గరుడపురాణమ్

కణ్టకారిగుడూచీభ్యాం పృథక్త్రింశత్పలే రసే । ప్రస్థసిద్ధం ఘృతఞ్చైవ కాసనుద్ధృది దీపనః ॥ ౧,౧౭౦.

కంటకారి, గుడూచీ రసం ముప్పై రెండు తులాలు తీసుకుని, ఒక ప్రస్థ నెయ్యితో మరిగిస్తే, దగ్గు పోయి, హృదయానికి బలాన్ని ఇస్తుంది.

కృష్ణాధాత్రీసితాశుణ్ఠీమరీచసైన్ధవాన్వితః । క్వాథ ఏరణ్డతైలేన సామం హన్త్యనిలం గురుమ్ ॥ ౧,౧౭౦.

కృష్ణ, ధాత్రి, సక్కర, శుంఠి, మిరియాలు, సైంధవ లవణం కలిపిన కషాయాన్ని ఎరండ నూనెతో కలిపి తాగితే, బలమైన వాతాన్ని తొలగిస్తుంది.

బలా పునర్నవైరణ్డబృహతీద్వయగోక్షురైః । సహిఙ్గులవర్ణ పీతం వాతశూలవిమర్దనమ్ ॥ ౧,౧౭౦.

బల, పునర్నవ, ఎరండ, రెండు బృహతీలు, గోక్షుర, హింగులతో కలిపి తాగితే వాత నొప్పులు తగ్గుతాయి.

త్రిఫలానిమ్బయష్టీకకటుకారగ్వధైః శృతమ్ । పాయయేన్మధునా మిశ్రం దాహశూలోపశాన్తయే ॥ ౧,౧౭౦.

త్రిఫల, నిమ్మ, యష్టిమధు, కటుక, అరగ్వధ కషాయాన్ని తేనెతో కలిపి తాగిస్తే దాహం, నొప్పి తగ్గుతుంది.

త్రిఫలాపః సయష్టీకాః పరిణామార్తినాశనాః । గోమూత్రశుద్ధమణ్డూరం త్రిఫలాచూర్ణసంయుతమ్ । విలిహన్మధుసర్పిర్భ్యాం శూలం హన్తి త్రిదోషజమ్ ॥ ౧,౧౭౦.

త్రిఫల నీరు, యష్టిమధుతో కలిపి తాగితే జీర్ణకృచ్ఛ్ర నొప్పి పోతుంది. శుద్ధ మండు, త్రిఫల పొడి తేనె, నెయ్యితో కలిపి నాకితే త్రిదోషజ నొప్పి పోతుంది.

త్రివృత్కృష్ణాహరీతక్యో ద్విచతుష్పఞ్చభాగికాః । గుటికా గుడతుల్యాస్తా విడ్విబన్ధగదాపహాః ॥ ౧,౧౭౦.

త్రివృత్, కృష్ణ, హరీతకి రెండూ, నాలుగు, ఐదు భాగాలుగా తీసుకుని బెల్లం పరిమాణంలో గుళికలు చేసి వాడితే మలబద్ధకం, వ్యాధి పోతుంది.

హరీతకీయవక్షారపిప్పలీత్రివృతస్తథా । ఘృతైశ్చూర్ణమిదం పేయముదావర్తావినాశనమ్ ॥ ౧,౧౭౦.

హరీతకి, యవక్షార, పిప్పలి, త్రివృత్ పొడిని నెయ్యితో కలిపి తాగితే ఉదావర్త వ్యాధి పోతుంది.

త్రివృద్ధరీతకీశ్యామాః స్నుహీక్షీరేణ భావితాః । వటికా మూత్రపీతాస్తాః శ్రేష్టాశ్చానాహభేదికాః ॥ ౧,౧౭౦.

త్రివృత్, హరీతకి, శ్యామా, స్నుహీ పాలు కలిపి వటి చేసి మూత్రంతో తాగితే మలబద్ధకం తొలగిపోతుంది.

త్ర్యూషణత్రిఫలాధన్యవిడఙ్గచవ్యచిత్రకైః । కల్కీకృతైర్ఘృతం సిద్ధం సంస్కారం వాతగుల్మనుత్ ॥ ౧,౧౭౦.

త్ర్యూషణ, త్రిఫల, ధన్య, విడంగ, చవ్య, చిత్రక కలిపి ముద్ద చేసి నెయ్యితో మరిగిస్తే వాతగుల్మ వ్యాధి పోతుంది.

మూలం నాగరమానీతం సక్షీరం హృదయార్తినుత్ । సౌవచలం తదర్ధన్తు శివానాఞ్చ ఘృతం పిబేత్ ॥ ౧,౧౭౦.

నాగర మూలం పాలు వేసి మరిగించి తాగితే హృదయ నొప్పి తగ్గుతుంది. సైంధవ లవణం అర్ధ భాగం, శివ నెయ్యి కూడా తాగాలి.

కణాపాషాణభేదైర్వా శిలాజతుకచూర్ణకమ్ । తణ్డులీభిర్గుడేనాపి మూత్రకృచ్ఛ్రీతి జీవతి ॥ ౧,౧౭౦.

కణ, పాషాణభేద, లేదా శిలాజతు పొడిని అన్నం, బెల్లంతో కలిపి తీసుకుంటే మూత్రకృచ్ఛ్ర వ్యాధి పోయి ప్రాణం నిలుస్తుంది.

అమృతానాగరీధాత్రీవాజిగన్ధాత్రికణ్టకామ్ । ప్రపిబేద్వాతరేగార్తః సశూలో మూత్రకృచ్ఛ్రవాన్ ॥ ౧,౧౭౦.

వాయువ్యాధితో బాధపడే వారు, మూత్రంలో నొప్పి, కష్టతతో ఉన్నవారు అమృత, నాగరి, ధాత్రి, వాజిగంధ, త్రికంటకాలను కషాయం చేసి తాగాలి.

సితాతుల్యో యవక్షారః సర్వకృచ్ఛ్రనివారణః । నిదిగ్ధికారసో వాపి సక్షౌద్రః కృచ్ఛ్రనాశనః ॥ ౧,౧౭౦.

యవక్షారము పంచదారలా కనిపించి, అన్ని రకాల మూత్ర సంబంధ వ్యాధులను పోగొడుతుంది. అలాగే, నిదిగ్ధికా రసం తేనెతో కలిపి తాగితే కూడా మూత్ర సంబంధ వ్యాధులు పోతాయి.

లవణం త్రిఫలాకల్కైర్మూత్రాఘాతహరం స్మృతమ్ । మూత్రే విరుద్ధే కర్పూరచూర్ణం లిఙ్గే ప్రవేశయేత్ ॥ ౧,౧౭౦.

త్రిఫల కల్కంతో ఉప్పు కలిపి తాగితే మూత్రం ఆగిపోవడం తగ్గుతుంది. మూత్రం పూర్తిగా ఆగిపోయినప్పుడు, కర్పూరపు పొడిని లింగంలో వేయాలి.

క్వాథశ్చ శిగ్రుమూలోత్థః కటూష్ణోశ్మానిపాతనః । సర్వమేహహరోధాత్ర్యా రసఃక్షౌద్రనిశాయుతః । త్రిఫలాదారుదార్వ్యష్టక్వాథః క్షౌద్రేణ మేహహా ॥ ౧,౧౭౦.

శిగ్రుమూలం కషాయం మసాలా రుచితో వేడిగా ఉండి మూత్రాన్ని ప్రవాహింపజేస్తుంది. ధాత్రి రసం తేనె, హరిద్రాతో కలిపి తాగితే అన్ని రకాల మూత్రవ్యాధులు పోతాయి. త్రిఫల, దారు, దార్వి, అష్టకాలను తేనెతో కలిపి చేసిన కషాయం కూడా మూత్రవ్యాధులకు మంచి ఔషధం.

అస్వప్నం చ వ్యవాయం చ వ్యాయామాశ్చిన్తనాని చ । స్థౌల్యమిచ్ఛన్పపరిత్యక్తం క్రమేణాభిప్రవర్ధయేత్ ॥ ౧,౧౭౦.

స్థౌల్యం తగ్గించాలనుకునేవారు ఎక్కువగా మేలుకుని ఉండడం, బ్రతుకులో నియమం పాటించడం, వ్యాయామం చేయడం, ఆలోచనలో నిమగ్నం కావడం చేయాలి. ఎక్కువ తినే అలవాటును మానేయాలి.

యవశ్యామాకభోజీ స్యాస్థౌల్యకృన్మధువారిణా । ఉష్ణమన్నం సమణ్డం వా పిబన్కృశతనుర్భవేత్ ॥ ౧,౧౭౦.

యవము, శ్యామాకము తినేవారు, తేనె కలిపిన నీరు లేదా వేడి అన్నం మాండుతో తాగేవారు, క్రమంగా బరువు తగ్గుతారు.

సచవ్యజీరకం వ్యోషా హిఙ్గుసౌవర్చలామలాః । మధునా రక్తవః పీతా మేధోఘ్నా సర్వదీపనాః ॥ ౧,౧౭౦.

చవ్యం, జీరకము, వ్యోషము, హింగు, సౌవర్చలము, ఆమలకము పొడులను తేనెతో కలిపి తాగితే రక్తాన్ని శుద్ధి చేస్తాయి, కొవ్వు తగ్గుతుంది, జీర్ణశక్తి పెరుగుతుంది.

చతుర్గుణే జలే మూత్రే ద్విగుణే చిత్రకాణి చ । కల్కైః సిద్ధ ఘృత ప్రస్థం సక్షీరం జఠరీ పిబేత్ ॥ ౧,౧౭౦.

నాలుగు రెట్లు నీరు, రెండు రెట్లు మూత్రంలో చిత్రక ముక్కలు వేసి, కల్కం తయారు చేసి, ఆ మిశ్రమాన్ని పాలు కలిపిన నెయ్యితో కలిపి తాగితే కడుపు సంబంధ వ్యాధులు తగ్గుతాయి.

క్రమవృద్ధ్యా దశాహాని దశ పైప్పాలికం దినమ్ । వర్ధయేత్పయసా సార్ధం తథైవాపానయేత్పునః ॥ ౧,౧౭౦.

పది రోజులు వరుసగా, ప్రతి రోజు పది పిప్పలికలు పాలు కలిపి తాగాలి. తరువాత అదే విధంగా మోతాదును తగ్గిస్తూ తాగాలి.

క్షీరషష్టికభోజీస్యాదేవం కృష్ణసహస్రకమ్ । బృంహణం ముద్గమాయుష్యం ప్లీహోదరవినాశనమ్ ॥ ౧,౧౭౦.

పాలలో వండిన అన్నం వెయ్యి రోజులు తినేవారు బలవంతులు అవుతారు, ఆయుష్షు పెరుగుతుంది, ప్లీహా, కడుపు వ్యాధులు పోతాయి.

పునర్నవాక్వాథకల్కైః సిద్ధం శోథహరం ఘృతమ్ । గావా మత్రేణ సంసేవ్యం పిప్పలీ వా పయోఽన్వితాః । గుడన వాభయాం తుల్యాం విశ్వం వా శోథరోగిణా ॥ ౧,౧౭౦.

పునర్నవా కషాయం, కల్కంతో చేసిన నెయ్యి వాపును తగ్గిస్తుంది. దాన్ని ఆవు మూత్రంతో కలిపి వాడాలి. లేకపోతే పిప్పలిని పాలతో, లేదా గుడ్డు, హరీతకిని సమానంగా కలిపి, లేక విశ్వాన్ని వాడితే వాపు తగ్గుతుంది.

తైలమేరణ్డజం పీత్వా బలాసిద్ధం పయోఽన్వితమ్ । ఆధ్మానశూలోపచితామన్త్రవృద్ధిఞ్జయేన్నరః ॥ ౧,౧౭౦.

బలాతో, పాలతో తయారుచేసిన ఎరండా నూనె తాగితే కడుపు ఉబ్బరం, నొప్పి, ద్రవాలు పేరుకుపోవడం తగ్గిపోతాయి.

భ్రష్టోరుచకతైలేన కల్కః పథ్యాసముద్భవః । కృష్ణసైన్ధవసంయుక్తో వద్ధిరోగహరః పరః ॥ ౧,౧౭౦.

పథ్యా కల్కాన్ని ఆవాల నూనెలో వేయించి, నల్ల ఉప్పు కలిపి తీసుకుంటే కడుపు వ్యాధులకు మంచి ఔషధం.

నిర్గుణ్డీమూలనస్యేన గణ్డమాలా వినశ్యతి । స్ముహీగణ్డీరికాస్వేదో నాశయేదర్బుదాని చ ॥ ౧,౧౭౦.

నిర్గుండీ మూలాన్ని పూస్తే గొంతు వాపు పోతుంది. స్ముహీ, గండీరికా ఆకులతో స్వేదనం చేస్తే గడ్డలు, వాపులు పోతాయి.

హస్తికర్ణపలాశస్య గలగణ్డం తు లేపతః । ధత్తూరైరణ్డనిర్గుణ్డీవర్షాభూశిగ్రుసర్షపైః ॥ ౧,౧౭౦.

హస్తికర్ణపలాశం లేపంగా గొంతున వాడితే, ధత్తూర, ఎరండ, నిర్గుండీ, వర్షాభూ, శిగ్రు, ఆవాలు కలిపి వాడితే గొంతు వాపు తగ్గుతుంది.

ప్రలేపఃశ్లీపదం హన్తి చిరోత్థమతిదారుణమ్ । శోభాఞ్జనకసిన్ధృత్థహిఙ్గుం విద్రధినాశనమ్ ॥ ౧,౧౭౦.

ప్రలేపం వలన దీర్ఘకాలంగా ఉన్న తీవ్రమైన శ్లీపద వ్యాధి పోతుంది. శోభాంజనము, సిందవ లవణం, హింగుతో కలిపిన మిశ్రమం ఫొడలు, వ్రణాలు పోగొడుతుంది.

శరపుఙ్ఖా మధుయుతా యాత్సర్స్వవ్రణగేపణీ । నిమ్బపత్రస్య వాలేపః శ్వయథువ్రణగేపణః ॥ ౧,౧౭౦.

శరపుంఖా తేనెతో కలిపి లేపంగా వేస్తే అన్ని రకాల గాయాలు, వ్రణాలు త్వరగా మానిపోతాయి. అలాగే, నింబపత్రం లేపం వాడితే వాపు, వ్రణాలు తగ్గుతాయి.

త్రిఫలా ఖదిరో దార్వో న్యగ్రోధో వ్రణశోధనః । సద్యః క్షతం వ్రణం వైద్యః సశూలం పరిషేచయేత్ ॥ ౧,౧౭౦.

త్రిఫల, ఖదిర, దారు, న్యగ్రోధం కషాయాలు వ్రణాలను శుద్ధి చేస్తాయి. కొత్తగా వచ్చిన గాయాన్ని, నొప్పి ఉన్నా కూడా, వైద్యుడు వెంటనే కడగాలి.