే, అన్ని రకాల మధుమేహం పోతుంది, ఓ శంకరా.

అర్కక్షీరప్రస్థమేకం తిలతైలం తథైవ చ । మనః శిలామరీచానాం సిన్దూరస్య పలం పలమ్ ॥ ౧,౧౮౫.

ఒక ప్రస్థం అర్క క్షీరం, అంతే పరిమాణంలో నువ్వుల నూనె, అలాగే మనఃశిల, మిరియాలు, సింధూరం ఒక్కొక్కటి సమానంగా తీసుకోవాలి.

చూర్ణం కృత్వా తామ్రపాత్రే త్వాతపైః శోషయేత్తతః । పీతం స్నుహీగతం దుగ్ధం సైన్ధవం శూలనుద్భవేత్ ॥ ౧,౧౮౫.

వీటిని పొడిగా చేసి, రాగి పాత్రలో ఎండబెట్టి, తర్వాత స్నుహీ పాలు, సైంధవ లవణంతో కలిపి తాగితే, నొప్పి పోతుంది.

త్రికటుత్రిఫలానక్తం తిలతైలం తథైవ చ । మనః శిలా నిమ్బపత్రం జాతీపుష్పమజాపయః ॥ ౧,౧౮౫.

త్రికటు, త్రిఫల, నక్త, నువ్వుల నూనె, మనఃశిల, వేప ఆకులు, మల్లె పువ్వు, మేకపాలు —

తన్మూత్రం సఙ్ఖనాభిశ్చ చన్దనం ఘర్షయేత్తతః । ఏభిశ్చ వర్తికాం కృత్వా త్వక్షిణీ చాఞ్జయేత్తతః ॥ ౧,౧౮౫.

వీటిని మేక మూత్రం, శంఖ చూర్ణంతో కలిపి, చందనం రుద్ది, కాజల్ తయారుచేసి కళ్లలో పెట్టాలి.

నశ్యతే పటలం కాచం పుష్పఞ్చ తిమిరాదికమ్ । విభీతకస్య వై చూర్ణం సమధు శ్వాసనాశనమ్ ॥ ౧,౧౮౫.

కంటిపాప, కాచం, కళ్లలో వచ్చే చీకట్లు పోతాయి; విభీతక పొడిని తేనెతో కలిపి తాగితే శ్వాస వ్యాధి పోతుంది.

పిప్పలీత్రిఫలాచూర్ణం మధుసైన్ధవసంయుతమ్ । సర్వరోగజ్వరశ్వాసశోషపీనసహృద్భవేత్ ॥ ౧,౧౮౫.

పిప్పలి, త్రిఫల పొడిని తేనె, సైంధవ లవణంతో కలిపి తాగితే, అన్ని రకాల వ్యాధులు, జ్వరం, శ్వాస, క్షయం, పీనసం, హృద్రోగం తగ్గుతాయి.

దేవదారోశ్చ వై చూర్ణం అజామత్రేణ భావయేత్ । ఏకవింశతివారంవైత్వక్షిణీ తేన చాఞ్జయేత్ । రాత్ర్యన్ధతా పటలతా నశ్యేన్నిర్లోమతా తథా ॥ ౧,౧౮౫.

దేవదారు పొడిని మేకపాలతో ఇరవై ఒక్కసార్లు కలిపి, కళ్లకు కాజల్ లా వేసితే, రాత్రి చీకటి, కంటిపాప, కళ్ల వెంట్రుకలు రాని సమస్యలు పోతాయి.

పిప్పలీకేతకం రుద్ర హరిద్రామలకం వచా । సర్వాక్షిరోగా నశ్యేయుః సక్షీరాదఞ్జనాత్తతః ॥ ౧,౧౮౫.

పిప్పలి, కెతక, పసుపు, ఆమలక, వచా — వీటిని పాలతో కలిపి కళ్లకు కాజల్ లా వేసితే, ఓ రుద్రా, అన్ని కంటి వ్యాధులు పోతాయి.

కాకజఙ్ఘాశిగ్రుమూలే ముఖేన విధృతే శివ । చర్విత్వా దన్తకీటానాం వినాశో హి భవేద్ధర ॥ ౧,౧౮౫.

కాకజంఘా, శిగ్రు మూలాలను నోటిలో పెట్టుకుని నమిలితే, ఓ శివా, దంతాల్లో ఉండే పురుగులు నశిస్తాయి, ఓ గిరిధరా.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౮౬ హరిరువాచ । పీతః సారో గుడూచ్యాశ్చ మధునా చ ప్రమేహనుత్ । పీతం గోహాలికామూలం తిలదధ్యాజ్యసంయుతమ్ ॥ ౧,౧౮౬.

హరి ఇలా చెప్పాడు: గుడూచి రసం తేనెతో కలిపి తాగితే మూత్ర సంబంధమైన వ్యాధులు తగ్గిపోతాయి. అలాగే, గోహాలికా మూలాన్ని నువ్వుల పెరుగు, నెయ్యితో కలిపి తింటే కూడా మంచి ప్రయోజనం కలుగుతుంది.

నిరుద్ధమూత్రం క్వథితం నివర్తయతి శఙ్కర । తథా హిక్కాం హరేత్పీతం సౌవర్చలయుతఞ్చ వై ॥ ౧,౧౮౬.

శంకరా! మూత్రం ఆగిపోతే, ఆ మూలాన్ని ఉడికించి తాగితే మళ్లీ మామూలవుతుంది. అదే విధంగా, నల్ల ఉప్పుతో కలిపి తాగితే ఉబ్బసం కూడా పోతుంది.

గోరక్షకర్కటీమూలం పిష్టం శీతోదకేన చ । పీతం దినత్రయేణైవ నాశయేద్రుద్ర శర్కరామ్ ॥ ౧,౧౮౬.

రుద్రా! గోరక్ష కర్కటి మూలాన్ని మెత్తగా నూరి చల్లని నీటితో తాగితే, మూడు రోజుల్లో మూత్రపిండుల రాళ్లు పూర్తిగా పోతాయి.

పిష్ట్వా వై మాలతీమూలం గ్రీష్మకాలే సమాహితమ్ । సాధితం ఛాగదుగ్ధేన పతిం శర్కస్యాన్వితమ్ । హరేన్మూత్రనిరోధఞ్చ హరేద్వై పాణ్డుశర్కరామ్ ॥ ౧,౧౮౬.

మాలతీ మూలాన్ని వేసవిలో మెత్తగా నూరి, ఆ మిశ్రమాన్ని మేకపాలతో ఉడికించి, పంచదార కలిపి తాగితే మూత్రం ఆగిపోవడం, తెల్లటి రాళ్లు లాంటివి కూడా పోతాయి.

ద్విజయష్ట్యాశ్చ వై మూలం పిష్టం తణ్డులవారిణా । గణ్డమాలాం హరేల్లేపాదసాధ్యం గలగణ్డకమ్ ॥ ౧,౧౮౬.

ద్విజయష్టి మూలాన్ని బియ్యం ఉప్పుతో కలిపి మెత్తగా నూరి, ఆ మిశ్రమాన్ని మెడపై పట్టిస్తే గడ్డలు, గలగండం లాంటి కఠినమైన వాపులు కూడా తగ్గిపోతాయి.

రసాఞ్జనం హరీతక్యాశ్చూర్ణం తేనైవ గుణ్ఠనాత్ । నాశయేత్పురుషో వ్యాధీన్నాత్ర కార్యా విచారణా ॥ ౧,౧౮౬.

రసాంజనం, హరీతకి పొడిని కలిపి పట్టిస్తే అన్ని రకాల వ్యాధులు పోతాయి; ఇంకేమీ ఆలోచన అవసరం లేదు.

కరవీరమూలలేపాద్వై లేపాత్పూగఫలస్య చ । పుంవ్యాధిర్నశ్యతే రుద్ర యోగమన్యం వదామ్యహమ్ ॥ ౧,౧౮౬.

కరవీర మూలం లేదా పుగ్ఫలం మెత్తగా చేసి పట్టిస్తే పురుష సంబంధ వ్యాధులు పోతాయి, రుద్రా! ఇంకో మార్గాన్ని కూడా చెబుతాను.

దన్తీమూలం హరిద్రా చ చిత్రకం తస్య లేపనాత్ । భగన్దరవినాశః స్యాదన్యం యోగం వదామ్యహమ్ । జలౌకాజగ్ధరక్తఞ్చ భగన్దరముమాపతే ॥ ౧,౧౮౬.

దంతి మూలం, పసుపు, చిత్రకాన్ని కలిపి పట్టిస్తే భగందర వ్యాధి పోతుంది. ఇంకో మార్గం చెబుతాను: ఉమాపతీ! జలౌకలు పెట్టి రక్తాన్ని తీస్తే కూడా భగందరం తగ్గుతుంది.

త్రిఫలాజలఘృష్టఞ్చ మార్జారాస్థి విలేపితమ్ । తతో న ప్రస్త్రవేద్రక్తం నాత్ర కార్యా విచారణా ॥ ౧,౧౮౬.

త్రిఫల నీటితో మర్జారాస్థిని రుద్దుకుని పట్టిస్తే, భగందరానికి రక్తస్రావం మళ్లీ రాదు; ఇందులో సందేహం లేదు.

హరిద్రానేకవారఞ్చ స్నుహీక్షీరేణ భావితా । వటికార్ఽశోవినాశాయ తల్లేపాద్వృషభధ్వజ । ఘోషాఫలం సైన్ధవఞ్చ పిష్ట్వా చార్శోహరం పరమ్ ॥ ౧,౧౮౬.

పసుపును స్నుహీ పాలతో పలు సార్లు మెత్తగా చేసి పట్టిస్తే అర్షస్సు పోతుంది, వృషభధ్వజా! ఘోషా ఫలం, సైంధవాన్ని కలిపి నూరి పట్టిస్తే అర్షాలకు మంచి మందు.

గవ్యాజ్యం సాధితం పీతం పలాశక్షారవారిణా । త్రిగుణేన త్రికటుకం అర్శాంసి క్షపయేచ్ఛివ ॥ ౧,౧౮౬.

పలాశ క్షారాన్ని నీటిలో కలిపి, ఆ నీటితో గోవు నెయ్యిని తయారుచేసి, దానికి మూడింతలు త్రికటు కలిపి తాగితే అర్షాలు పోతాయి, శివా!

బిల్వస్య చ ఫలం దగ్ధం రక్తార్శః ప్రవినాశనమ్ । జగ్ధవా కృష్ణతిలానేవ నవనీతయుతానపి ॥ ౧,౧౮౬.

బిల్వ ఫలం కాల్చి తింటే రక్తార్షస్సు పోతుంది. అలాగే, నల్ల నువ్వులు, వెన్నతో కలిపి తింటే కూడా మంచి ఫలితం కలుగుతుంది.

శుణ్ఠీచూర్ణం యవక్షారయుక్తం తుల్యగుడాన్వితమ్ । అగ్నివృద్ధిం కరోత్యేవ ప్రత్యూషే వృషభధ్వజ ॥ ౧,౧౮౬.

శుంఠి పొడిలో యవ క్షారం, సమానంగా బెల్లం కలిపి ఉదయాన్నే తింటే జీర్ణాగ్ని బాగా పెరుగుతుంది, వృషభధ్వజా!

శుణ్ఠ్యా చ క్వథితం వారి పీతం చాగ్నిం కరోతి వై । హరీతకీం సైన్ధవఞ్చ చిత్రకం రుద్ర పిప్పలీ ॥ ౧,౧౮౬.

శుంఠితో ఉడికించిన నీటిని తాగితే జీర్ణశక్తి పెరుగుతుంది. హరీతకి, సైంధవం, చిత్రకం, పిప్పలిని కూడా కలిపితే—