గరుడపురాణమ్

నాచనం (లనణం) సగుడం విశ్వం పిప్పలీ వా ససైన్ధవా । భుజస్తమ్భాదిరోగేషు సర్వేషూర్ధ్వగదేషు చ ॥ ౧,౧౭౧.

నాచన లేదా లనణను బెల్లంతో, లేదా పిప్పలిని రాయి ఉప్పుతో కలిపి తీసుకుంటే చేతి మొద్దుబారుదల, పై భాగపు అన్ని వ్యాధులకు మంచిది.

సూర్యావర్తే విధాతవ్యం నస్యకర్మాదిభేషజమ్ । దశమూలీకషాయం తు సర్పిః సైన్ధవసంయుతమ్ । నస్యమఙ్గవిభేదఘ్నం సూర్యావర్తశిరోఽర్తినుత్ ॥ ౧,౧౭౧.

సూర్యుని ప్రభావంతో కలిగే తలనొప్పి, అవయవాల్లో నొప్పి వంటి వ్యాధులకు, నాసిక ద్వారా మందులు వేయాలి. దశమూలం కషాయం, నెయ్యి, సైంధవ ఉప్పు కలిపి నాసికలో వేసితే, అవయవాల చీలిక, తలనొప్పి తగ్గిపోతుంది.

దధ్నా సౌవర్చలాజాజీమధూకం నీలముత్పలమ్ । పిబేత్క్షౌద్రయుతం నారీ వాతాసృగ్దరపీడితా ॥ ౧,౧౭౧.

వాతము లేదా రక్త సంబంధిత వ్యాధులతో బాధపడే మహిళ, పెరుగు, సౌవర్చల ఉప్పు, వాము, మధుక పువ్వు, నీల ఉత్పలము, తేనె కలిపి తాగాలి.

వాసకస్వరసం పైత్తే గుడూచ్యా రసమేవ వా । జలేనామలకీబీజం కల్కం వాససితామధు ॥ ౧,౧౭౧.

పిత్త సంబంధిత వ్యాధులకు, వాసక ఆకుల రసం లేదా గుడూచి రసం, లేదా ఆమలకీ గింజల ముద్దను నీటితో కలిపి, వాసక, పంచదార, తేనెతో కలిపి తీసుకోవాలి.

ఆమలక్యా మధురసం మూలం కార్పాసమేవ వా । పాణ్డుప్రదరశాన్త్యర్థం పిబేత్తణ్డులవారిణా ॥ ౧,౧౭౧.

పాండురోగం, అధిక స్రావం తగ్గించడానికి, ఆమలకీ తీపి రసం లేదా పత్తి మొక్క వేరు తండుల నీటితో కలిపి తాగాలి.

తణ్డులీయకమూలం తు సక్షౌద్రే సరసాఞ్జనమ్ । తణ్డులోదకసంపీతం సర్వాంశ్చాసృక్దరాఞ్జయేత్ । కుశమూలం తణ్డులాద్భిః పీతం చాసృక్దరం జయేత్ ॥ ౧,౧౭౧.

తండులీయక వేరును తేనె, తాజా రసం కలిపి, తండుల నీటితో తీసుకుంటే అన్ని రకాల అధిక రక్తస్రావం తగ్గుతుంది. కుశ వేరును కూడా తండుల నీటితో తాగితే రక్తస్రావం తగ్గిపోతుంది.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౭౨ ధన్వన్తరిరువాచ । స్త్రీరోగాదిచికిత్సాం చ వక్ష్యే సుశ్రుత తచ్ఛృణు । యోనివ్యాపత్సు భూయిష్టం శస్యతే కర్మ వాతజిత్ ॥ ౧,౧౭౨.

ధన్వంతరి ఇలా అన్నాడు: సుశ్రుతా! ఇప్పుడు నేను మహిళల వ్యాధులకు చికిత్సను వివరించబోతున్నాను, విను. యోని సంబంధిత వ్యాధుల్లో ముఖ్యంగా వాతాన్ని తగ్గించే చికిత్సలు చేయాలి.

వచోపకుఞ్చికాజాతీకృష్ణావాసకసైన్ధవమ్ । అజమోదాయవక్షారం చిత్రకం శర్కరాన్వితమ్ ॥ ౧,౧౭౨.

వచ, పకుంచిక, జాతీ పువ్వు, కృష్ణ, వాసక, సైంధవ ఉప్పు, వాము, యవక్షారము, చిత్రకము, పంచదార కలిపి మిశ్రమం తయారు చేయాలి.

పిష్ట్వాలోడ్య జలాద్యైశ్చ ఖాదయేద్ధృతభర్జితమ్ । యోనిపార్శ్వార్తిహృద్రోగగుల్మార్శో వినివర్తయేత్ ॥ ౧,౧౭౨.

ఈ పదార్థాలను మెత్తగా నూరి, నీరు లేదా ఇతర ద్రవాలతో కలిపి, నెయ్యిలో వేయించి తినాలి. ఇది యోని, పక్కలు, హృదయం, గుద్ద వాపు, మూలవ్యాధి వంటి నొప్పులను తగ్గిస్తుంది.

బదరీపత్రసంలేపాద్యోనిర్భిన్నా ప్రశామ్యతి । లోధ్రతుమ్బీఫలాలేపాద్యోనేర్దార్ఢ్యం కరోతి చ ॥ ౧,౧౭౨.

బదరిపత్రాల లేపనాన్ని వేసితే చీలిన యోని శాంతిస్తుంది. లోధ్ర, తుంబీ ఫలాల లేపనంతో యోని గట్టి అవుతుంది.

పఞ్చపల్లవపిష్టాహ్వమాలతీకుసుమైర్ఘృతమ్ । రవిపక్వమసృగ్ధారం యోనిగన్ధవినాశనమ్ ॥ ౧,౧౭౨.

ఐదు రకాల ఆకుల ముద్ద, మాలతీ పువ్వులు కలిపి నెయ్యిలో వేసి, ఎండలో ఉడికించినదాన్ని తీసుకుంటే, అధిక రక్తస్రావం ఆగిపోతుంది, యోని దుర్గంధం పోతుంది.

సకాఞ్జికం జపాపుష్పపుష్పం జ్యోతిష్మతీదలమ్ । దూర్వాపిష్టం చ సంప్రాశ్య చిత్రకం శర్కరాన్వితమ్ ॥ ౧,౧౭౨.

కాంజికంలో జపా పువ్వు, జ్యోతిష్మతి ఆకులు, దూర్వా ముద్ద, చిత్రకము, పంచదార కలిపి తినాలి.

ధాత్ర్యఞ్జనాభయాచూర్ణం తోయపీతం రజో హరేత్ । సదుగ్ధా లక్ష్మణా పీతా నస్యాద్వా పుత్రదా ఋతౌ ॥ ౧,౧౭౨.

ధాత్రి, అంజన, హరితకీ పొడిని నీటితో తీసుకుంటే మాసిక ధర్మ సంబంధిత సమస్యలు పోతాయి. లక్ష్మణా మొక్కను పాలు లేదా నాసిక ద్వారా పండిన సమయంలో వేసుకుంటే సంతానం కలుగుతుంది.

దుగ్ధస్యార్ధాఢకం చాజ్యమశ్వగన్ధా చ పుత్రదా । వన్ధ్యా పుత్రం లభేత్పీత్వా ఘృతేన వ్యోపకేసరమ్ ॥ ౧,౧౭౨.

పాలు అర అడ్డక, నెయ్యి, అశ్వగంధ కలిపి తీసుకుంటే సంతానం కలుగుతుంది. గర్భం రాని మహిళ, దీనిని నెయ్యితో, వ్యోపకేశరంతో తాగితే కుమారుడు కలుగుతాడు.

కుశకాశోరుచృకానాం మృలైర్గోక్షురకస్య చ । శృతం దుగ్ధం సితాయుక్తం గర్భిణ్యాః శూలనుత్పరమ్ ॥ ౧,౧౭౨.

కుశ, కాశ, ఉరుచృక, మృళ, గోక్షురక మొక్కలతో చేసిన కషాయాన్ని పాలు, పంచదారతో కలిపి తాగితే గర్భిణీకి కడుపు నొప్పి తగ్గుతుంది.

పాఠాలాఙ్గలిసింహామ్యమయూరకూటజైః పృథక్ । నాభిబస్తి భగాలేపాత్సుఖం నారీ ప్రసూయతే ॥ ౧,౧౭౨.

పాఠ, అలంగలి, సింహా, మయూర, కూటజాలను వేర్వేరుగా నాభి, మూత్రాశయము, యోని మీద లేపనంగా వేసితే మహిళ సుఖంగా ప్రసవిస్తుంది.

సూతాయా హృచ్ఛిరోబస్తిశూలమర్కన్ద (క్వల్ల) సంజ్ఞితమ్ । యవక్షారం పిబేత్తత్ర మస్తు కోష్ణోదకేన వా ॥ ౧,౧౭౨.

ప్రసవం చేసే స్త్రీకి హృదయం, తల, మూత్రాశయంలో వచ్చే అర్కంద (లేదా క్వల్ల) నొప్పికి, యవక్షారాన్ని మజ్జిగ లేదా వెచ్చని నీటితో తాగాలి.

దశమూలీకృతః క్తాథః సాజ్యః మూతిరుజాపహః । శాతిలణ్డులచూర్ణం తు సదుగ్ధం దుగ్ధకృద్భవేత్ ॥ ౧,౧౭౨.

దశమూలం కషాయాన్ని నెయ్యితో కలిపి తాగితే గర్భాశయ నొప్పి పోతుంది. శాటిల, బియ్యం పొడిని పాలు కలిపి తాగితే పాలు బాగా వస్తాయి.

విదారీ కన్దస్వరసం మూలం కార్పాసజం తథా । ధాత్రీ స్తన్యవిశుద్ధ్యర్థం ముద్గయూపరసాశినీ ॥ ౧,౧౭౨.

విదారి వేరుజలం, పత్తి మొక్క వేరు, ధాత్రి కలిపి తీసుకుంటే పాలు శుద్ధంగా ఉంటాయి. ముద్గ దాల్చిన సూపు తాగినా మంచిది.

కుష్ఠా వచాభయా బ్రాహ్మీ మధురా క్షౌద్రసర్పిషా । వర్ణాయుః కాన్తిజననం లేహ్యం వాలమ్య దాపయేత్ ॥ ౧,౧౭౨.

వాల వ్యాధితో బాధపడే పిల్లలకు కుష్ఠ, వచ, హరిద్ర, బ్రాహ్మీ, మధురా అనే ఔషధాలను తేనె, నెయ్యితో కలిపి లేహ్యంగా ఇవ్వాలి. ఇది రంగు, ఆయుష్షు, ఆకర్షణను పెంచుతుంది.

స్తన్యాభావే పయశ్ఛాగం గవ్యం వా తద్గుణం పివేత్ । స్వేదనం నాగ్నిశోఫార్తే మృదా స్యాదగ్నితప్తయా ॥ ౧,౧౭౨.

తల్లి పాలే లేకపోతే, ఆ పిల్లలకు మేకపాలు లేదా ఆవుపాలు ఇవ్వాలి, ఇవి తల్లి పాలతో సమానమైన గుణాలు కలిగి ఉంటాయి. వేడి లేకుండా వాపు ఉన్నవారికి, మంటలో వేడి చేసిన మట్టితో స్వేదనం చేయాలి.

లేహో ముస్తవిపాయాశ్చ వమికాసజ్వరే పిబేత్ । సుస్తశుణ్ఠీవిషావిల్వకూటజైరతిసారనుత ॥ ౧,౧౭౨.

మూత, విపాయక అనే ఔషధాలతో చేసిన లేహ్యాన్ని వాంతులు, జ్వరం ఉన్నపుడు ఇవ్వాలి. అతిసారానికి, పొడి అల్లం, విష, బిల్వం, కూటజంతో చేసిన మిశ్రమం మంచిది.

మధు వ్యోషం మాతులుఙ్గం హిక్కాచ్ఛర్దినివారణమ్ । కుష్ఠేన్ద్రయవసిద్ధార్థా నిశా దూర్వా చ కుష్ఠజిత్ ॥ ౧,౧౭౨.

తేనె, త్రికటు, మాతులుంగం వాములు, హిక్కా నివారణకు ఉపయోగపడతాయి. కుష్ఠ, ఇంద్రయవ, సిద్ధార్థక, నిశా, దూర్వా చర్మ వ్యాధులకు మంచి ఔషధాలు.

మహాముణ్జితికోజీచ్యకాథైః స్నానం గ్రహాపహమ్ । సప్తచ్ఛదామయనిశాచన్దనైశ్చానులేపనమ్ ॥ ౧,౧౭౨.

మహాముంజ, తిక్త, జీచ్యా కషాయాలతో స్నానం చేయడం గ్రహదోషాలను తొలగిస్తుంది. సప్తచద, అమయ, నిశా, చందనంతో లేపనం కూడా చేయాలి.

శఙ్ఖాబ్జబీజరుద్రాక్షవచాలౌహాదిధారణమ్ । ఓం కం టం యం గం వైనతేయాయ నమః । ఓం హోం హాం హః మన్త్రేణ శాన్తిర్వాలానాం మార్జనాద్వలిదానతః । ఓం హ్రీం బాలమ్రహాద్వలిం గృహ్ణీత వాలం ముఞ్చత స్వాహా ॥ ౧,౧౭౨.

శంఖం, కమలబీజం, రుద్రాక్ష, వచ, ఇనుము ధరించాలి. 'ఓం కం టం యం గం, వైనతేయాయ నమః; ఓం హోం హాం హః' మంత్రంతో పిల్లలకు తలుపు నీళ్లు చల్లి, దారం కట్టి శాంతిని కలిగించాలి. 'ఓం హ్రీం బాలమ్రహాద్వలిం గ్రహ్ణీత వాలం ముంచత స్వాహా' అని మంత్రించాలి.

తణ్డులాద్భిః శిరీపస్య పలం పీతం విషాపహమ్ । తణ్డులాద్భిశ్చ వర్షాభ్వాః శుక్లాయాః సర్పదంశనుత్ ॥ ౧,౧౭౨.

శిరీషం పప్పు నీటితో కలిపి ఒక పళం మోతాదులో తాగితే విషాన్ని నివారిస్తుంది. అలాగే పప్పు నీటిలో వర్షాభ్వా లేదా శుక్లా కలిపి తాగితే పాము కాటు నుంచి ఉపశమనం కలుగుతుంది.

దధ్యాజ్యం తణ్డులీయం చ గృహధృమో నిశా తథా । పిష్టం పానం తథా క్షౌద్రం సిన్ధృత్థస్య విపాన్తకమ్ ॥ ౧,౧౭౨.

పెరుగు, నెయ్యి, అన్నం వడికిన నీరు, గృహధృమ, నిశా, తేనెతో కలిపిన పేస్టు లేదా పానీయం, ఇవన్నీ సింధృత్త విషాన్ని నివారించడంలో ఉపయోగపడతాయి.

అఙ్కోటమూలనిష్క్వాథః సాజ్యః పీతో విషాన్తకః । యజ్జరావ్యాధివిధ్వంసి భేషజం తద్రసాయనమ్ ॥ ౧,౧౭౨.

అంకోట వేర్ల కషాయం నెయ్యితో కలిపి తాగితే విషాన్ని పోగొడుతుంది. ఇది ముదురు వయస్సు, వ్యాధులను తొలగించి, ఆయుర్వేద రసాయనంగా పనిచేస్తుంది.

సిన్దూత్యరార్కరాశుణ్ఠీకణామధుగుడైః క్రమాత్ । వర్షాదిష్వభయా సేవ్యా రసాయనగుణౌషిణా ॥ ౧,౧౭౨.

సిందూతి, అరార్క, రాశుం, కణ, తేనె, బెల్లం ఇవన్నీ వరుసగా వర్షాకాలంలో మొదలైన కాలాల్లో అభయతో కలిపి తీసుకుంటే రసాయన గుణాలు లభిస్తాయి.