గరుడపురాణమ్

కణాపాషాణభేదైర్వా శిలాజతుకచూర్ణకమ్ । తణ్డులీభిర్గుడేనాపి మూత్రకృచ్ఛ్రీతి జీవతి ॥ ౧,౧౭౦.

కణ, పాషాణభేద, లేదా శిలాజతు పొడిని అన్నం, బెల్లంతో కలిపి తీసుకుంటే మూత్రకృచ్ఛ్ర వ్యాధి పోయి ప్రాణం నిలుస్తుంది.

అమృతానాగరీధాత్రీవాజిగన్ధాత్రికణ్టకామ్ । ప్రపిబేద్వాతరేగార్తః సశూలో మూత్రకృచ్ఛ్రవాన్ ॥ ౧,౧౭౦.

వాయువ్యాధితో బాధపడే వారు, మూత్రంలో నొప్పి, కష్టతతో ఉన్నవారు అమృత, నాగరి, ధాత్రి, వాజిగంధ, త్రికంటకాలను కషాయం చేసి తాగాలి.

సితాతుల్యో యవక్షారః సర్వకృచ్ఛ్రనివారణః । నిదిగ్ధికారసో వాపి సక్షౌద్రః కృచ్ఛ్రనాశనః ॥ ౧,౧౭౦.

యవక్షారము పంచదారలా కనిపించి, అన్ని రకాల మూత్ర సంబంధ వ్యాధులను పోగొడుతుంది. అలాగే, నిదిగ్ధికా రసం తేనెతో కలిపి తాగితే కూడా మూత్ర సంబంధ వ్యాధులు పోతాయి.

లవణం త్రిఫలాకల్కైర్మూత్రాఘాతహరం స్మృతమ్ । మూత్రే విరుద్ధే కర్పూరచూర్ణం లిఙ్గే ప్రవేశయేత్ ॥ ౧,౧౭౦.

త్రిఫల కల్కంతో ఉప్పు కలిపి తాగితే మూత్రం ఆగిపోవడం తగ్గుతుంది. మూత్రం పూర్తిగా ఆగిపోయినప్పుడు, కర్పూరపు పొడిని లింగంలో వేయాలి.

క్వాథశ్చ శిగ్రుమూలోత్థః కటూష్ణోశ్మానిపాతనః । సర్వమేహహరోధాత్ర్యా రసఃక్షౌద్రనిశాయుతః । త్రిఫలాదారుదార్వ్యష్టక్వాథః క్షౌద్రేణ మేహహా ॥ ౧,౧౭౦.

శిగ్రుమూలం కషాయం మసాలా రుచితో వేడిగా ఉండి మూత్రాన్ని ప్రవాహింపజేస్తుంది. ధాత్రి రసం తేనె, హరిద్రాతో కలిపి తాగితే అన్ని రకాల మూత్రవ్యాధులు పోతాయి. త్రిఫల, దారు, దార్వి, అష్టకాలను తేనెతో కలిపి చేసిన కషాయం కూడా మూత్రవ్యాధులకు మంచి ఔషధం.

అస్వప్నం చ వ్యవాయం చ వ్యాయామాశ్చిన్తనాని చ । స్థౌల్యమిచ్ఛన్పపరిత్యక్తం క్రమేణాభిప్రవర్ధయేత్ ॥ ౧,౧౭౦.

స్థౌల్యం తగ్గించాలనుకునేవారు ఎక్కువగా మేలుకుని ఉండడం, బ్రతుకులో నియమం పాటించడం, వ్యాయామం చేయడం, ఆలోచనలో నిమగ్నం కావడం చేయాలి. ఎక్కువ తినే అలవాటును మానేయాలి.

యవశ్యామాకభోజీ స్యాస్థౌల్యకృన్మధువారిణా । ఉష్ణమన్నం సమణ్డం వా పిబన్కృశతనుర్భవేత్ ॥ ౧,౧౭౦.

యవము, శ్యామాకము తినేవారు, తేనె కలిపిన నీరు లేదా వేడి అన్నం మాండుతో తాగేవారు, క్రమంగా బరువు తగ్గుతారు.

సచవ్యజీరకం వ్యోషా హిఙ్గుసౌవర్చలామలాః । మధునా రక్తవః పీతా మేధోఘ్నా సర్వదీపనాః ॥ ౧,౧౭౦.

చవ్యం, జీరకము, వ్యోషము, హింగు, సౌవర్చలము, ఆమలకము పొడులను తేనెతో కలిపి తాగితే రక్తాన్ని శుద్ధి చేస్తాయి, కొవ్వు తగ్గుతుంది, జీర్ణశక్తి పెరుగుతుంది.

చతుర్గుణే జలే మూత్రే ద్విగుణే చిత్రకాణి చ । కల్కైః సిద్ధ ఘృత ప్రస్థం సక్షీరం జఠరీ పిబేత్ ॥ ౧,౧౭౦.

నాలుగు రెట్లు నీరు, రెండు రెట్లు మూత్రంలో చిత్రక ముక్కలు వేసి, కల్కం తయారు చేసి, ఆ మిశ్రమాన్ని పాలు కలిపిన నెయ్యితో కలిపి తాగితే కడుపు సంబంధ వ్యాధులు తగ్గుతాయి.

క్రమవృద్ధ్యా దశాహాని దశ పైప్పాలికం దినమ్ । వర్ధయేత్పయసా సార్ధం తథైవాపానయేత్పునః ॥ ౧,౧౭౦.

పది రోజులు వరుసగా, ప్రతి రోజు పది పిప్పలికలు పాలు కలిపి తాగాలి. తరువాత అదే విధంగా మోతాదును తగ్గిస్తూ తాగాలి.

క్షీరషష్టికభోజీస్యాదేవం కృష్ణసహస్రకమ్ । బృంహణం ముద్గమాయుష్యం ప్లీహోదరవినాశనమ్ ॥ ౧,౧౭౦.

పాలలో వండిన అన్నం వెయ్యి రోజులు తినేవారు బలవంతులు అవుతారు, ఆయుష్షు పెరుగుతుంది, ప్లీహా, కడుపు వ్యాధులు పోతాయి.

పునర్నవాక్వాథకల్కైః సిద్ధం శోథహరం ఘృతమ్ । గావా మత్రేణ సంసేవ్యం పిప్పలీ వా పయోఽన్వితాః । గుడన వాభయాం తుల్యాం విశ్వం వా శోథరోగిణా ॥ ౧,౧౭౦.

పునర్నవా కషాయం, కల్కంతో చేసిన నెయ్యి వాపును తగ్గిస్తుంది. దాన్ని ఆవు మూత్రంతో కలిపి వాడాలి. లేకపోతే పిప్పలిని పాలతో, లేదా గుడ్డు, హరీతకిని సమానంగా కలిపి, లేక విశ్వాన్ని వాడితే వాపు తగ్గుతుంది.

తైలమేరణ్డజం పీత్వా బలాసిద్ధం పయోఽన్వితమ్ । ఆధ్మానశూలోపచితామన్త్రవృద్ధిఞ్జయేన్నరః ॥ ౧,౧౭౦.

బలాతో, పాలతో తయారుచేసిన ఎరండా నూనె తాగితే కడుపు ఉబ్బరం, నొప్పి, ద్రవాలు పేరుకుపోవడం తగ్గిపోతాయి.

భ్రష్టోరుచకతైలేన కల్కః పథ్యాసముద్భవః । కృష్ణసైన్ధవసంయుక్తో వద్ధిరోగహరః పరః ॥ ౧,౧౭౦.

పథ్యా కల్కాన్ని ఆవాల నూనెలో వేయించి, నల్ల ఉప్పు కలిపి తీసుకుంటే కడుపు వ్యాధులకు మంచి ఔషధం.

నిర్గుణ్డీమూలనస్యేన గణ్డమాలా వినశ్యతి । స్ముహీగణ్డీరికాస్వేదో నాశయేదర్బుదాని చ ॥ ౧,౧౭౦.

నిర్గుండీ మూలాన్ని పూస్తే గొంతు వాపు పోతుంది. స్ముహీ, గండీరికా ఆకులతో స్వేదనం చేస్తే గడ్డలు, వాపులు పోతాయి.

హస్తికర్ణపలాశస్య గలగణ్డం తు లేపతః । ధత్తూరైరణ్డనిర్గుణ్డీవర్షాభూశిగ్రుసర్షపైః ॥ ౧,౧౭౦.

హస్తికర్ణపలాశం లేపంగా గొంతున వాడితే, ధత్తూర, ఎరండ, నిర్గుండీ, వర్షాభూ, శిగ్రు, ఆవాలు కలిపి వాడితే గొంతు వాపు తగ్గుతుంది.

ప్రలేపఃశ్లీపదం హన్తి చిరోత్థమతిదారుణమ్ । శోభాఞ్జనకసిన్ధృత్థహిఙ్గుం విద్రధినాశనమ్ ॥ ౧,౧౭౦.

ప్రలేపం వలన దీర్ఘకాలంగా ఉన్న తీవ్రమైన శ్లీపద వ్యాధి పోతుంది. శోభాంజనము, సిందవ లవణం, హింగుతో కలిపిన మిశ్రమం ఫొడలు, వ్రణాలు పోగొడుతుంది.

శరపుఙ్ఖా మధుయుతా యాత్సర్స్వవ్రణగేపణీ । నిమ్బపత్రస్య వాలేపః శ్వయథువ్రణగేపణః ॥ ౧,౧౭౦.

శరపుంఖా తేనెతో కలిపి లేపంగా వేస్తే అన్ని రకాల గాయాలు, వ్రణాలు త్వరగా మానిపోతాయి. అలాగే, నింబపత్రం లేపం వాడితే వాపు, వ్రణాలు తగ్గుతాయి.

త్రిఫలా ఖదిరో దార్వో న్యగ్రోధో వ్రణశోధనః । సద్యః క్షతం వ్రణం వైద్యః సశూలం పరిషేచయేత్ ॥ ౧,౧౭౦.

త్రిఫల, ఖదిర, దారు, న్యగ్రోధం కషాయాలు వ్రణాలను శుద్ధి చేస్తాయి. కొత్తగా వచ్చిన గాయాన్ని, నొప్పి ఉన్నా కూడా, వైద్యుడు వెంటనే కడగాలి.

యష్టీమధుకయుక్తేన కిఞ్చిదుష్ణేన సర్పిషా । బుద్ధ్వాగన్తువ్రణాన్వైద్యో ఘృతక్షౌద్రసమన్వితామ్ ॥ ౧,౧౭౦.

బయటి కారణాలతో వచ్చిన గాయాలను గుర్తించిన వైద్యుడు, యష్టిమధుకతో కలిపిన కొద్దిగా వేడిగా చేసిన నెయ్యి, తేనెను కలిపి గాయంపై రాయాలి.

శీతాం క్రియాం ప్రయుఞ్జీత పిత్తరక్తోష్మనాశినీమ్ । క్వాథో వంశత్వగేరణ్డశ్వదంష్ట్రవనిదాకృతః ॥ ౧,౧౭౦.

పిత్తం, రక్తం, వేడిని తగ్గించే చల్లని చికిత్సను చేయాలి. బాంబూ, ఎర్రండ, శ్వదంష్ట్రా గడ్డి కలిపి ఉడికించిన కషాయం ఇవ్వాలి.

సహిఙ్గుసైన్ధవః పీతః కోష్ఠస్థం స్త్రావయేదసృక్ । యవకోలకులత్థానాం నిఃస్నేహేన రసేన వా ॥ ౧,౧౭౦.

హింగు, సైంధవ లవణంతో కలిపి తింటే, కడుపులో ఉన్న రక్తాన్ని బయటకు తీస్తుంది. లేదా యవ, కోల, కులత్తి రసాన్ని నూనె లేకుండా తీసినా ఫలితం ఉంటుంది.

భుఞ్జీతాన్నం యవాగ్వా వా పివేత్సైన్ధవసంయుతమ్ । కరఞ్జారిష్టనిర్గుణ్డీరసో హన్యాద్వ్రణక్రిమీన్ ॥ ౧,౧౭౦.

యవతో చేసిన అన్నం తినవచ్చు లేదా దానిని సైంధవ లవణంతో కలిపి తాగవచ్చు. కరణ్జ, అరిష్ట, నిర్గుండీ రసం గాయాల్లో ఉండే పురుగులను నశింపజేస్తుంది.

త్రిఫలాచూర్ణసంయుక్తో గుగ్గులుర్వటకీకృతః । నిర్యన్త్రణో విబన్ధఘ్నో వ్రధనగేపణః ॥ ౧,౧౭౦.

త్రిఫలా పొడి, గుగ్గులు కలిపి వటకాలు చేసి తీసుకుంటే, అవి ఆడడాన్ని తొలగించి, గాయాలు, వాపుల్లో మంచి ఫలితాన్ని ఇస్తాయి.

దూర్వాస్వరససిద్ధం వా తలం కమ్పిల్లకేన వా । దార్వోత్వచశ్చ కల్కేన ప్రధానం వ్రణరోపణమ్ ॥ ౧,౧౭౦.

దూర్వా గడ్డి రసం లేదా కంపిల్లకంతో, దార్వా చెట్టు తొక్కతో కలిపి చేసిన లేపనం గాయాలను మాన్పడంలో ప్రధానమైన ఔషధం.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౭౧ ధన్వన్తరిరువాచ । నాడీవ్రణాదిరోగాణాం చికిత్సాం శృణు సుశ్రుత । నాడీం శస్త్రేణ సంపాట్య నాజీనాం వ్రణవత్క్రియా ॥ ౧,౧౭౧.

ధన్వంతరి ఇలా అన్నాడు: సుశ్రుతా! నాడీవ్రణం వంటి వ్యాధులకు చేసే చికిత్సను విను. ముందుగా నాడీవ్రణాన్ని శస్త్రచికిత్సతో తెరిచి, ఆ గాయంలా సంరక్షించాలి.

గుగ్గులుత్రిఫలావ్యోపైః సమాంశైరాజ్యయోజితైః । నాడీదుష్టవ్రణం శూలం భగన్దరమథో జయేత్ ॥ ౧,౧౭౧.

గుగ్గులు, త్రిఫల, వ్యోషం సమానంగా తీసుకుని, నెయ్యితో కలిపి ఇచ్చితే నాడీవ్రణం వల్ల కలిగే నొప్పి, భగందర వ్యాధులు నయం అవుతాయి.

నిర్గుణ్డీరసతస్తైలం నాడీదుష్టవ్రణాపహమ్ । హితం పామామయానాం తు పానాభ్యఞ్జననావనైః ॥ ౧,౧౭౧.

నిర్గుండీ రసం నుండి తయారైన నూనె నాడీవ్రణాన్ని పోగొడుతుంది. ఇది చర్మవ్యాధులతో బాధపడేవారికి తాగడానికి, పూయడానికి, ముక్కులో పెట్టడానికి మంచిది.

గగ్గుత్రిఫలాకృష్ణాత్రిపఞ్చైకాంశయోజితా । ఘుటి (గుడి) కాశోథగుల్మార్శోభగన్దరవతాం హితా ॥ ౧,౧౭౧.

గుగ్గులు, త్రిఫల, కృష్ణా, త్రిపంచా సమానంగా కలిపి వటకాలు చేసి తీసుకుంటే, అవి గడ్డలు, వాపు, భగందరానికి మంచివి.