గరుడపురాణమ్

అగ్ని మన్థో బ్రహ్మదణ్డీ శ్వదంష్ట్రైరణ్డకే తథా । యవకోలకులత్థాదికర్షాశీ దశమూలకమ్ । పృథక్సమస్తో వాతాతోర్బహుపిత్తహరస్తథా ॥ ౧,౧౭౩.

అగ్నిమంథ, బ్రహ్మదండీ, శ్వదంష్ట్ర, ఎరండ, యవ, కోల, కులత్త, కర్షాశీ, దశమూలము—ప్రతి ఒక్కటి వేర్వేరుగా, అన్నీ కలిపి వాడితే వాతవ్యాధులు, పిత్త సంబంధ వ్యాధులను తగ్గిస్తాయి.

శతావరీ విదారీ చ బాలకోశీరచన్దనమ్ । దూర్వా వటః పిప్పలీ చ బదరీ సల్లకీ తథా ॥ ౧,౧౭౩.

శతావరీ, విదారి, బాలక, శీర, గంధపు చెక్క, దుర్వ, వట, పిప్పలి, బదరి, సల్లకీ—

కదలీ చోత్పలం పద్మముదుమ్బరపటోలకన్ । అథ శ్లేష్మహరో వర్గో హరిద్రాగుడకుష్ఠకమ్ ॥ ౧,౧౭౩.

అరటి, తామర, పద్మము, ఉడుంబరము, పట్టోలకము, అలాగే కఫాన్ని తొలగించే వర్గం: పసుపు, బెల్లం, కుష్ఠము.

శతపుష్పీ చ జాతీ చ వ్యోషారగ్వధలాఙ్గలీ । సర్పిస్తైలవసామజ్జాః స్నేహేషు ప్రవరం స్మృతమ్ ॥ ౧,౧౭౩.

శతపుష్పి, జాతీ, వ్యోష, అరగ్వధ, లాంగలి, నెయ్యి, నూనె, జంతు కొవ్వు, మజ్జ — ఇవన్నీ స్నిగ్ధ పదార్థాలలో ఉత్తమంగా పరిగణించబడతాయి.

తథా ధీస్మృతిమేధాగ్నికాఙ్క్షిణాం శస్యతే ఘృతమ్ । కేవలం పైత్తికే సర్పిర్వాతికే లవణాన్వితమ్ ॥ ౧,౧౭౩.

బుద్ధి, జ్ఞాపకం, మేధ, అగ్ని పెరగాలని కోరేవారికి నెయ్యి మంచిది. పిత్తం ఎక్కువవారికి కేవలం నెయ్యి మాత్రమే ఇవ్వాలి; వాయు ఎక్కువవారికి ఉప్పు కలిపిన నెయ్యి ఇవ్వాలి.

దేయం బహుకఫే వాపి వ్యోషక్షారసమాయుతమ్ । గ్రన్థినాడీకృమిస్లేష్మమేదోమారుతరోగిషు ॥ ౧,౧౭౩.

కఫం ఎక్కువవారికి వ్యోష, క్షారాలు కలిపిన నెయ్యి ఇవ్వాలి. అలాగే గ్రంథి, నాడి, క్రిమి, శ్లేష్మ, మెద, వాయు వ్యాధులలో కూడా ఇదే విధంగా ఉపయోగించాలి.

తైలం లాఘవదార్ఢ్యాయ క్రూరకోష్ఠేషు దేహిషు । వాతాతపామ్బుభారస్త్రీవ్యాయామక్షీణధాతుషు ॥ ౧,౧౭౩.

బలమైన కడుపు కలిగినవారికి, వాయు, ఎండ, నీరు, భారాలు, స్త్రీలు, వ్యాయామం వల్ల ధాతువులు తగ్గినవారికి, లాఘవం, దృఢత కోసం నూనె ఇవ్వాలి.

రూక్షక్లేశక్షయాత్యాగ్నివాతా వృతపథేషు । అథ దగ్ధ్వా శిరాజాలం యోనికర్మ శిరోరుజి (జమ్ ) ॥ ౧,౧౭౩.

ఎండగా ఉండటం, బాధ, క్షయం, ఎక్కువ అగ్ని, వాయు మార్గాలు మూసుకుపోవడం వంటి సమస్యలలో, రక్తనాళాలు కాల్చిన తర్వాత, యోని లేదా తల నొప్పికి చికిత్స చేయాలి.

ఉత్తమస్య పలం మాత్రా త్రిభిశ్చాక్షైశ్చ మధ్యమే । జఘన్యస్య పలార్ధేన స్నేహక్వాథౌషధేషు చ ॥ ౧,౧౭౩.

ఉత్తములకు ఒక పళం పరిమాణంలో, మధ్యస్థులకు మూడు అక్షాలు, కనిష్ఠులకు అర పళం పరిమాణంలో స్నిగ్ధ క్వాథాలు, ఔషధాలు ఇవ్వాలి.

జలముష్ణం ఘృతే దేయం పృథక్తైలే తు శస్యతే । సేనేహే పిత్తే తు తృష్ణాయాం పిబేదుష్ణోదకం నరః ॥ ౧,౧౭౩.

నెయ్యితో వేడి నీరు కలిపి ఇవ్వాలి; నూనెతో అయితే వేరు వేరు గా ఇవ్వాలి. పిత్తం, దాహం ఉన్నవారు స్నిగ్ధ చికిత్సలో వేడి నీరు తాగాలి.

వాతానులోమం దీప్తాగ్రర్వర్చః స్నిగ్ధస్య తన్మతమ్ । రూక్షమ్య స్నేదృనం కార్యమభిస్నిగ్ధస్య రూక్షణమ్ ॥ ౧,౧౭౩.

స్నిగ్ధత కలిగినవారికి వాయువు కిందికి పోవడం, అగ్ని బలంగా ఉండటం, మంచి వర్ణం ఉండటం అనుకూలంగా ఉంటాయి. ఎండగా ఉన్నవారికి స్నిగ్ధత ఇవ్వాలి; ఇప్పటికే స్నిగ్ధత ఉన్నవారికి ఎండదనం కలిగించాలి.

శ్యామాకకోరదోషాన్నతక్రపిణ్యాకసకుభిః । వాతశ్లేష్మాణి వాతే వా కఫే వా స్వేద ఇష్యతే । న స్వేదయేదతిమ్థూలరూక్షదుర్వలమూర్ఛితాన్ ॥ ౧,౧౭౩.

శ్యామాక, కొద్రవ, దోష, నటక్ర, పిణ్యాక, సకుభి వంటి పదార్థాలతో వాత, శ్లేష్మ వ్యాధులలో స్వేదనం చేయాలి. కానీ చాలా లావుగా ఉన్నవారికి, ఎండగా ఉన్నవారికి, బలహీనులకి, మూర్ఛ వచ్చినవారికి స్వేదనం చేయకూడదు.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౭౪ ధన్వతరిరువాచ । ఘృతతైలాది వక్ష్యామి శృణు సుశ్రుత రోగనుత్ । శఙ్ఖపుష్పీ వచా సోమా బ్రాహ్మీ బ్రహ్మసువర్చలా ॥ ౧,౧౭౪.

ధన్వంతరి ఇలా అన్నాడు: నెయ్యి, నూనె మొదలైన వాటి విశేషాలు చెబుతాను, ఓ సుశ్రుతా, విను. శంఖపుష్పి, వచ, సోమ, బ్రాహ్మీ, బ్రహ్మసువర్చలా,

అభయా చ గుడూచీ చ అటరూపకవాగుజీ । ఏతైరక్షసమైర్భాగైర్ఘృతప్రస్థం విపాచయేత్ ॥ ౧,౧౭౪.

అభయ, గుడూచీ, అటరూప, కవాగుజీ — ఇవన్నీ సమానంగా తీసుకుని, ఒక ప్రస్థ నెయ్యితో కలిపి మరిగించాలి.

కణ్టకార్యా రసప్రస్థక్షీరప్రస్థమమన్వితమ్ । ఏతద్బ్రాహ్మీఘృతం నామ శ్రుతిమేధాకరం పరమ్ ॥ ౧,౧౭౪.

కంటకారి రసం, అదే పరిమాణంలో పాలు కలిపితే, దీనిని బ్రాహ్మీ నెయ్యిగా అంటారు. ఇది వినికిడి, మేధకు అత్యుత్తమమైనది.

త్రిఫలాచిత్రకబలానిర్గుణ్డీ నిమ్బవాసకాః । పునర్నవా గుడూచీ చ బృహతీ చ శతావరీ ॥ ౧,౧౭౪.

త్రిఫల, చిత్రక, బల, నిర్గుండీ, నింబవాసక, పునర్నవ, గుడూచీ, బృహతి, శతావరి — ఇవన్నీ కలిపి,

ఏతైర్ఘృతం యథాలాభం సర్వరోగవిమర్దనమ్ । బలాశతకషాయే తు తైలస్యార్ధాఢకం పచేత్ । కల్కైర్మధూకమఞ్జిష్ఠాచన్దనోత్పలపద్మకైః ॥ ౧,౧౭౪.

ఇవన్నీ లభించినంతగా నెయ్యితో కలిపి తయారు చేస్తే, అన్ని వ్యాధులను నశింపజేస్తుంది. వంద బల మూలాలతో చేసిన కషాయంలో, అర ఆఢక నూనెను మరిగించాలి; మధూక, మంజిష్ఠ, చందనం, ఉత్పల, పద్మక పేస్టు కలిపి మరిగించాలి.

సూక్ష్మైలాపిప్పలీకుష్ఠత్వగేలాగురుకేసరైః । గన్ధాశ్వజీవనీయైశ్చ క్షీరాఢకసమాశ్రితమ్ ॥ ౧,౧౭౪.

సూక్ష్మంగా పొడిచేసిన ఇల, పిప్పలి, కుష్ఠ, త్వక్, ఏలకులు, అగురు, కేశర, సువాసనలతో కూడిన జీవన శక్తి కలిగించే ఔషధాలతో, ఒక ఆఢక పాలు కలిపి మరిగించాలి.

ఏతన్మృద్వగ్నినా పక్వం స్థాపయేద్రాజతే శుభే । సర్వవాతవికారాంస్తు సర్వధాత్వన్తరాశ్రయాన్ ॥ ౧,౧౭౪.

ఇది మృదువుగా మంటపై మరిగించి, శుభ్రమైన వెండి పాత్రలో నిల్వ చేయాలి. ఇది అన్ని వాత వ్యాధులను, అన్ని ధాతువులను ప్రభావితం చేసే వ్యాధులను నివారిస్తుంది.

తైలమేతత్ప్రశమయేద్వల్యాక్యం రాజవల్లభమ్ । శతావరీరసప్రస్థం క్షీరప్రస్థం తథైవ చ ॥ ౧,౧౭౪.

ఈ నూనె అన్ని వాత వ్యాధులను శాంతిపరిచేలా పనిచేస్తుంది, రాజులకు ఎంతో ప్రీతికరమైనది. శతావరి రసం ఒక ప్రస్థ, పాలు కూడా అదే పరిమాణంలో కలిపి మరిగించాలి.

శతపుష్పం దేవదారు మాంసీ శైలేయకం బలా । చన్దనం తగరం కుష్టం మనః శిలా జ్యోతిష్మతీ ॥ ౧,౧౭౪.

శతపుష్ప, దేవదారు, మాంసీ, శైలేయక, బల, చందనం, తగర, కుష్ఠ, మనఃశిల, జ్యోతిష్మతీ — ఇవన్నీ కలిపి ఉపయోగించాలి.

ఏతైః కర్షసమైః కల్కైః ఘృతప్రస్థం విపాచయేత్ । కువ్జవామనపఙ్గూనాం బధిరవ్యఙ్గకుష్ఠినామ్ ॥ ౧,౧౭౪.

ఈ పదార్థాలను సమానంగా తీసుకుని, ఒక ప్రస్థం నెయ్యితో కలిపి మరిగించాలి. ఇది కుజ్జులు, చిన్నపాటి వారు, లంగరు, చెవిటి, వికలాంగులు, కుష్టురోగంతో బాధపడే వారికి ఉపయోగపడుతుంది.

వాయునా భగ్నగాత్రాణాం యే చ సీదన్తి మైథునే । జరాజర్జరగాత్రాణాం చాధ్మానముఖ శోషిణామ్ ॥ ౧,౧౭౪.

వాయువుతో అవయవాలు విరిగినవారు, మైథునంలో బలహీనమైనవారు, వృద్ధాప్యంలో శరీరం బలహీనమైనవారు, పొంగినవారు లేదా నోరు ఎండిపోయినవారు — వీరికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది.

త్వగ్గతాశ్చాపి యే వాతా శిరాస్నాయుగతాశ్చ యే । సర్వాంస్తాన్నాశయత్యాశు తైలం రోగకులాన్తకమ్ ॥ ౧,౧౭౪.

చర్మంలో, నరాల్లో, శిరల్లో ఉన్న వాయువులను త్వరగా తొలగించే ఆయిల్ ఇది. అన్ని రకాల వ్యాధులను నాశనం చేస్తుంది.

నారాయణమిదం తైలం విష్ణునోక్తం రుగర్దనమ్ । పృథక్తైలం ఘృతం కుర్యాత్సమస్తైరౌషధైః పృథక్ ॥ ౧,౧౭౪.

ఈ నారాయణ తైలాన్ని విష్ణువు చెప్పినట్టు, వ్యాధులను పోగొట్టే ఔషధం. అన్ని ఔషధాలతో వేర్వేరు తైలాన్ని, నెయ్యిని వేర్వేరుగా తయారు చేయాలి.

శతావర్యా గుడూచ్యా వా చిత్రకై గోచనాన్వితైః । నిర్గుణ్డ్యా వా ప్రసారః స్యాత్కణ్టకార్యా రసాదిభిః ॥ ౧,౧౭౪.

శతావరి, గుడూచీ, చిత్రక, గొచనతో లేదా నిర్గుండితో, లేక కంటకారి రసంతో కలిపి ఈ మిశ్రమాన్ని ఉపయోగించవచ్చు.

వర్షాభూవాలయా వాపి వాసకన ఫలత్రికైః । బ్రాహయా చైగ్ణ్డకేనాపి భృఙ్గరాజేన కుష్టినా ॥ ౧,౧౭౪.

వర్షాభూ, ఆలయ, వాసక, మూడు ఫలాలతో, బ్రాహ్మీ, ఇగ్ణ్డక, భృంగరాజ, కుష్టతో కూడిన మిశ్రమాన్ని కూడా వాడవచ్చు.

ముసల్యా దశమూలేన ఖదిరేణ వటాదిభిః । వటికా మోదకో వాపి చూర్ణ స్యాత్సర్వరోగనుత్ ॥ ౧,౧౭౪.

ముసలి, దశమూల, ఖదిర, వట వంటివాటితో కలిపి, వటికా లేదా మోదకం లేదా పొడి రూపంలో తీసుకుంటే అన్ని వ్యాధులకు ఇది ఔషధం.

ఘృతేన మధునా వాపి అద్భిః ఖణ్డగుడాదిభిః । లవణైః కటుకైర్యుక్తం యథాలాభం చ గేగనుత్ ॥ ౧,౧౭౪.

నెయ్యి, తేనె, నీరు, బెల్లం వంటివాటితో, పులుపు ఉప్పులతో కలిపి, లభ్యమైనంతగా ఉపయోగిస్తే ఇది వ్యాధులను పోగొడుతుంది.