గరుడపురాణమ్

క్షీరషష్టికభోజీస్యాదేవం కృష్ణసహస్రకమ్ । బృంహణం ముద్గమాయుష్యం ప్లీహోదరవినాశనమ్ ॥ ౧,౧౭౦.

పాలలో వండిన అన్నం వెయ్యి రోజులు తినేవారు బలవంతులు అవుతారు, ఆయుష్షు పెరుగుతుంది, ప్లీహా, కడుపు వ్యాధులు పోతాయి.

పునర్నవాక్వాథకల్కైః సిద్ధం శోథహరం ఘృతమ్ । గావా మత్రేణ సంసేవ్యం పిప్పలీ వా పయోఽన్వితాః । గుడన వాభయాం తుల్యాం విశ్వం వా శోథరోగిణా ॥ ౧,౧౭౦.

పునర్నవా కషాయం, కల్కంతో చేసిన నెయ్యి వాపును తగ్గిస్తుంది. దాన్ని ఆవు మూత్రంతో కలిపి వాడాలి. లేకపోతే పిప్పలిని పాలతో, లేదా గుడ్డు, హరీతకిని సమానంగా కలిపి, లేక విశ్వాన్ని వాడితే వాపు తగ్గుతుంది.

తైలమేరణ్డజం పీత్వా బలాసిద్ధం పయోఽన్వితమ్ । ఆధ్మానశూలోపచితామన్త్రవృద్ధిఞ్జయేన్నరః ॥ ౧,౧౭౦.

బలాతో, పాలతో తయారుచేసిన ఎరండా నూనె తాగితే కడుపు ఉబ్బరం, నొప్పి, ద్రవాలు పేరుకుపోవడం తగ్గిపోతాయి.

భ్రష్టోరుచకతైలేన కల్కః పథ్యాసముద్భవః । కృష్ణసైన్ధవసంయుక్తో వద్ధిరోగహరః పరః ॥ ౧,౧౭౦.

పథ్యా కల్కాన్ని ఆవాల నూనెలో వేయించి, నల్ల ఉప్పు కలిపి తీసుకుంటే కడుపు వ్యాధులకు మంచి ఔషధం.

నిర్గుణ్డీమూలనస్యేన గణ్డమాలా వినశ్యతి । స్ముహీగణ్డీరికాస్వేదో నాశయేదర్బుదాని చ ॥ ౧,౧౭౦.

నిర్గుండీ మూలాన్ని పూస్తే గొంతు వాపు పోతుంది. స్ముహీ, గండీరికా ఆకులతో స్వేదనం చేస్తే గడ్డలు, వాపులు పోతాయి.

హస్తికర్ణపలాశస్య గలగణ్డం తు లేపతః । ధత్తూరైరణ్డనిర్గుణ్డీవర్షాభూశిగ్రుసర్షపైః ॥ ౧,౧౭౦.

హస్తికర్ణపలాశం లేపంగా గొంతున వాడితే, ధత్తూర, ఎరండ, నిర్గుండీ, వర్షాభూ, శిగ్రు, ఆవాలు కలిపి వాడితే గొంతు వాపు తగ్గుతుంది.

ప్రలేపఃశ్లీపదం హన్తి చిరోత్థమతిదారుణమ్ । శోభాఞ్జనకసిన్ధృత్థహిఙ్గుం విద్రధినాశనమ్ ॥ ౧,౧౭౦.

ప్రలేపం వలన దీర్ఘకాలంగా ఉన్న తీవ్రమైన శ్లీపద వ్యాధి పోతుంది. శోభాంజనము, సిందవ లవణం, హింగుతో కలిపిన మిశ్రమం ఫొడలు, వ్రణాలు పోగొడుతుంది.

శరపుఙ్ఖా మధుయుతా యాత్సర్స్వవ్రణగేపణీ । నిమ్బపత్రస్య వాలేపః శ్వయథువ్రణగేపణః ॥ ౧,౧౭౦.

శరపుంఖా తేనెతో కలిపి లేపంగా వేస్తే అన్ని రకాల గాయాలు, వ్రణాలు త్వరగా మానిపోతాయి. అలాగే, నింబపత్రం లేపం వాడితే వాపు, వ్రణాలు తగ్గుతాయి.

త్రిఫలా ఖదిరో దార్వో న్యగ్రోధో వ్రణశోధనః । సద్యః క్షతం వ్రణం వైద్యః సశూలం పరిషేచయేత్ ॥ ౧,౧౭౦.

త్రిఫల, ఖదిర, దారు, న్యగ్రోధం కషాయాలు వ్రణాలను శుద్ధి చేస్తాయి. కొత్తగా వచ్చిన గాయాన్ని, నొప్పి ఉన్నా కూడా, వైద్యుడు వెంటనే కడగాలి.

యష్టీమధుకయుక్తేన కిఞ్చిదుష్ణేన సర్పిషా । బుద్ధ్వాగన్తువ్రణాన్వైద్యో ఘృతక్షౌద్రసమన్వితామ్ ॥ ౧,౧౭౦.

బయటి కారణాలతో వచ్చిన గాయాలను గుర్తించిన వైద్యుడు, యష్టిమధుకతో కలిపిన కొద్దిగా వేడిగా చేసిన నెయ్యి, తేనెను కలిపి గాయంపై రాయాలి.

శీతాం క్రియాం ప్రయుఞ్జీత పిత్తరక్తోష్మనాశినీమ్ । క్వాథో వంశత్వగేరణ్డశ్వదంష్ట్రవనిదాకృతః ॥ ౧,౧౭౦.

పిత్తం, రక్తం, వేడిని తగ్గించే చల్లని చికిత్సను చేయాలి. బాంబూ, ఎర్రండ, శ్వదంష్ట్రా గడ్డి కలిపి ఉడికించిన కషాయం ఇవ్వాలి.

సహిఙ్గుసైన్ధవః పీతః కోష్ఠస్థం స్త్రావయేదసృక్ । యవకోలకులత్థానాం నిఃస్నేహేన రసేన వా ॥ ౧,౧౭౦.

హింగు, సైంధవ లవణంతో కలిపి తింటే, కడుపులో ఉన్న రక్తాన్ని బయటకు తీస్తుంది. లేదా యవ, కోల, కులత్తి రసాన్ని నూనె లేకుండా తీసినా ఫలితం ఉంటుంది.

భుఞ్జీతాన్నం యవాగ్వా వా పివేత్సైన్ధవసంయుతమ్ । కరఞ్జారిష్టనిర్గుణ్డీరసో హన్యాద్వ్రణక్రిమీన్ ॥ ౧,౧౭౦.

యవతో చేసిన అన్నం తినవచ్చు లేదా దానిని సైంధవ లవణంతో కలిపి తాగవచ్చు. కరణ్జ, అరిష్ట, నిర్గుండీ రసం గాయాల్లో ఉండే పురుగులను నశింపజేస్తుంది.

త్రిఫలాచూర్ణసంయుక్తో గుగ్గులుర్వటకీకృతః । నిర్యన్త్రణో విబన్ధఘ్నో వ్రధనగేపణః ॥ ౧,౧౭౦.

త్రిఫలా పొడి, గుగ్గులు కలిపి వటకాలు చేసి తీసుకుంటే, అవి ఆడడాన్ని తొలగించి, గాయాలు, వాపుల్లో మంచి ఫలితాన్ని ఇస్తాయి.

దూర్వాస్వరససిద్ధం వా తలం కమ్పిల్లకేన వా । దార్వోత్వచశ్చ కల్కేన ప్రధానం వ్రణరోపణమ్ ॥ ౧,౧౭౦.

దూర్వా గడ్డి రసం లేదా కంపిల్లకంతో, దార్వా చెట్టు తొక్కతో కలిపి చేసిన లేపనం గాయాలను మాన్పడంలో ప్రధానమైన ఔషధం.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౭౧ ధన్వన్తరిరువాచ । నాడీవ్రణాదిరోగాణాం చికిత్సాం శృణు సుశ్రుత । నాడీం శస్త్రేణ సంపాట్య నాజీనాం వ్రణవత్క్రియా ॥ ౧,౧౭౧.

ధన్వంతరి ఇలా అన్నాడు: సుశ్రుతా! నాడీవ్రణం వంటి వ్యాధులకు చేసే చికిత్సను విను. ముందుగా నాడీవ్రణాన్ని శస్త్రచికిత్సతో తెరిచి, ఆ గాయంలా సంరక్షించాలి.

గుగ్గులుత్రిఫలావ్యోపైః సమాంశైరాజ్యయోజితైః । నాడీదుష్టవ్రణం శూలం భగన్దరమథో జయేత్ ॥ ౧,౧౭౧.

గుగ్గులు, త్రిఫల, వ్యోషం సమానంగా తీసుకుని, నెయ్యితో కలిపి ఇచ్చితే నాడీవ్రణం వల్ల కలిగే నొప్పి, భగందర వ్యాధులు నయం అవుతాయి.

నిర్గుణ్డీరసతస్తైలం నాడీదుష్టవ్రణాపహమ్ । హితం పామామయానాం తు పానాభ్యఞ్జననావనైః ॥ ౧,౧౭౧.

నిర్గుండీ రసం నుండి తయారైన నూనె నాడీవ్రణాన్ని పోగొడుతుంది. ఇది చర్మవ్యాధులతో బాధపడేవారికి తాగడానికి, పూయడానికి, ముక్కులో పెట్టడానికి మంచిది.

గగ్గుత్రిఫలాకృష్ణాత్రిపఞ్చైకాంశయోజితా । ఘుటి (గుడి) కాశోథగుల్మార్శోభగన్దరవతాం హితా ॥ ౧,౧౭౧.

గుగ్గులు, త్రిఫల, కృష్ణా, త్రిపంచా సమానంగా కలిపి వటకాలు చేసి తీసుకుంటే, అవి గడ్డలు, వాపు, భగందరానికి మంచివి.

ధ్వజమధ్యే శిరావేధే విశుద్ధిరుపదంశకే । పాకో రక్ష్యః ప్రయత్నేన శిశ్రక్షయకరో హి సః ॥ ౧,౧౭౧.

లింగమధ్యలో శిరావేధం చేస్తే ఉపదంశ వ్యాధిలో శుద్ధి కలుగుతుంది. ఆ పుండును జాగ్రత్తగా కాపాడాలి, ఎందుకంటే అది శిశ్నాన్ని నాశనం చేస్తుంది.

పటోలనిమ్బత్రిఫలాగుడూచీక్వాథమాపిబేత్ । సగుగ్గులుం సఖదిరముపదంశో వినశ్యతి ॥ ౧,౧౭౧.

పటోల, నింబ, త్రిఫల, గుడూచీతో చేసిన కషాయాన్ని, గుగ్గులు, ఖదిరంతో కలిపి తాగితే ఉపదంశం నశిస్తుంది.

దహేత్కటాహే త్రిఫలాం సామసీ (షీ) మధసంయుతామ్ । ఉపదంశే ప్రలేపోఽయ సద్యో రోపయతే వ్రణమ్ ॥ ౧,౧౭౧.

త్రిఫలాను తేనెతో కలిపి మట్టి పాత్రలో కాల్చి, ఆ లేపనాన్ని ఉపదంశ గాయంపై రాస్తే వెంటనే మానిపోతుంది.

త్రిఫలానిమ్బభూనిమ్బకరఞ్జఖదిరాదిభిః । కల్కైః క్వాథైర్ఘృతం పక్వముపదంశహరం పరమ్ ॥ ౧,౧౭౧.

త్రిఫల, నింబ, భూనింబ, కరణ్జ, ఖదిర మొదలైన వాటి లేపనం, కషాయాన్ని నెయ్యితో కలిపి ఉడికిస్తే, అది ఉపదంశానికి ఉత్తమమైన ఔషధం.

ఆదౌ భగ్నం విదిత్వా తు సేచయేచ్ఛీతలాంబునా । పక్వేనాలేపనం కార్యం బన్ధనం చ కుశాన్వితమ్ ॥ ౧,౧౭౧.

ముందుగా విరిగినదాన్ని గుర్తించి, చల్లటి నీటితో కడగాలి. ఆ తరువాత ఉడికించిన లేపనం రాసి, కుశ గడ్డి తో బంధించాలి.

మాషం మాంసం తథా సర్పిః క్షీరం యూషః సతీజలః । బృంహణం చాన్నపానం స్యాత్ప్రదేయం భగ్నరోగిణే ॥ ౧,౧౭౧.

మినుములు, మాంసం, నెయ్యి, పాలు, సూపు, యవజలంతో చేసిన ఆహారం, పానీయాలు విరిగినవారికి బలాన్ని ఇస్తాయి.

రసోనమధునాసాజ్యసితాకల్కం సమశ్నుతా । ఛిన్నభిన్నచ్యుతాస్థీనాం సన్ధానమచిరాద్భవేత్ ॥ ౧,౧౭౧.

వెల్లుల్లి, తేనె, నెయ్యి, సక్కర కలిపిన లేపనం తినాలి. ఎముకలు విరిగినవారు, కదిలినవారు, పడిపోయినవారు త్వరగా మళ్లీ కలిసిపోతారు.

అశ్వత్థత్రిఫలావ్యోషాః సవరభిః సమీకృతైః । తుల్యో గుగ్గులునా యోజ్యో భగ్నసన్ధిప్రసాధ (కృత్) కః ॥ ౧,౧౭౧.

అశ్వత్థ, త్రిఫల, వ్యోష, వరభి కలిపి, గుగ్గులు కూడా కలిపితే, విరిగిన సంధులను మళ్లీ బాగు చేస్తుంది.

సర్వకుష్ఠేషు వమనం రేచనం రక్తమోక్షణ । వచావాసాపటోలానాం నిమ్బస్య కలినీత్వచః ॥ ౧,౧౭౧.

ప్రతి రకమైన కుష్టు వ్యాధికి వాంతులు, విరేచనాలు, రక్తస్రావం చేయడం మంచిది. అలాగే వచ, వాస, పట్టోలా, నిమ్మ, కలిని, త్వచ వంటి ఔషధాలను ఉపయోగించాలి.

కషాయో మధునా పీతో వాతహృన్మదనాన్వితః । విరేచనం ప్రయోక్తవ్యం త్రివృత్కర్ణఫలత్రికైః ॥ ౧,౧౭౧.

వాయు, హృదయ సంబంధమైన రుగ్మతలకు తేనెతో కలిపిన కషాయం తాగాలి. విరేచనానికి త్రివృత్, కర్ణఫల, త్రికటు కలిపి ఇవ్వాలి.