గరుడపురాణమ్

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౬౫ ధన్వన్తరిరువాచ । క్రిమయశ్చ ద్విధా ప్రోక్తా బాహ్యభ్యన్తరభేదతః । బహిర్మలకఫాసృగ్విట్జన్మభేదాచ్చతుర్విధాః ॥ ౧,౧౬౫.

ధన్వంతరి ఇలా అన్నారు: క్రిములు రెండు రకాలుగా ఉంటాయి — బాహ్యమైనవి, అంతర్గతమైనవి. బాహ్య క్రిములు నాలుగు రకాలుగా ఉంటాయి. అవి మలము, కఫం, రక్తం, విసర్జనల నుంచి పుట్టేవి.

నామతో వింశతివిధా బాహ్యాస్తత్ర మలోద్భవాః । తిలప్రమాణసంస్థానవర్ణాః కేశామ్బరాశ్రయాః ॥ ౧,౧౬౫.

బాహ్య క్రిములు పేరుల ప్రకారం ఇరవై రకాలుగా ఉంటాయి. వాటిలో మలంతో పుట్టేవి నువ్వుల పరిమాణం, ఆకారంలో ఉండి, జుట్టు, బట్టల్లో నివసిస్తాయి.

బహుపాదాశ్చ సూక్ష్మాశ్చ యూకా లిక్షాశ్చ నామతః । ద్విధా తే కోష్ఠపిడికాః కణ్డూగణ్డాన్ప్రకుర్వతే ॥ ౧,౧౬౫.

వాటికి అనేక కాళ్లు ఉంటాయి, చాలా సూక్ష్మంగా ఉంటాయి. వీటిని జుట్టులో ఉండే పిప్పీలు, నిట్లు అని అంటారు. ఇవి రెండు రకాలుగా ఉండి, శరీరంలో నివసించి దురద, వాపు కలిగిస్తాయి.

కుష్ఠైకహేతవోఽన్తర్జాః శ్లేష్మజా బాహ్యసమ్భవాః । మధురాన్నగుడక్షీరదధిమత్స్యనవౌదనైః ॥ ౧,౧౬౫.

కుష్టు వ్యాధికి ప్రధాన కారణం అంతర్గత క్రిములు. అవి బాహ్యంగా కఫంతో, అంతర్గతంగా మధురాహారాలు, బెల్లం, పాల, పెరుగు, చేపలు, కొత్త అన్నం వలన ఏర్పడతాయి.

కఫాదామాశయే జాతా వృద్ధాః సర్పన్తి సర్వతః । పృథుబ్రధ్ననిభాః కేచిత్కేచిద్గణ్డూపదోపమాః ॥ ౧,౧౬౫.

కఫం వల్ల అమ్మలో పుట్టిన క్రిములు పెరిగి, శరీరమంతా సంచరిస్తాయి. కొన్నివి పొడవాటి దారంలా, మరికొన్నివి వాపు గుండ్రంగా ఉంటాయి.

రూఢధాన్యాఙ్కురాకారాస్తనుదీర్ఘాస్తథాణవః । శ్వేతాస్తామ్రావభాసాశ్చ నామతః సప్తధా తు తే ॥ ౧,౧౬౫.

కొన్ని మొలకెత్తిన ధాన్యపు ఆకారంలో, పలుచగా, పొడవుగా, చిన్నగా ఉంటాయి. అవి తెలుపు, తామ్రవర్ణంలో మెరుస్తూ, పేరుల ప్రకారం ఏడు రకాలుగా ఉంటాయి.

అన్త్రాదా ఉదరావేష్టా హృదయాదా మహాగుదాః । చ్యురవో దర్భకుసుమాః సుగన్ధాస్తే చ కుర్వతే ॥ ౧,౧౬౫.

కొన్ని క్రిములు పేగుల్లో పుట్టి, పొట్టను చుట్టుకుంటాయి. మరికొన్ని హృదయం, మరికొన్ని గుదంలో పుట్టి, బయటకు వచ్చేటప్పుడు దర్భ గులాబీ పువ్వుల్లా, సువాసనతో ఉంటాయి మరియు ప్రభావాలు కలిగిస్తాయి.

హృల్లాసమాస్యశ్రవణమవిపాకమరోచకమ్ । మూర్ఛాచ్ఛర్దిజ్వరానాహకార్శ్యక్షవథుపీనసాన్ ॥ ౧,౧౬౫.

అవి వాంతులు, నోటి నుంచి రసం రావడం, అజీర్ణం, ఆకలి లేకపోవడం, మూర్చ, వాంతులు, జ్వరం, పొట్ట వాపు, క్షయము, తుమ్ము, ముక్కు మూసుకుపోవడం వంటి లక్షణాలు కలిగిస్తాయి.

రక్తవాహిశిరాస్థానరక్తజా జన్తవోఽణవః । అపాదా వృత్తతామ్రాశ్చ సౌక్ష్మ్యాత్కేచిదదర్శనాః ॥ ౧,౧౬౫.

రక్తనాళాల్లో పుట్టే క్రిములు చాలా చిన్నవిగా, కాళ్లు లేకుండా, గుండ్రంగా, తామ్రవర్ణంగా ఉంటాయి. అవి చాలా సూక్ష్మంగా ఉండి, కొన్ని కనబడవు కూడా.

కేశాదా రోమవిధ్వంసా రోమద్వీపా ఉదుమ్బరాః । షట్తే కుష్ఠైకకర్మాణః సహసౌరసమాతరః ॥ ౧,౧౬౫.

జుట్టులో పుట్టి, జుట్టును నాశనం చేసి, జుట్టు దీవులు ఏర్పరచి, ఉడుంబరఫలంలా ఉండే ఆరు రకాల క్రిములు, సౌసుర, సమాతర అనే రెండు రకాలతో కలిపి కుష్టు వ్యాధికి ప్రధాన కారణం.

పక్వాశయే పురీషోత్థా జాయన్తేఽథోవిసర్పిణః । వృద్ధాస్తే స్యుర్భవేయుశ్చ తే యదామాశయోన్ముఖాః ॥ ౧,౧౬౫.

పెద్దపేగులో మలంతో పుట్టిన క్రిములు, అక్కడి నుంచి వ్యాపించి, పెరిగినప్పుడు అమ్మవైపు పోతాయి.

తదాస్యోద్గారనిః శ్వామవిడ్గన్ధానువిధాయినః । పృథువృత్తతనుస్థూలాః శ్యావపీతసితాసితాః ॥ ౧,౧౬౫.

అప్పుడు అవి నోటిలో దుర్వాసన, ఊపిరిలో శబ్దం, మల వాసన కలిగిస్తాయి. అవి పెళ్లగా, గుండ్రంగా, మందంగా, నలుపు, పసుపు, తెలుపు, నల్ల రంగుల్లో కనిపిస్తాయి.

తే పఞ్చనామ్నా క్రిమయః కకేరుకమకేరుకాః । సౌసురాదాః సశూలాఖ్యా లేలిహా జనయన్తి హి ॥ ౧,౧౬౫.

ఈ క్రిములు ఐదు పేర్లతో ప్రసిద్ధి: కాకేరు, మకేరు, సౌసుర, శూలక్రిమి, లెలిహా. ఇవి మరిన్ని క్రిములను ఉత్పత్తి చేస్తాయి.

వఙ్భేదశూలవిష్టమ్భకార్శ్యపారుష్యపాణ్డుతాః । రోమహర్షాగ్నిసదనం గుదకణ్డూంర్విమార్గగాః ॥ ౧,౧౬౫.

మాటలు తడబడటం, ఛేదించే నొప్పి, కఠినత, క్షీణత, పొడిబారడం, పాండురంగం, రోమాలు నిక్కబొడుచుకోవడం, గుదంలో వేడి, పిరుదు వద్ద మంట, విరేచనంలో మార్పులు ఇవన్నీ వాయువుతో కలిగే లక్షణాలు.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౬౬ ధన్వన్తరిరువాచ । వాతవ్యాధినిదానం తే వక్ష్యే సుశ్రుత తచ్ఛృణు । సర్వథానర్థకథనే విఘ్న ఏవ చ కారణమ్ ॥ ౧,౧౬౬.

ధన్వంతరి ఇలా అన్నాడు: వాయువుతో కలిగే వ్యాధుల కారణాన్ని నీకు వివరించబోతున్నాను, సుశ్రుతా, విను. ప్రతీ అపశకునంలో, అడ్డంకే అసలు కారణం.

అదృష్టదుష్టపవనశరీరమవిశేషతః । స విశ్వకర్మా విశ్వాత్మా విశ్వరూపః ప్రజాపతిః ॥ ౧,౧౬౬.

కనిపించని, కలుషితమైన వాయువు శరీరాన్ని ఏ ఒక్కరికీ తేడా లేకుండా ప్రభావితం చేస్తుంది. ఆ వాయువు సృష్టికర్త, సమస్తానికి ఆత్మ, విశ్వరూపుడు, ప్రాణుల అధిపతి.

స్రష్టా ధాతా విభుర్విష్ణుః సంహర్తా మృత్యురన్తకః । తద్వదుక్తం చ యత్నేన యతితవ్యమతః సదా ॥ ౧,౧౬౬.

ఆయనే సృష్టికర్త, పోషకుడు, వ్యాపకుడు, విష్ణువు, సంహారకుడు, మరణం, అంతము. అందుకే చెప్పినదాన్ని ఎప్పుడూ శ్రద్ధతో పాటించాలి.

తస్యోక్తే దోషవిజ్ఞానే కర్మ ప్రాకృతవైకృతమ్ । సమాసవ్యాసతో దోషభేదానామవధార్య చ ॥ ౧,౧౬౬.

ఆయన చెప్పిన దోషాలను తెలుసుకున్న తర్వాత, సహజమైనవి, మారినవి అన్నీ గుర్తించాలి. సంక్షిప్తంగా, విస్తృతంగా దోషాల రకాలను తెలుసుకోవాలి.

ప్రత్యేకం పఞ్చధా వీరో వ్యాపారశ్చేహ వైకృతః । తస్యోచ్యతే విభాగేన సనిదానం సలక్షణమ్ ॥ ౧,౧౬౬.

ప్రతి ఒక్కదానిలో ఐదు విధాలుగా, వాయువు వివిధ మార్పులతో పనిచేస్తుంది. వాటి విభాగాలు, కారణాలు, లక్షణాలు ఇలా వివరించబడతాయి.

ధాతుక్షయకరైర్వాయుః క్రుద్ధో నాతినిషేవ్యతే । చతుః స్నోతోఽవకాశేషు భూయస్తాన్యేవ పూరయేత్ ॥ ౧,౧౬౬.

ధాతువులను తగ్గించే పదార్థాలతో వాయువు కోపంగా మారితే, దాన్ని సరిగ్గా శాంతింపజేయకపోతే, అది శరీరంలోని నాలుగు మార్గాల్లో మరింత వ్యాపిస్తుంది.

తేభ్యస్తు దోషపూర్ణేభ్యః ప్రచ్ఛాద్య వివరం తతః । తవ వాయుః సకృత్క్రుద్ధః శూలానాహాన్త్రకూజనమ్ ॥ ౧,౧౬౬.

ఆ మార్గాలు దోషాలతో నిండిపోయినప్పుడు, రంధ్రాలను మూసివేసి, ఒక్కసారి వాయువు కోపించినప్పుడు, కడుపులో నొప్పి, అడ్డంకి, అంత్రముల్లో గొంతులు కలుగుతాయి.

మలరోధం స్వరభ్రంశం దృష్టిపృష్ఠకటిగ్రహమ్ । కరోత్యేవ పునః కాయే కృచ్ఛ్రానన్యానుపద్రవాన్ ॥ ౧,౧౬౬.

అది మలాన్ని ఆపడం, స్వరాన్ని పోగొట్టడం, చూపు, వెన్నెముక, నడుము కఠినతను కలిగించడం చేస్తుంది. మళ్లీ శరీరంలో ఇతర తీవ్రమైన బాధలను కలిగిస్తుంది.

ఆమాశయోత్థవమథుశ్వాసకాసవిషూచికాః । కణ్డూపరోధఘర్మాదివ్యాధీనూర్ధ్వఞ్చ నాభితః ॥ ౧,౧౬౬.

అమ్మాశయంతో వచ్చే వాంతులు, ఊపిరితిత్తులు, దగ్గు, విషూచిక, ముట్టడి, మంట, వేడి వంటి వ్యాధులు నాభికి పైగా కలుగుతాయి.

శ్రోత్రాదీన్ద్రియబాధాం చ త్వచి స్ఫోటనరూక్షతామ్ । చక్రేతీవ్రరుజాశ్వాసగరామయవివర్ణతాః ॥ ౧,౧౬౬.

చెవులు వంటి ఇంద్రియాలకు బాధ, చర్మంపై పుండ్లు, పొడిబారడం, తీవ్రమైన నొప్పి, ఊపిరితిత్తులు, జ్వరం, వర్ణహీనత కలుగుతాయి.

అన్త్రస్యాన్తఞ్చ విష్టమ్భమరుచిం కృశతాం భ్రమమ్ । మాంసమేదోగతగ్రన్థిం చర్మాదావుపకర్కశమ్ ॥ ౧,౧౬౬.

అంత్రముల్లో అడ్డంకి, ఆకలి లేకపోవడం, క్షీణత, తల తిరగడం, మాంసం, కొవ్వు భాగాల్లో గడ్డలు, చర్మంలో కఠినత కలుగుతాయి.

గుర్వఙ్గన్తుద్యతేఽత్యర్థం దణ్డముష్టిహతం యథా । అస్థిస్థః సక్థిసన్ధ్యస్థిశూలం తీవ్రఞ్చ లక్షయేత్ ॥ ౧,౧౬౬.

అంగాల్లో భారంగా అనిపించడం, కర్రతో లేదా ముష్టితో కొట్టినట్టు నొప్పి రావడం, ఎముకల్లో వాయువు ఉంటే, తొడల సంధులు, ఎముకల్లో తీవ్రమైన నొప్పి కలుగుతుంది.

మజ్జస్థోఽస్థిషు చాస్థైర్యమస్వప్నం యత్తదా రుజామ్ । శుక్రస్య శీఘ్రముత్సఙ్గసర్గాన్వికృతిమేవ వా ॥ ౧,౧౬౬.

మజ్జలో వాయువు ఉంటే, ఎముకలు స్థిరంగా ఉండకపోవడం, నిద్ర రాకపోవడం, నొప్పి కలుగుతుంది. శుక్రంలో ఉంటే, త్వరగా అసాధారణంగా స్రావం లేదా వికృతి కలుగుతుంది.

తత్తద్గర్భస్థశుక్రస్థః శిరస్యాధ్మానరిక్తాతా । తత్ర స్థానస్థితః కుర్యాత్క్రుద్ధః శ్వయథుకృచ్ఛ్రతామ్ ॥ ౧,౧౬౬.

వాయువు గర్భంలో లేదా శుక్రంలో ఉంటే, తలలో ఉబ్బరం, ఖాళీగా అనిపించడం కలుగుతుంది. అదే స్థలంలో వాయువు కోపిస్తే, తీవ్రమైన ఉబ్బరం కలుగుతుంది.

జలపూర్ణదృతిస్పర్శం శోషం సన్ధిగతోఽనిలః । సర్వాఙ్గసంశ్రయస్తోదభేదస్ఫురణభఞ్జనమ్ ॥ ౧,౧౬౬.

సంధుల్లో వాయువు ఉంటే, నీటితో నిండినట్టు, పొడిబారినట్టు, తాకినప్పుడు తడిగా అనిపిస్తుంది. అది శరీరమంతా వ్యాపిస్తే, నొప్పి, చీలిపోవడం, పరిగెత్తడం, విరిగిపోవడం కలుగుతాయి.