గరుడపురాణమ్

ఘృష్టముద్వర్తనం రుద్ర కామలావ్యాధినాశనమ్ । ఘోషాఫలమపాఘ్రాతం పీతకామలనాశనమ్ ॥ ౧,౧౭౭.

ఈ మందును రుద్ది కళ్ళకు అంజనం లా పెట్టితే కామాల వ్యాధి పోతుంది, రుద్రా. ఘోష పండును వాసిస్తే పసుపు కామాల పోతుంది.

దూర్వాదాడిమపుష్పం తు అలక్తకహరీతకీ । నాసార్శవాతరక్తనున్నస్యాద్వై స్వరసేన హి ॥ ౧,౧౭౭.

దుర్వా, దానిమ్మ పువ్వు, అలక్తక, హరీతకి — వీటి రసాన్ని వాడితే ముక్కులో ముళ్లు, గాలి వల్ల వచ్చే రక్తస్రావం తగ్గిపోతుంది.

ఆపిష్ట్వా జాఙ్గలీ మూ (తూ) లం తద్రసేన వృషధ్వజ । నస్యాదారాద్వినశ్యేత నాశార్శో నీలలోహిత ॥ ౧,౧౭౭.

జాంగలి వేరును రుద్ది దాని రసాన్ని ముక్కులో వేసుకుంటే, వృషధ్వజా, నీలం, ఎరుపు ముక్కు ముళ్లు పోతాయి.

గవ్యం ఘృతం సర్జరసం రుద్ర ధన్యాకసైన్ధవమ్ । ధుత్తూరకం గైరికం చ ఏతైః సాధితసిక్థకమ్ ॥ ౧,౧౭౭.

ఆవుపాల నెయ్యి, సాల చెట్టు గుం, రుద్రధన్యాకం, సేందువుపు, ఉమ్మెత్త, గెరికపొడి — ఇవన్నీ కలిపి ఒక మందు మజ్జిగలా తయారు చేస్తారు.

సతైలం వ్రణనుత్స్యాచ్చ స్ఫుటితోద్ధటితాధరే । జాతీపత్రం చ చర్విత్వా విధృతం ముఖరోగనుత్ ॥ ౧,౧౭౭.

ఈ మిశ్రమాన్ని నూనెతో కలిపి పెదాలు పగిలినప్పుడు లేదా చీలినప్పుడు రాస్తే మానిపోతుంది. మల్లె ఆకును నమిలి నోట్లో ఉంచితే నోటి వ్యాధులు పోతాయి.

భక్షాత్కేసరబీజస్య దన్తాః స్యుశ్చలితాఃస్థిరాః । ముష్టకం కుష్ఠమేలా చ యష్టికం మధువాలకమ్ ॥ ౧,౧౭౭.

కుంకుమపువ్వు గింజలు తింటే కదిలిపోతున్న పళ్ళు బలపడతాయి. ముశ్తకము, కుష్టము, ఏలకులు, యష్టిమధు, తేనె కూడా ఉపయోగపడతాయి.

ధన్యాకమేతదదనాన్ముఖదుర్గన్ధనుద్ధర । కషాయం కటుకం వాపి తిక్తశాకస్య భక్షణాత్ ॥ ౧,౧౭౭.

కొత్తిమీర తింటే నోటిలో దుర్వాసన పోతుంది. కషాయంగా, రుచిగా, చేదుగా ఉండే ఆకుకూరలు తినడం వల్ల కూడా అదే ప్రయోజనం కలుగుతుంది.

తలయుక్తస్య నిత్యం స్యాన్ముఖదుర్గన్ధతాక్షయః । దన్తవ్రణాని సర్వాణి క్షయం గచ్ఛన్త్యనేన తు ॥ ౧,౧౭౭.

నిత్యం నూనె వాడే వారికి నోటిదుర్వాసన ఎప్పుడూ ఉండదు. అలాగే పళ్లలో ఉన్న గాయాలన్నీ కూడా మాయమవుతాయి.

కాఞ్జికస్య సతైలస్య గణ్డూషకవలాస్థితిః । తామ్బూలచూర్ణదగ్ధస్య ముఖస్య వ్యాధినుచ్ఛివ ! ॥ ౧,౧౭౭.

కాంజీని నూనెతో కలిపి నోట్లో ఉంచితే, లేదా తాంబూలపు పొడిని కాల్చి రాస్తే, నోటి వ్యాధులు నశిస్తాయి, ఓ శివా!

పరిత్యక్తశ్లేష్మణశ్చ శుణ్ఠీచర్వణతో యథా । మాతులుఙ్గదలాన్యేలా యష్టీ మధు చ పిప్పలీ ॥ ౧,౧౭౭.

అల్లం నమిలితే శ్లేష్మం బయటకు పోతుంది. మాతులుంగ ఆకులు, ఏలకులు, యష్టిమధు, తేనె, పిప్పలి కూడా ఉపయోగపడతాయి.

జాతీపత్రమథైషాం చ చూర్ణం లీఢ్వా తథా కృతమ్ । శేఫాలికజటాయాశ్చ చర్వణం గలశుణ్ఠినుత్ ॥ ౧,౧౭౭.

మల్లె ఆకుతో పాటు పై పదార్థాల పొడిని తినిన తర్వాత, ముండి వేరు నమిలితే గొంతు పొడిబారడం పోతుంది.

నాసాశిరారక్తకర్షాన్నశ్యేచ్ఛంశకర జిహ్వికా । రసః శిరీషబీజానాం హరిద్రాయాశ్చతుర్గుణః ॥ ౧,౧౭౭.

ముక్కు, తల లేదా నాలుకలో రక్త సంబంధిత వ్యాధులు ఉంటే, శిరీష గింజల రసం, పసుపు నాలుగు రెట్లు కలిపి వాడాలి.

తేన పక్వేన భూతేశ నస్యం మస్తకరోగనుత్ । గలరోగా వినశ్యన్తి నస్యమాత్రేణ తత్క్షణాత్ ॥ ౧,౧౭౭.

ఈ మిశ్రమాన్ని మరిగించి నాస్యం చేస్తే తల వ్యాధులు పోతాయి. నాస్యం వేసిన వెంటనే గొంతు వ్యాధులు కూడా నశిస్తాయి.

దన్తకీటవినాశః మ్యాద్గుఞ్జామూలస్య చర్వణాత్ । కాకజఙ్ఘాస్నుహీనీలీకవాయో మధుమోజితః ॥ ౧,౧౭౭.

గుంజ వేరు నమిలితే పళ్లలో ఉండే పురుగులు నశిస్తాయి. కాకజంగ, ఎర్రస్నేహం, నీలి, తేనె కలిపి వాడాలి.

దన్తాక్రాన్తాన్దన్తజాంశ్చ కృమీన్నాశయతే శివ । ఘతం కర్కటపాదేన దుగ్ధోన్మిశ్రేణ సాధితమ్ ॥ ౧,౧౭౭.

ఓ శివా! ఇవి పళ్లలో పుట్టే పురుగులను, పళ్లను తినే పురుగులను నశింపజేస్తాయి. కర్కటపాదం, పాలు కలిపి మజ్జిగలా తయారు చేయాలి.

తేన చామ్యఙ్గితాదన్తాః కుర్యుః కటకటాన్న హి । లిప్త్వా కర్కటపాదేన కేవలేనాథవాశివ ॥ ౧,౧౭౭.

దీన్ని పళ్లపై రాసితే పళ్ళు కఠకఠ మని శబ్దం చేయవు. లేకపోతే కేవలం కర్కటపాదాన్ని మాత్రమే రాసినా సరిపోతుంది, ఓ శివా!

త్రిసప్తాహం వాః పిష్టాని జ్యోతిష్మత్యాః ఫలాని హి । శుక్లాభయామజ్జలేపాద్దన్తస్యాఙ్కకలఙ్కనుత్ ॥ ౧,౧౭౭.

ఇరవై ఒక రోజులు జ్యోతిష్మతి పండ్లను మెత్తగా చేసి, తెల్ల అవిసె, పచ్చి బియ్యపు పొడి కలిపి పళ్లపై రాసితే మచ్చలు పోతాయి.

లోధ్రకుఙ్కుమమఞ్జిష్ఠాలోహకా లేయకాని చ । యవతణ్డులమేతైశ్చ యష్టీ మధుసమన్వితైః ॥ ౧,౧౭౭.

లోధ్రం, కుంకుమం, మంజిష్ఠ, ఇనుపపొడి, యవబియ్యం, బియ్యం, యష్టిమధు, తేనె — ఇవన్నీ కలిపి వాడాలి.

వారిపిష్టైర్వక్త్రలేపః స్త్రీణాం శోభనవక్త్రకృత్ । ద్విభాగం ఛాగదుగ్ధేన తైలప్రస్థం తు సాధితమ్ ॥ ౧,౧౭౭.

ఈ పదార్థాలను నీటితో కలిపి ముఖానికి రాసితే స్త్రీల ముఖం అందంగా మారుతుంది. రెండు భాగాలు మేకపాలు, ఒక భాగం నూనె కలిపి తయారు చేయాలి.

రక్తవన్దనమఞ్జిష్ఠాలక్షాణాం కర్షకేణ వా । యష్టీమధుకుఙ్కుమాభ్యాం సప్తాహాన్ముఖకాన్తికృత్ ॥ ౧,౧౭౭.

రక్తచందనం, మంజిష్ఠ, లక్ష, లేదా వీటిలో ఏదైనా తీసుకుని, యష్టిమధు, తేనె, కుంకుమ కలిపి ఏడురోజులు వాడితే ముఖ కాంతి పెరుగుతుంది.

శుణ్ఠీపిప్పలిచూర్ణం తు గుడూచీ కణ్టకారికా । ఏభిశ్చ క్వథితం వారి పీతం చాగ్నిం కరోతి వై ॥ ౧,౧౭౭.

అల్లం, పిప్పలి పొడి, గుడూచి, కంటకారి — ఇవన్నీ నీటిలో మరిగించి తాగితే జీర్ణాగ్ని బలపడుతుంది.

వాతశూలక్షయం చైవ కగేతి ప్రథమేశ్వర । కరఞ్జపర్పటోశీరం బహతీ కటురోహిణీ ॥ ౧,౧౭౭.

వాయువ్యాధి, క్షయ రోగాలకు, కaranja, parpata, ఉశీర, బహతి, కటురోహిణి అనే ఔషధాలను ఉపయోగించాలి అని, ప్రభువా, మీరు చెప్పారు.

గోక్షురం క్వథితం త్వభిర్వారి పీతం శ్రమాపహన్ । దాహం పిత్తం జ్వరం శోషం మూర్ఛాం చైవ క్షయం నయేత్ ॥ ౧,౧౭౭.

గోక్షురం మరిగించి నీటితో కలిపి తాగితే, అలసట, దాహం, పిత్తం, జ్వరం, శోషం, మూర్చ, క్షయం ఇవన్నీ పోతాయి.

మధ్వాజ్యపిప్పలీచూర్ణం క్వథితం క్షీరసంయుతమ్ । పీతం హృద్రోగకాసస్య విషమజ్వరనుద్భవేత్ ॥ ౧,౧౭౭.

పిప్పలి పొడి, తేనె, నెయ్యి కలిపి పాలతో మరిగించి తాగితే, హృదయ వ్యాధి, దగ్గు, వికార జ్వరం పోతాయి.

క్వాథౌపధీనాం సర్వాసాం కర్షార్ధం గ్రాహ్యమేవ చ । వయోఽనురూయతో జ్ఞేయో విశేషో వృషభధ్వజ ॥ ౧,౧౭౭.

ఈ మదుపులన్నిటికీ అర్ధ కర్ష పరిమాణం తీసుకోవాలి. వయస్సును బట్టి మోతాదు నిర్ణయించాలి, వృషభధ్వజా.

దుగ్ధం పీతం తు సంయుక్తం గోపురీషరసేన చ । విషమజ్వరనుత్స్యాచ్చ కాకజన్ధారసస్తథా ॥ ౧,౧౭౭.

పాలు, గోమూత్రరసం కలిపి తాగితే, వికార జ్వరం, కాకజంధార అనే వ్యాధులు పోతాయి.

మశుణ్ఠి క్వథితం క్షీగ్మజాయా జ్వరనుద్భవేత్ । యష్టీమధుకముస్తం చ సైన్ధవం బృహతీఫలమ్ ॥ ౧,౧౭౭.

శుంఠి మరిగించి పాలతో తాగితే జ్వరం తగ్గుతుంది. యష్టిమధుకం, ముస్తా, సైంధవ లవణం, బృహతీఫలం కూడా ఉపయోగపడతాయి.

ఏతైర్నస్వప్రిదానాచ్చ నిద్రా స్యాత్పురుపస్య చ । మరీచప్రధ్వశ్వలాలానస్యాన్నిద్రా భవేచ్ఛివ ॥ ౧,౧౭౭.

ఈ ఔషధాలు, నిద్రకు సహాయపడే పదార్థాలు ఇచ్చినప్పుడు, మనిషికి నిద్ర వస్తుంది. నిద్రలేమి ఉన్నవారికి, మిరియాల పొడి, లాలాజలం కలిపి ఇస్తే నిద్ర కలుగుతుంది, శివా.

మూలం తు కాకజఙ్ఘాయా నిద్రాకృత్స్యాచ్ఛిరస్థితమ్ । సిద్ధం తైలం కాఞ్జికేన తథా సర్జరసేన చ ॥ ౧,౧౭౭.

కాకజంఘా మూలాన్ని తలపై పెట్టితే నిద్ర వస్తుంది. పులిసారంతో, సర్జరసంతో తయారుచేసిన నూనె కూడా నిద్రకు ఉపకరిస్తుంది.