గరుడపురాణమ్

వాతానులోమం దీప్తాగ్రర్వర్చః స్నిగ్ధస్య తన్మతమ్ । రూక్షమ్య స్నేదృనం కార్యమభిస్నిగ్ధస్య రూక్షణమ్ ॥ ౧,౧౭౩.

స్నిగ్ధత కలిగినవారికి వాయువు కిందికి పోవడం, అగ్ని బలంగా ఉండటం, మంచి వర్ణం ఉండటం అనుకూలంగా ఉంటాయి. ఎండగా ఉన్నవారికి స్నిగ్ధత ఇవ్వాలి; ఇప్పటికే స్నిగ్ధత ఉన్నవారికి ఎండదనం కలిగించాలి.

శ్యామాకకోరదోషాన్నతక్రపిణ్యాకసకుభిః । వాతశ్లేష్మాణి వాతే వా కఫే వా స్వేద ఇష్యతే । న స్వేదయేదతిమ్థూలరూక్షదుర్వలమూర్ఛితాన్ ॥ ౧,౧౭౩.

శ్యామాక, కొద్రవ, దోష, నటక్ర, పిణ్యాక, సకుభి వంటి పదార్థాలతో వాత, శ్లేష్మ వ్యాధులలో స్వేదనం చేయాలి. కానీ చాలా లావుగా ఉన్నవారికి, ఎండగా ఉన్నవారికి, బలహీనులకి, మూర్ఛ వచ్చినవారికి స్వేదనం చేయకూడదు.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౭౪ ధన్వతరిరువాచ । ఘృతతైలాది వక్ష్యామి శృణు సుశ్రుత రోగనుత్ । శఙ్ఖపుష్పీ వచా సోమా బ్రాహ్మీ బ్రహ్మసువర్చలా ॥ ౧,౧౭౪.

ధన్వంతరి ఇలా అన్నాడు: నెయ్యి, నూనె మొదలైన వాటి విశేషాలు చెబుతాను, ఓ సుశ్రుతా, విను. శంఖపుష్పి, వచ, సోమ, బ్రాహ్మీ, బ్రహ్మసువర్చలా,

అభయా చ గుడూచీ చ అటరూపకవాగుజీ । ఏతైరక్షసమైర్భాగైర్ఘృతప్రస్థం విపాచయేత్ ॥ ౧,౧౭౪.

అభయ, గుడూచీ, అటరూప, కవాగుజీ — ఇవన్నీ సమానంగా తీసుకుని, ఒక ప్రస్థ నెయ్యితో కలిపి మరిగించాలి.

కణ్టకార్యా రసప్రస్థక్షీరప్రస్థమమన్వితమ్ । ఏతద్బ్రాహ్మీఘృతం నామ శ్రుతిమేధాకరం పరమ్ ॥ ౧,౧౭౪.

కంటకారి రసం, అదే పరిమాణంలో పాలు కలిపితే, దీనిని బ్రాహ్మీ నెయ్యిగా అంటారు. ఇది వినికిడి, మేధకు అత్యుత్తమమైనది.

త్రిఫలాచిత్రకబలానిర్గుణ్డీ నిమ్బవాసకాః । పునర్నవా గుడూచీ చ బృహతీ చ శతావరీ ॥ ౧,౧౭౪.

త్రిఫల, చిత్రక, బల, నిర్గుండీ, నింబవాసక, పునర్నవ, గుడూచీ, బృహతి, శతావరి — ఇవన్నీ కలిపి,

ఏతైర్ఘృతం యథాలాభం సర్వరోగవిమర్దనమ్ । బలాశతకషాయే తు తైలస్యార్ధాఢకం పచేత్ । కల్కైర్మధూకమఞ్జిష్ఠాచన్దనోత్పలపద్మకైః ॥ ౧,౧౭౪.

ఇవన్నీ లభించినంతగా నెయ్యితో కలిపి తయారు చేస్తే, అన్ని వ్యాధులను నశింపజేస్తుంది. వంద బల మూలాలతో చేసిన కషాయంలో, అర ఆఢక నూనెను మరిగించాలి; మధూక, మంజిష్ఠ, చందనం, ఉత్పల, పద్మక పేస్టు కలిపి మరిగించాలి.

సూక్ష్మైలాపిప్పలీకుష్ఠత్వగేలాగురుకేసరైః । గన్ధాశ్వజీవనీయైశ్చ క్షీరాఢకసమాశ్రితమ్ ॥ ౧,౧౭౪.

సూక్ష్మంగా పొడిచేసిన ఇల, పిప్పలి, కుష్ఠ, త్వక్, ఏలకులు, అగురు, కేశర, సువాసనలతో కూడిన జీవన శక్తి కలిగించే ఔషధాలతో, ఒక ఆఢక పాలు కలిపి మరిగించాలి.

ఏతన్మృద్వగ్నినా పక్వం స్థాపయేద్రాజతే శుభే । సర్వవాతవికారాంస్తు సర్వధాత్వన్తరాశ్రయాన్ ॥ ౧,౧౭౪.

ఇది మృదువుగా మంటపై మరిగించి, శుభ్రమైన వెండి పాత్రలో నిల్వ చేయాలి. ఇది అన్ని వాత వ్యాధులను, అన్ని ధాతువులను ప్రభావితం చేసే వ్యాధులను నివారిస్తుంది.

తైలమేతత్ప్రశమయేద్వల్యాక్యం రాజవల్లభమ్ । శతావరీరసప్రస్థం క్షీరప్రస్థం తథైవ చ ॥ ౧,౧౭౪.

ఈ నూనె అన్ని వాత వ్యాధులను శాంతిపరిచేలా పనిచేస్తుంది, రాజులకు ఎంతో ప్రీతికరమైనది. శతావరి రసం ఒక ప్రస్థ, పాలు కూడా అదే పరిమాణంలో కలిపి మరిగించాలి.

శతపుష్పం దేవదారు మాంసీ శైలేయకం బలా । చన్దనం తగరం కుష్టం మనః శిలా జ్యోతిష్మతీ ॥ ౧,౧౭౪.

శతపుష్ప, దేవదారు, మాంసీ, శైలేయక, బల, చందనం, తగర, కుష్ఠ, మనఃశిల, జ్యోతిష్మతీ — ఇవన్నీ కలిపి ఉపయోగించాలి.

ఏతైః కర్షసమైః కల్కైః ఘృతప్రస్థం విపాచయేత్ । కువ్జవామనపఙ్గూనాం బధిరవ్యఙ్గకుష్ఠినామ్ ॥ ౧,౧౭౪.

ఈ పదార్థాలను సమానంగా తీసుకుని, ఒక ప్రస్థం నెయ్యితో కలిపి మరిగించాలి. ఇది కుజ్జులు, చిన్నపాటి వారు, లంగరు, చెవిటి, వికలాంగులు, కుష్టురోగంతో బాధపడే వారికి ఉపయోగపడుతుంది.

వాయునా భగ్నగాత్రాణాం యే చ సీదన్తి మైథునే । జరాజర్జరగాత్రాణాం చాధ్మానముఖ శోషిణామ్ ॥ ౧,౧౭౪.

వాయువుతో అవయవాలు విరిగినవారు, మైథునంలో బలహీనమైనవారు, వృద్ధాప్యంలో శరీరం బలహీనమైనవారు, పొంగినవారు లేదా నోరు ఎండిపోయినవారు — వీరికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది.

త్వగ్గతాశ్చాపి యే వాతా శిరాస్నాయుగతాశ్చ యే । సర్వాంస్తాన్నాశయత్యాశు తైలం రోగకులాన్తకమ్ ॥ ౧,౧౭౪.

చర్మంలో, నరాల్లో, శిరల్లో ఉన్న వాయువులను త్వరగా తొలగించే ఆయిల్ ఇది. అన్ని రకాల వ్యాధులను నాశనం చేస్తుంది.

నారాయణమిదం తైలం విష్ణునోక్తం రుగర్దనమ్ । పృథక్తైలం ఘృతం కుర్యాత్సమస్తైరౌషధైః పృథక్ ॥ ౧,౧౭౪.

ఈ నారాయణ తైలాన్ని విష్ణువు చెప్పినట్టు, వ్యాధులను పోగొట్టే ఔషధం. అన్ని ఔషధాలతో వేర్వేరు తైలాన్ని, నెయ్యిని వేర్వేరుగా తయారు చేయాలి.

శతావర్యా గుడూచ్యా వా చిత్రకై గోచనాన్వితైః । నిర్గుణ్డ్యా వా ప్రసారః స్యాత్కణ్టకార్యా రసాదిభిః ॥ ౧,౧౭౪.

శతావరి, గుడూచీ, చిత్రక, గొచనతో లేదా నిర్గుండితో, లేక కంటకారి రసంతో కలిపి ఈ మిశ్రమాన్ని ఉపయోగించవచ్చు.

వర్షాభూవాలయా వాపి వాసకన ఫలత్రికైః । బ్రాహయా చైగ్ణ్డకేనాపి భృఙ్గరాజేన కుష్టినా ॥ ౧,౧౭౪.

వర్షాభూ, ఆలయ, వాసక, మూడు ఫలాలతో, బ్రాహ్మీ, ఇగ్ణ్డక, భృంగరాజ, కుష్టతో కూడిన మిశ్రమాన్ని కూడా వాడవచ్చు.

ముసల్యా దశమూలేన ఖదిరేణ వటాదిభిః । వటికా మోదకో వాపి చూర్ణ స్యాత్సర్వరోగనుత్ ॥ ౧,౧౭౪.

ముసలి, దశమూల, ఖదిర, వట వంటివాటితో కలిపి, వటికా లేదా మోదకం లేదా పొడి రూపంలో తీసుకుంటే అన్ని వ్యాధులకు ఇది ఔషధం.

ఘృతేన మధునా వాపి అద్భిః ఖణ్డగుడాదిభిః । లవణైః కటుకైర్యుక్తం యథాలాభం చ గేగనుత్ ॥ ౧,౧౭౪.

నెయ్యి, తేనె, నీరు, బెల్లం వంటివాటితో, పులుపు ఉప్పులతో కలిపి, లభ్యమైనంతగా ఉపయోగిస్తే ఇది వ్యాధులను పోగొడుతుంది.

చిత్రకార్కత్రివృద్వాపి యవానీహయమారకమ్ । సుధాం చ బాలాం గణికాం సప్తపర్ణసువర్చికామ్ ॥ ౧,౧౭౪.

చిత్రక, అర్క, త్రివృత్, యవానీ, హయమారక, సుధా, బాలా, గణికా, సప్తపర్ణ, సువర్చికా వంటి ఔషధాలతో కలిపి తయారు చేయాలి.

జ్యోతిష్మతీఞ్చ సంభృత్య తైలం ధీరో విపాచయేత్ । ఏతన్నిష్యన్దనం తైలం భృశం దద్యాద్భగన్దరే ॥ ౧,౧౭౪.

జ్యోతిష్మతిని సేకరించి, తెలివిగా ఆయిల్ మరిగించాలి. ఈ తైలాన్ని భగందర వ్యాధిలో బాగా రాయాలి.

శోధనం గేపణం చైవ సర్వవర్ణకరం పరమ్ । చిత్రకాద్యం మహాతైలం సర్వరోగప్రభఞ్జనమ్ ॥ ౧,౧౭౪.

శుద్ధి, గాయాల మాన్పు, అన్ని రంగులను కలిగించడంలో ఇది ఉత్తమం. చిత్రక మొదలైన ఔషధాలతో చేసిన ఈ మహాతైలం అన్ని వ్యాధులను నాశనం చేస్తుంది.

అజమోదం ససిన్దూరం హరితాలం నిశాద్వయమ్ । క్షారద్వయం ఫేనయుతమార్ద్రక సర (శవః లోద్భవమ్ ॥ ౧,౧౭౪.

అజమోద, సిందూరం, హరితాళం, రెండు రకాల నిశా, రెండు రకాల క్షారం, నురుగు, తాజా అల్లం, శవ వృక్షం నుండి వచ్చిన గుళిక కలిపి ఉపయోగించాలి.

ఇన్ద్రవారుణ్యపామార్గకదలైః స్యన్దనైః సమమ్ । ఏభిః సర్షపజం తైలమజామూత్రైశ్చయోజితమ్ ॥ ౧,౧౭౪.

ఇంద్రవారుణి, అపామార్గ, అరటి, వాటి సారాలతో కలిపి, ఈ పదార్థాలతో ముస్తర్డ్ ఆయిల్‌ను మేక మూత్రంతో కలిపి తయారు చేయాలి.

మృద్వగ్నినా పచేదేత్గవ్యక్షీరేణ సంయుతమ్ । అజమోదాదికం తైలం గణ్డమాలాం వ్యపోహతి ॥ ౧,౧౭౪.

దీనిని మృదువుగా ఆవుపాలు కలిపి మరిగించాలి. అజమోద మొదలైన పదార్థాలతో చేసిన తైలం గండమాల వ్యాధిని పోగొడుతుంది.

విదగ్ధస్తు పచేత్పక్వం చైవ విశోధయేత్ । రోపణం మృదుభావం చ తైలేనానేన కారయేత్ ॥ ౧,౧౭౪.

బాగా మరిగించి, శుభ్రపరిచి, ఈ తైలంతో గాయాలు త్వరగా మానిపించేలా, మృదుత్వాన్ని కలిగించేలా చేయాలి.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౭౫ రుద్ర ఉవాచ । ఏవం ధన్వన్తరిర్విష్ణుః సుశ్రుతాదీనువాచ హ । హరిః పునర్హరాయాహ నానాయోగాన్రుగర్దనాన్ ॥ ౧,౧౭౫.

రుద్రుడు ఇలా అన్నాడు: ధన్వంతరి, విష్ణువు, సుశ్రుతుడు ఇలా చెప్పారు. హరి మళ్లీ హరుడికి వివిధ వ్యాధులకు సంబంధించిన యోగాలను వివరించాడు.

హరిరువాచ । సర్వజ్వరేషు ప్రథమం కార్యం శఙ్కర లఙ్ఘనమ్ । క్వథితోదకపానం చ తథా నిర్వాతసేవనమ్ ॥ ౧,౧౭౫.

హరి ఇలా అన్నాడు: శంకరా! అన్ని జ్వరాలలో మొదట ఉపవాసం చేయాలి, మరిగిన నీరు తాగాలి, గాలి తాకకుండా జాగ్రత్త పడాలి.

అగ్నిస్వేదాజ్జ్వరాస్త్వేవం నాశమాయాన్తిహీశ్వర । వాతజ్వరహరః క్వాథో గుడూచ్యా ముస్తకేన చ ॥ ౧,౧౭౫.

అగ్ని స్వేదంతో జ్వరాలు పోతాయి, ప్రభో! గుడూచీ, ముస్తకంతో చేసిన కషాయం వాతజ్వరాన్ని తగ్గిస్తుంది.