గరుడపురాణమ్

మృతభ్రష్టాభయాలేపాత్త్రిఫలా క్షీరసంయుతా । శుణ్ఠీనిమ్బదలైః పిష్టైః సుఖోష్ణైః స్వల్పసైన్ధవైః । ధార్యశ్చక్షుషి సంక్షేపాచ్ఛోథకణ్డూరుజాపహః ॥ ౧,౧౭౧.

త్రిఫలాను పాలతో లేదా అల్లం, వేప ఆకులతో కొంచెం వేడిగా, కొద్దిగా రాయి ఉప్పు కలిపి పేస్ట్ చేసి కళ్లపై పెట్టితే వాపు, దద్దుర్లు, నొప్పి త్వరగా తగ్గిపోతాయి.

అభయాక్షామృతం చైకద్విచతుర్భాగికం యుతమ్ । మధ్వాజ్యలీఢం క్వాథో వా సర్వనేత్రరుగర్దనమ్ ॥ ౧,౧౭౧.

హరీతకి, త్రిఫలా కషాయాన్ని ఒకటి, రెండు లేదా నాలుగు భాగాలు తీసుకుని, తేనె, నెయ్యితో కలిపి తింటే అన్ని కంటి వ్యాధులు పోతాయి.

చన్దనత్రిఫలాపూగపలాశతరుమూలకైః । జలపిష్టైరియం విర్తిరశేషతిమిరాపహా ॥ ౧,౧౭౧.

చందనం, త్రిఫలా, పుగాకు, పలాశ వేరు నీటితో రుబ్బి కళ్లకు పట్టితే కళ్లలోని చీకటి పూర్తిగా పోతుంది.

దధ్నాతిఘృష్టం మరిచం రాత్ర్యాన్ధ్యాపహమఞ్జనమ్ । త్రిఫలాక్వాథకల్కాభ్యాం సపయస్కం శృతం ఘృతమ్ ॥ ౧,౧౭౧.

పెరుగు తో మిరియాల్ని బాగా రుద్ది కళ్లకు పట్టితే రాత్రిపూట కనబడకపోవడం పోతుంది. త్రిఫలా కషాయం, పేస్ట్, పాలు కలిపి నెయ్యితో ఉడికించినది కూడా మంచిది.

తిమిరాణ్యచిరాద్ధన్యాత్పీతమేతన్నిశాముఖే । పిప్పలీత్రిఫలా ద్రాక్షాలోహచూర్ణం ససైన్ధవమ్ ॥ ౧,౧౭౧.

ఇది రాత్రిపూట తింటే కళ్ల చీకటి త్వరగా పోతుంది. పిప్పలి, త్రిఫలా, ద్రాక్ష, ఇనుప పొడి, రాయి ఉప్పు కలిపి తీసుకోవాలి.

భృఙ్గరాజరసైర్ఘృష్టం ఘుటికాఞ్జనమిష్యతే । ఆన్ధ్యం సతిమిరం కాచం హన్త్యన్యాన్నేత్రరోగకాన్ ॥ ౧,౧౭౧.

భృంగరాజ రసం రుద్ది చేసిన అంజనం కళ్లకు బాగా ఉపయోగపడుతుంది. ఇది అంధత్వం, చీకటి, ముత్యబిందు, ఇతర కంటి వ్యాధులను పోగొడుతుంది.

త్రికటు త్రిఫలా నక్త సైన్ధవం చ మనః శిలా । రుచకం శఙ్ఖనాభిశ్చ జాతీపుష్పాణి నిమ్బకమ్ ॥ ౧,౧౭౧.

త్రికటు, త్రిఫలా, రాయి ఉప్పు, మనశిల, రుచక, శంఖపు పొడి, జాతిపుష్పాలు, వేప ఆకులు —

రసాఞ్జనం భృఙ్గరాజం ఘృతం మధు పయస్తథా । ఏతత్పిష్ట్వా చ వటికా సర్వనేత్రరుగర్దినీ ॥ ౧,౧౭౧.

రసాంజనం, భృంగరాజం, నెయ్యి, తేనె, పాలు కలిపి బాగా రుబ్బి గుళికలు చేసి తింటే అన్ని కంటి వ్యాధులు పోతాయి.

దగ్ధమేరణ్డకం మూలం లేపాత్కాకికపేషితమ్ । శిరోఽర్తిం నాశయత్యాశు పుష్పం వా ముచుకున్దక (జ) మ్ ॥ ౧,౧౭౧.

ఎర్రండ వేరును కాల్చి, కాకి పేగుతో కలిపి పేస్ట్ చేసి తలపై పట్టినా, లేక ముచుకుంద పువ్వు పట్టినా తలనొప్పి త్వరగా పోతుంది.

శతమూల్యైరణ్డమూలచక్రావ్యాఘ్రీపలైః శృతమ్ । తైలం నస్యమరుశ్లేష్మతిమిరోర్ధ్వర్(ద్ధ) గదాపహమ్ ॥ ౧,౧౭౧.

శతమూలి, ఎర్రండ వేరు, చక్ర, వ్యాఘ్రి, పలాశతో నూనెను ఉడికించి నాసికలో వేసితే తలలోని పొడి, కఫం, చీకటి, పై భాగపు వ్యాధులు పోతాయి.

నాచనం (లనణం) సగుడం విశ్వం పిప్పలీ వా ససైన్ధవా । భుజస్తమ్భాదిరోగేషు సర్వేషూర్ధ్వగదేషు చ ॥ ౧,౧౭౧.

నాచన లేదా లనణను బెల్లంతో, లేదా పిప్పలిని రాయి ఉప్పుతో కలిపి తీసుకుంటే చేతి మొద్దుబారుదల, పై భాగపు అన్ని వ్యాధులకు మంచిది.

సూర్యావర్తే విధాతవ్యం నస్యకర్మాదిభేషజమ్ । దశమూలీకషాయం తు సర్పిః సైన్ధవసంయుతమ్ । నస్యమఙ్గవిభేదఘ్నం సూర్యావర్తశిరోఽర్తినుత్ ॥ ౧,౧౭౧.

సూర్యుని ప్రభావంతో కలిగే తలనొప్పి, అవయవాల్లో నొప్పి వంటి వ్యాధులకు, నాసిక ద్వారా మందులు వేయాలి. దశమూలం కషాయం, నెయ్యి, సైంధవ ఉప్పు కలిపి నాసికలో వేసితే, అవయవాల చీలిక, తలనొప్పి తగ్గిపోతుంది.

దధ్నా సౌవర్చలాజాజీమధూకం నీలముత్పలమ్ । పిబేత్క్షౌద్రయుతం నారీ వాతాసృగ్దరపీడితా ॥ ౧,౧౭౧.

వాతము లేదా రక్త సంబంధిత వ్యాధులతో బాధపడే మహిళ, పెరుగు, సౌవర్చల ఉప్పు, వాము, మధుక పువ్వు, నీల ఉత్పలము, తేనె కలిపి తాగాలి.

వాసకస్వరసం పైత్తే గుడూచ్యా రసమేవ వా । జలేనామలకీబీజం కల్కం వాససితామధు ॥ ౧,౧౭౧.

పిత్త సంబంధిత వ్యాధులకు, వాసక ఆకుల రసం లేదా గుడూచి రసం, లేదా ఆమలకీ గింజల ముద్దను నీటితో కలిపి, వాసక, పంచదార, తేనెతో కలిపి తీసుకోవాలి.

ఆమలక్యా మధురసం మూలం కార్పాసమేవ వా । పాణ్డుప్రదరశాన్త్యర్థం పిబేత్తణ్డులవారిణా ॥ ౧,౧౭౧.

పాండురోగం, అధిక స్రావం తగ్గించడానికి, ఆమలకీ తీపి రసం లేదా పత్తి మొక్క వేరు తండుల నీటితో కలిపి తాగాలి.

తణ్డులీయకమూలం తు సక్షౌద్రే సరసాఞ్జనమ్ । తణ్డులోదకసంపీతం సర్వాంశ్చాసృక్దరాఞ్జయేత్ । కుశమూలం తణ్డులాద్భిః పీతం చాసృక్దరం జయేత్ ॥ ౧,౧౭౧.

తండులీయక వేరును తేనె, తాజా రసం కలిపి, తండుల నీటితో తీసుకుంటే అన్ని రకాల అధిక రక్తస్రావం తగ్గుతుంది. కుశ వేరును కూడా తండుల నీటితో తాగితే రక్తస్రావం తగ్గిపోతుంది.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౭౨ ధన్వన్తరిరువాచ । స్త్రీరోగాదిచికిత్సాం చ వక్ష్యే సుశ్రుత తచ్ఛృణు । యోనివ్యాపత్సు భూయిష్టం శస్యతే కర్మ వాతజిత్ ॥ ౧,౧౭౨.

ధన్వంతరి ఇలా అన్నాడు: సుశ్రుతా! ఇప్పుడు నేను మహిళల వ్యాధులకు చికిత్సను వివరించబోతున్నాను, విను. యోని సంబంధిత వ్యాధుల్లో ముఖ్యంగా వాతాన్ని తగ్గించే చికిత్సలు చేయాలి.

వచోపకుఞ్చికాజాతీకృష్ణావాసకసైన్ధవమ్ । అజమోదాయవక్షారం చిత్రకం శర్కరాన్వితమ్ ॥ ౧,౧౭౨.

వచ, పకుంచిక, జాతీ పువ్వు, కృష్ణ, వాసక, సైంధవ ఉప్పు, వాము, యవక్షారము, చిత్రకము, పంచదార కలిపి మిశ్రమం తయారు చేయాలి.

పిష్ట్వాలోడ్య జలాద్యైశ్చ ఖాదయేద్ధృతభర్జితమ్ । యోనిపార్శ్వార్తిహృద్రోగగుల్మార్శో వినివర్తయేత్ ॥ ౧,౧౭౨.

ఈ పదార్థాలను మెత్తగా నూరి, నీరు లేదా ఇతర ద్రవాలతో కలిపి, నెయ్యిలో వేయించి తినాలి. ఇది యోని, పక్కలు, హృదయం, గుద్ద వాపు, మూలవ్యాధి వంటి నొప్పులను తగ్గిస్తుంది.

బదరీపత్రసంలేపాద్యోనిర్భిన్నా ప్రశామ్యతి । లోధ్రతుమ్బీఫలాలేపాద్యోనేర్దార్ఢ్యం కరోతి చ ॥ ౧,౧౭౨.

బదరిపత్రాల లేపనాన్ని వేసితే చీలిన యోని శాంతిస్తుంది. లోధ్ర, తుంబీ ఫలాల లేపనంతో యోని గట్టి అవుతుంది.

పఞ్చపల్లవపిష్టాహ్వమాలతీకుసుమైర్ఘృతమ్ । రవిపక్వమసృగ్ధారం యోనిగన్ధవినాశనమ్ ॥ ౧,౧౭౨.

ఐదు రకాల ఆకుల ముద్ద, మాలతీ పువ్వులు కలిపి నెయ్యిలో వేసి, ఎండలో ఉడికించినదాన్ని తీసుకుంటే, అధిక రక్తస్రావం ఆగిపోతుంది, యోని దుర్గంధం పోతుంది.

సకాఞ్జికం జపాపుష్పపుష్పం జ్యోతిష్మతీదలమ్ । దూర్వాపిష్టం చ సంప్రాశ్య చిత్రకం శర్కరాన్వితమ్ ॥ ౧,౧౭౨.

కాంజికంలో జపా పువ్వు, జ్యోతిష్మతి ఆకులు, దూర్వా ముద్ద, చిత్రకము, పంచదార కలిపి తినాలి.

ధాత్ర్యఞ్జనాభయాచూర్ణం తోయపీతం రజో హరేత్ । సదుగ్ధా లక్ష్మణా పీతా నస్యాద్వా పుత్రదా ఋతౌ ॥ ౧,౧౭౨.

ధాత్రి, అంజన, హరితకీ పొడిని నీటితో తీసుకుంటే మాసిక ధర్మ సంబంధిత సమస్యలు పోతాయి. లక్ష్మణా మొక్కను పాలు లేదా నాసిక ద్వారా పండిన సమయంలో వేసుకుంటే సంతానం కలుగుతుంది.

దుగ్ధస్యార్ధాఢకం చాజ్యమశ్వగన్ధా చ పుత్రదా । వన్ధ్యా పుత్రం లభేత్పీత్వా ఘృతేన వ్యోపకేసరమ్ ॥ ౧,౧౭౨.

పాలు అర అడ్డక, నెయ్యి, అశ్వగంధ కలిపి తీసుకుంటే సంతానం కలుగుతుంది. గర్భం రాని మహిళ, దీనిని నెయ్యితో, వ్యోపకేశరంతో తాగితే కుమారుడు కలుగుతాడు.

కుశకాశోరుచృకానాం మృలైర్గోక్షురకస్య చ । శృతం దుగ్ధం సితాయుక్తం గర్భిణ్యాః శూలనుత్పరమ్ ॥ ౧,౧౭౨.

కుశ, కాశ, ఉరుచృక, మృళ, గోక్షురక మొక్కలతో చేసిన కషాయాన్ని పాలు, పంచదారతో కలిపి తాగితే గర్భిణీకి కడుపు నొప్పి తగ్గుతుంది.

పాఠాలాఙ్గలిసింహామ్యమయూరకూటజైః పృథక్ । నాభిబస్తి భగాలేపాత్సుఖం నారీ ప్రసూయతే ॥ ౧,౧౭౨.

పాఠ, అలంగలి, సింహా, మయూర, కూటజాలను వేర్వేరుగా నాభి, మూత్రాశయము, యోని మీద లేపనంగా వేసితే మహిళ సుఖంగా ప్రసవిస్తుంది.

సూతాయా హృచ్ఛిరోబస్తిశూలమర్కన్ద (క్వల్ల) సంజ్ఞితమ్ । యవక్షారం పిబేత్తత్ర మస్తు కోష్ణోదకేన వా ॥ ౧,౧౭౨.

ప్రసవం చేసే స్త్రీకి హృదయం, తల, మూత్రాశయంలో వచ్చే అర్కంద (లేదా క్వల్ల) నొప్పికి, యవక్షారాన్ని మజ్జిగ లేదా వెచ్చని నీటితో తాగాలి.

దశమూలీకృతః క్తాథః సాజ్యః మూతిరుజాపహః । శాతిలణ్డులచూర్ణం తు సదుగ్ధం దుగ్ధకృద్భవేత్ ॥ ౧,౧౭౨.

దశమూలం కషాయాన్ని నెయ్యితో కలిపి తాగితే గర్భాశయ నొప్పి పోతుంది. శాటిల, బియ్యం పొడిని పాలు కలిపి తాగితే పాలు బాగా వస్తాయి.

విదారీ కన్దస్వరసం మూలం కార్పాసజం తథా । ధాత్రీ స్తన్యవిశుద్ధ్యర్థం ముద్గయూపరసాశినీ ॥ ౧,౧౭౨.

విదారి వేరుజలం, పత్తి మొక్క వేరు, ధాత్రి కలిపి తీసుకుంటే పాలు శుద్ధంగా ఉంటాయి. ముద్గ దాల్చిన సూపు తాగినా మంచిది.