గరుడపురాణమ్

ధాత్రీ ఖదిరయోః క్కాథం పీత్వా వాగజిసంయుతమ్ । శఙ్ఖేన్దుధవలం శ్విత్రం హన్తి తూర్ణం న సంశయః ॥ ౧,౧౭౧.

ధాత్రి, ఖదిర కషాయాన్ని వాగజీతో కలిపి తాగితే శంఖం, చంద్రుడిలా తెల్లగా ఉండే శ్విత్రం కూడా త్వరగా పోతుంది—ఇందులో సందేహం లేదు.

పీత్వా భల్లాతకం తైలం మాసాద్వ్యాధిం జయేన్నరః । సేవితం ఖాదిరం వారి పానాద్యైః కుష్ఠజిద్భవేత్ ॥ ౧,౧౭౧.

భల్లాతక నూనెను నెలరోజులు తాగితే వ్యాధి పోతుంది. అలాగే ఖదిరాన్ని నీటితో లేదా ఇతర పానీయాలతో తీసుకుంటే కుష్టు నశిస్తుంది.

భావితం మలపూక్వాథైః సోమరాజీఫలం బహు । కర్షం భక్షేదలవణో హ్యక్షఫల్గుశృతం పిబేత్ ॥ ౧,౧౭౧.

మలపూక కషాయంతో బాగా ప్రాసెసైన సోమరాజీ పండును ఒక కర్ష పరిమాణంలో ఉప్పుతో తిని, అక్ష, ఫల్గుతో చేసిన నెయ్యిని తాగాలి.

హన్తి శ్విత్రమసాధ్యం చ లేపే యోజ్యాపరాజితా । వాసా శుద్ధా చ త్రిఫలా పటోలం చ కరఞ్జకమ్ ॥ ౧,౧౭౧.

అపరాజితా లేపనాన్ని రాయడం వల్ల అసాధ్యమైన శ్విత్రం పోతుంది. అలాగే వాస, శుద్ధ త్రిఫల, పట్టోలా, కరణ్జ కూడా ఉపయోగించాలి.

నిమ్బాశనం కృష్ణవేత్రం క్వాథకల్కేన యద్ధృతమ్ । వజ్రకం తద్భవేత్కుష్ఠం శతవర్షాణి జీవతి ॥ ౧,౧౭౧.

నిమ్మ, కృష్ణవేత్రాన్ని కషాయంగా, కల్కంగా తయారుచేసి తింటే శరీరం వజ్రమయమై, కుష్టు పోయి, వంద సంవత్సరాలు ఆయుష్షు కలుగుతుంది.

స్వరసేన చ దూర్వాయాః పచేత్తైలం చతుర్గుణమ్ । కచ్ఛూర్విచర్చికా పామా అభ్యఙ్గాదేవ నశ్యతి ॥ ౧,౧౭౧.

దర్భ గడ్డి రసం నాలుగు రెట్లు నూనెతో కలిపి మరిగించాలి. ఈ మిశ్రమాన్ని చర్మానికి పట్టిస్తే పామా, కచ్చులు పూర్తిగా పోతాయి.

ద్రుమత్వగర్కకుష్ఠాని లవణాని చ మూత్రకమ్ । గమ్భారికాచిత్రకైస్తైస్తైలం కుష్ఠవ్రణాదినుత్ ॥ ౧,౧౭౧.

చెట్ల తొక్క, అర్క, కుష్ఠ, ఉప్పు, మూత్రం, గంభారీ, చిత్రకంతో చేసిన నూనె చర్మ వ్యాధులు, గాయాలు పోగొడుతుంది.

(అథామ్లపిత్తచికిత్సా) ధాత్రీనిమ్బఫలం తద్వద్గోమూత్రేణ చ చిత్రకమ్ । వాసామృతాపర్పటికానిమ్బభూనిమ్బమార్కరైః (వైః) । త్రిఫలాకులత్థైః క్వాథః సక్షౌద్రశ్చామ్లపిత్తహా ॥ ౧,౧౭౧.

ఉప్పు నూక, నిమ్మకాయ, ఆవు మూత్రంతో చిత్రకము, వాస, అమృత, పర్పటిక, నిమ్మ, భూనిమ్మ, సొడ, త్రిఫల, కులత్థతో చేసిన కషాయం తేనెతో కలిపి తాగితే ఆమ్లపిత్తం తగ్గుతుంది.

ఫలత్రికం పటోలం చ తిక్తక్వాథః సితాయుతః । పీతో యష్టీమధుయుతో జ్వరచ్ఛర్ద్యమ్లపిత్తజిత్ ॥ ౧,౧౭౧.

త్రిఫల, పట్టోళ, తిక్త కషాయం, పంచదార కలిపి, యష్టిమధుతో తాగితే జ్వరం, వాంతులు, ఆమ్లపిత్తం పోతాయి.

వాసాఘృతం తిక్తఘృతం పిప్పలీఘృతమేవ చ । అమ్లపిత్తే ప్రయోక్తవ్యం గుడకూష్మాణ్డకం తథా ॥ ౧,౧౭౧.

వాసా నెయ్యి, తిక్త నెయ్యి, పిప్పలి నెయ్యి, గుడ్డ, కూష్మాండం కలిపి ఆమ్లపిత్తానికి ఉపయోగించాలి.

పిప్పలీ మధుసంయుక్తా అమ్లపిత్తవినాశినీ । శ్లేష్మాగ్నిమాన్ద్యనుత్పథ్యాపిప్పలీగుడమోదకః ॥ ౧,౧౭౧.

పిప్పలి తేనెతో కలిపి తింటే ఆమ్లపిత్తం పోతుంది. పిప్పలి, బెల్లం, నీళ్ళతో చేసిన మిశ్రమం శ్లేష్మం, అగ్నిమాంద్యం తగ్గిస్తుంది, ఆరోగ్యాన్ని ఇస్తుంది.

పిష్ట్వాజాజీం సధన్యాకాం ఘృప్రస్థం విపాచయేత్ । కఫపిత్తారుచిహరం మన్దానలవమిం హరేత్ ॥ ౧,౧౭౧.

అజవాయిన్, ధనియాలు కలిపి మెత్తగా చేసి, నెయ్యితో మరిగించాలి. ఇది శ్లేష్మం, పిత్తం, రుచి లోపం, అగ్నిమాంద్యాన్ని పోగొడుతుంది.

(ఇత్యమ్లపిత్తచికిత్సా) పిప్పల్యమృతభూనిమ్బవాసకారిష్టపర్పటైః । ఖదిరారిష్టకైః క్వాథో విస్ఫోటార్తిజ్వరాపహః ॥ ౧,౧౭౧.

పిప్పలి, అమృత, భూనిమ్మ, వాస, అరిష్ట, పర్పట, ఖదిర అరిష్టతో చేసిన కషాయం చర్మపు పుండ్లు, నొప్పి, జ్వరం తగ్గిస్తుంది.

త్రిఫలారససంయుక్తం సర్పిస్త్రివృతయాసహ । ప్రయోక్తవ్యం విరేకార్థం వీసర్పజ్వరశాన్తయే ॥ ౧,౧౭౧.

త్రిఫల రసం, తుప్ప, త్రివృత్తుతో కలిపి వాంతి మందుగా వాడితే విసర్ప, జ్వరం తగ్గిపోతాయి.

ఖాదిరాత్రిఫలారిష్టపటోలామృతవాసకైః । క్వాథోఽష్టకాఖ్యో జయతి రోమాన్తికమసూరికామ్ ॥ ౧,౧౭౧.

ఖదిర, త్రిఫల అరిష్ట, పట్టోళ, అమృత, వాసతో చేసిన అష్టక కషాయం రోమాంతిక, మసూరిక వ్యాధులను జయిస్తుంది.

కుష్ఠవీసర్పవిస్ఫోటకణ్డ్వాదీనాం విఘాతకః । లశునానాం తు చృర్ణస్య ఘర్షో మశకనాశనః ॥ ౧,౧౭౧.

కుష్ఠం, విసర్పం, పుండ్లు, దద్దుర్లు వంటి చర్మవ్యాధులను నాశనం చేస్తుంది. వెల్లుల్లి పొడి రుద్దితే దోమలు పోతాయి.

చర్మకీలం జరుమణిం మశకాంస్తిలకాలకాన్ । ఉత్కృత్య శస్త్రేణ దహేత్క్షాగగ్నిభ్యామశేషతః ॥ ౧,౧౭౧.

చర్మపు ముద్దలు, మొక్కులు, దోమలు, మచ్చలు, నల్ల మచ్చలను కత్తితో తీసి, క్షారం, అగ్నితో పూర్తిగా కాల్చాలి.

పటోలనీలీలేపః స్యాజ్జాల (జ్వాలా) గర్దభరోగనుత్ । గుఞ్జాఫలైః శృతం తలం భృఙ్గరాజరసేన తు । కణ్ఠ (ణ్డు) దారుణకృత్కుష్ఠవాతవ్యాధివినాశనమ్ ॥ ౧,౧౭౧.

పట్టోళ, నీలి లేపం గాడిదలకు వచ్చే గ్రంధి వ్యాధిని తగ్గిస్తుంది. గుంజా పండ్లు, భృంగరాజ రసం తలపై మరిగించి రాస్తే గొంతు, చర్మ, వాత వ్యాధులు పోతాయి.

అర్కాస్థిమజ్జాత్రిఫలానాలీఛా భృఙ్గరాజకమ్ । జీర్ణే పక్వే లౌహచూర్ణం కాఞ్జికం కృష్ణకేశకృత్ ॥ ౧,౧౭౧.

అర్క, ఎముక మజ్జ, త్రిఫల, నాళిచా, భృంగరాజం, ఇనుప పొడి, పులుసు అన్నీ కలిపి మరిగిస్తే నల్ల జుట్టు వస్తుంది.

క్షీరాత్సశర్కరసాద్ద్విప్రస్థో మధుకాత్పలే । తైలమ్య కుడవం పక్వం తన్నస్యం పలితాపహమ్ ॥ ౧,౧౭౧.

పాలు, పంచదార, రెండు భాగాల మధుక, ఒక భాగం నూనెతో చేసిన నాస్యం వేస్తే పాలిత్యం పోతుంది.

ముఖరోగే తు త్రిఫలాగణ్డూషపరిధారణమ్ । గృహధూమ యవక్షారపాఠావ్యోపరసాఞ్జనమ్ ॥ ౧,౧౭౧.

నోటి వ్యాధులకు త్రిఫలతో గార్గిల్ చేయాలి. ఇంటి పొగ, యవ క్షారం, పాఠా, వ్యోపర, అంజనం వాడాలి.

తేజోదం త్రిఫలాలోధ్రం చిత్రకం చేతి చూర్ణితమ్ । సక్షౌద్రం ధారయేద్వక్త్రే గ్రీవాదన్తాస్యరోగనుత్ ॥ ౧,౧౭౧.

తేజోద, త్రిఫల, లోధ్ర, చిత్రకాలను పొడి చేసి తేనెతో కలిపి నోటిలో ఉంచితే గొంతు, మెడ, పళ్ళు, నోటి వ్యాధులు పోతాయి.

పటోల నిమ్బజమ్వ్వాగ్రమాలతీనవపల్లవాః । పఞ్చపల్లవకః శ్రేష్ఠః కషయో ముఖధావనే ॥ ౧,౧౭౧.

పట్టోళ, నిమ్మ, వాగ్ర, మాలతీ, కొత్త ఆకులతో తయారైన ఐదు ఆకుల మిశ్రమం నోరు కడుక్కోవడానికి ఉత్తమమైనది, కషాయంగా ఉంటుంది.

లశునార్ద్రకశిగ్రూణాం పారుల్యా మూలకస్య చ । రుదన్త్యాశ్చ రసః శ్రేష్ఠః కదుష్ణః కర్ణపూరణే ॥ ౧,౧౭౧.

వెల్లులి, అల్లం, మునగ, ముల్లంగి, రుదంతి అనే మొక్క రసం చెవిలో వేసేందుకు ఉత్తమం. ఈ రసాలు కారంగా, వేడిగా ఉంటాయి.

తీవ్రశూలోత్తరే కర్ణే సశబ్దే క్లేదవాహిని । బస్తమూత్రం క్షిపేత్కోష్ణం సైన్ధవేనావచూర్ణితమ్ ॥ ౧,౧౭౧.

చెవిలో తీవ్రమైన నొప్పి, శబ్దం, తడిసిన పుట్టు ఉంటే, ఆవు మూత్రాన్ని కొంచెం వేడిగా చేసి, రాయి ఉప్పు కలిపి చెవిలో వేయాలి.

జాతీపత్రరసే తైలం పక్వం పూతికకర్ణజిత్ । శుణ్ఠీతైలం సార్షపం చ క్రోష్ణం స్యాత్కర్ణశూలనుత్ ॥ ౧,౧౭౧.

జాతిపత్ర రసంతో నూనెను ఉడికించి చెవిలో వేస్తే చెడు వాసనతో వచ్చే చెవి వ్యాధులు పోతాయి. అల్లం నూనె, ఆవ నూనెను కొంచెం వేడిగా చేసి వేస్తే చెవి నొప్పి తగ్గుతుంది.

పఞ్చమూలిశృతం క్షీరం స్యాచ్చిత్రకహరీతకీ । సర్పిర్గుడః షడఙ్గశ్చయూషః పీనసశాన్తయే ॥ ౧,౧౭౧.

పంచమూలం, చిత్రక, హరీతకి, నెయ్యి, బెల్లం, షడంగ కషాయం కలిపి పాలు ఉడికిస్తే ముక్కు మూత, పీనసం తగ్గిపోతుంది.

అక్షికుక్షిభవా రోగాః ప్రతిశ్యాయవ్రణజ్వరాః । పఞ్చైతే పఞ్చరాత్రేణ ప్రశమం యాన్తి లఙ్ఘనాత్ ॥ ౧,౧౭౧.

కళ్లలో, కడుపులో వచ్చే వ్యాధులు, జలుబు, పుండ్లు, జ్వరం — ఇవి ఐదు రోజులు ఉపవాసం చేస్తే తగ్గిపోతాయి.

ధాత్రీరసానాఞ్చ దృశః కోపం హరతి పూరణాత్ । సక్షౌద్రః సైన్ధవో వాపి శిగ్రుదార్విరసాఞ్జనమ్ ॥ ౧,౧౭౧.

నెల్లికాయ రసం కళ్లలో వేసితే కళ్ల పొగరు తగ్గుతుంది. లేకపోతే మునగ, ముల్లంగి రసం, తేనె, రాయి ఉప్పు కలిపి కళ్లకు పట్టినా మంచిది.